Netgear domineert al sinds de opkomst van wifi-mesh-systemen de markt met hun topmodel wifi-mesh-systeem. Met de onlangs gelanceerde Netgear Orbi RBKE96x belooft de routerfabrikant dat weer te doen. Netgear verlegt de lat wat technische specificaties betreft, maar dat geldt ook voor de prijs: met een prijskaartje van 1699 euro voor een set van 3 is de RBKE96x duur speelgoed. Maar wat levert dat je op?

Het topmodel Orbi valt op meerdere manieren op, de Netgear Orbi RBK95x is de enige quad-band-oplossing in een markt vol dualband- en tri-band-systemen, wat betekent dat dit wifi-mesh-systeem een complete extra netwerkband aan boord heeft om nog beter met grotere hoeveelheden devices om te gaan. Netgear claimt dat zelfs 16 videostreams geen probleem moet zijn. Hij ondersteunt ook de laatste wifi 6E-standaard waarmee je met wifi 6E-clients nog hogere snelheden behaalt via die 6GHz-band. Ook is het de enige oplossing met een 10 gigabit wan-aansluiting voor ultra snelle internetverbindingen, plus elke satelliet heeft een 2,5 gigabit lan-aansluiting voor iedereen met een extra snel thuisnetwerk.

Dergelijke high-end features zijn mooi, maar zijn enkel zinvolle investeringen als je zelf ook daadwerkelijk meerdere 6E-clients en een multi-gig netwerk of internetverbinding in huis hebt en dat is momenteel enkel het geval bij echte netwerk fanaten. Alle techniek vereist ook ruimte, wat de Netgear Orbi RBKE96x met zijn 28,5 x 19 x 8,5 cm per satelliet ook één van de grootste units maakt. De kwaliteit van het materiaal en afwerking is echter wel een klasse boven de meeste alternatieven en het design vinden we ook erg geslaagd.

Software en Installatie

Als Mesh bouwer van het eerste uur heeft Netgear hun installatie en software-ervaring uitstekend in orde. Installatie is rapper gepiept dan bij de meeste anderen, of je nu enkel een telefoon wilt gebruiken of liever met een pc werkt. Zoals je van een mesh-oplossing verwacht, is geen technische kennis vereist en de app wijst zichzelf. Zaken als het opzetten van een gastnetwerk is eenvoudig en ook de opties voor ouders zijn prima doordacht en goed te volgen. Denk aan het makkelijk pauzeren van de verbinding of per profiel zaken als online time of activiteit te monitoren.

Helaas heeft Netgear besloten om sommige features achter een paywall te parkeren. De uitgebreide beveiligingsfeatures van Bitdefender vereisen een abonnement, al zal de tech-savvy doelgroep van deze set dat vermoedelijk niet nodig hebben. Ook de geavanceerdere familie-opties zitten achter een (ander) abonnement. We vinden het een sterk punt dat Netgear verder dan alle anderen gaat met hun opties voor ouders, met fijne controle over internetgebruik per device of per kind, inclusief uitgebreide logs over wat ze precies uitspoken en zelfs een rewards-app voor goed internet gedrag, maar het voelt zuur dat je daar weer 70 euro per jaar voor bij mag tikken bovenop de al forse aanschafsprijs.

Testprotocol

Voor 2022 is ons testprotocol volledig herzien op een nieuwe locatie. Data van dit jaar kan dan ook niet vergeleken worden met de data van 2021 en ervoor. De testlocatie betreft een jong vrijstaand woonhuis waarbij geen sprake is van storing vanuit WiFi verbindingen uit de buurt. De vloeren zijn echter wel van beton wat een uitdaging vormt voor routers en mesh oplossingen. We testen over drie woonlagen. 

We testen met twee computers voorzien van de laatste WiFi 6E clients, deze verbinden via draadloos met het te testen Mesh Systeem, waarop we een multi-Gigabit server hebben aangesloten. Dit legt de bottleneck bij het te testen product. (Let op: de meeste routers, switches en computers zijn beperkt tot 1 Gigabit, de hogere snelheden die je in sommige van onze testen ziet zijn enkel haalbaar met multi-gigabit apparatuur. Ook Mesh oplossingen zonder 2,5 Gbit of 10 Gbit LAN poort zullen tot deze 1 Gigabit worden beperkt).

We hebben gekozen voor drie specifieke testscenarios. Test 1 richt zich puur op de haalbare snelheid cq capaciteit van de antennes van elke individuele unit; met onze laptops op enkele meters van- en met direct zicht op de hoofdunit op een kastje in de woonkamer. Dit is dus tevens wat je grofweg mag verwachten wanneer je kiest om een satelliet elders in huis wél bedraad aan te sluiten, bijvoorbeeld als je op één locatie in huis echt de maximale snelheid wilt zien op je laptop.

Voor test 2 en 3 richten we ons specifiek op de Mesh prestaties en de kwaliteit van de verbinding tussen de satellieten onderling. We plaatsen een tweede satelliet in de hal één verdieping hoger.  Voor test 2 testen we de twee devices in de nabijheid van deze tweede satelliet, hierdoor zien we vooral wat de onderliggende backhaul van een Mesh Systeem in huis heeft.

Voor Test 3 nemen we beide laptops wederom één verdieping hoger en testen we wederom via de satelliet op de eerste verdieping. Hier leunen we dus zowel op de backhaul van het mesh systeem, als de signaalsterkte per satelliet op iets langere afstand en met hinder van muren en plafond.

Prestaties

Gezien de extreme prijs hadden we niets anders mogen verwachten, maar de RBKE96x maakt desondanks indruk met gemiddeld de beste prestaties van 12 verschillende premium tri-band-mesh-systemen die we via ons nieuwe protocol hebben getest. Met een gemiddelde snelheid van 1856 Megabyte per seconde laat hij de Asus ET12 (1815 Mbit/s) net voor zich, en zelfs op de eerste verdieping via één hop weten we nog bijna één gigabit (939 Mbit/s) aan data door te voeren; dat is 17 procent meer dan de nummer twee (801 Mbit/s), en bijna 50 procent sneller dan het vorige topmodel: de RBK85x (654 Mbit/s). We vermoeden dat de zeldzame vierde band hier goed tot zijn recht komt: de RBKE96x houdt zo twee rappe banden om de clients van data te voorzien, en heeft er nog twee vrij voor de backhaul.

Op de tweede verdieping moet de RBKE96x (556 Mbit/s gemiddeld) de ET12 (585 Mbit/s) net voor zich laten. Het is echter aannemelijk dat de extra (quad) band een duidelijker voordeel behaalt zodra je een groter aantal machines intensief aan het werk zet.

Conclusie

De Netgear Orbi RBKE96x is de meest indrukwekkende mesh-oplossing van dit moment; aantrekkelijke kastjes, multi-gigabit wan- en lan-poorten, Quad-Band met wifi 6E-ondersteuning, plus een fijne appervaring. Hij biedt het meest complete plaatje van dit moment, wat betekent dat als deze set je wifi-problematiek niet oplost er écht niets anders opzit dan kabels te laten trekken. De prijs is er echter ook naar, want 1699 euro uitgeven voor een meshoplossing is niet iets wat wij zo maar even zullen aanraden; je betaalt al snel twee keer zo veel als voor een set die enkele tientallen procenten minder presteert. De ultieme Orbi is er dan wederom ook enkel weer voor de gebruiker die gewoon het beste wilt en het niet uitmaakt wat iets kost.

De prijzen van NVMe-chips voor ssd's zijn flink aan het stijgen. Ben je van plan om je laptop van een grotere opslagcapaciteit te voorzien? Dan is dit het moment om te kijken waar je de beste deal kunt vinden. Wij vonden op Kieskeurig.nl een vijftal NVMe-ssd's, met uiteenlopende prijzen. Wees er snel bij, want deze prijzen kunnen snel verder stijgen.

Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD

Met de Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD kun je je computer of spelconsole voorzien van een extra snelle opslagoplossing. Deze M.2‑module maakt gebruik van de PCIe 4.0‑interface en haalt sequentiële leessnelheden tot 7.450 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s. Volgens Samsung liggen de willekeurige lees‑ en schrijfsnelheden 40 % en 55 % boven die van de vorige 980 PRO, waardoor de drive geschikt is voor data‑intensieve toepassingen zoals videobewerking, 3D‑ontwerp of gaming.

Het energiemanagement is volgens Samsung verbeterd: de ssd levert ruim 50 % meer prestaties per watt ten opzichte van zijn voorganger. Om je systeem stabiel te houden, beschikt de controller over slimme temperatuurbeheersing en een slanke heatsink zodat oververhitting en lawaaierige ventilatoren worden vermeden. Deze NVMe‑schijf werkt in pc’s en consoles en is ook geschikt voor de PlayStation 5. Verder ondersteunt de Samsung Magician‑software het monitoren van de schijftemperatuur en het kopiëren van gegevens.

Leessnelheid: tot 7.450 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s

WD Black SN770 2 TB NVMe SSD

De WD Black SN770 2 TB NVMe SSD is een M.2‑ssd die is bedoeld om je laptop of desktop een turboboost te geven. Het model ondersteunt de PCIe Gen 4‑interface en levert leessnelheden tot 5.150 MB/s. WD noemt een 20 % hogere energie‑efficiëntie in vergelijking met de vorige generatie, zodat je systeem minder energie verbruikt tijdens intensieve sessies. Voor gamers is er een speciale ‘gamingmodus’ in het WD Black‑dashboard: hiermee kun je de piekprestaties optimaliseren en tegelijkertijd de status van de schijf in de gaten houden.

De fabrikant benadrukt dat de drive dankzij thermische technologie consistent presteert, zelfs wanneer je langdurig speelt of grote bestanden verwerkt. Het compacte M.2‑formaat maakt hem geschikt voor moderne moederborden en laptops. Doordat de SN770 zowel voor pc als laptop is geformatteerd, kun je hem zonder speciale aanpassingen installeren.

Leessnelheid: 5.150 MB/s
Schrijfsnelheid: 4.850 MB/s

Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe SSD

De Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe is ontworpen voor gebruikers die hun pc of gameconsole willen uitrusten met veel opslag en hoge snelheden. Deze M.2‑drive maakt gebruik van een Gen 4x4‑NVMe‑controller en 3D‑TLC‑NAND; hierdoor zijn sequentiële lees‑ en schrijfsnelheden tot 7.300 MB/s en 7.000 MB/s mogelijk.

Kingston meldt bovendien dat de drive maximaal 1.000.000 IOPS haalt, wat van belang is bij multitasking of het laden van grote games. Om de prestaties stabiel te houden bij langdurige belasting, heeft Kingston een low‑profile grafeen‑aluminium warmtegeleider ontwikkeld. Voor de PlayStation 5 is een uitvoering met geïntegreerde heatsink beschikbaar; deze extra koellaag helpt de schijf koel te houden wanneer je console continu wordt belast. Met een capaciteit van 2 TB heb je genoeg ruimte voor games en multimediabestanden, en de M.2‑vormfactor maakt hem geschikt voor moderne moederborden.

Leessnelheid: tot 7.300 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 7.000 MB/s

Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMe SSD

De Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMeis een compacte NVMe‑schijf die speciaal is ontworpen voor handheld gamingapparaten en ultracompacte pc’s. Met een M.2 2230‑vormfactor past hij in handheld consoles zoals de Steam Deck en de ASUS ROG Ally. De drive gebruikt een PCIe Gen4 x4‑interface en levert sequentiële leessnelheden tot ongeveer 5.000 MB/s en schrijfsnelheden tot 3.200 MB/s.

Het door Seagate opgegeven uithoudingsvermogen vermeldt voor de 2 TB‑versie een schrijflast van 660 TBW, wat duidt op de hoeveelheid data die je in de levensduur kunt wegschrijven. Dankzij het compacte formaat en de bijbehorende 5‑jaar garantie is de drive bedoeld als duurzame upgrade voor draagbare systemen. Je hoeft daarbij geen adapters te gebruiken omdat de drive rechtstreeks in het M.2‑2230‑slot past, wat montage vereenvoudigt. Met 2 TB aan opslagruimte is er voldoende ruimte voor games, apps en systeemupdates op een handheld platform.

Leessnelheid: tot 5.000 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 3.200 MB/s

SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD

De SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD richt zich op gamers en professionals die behoefte hebben aan hoge bandbreedte. In zijn 2 TB‑uitvoering gebruikt deze M.2 2280‑drive een PCIe 4.0 x4‑interface met NVMe 1.4‑protocol. Volgens een review haalt hij sequentiële leessnelheden tot 7.250 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s, terwijl de random leesprestaties tot 1.000 K IOPS en de random schrijfprestaties tot 1.400 K IOPS reiken. De SN7100 combineert een BiCS8 TLC‑flashgeheugen met een host‑memory‑buffer (HMB), waardoor de drive DRAM‑loos is maar toch hoge prestaties levert. De review benadrukt dat de schijf energiezuinig is en gericht is op langdurig gebruik. Op Kieskeurig wordt vermeld dat deze SSD geschikt is voor zowel pc’s als gameconsoles en een opslagcapaciteit van 2 TB heeft. Daardoor kun je hem gebruiken in een desktop, laptop of console zonder dat je extra configuratie nodig hebt.

Leessnelheid: tot 7.250 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s

Nintendo heeft geheel onverwachts een Switch 2-upgrade voor Xenoblade Chronicles X: Definitive Edition aangekondigd en uitgebracht.

De rpg van Monolith Soft kwam oorspronkelijk uit in 2015 op Wii U, maar vorig jaar werd het spel al overgezet naar de Nintendo Switch in de vorm van een 'Definitive Edition'. Nu is daar dus een Switch 2-editie bijgekomen.

Mensen kunnen deze editie los kopen op Switch 2, of - als ze de Switch-versie al hebben - een upgrade van (naar schatting) 5 euro aanschaffen om te upgraden naar de Switch 2-versie. Op 16 april komt er ook een fysieke versie in de winkels te liggen.

De Switch 2-upgrade laat het spel in 4K en 60 frames per seconde op televisie draaien, en in 1080p en 60 fps in handheldvorm. Verdere wijzigingen zijn er voor zover bekend niet. De Switch-versie was al een upgrade ten opzichte van het origineel, met verbeterde graphics en meer verhaal.

Over Xenoblade Chronicles X

Xenoblade Chronicles X maakt deel uit van de Xenoblade Chronicles-franchise van Monolith Soft, dat tegenwoordig onderdeel uitmaakt van Nintendo. Er zijn drie hoofddelen in de rpg-serie verschenen, en Xenoblade Chronicles X staat daar los van.

De game speelt zich af in het jaar 2054, waarin de aarde is verwoest. Een kleine groep overlevenden is met een ruimteschip ontsnapt en neergestort op de planeet Mira. In een grote, open spelwereld kunnen spelers op verkenning gaan, en gebruikmaken van een Skell - een soort mech die in een voertuig kan transformeren en kan vliegen.