Netgear domineert al sinds de opkomst van wifi-mesh-systemen de markt met hun topmodel wifi-mesh-systeem. Met de onlangs gelanceerde Netgear Orbi RBKE96x belooft de routerfabrikant dat weer te doen. Netgear verlegt de lat wat technische specificaties betreft, maar dat geldt ook voor de prijs: met een prijskaartje van 1699 euro voor een set van 3 is de RBKE96x duur speelgoed. Maar wat levert dat je op?

Het topmodel Orbi valt op meerdere manieren op, de Netgear Orbi RBK95x is de enige quad-band-oplossing in een markt vol dualband- en tri-band-systemen, wat betekent dat dit wifi-mesh-systeem een complete extra netwerkband aan boord heeft om nog beter met grotere hoeveelheden devices om te gaan. Netgear claimt dat zelfs 16 videostreams geen probleem moet zijn. Hij ondersteunt ook de laatste wifi 6E-standaard waarmee je met wifi 6E-clients nog hogere snelheden behaalt via die 6GHz-band. Ook is het de enige oplossing met een 10 gigabit wan-aansluiting voor ultra snelle internetverbindingen, plus elke satelliet heeft een 2,5 gigabit lan-aansluiting voor iedereen met een extra snel thuisnetwerk.

Dergelijke high-end features zijn mooi, maar zijn enkel zinvolle investeringen als je zelf ook daadwerkelijk meerdere 6E-clients en een multi-gig netwerk of internetverbinding in huis hebt en dat is momenteel enkel het geval bij echte netwerk fanaten. Alle techniek vereist ook ruimte, wat de Netgear Orbi RBKE96x met zijn 28,5 x 19 x 8,5 cm per satelliet ook één van de grootste units maakt. De kwaliteit van het materiaal en afwerking is echter wel een klasse boven de meeste alternatieven en het design vinden we ook erg geslaagd.

Software en Installatie

Als Mesh bouwer van het eerste uur heeft Netgear hun installatie en software-ervaring uitstekend in orde. Installatie is rapper gepiept dan bij de meeste anderen, of je nu enkel een telefoon wilt gebruiken of liever met een pc werkt. Zoals je van een mesh-oplossing verwacht, is geen technische kennis vereist en de app wijst zichzelf. Zaken als het opzetten van een gastnetwerk is eenvoudig en ook de opties voor ouders zijn prima doordacht en goed te volgen. Denk aan het makkelijk pauzeren van de verbinding of per profiel zaken als online time of activiteit te monitoren.

Helaas heeft Netgear besloten om sommige features achter een paywall te parkeren. De uitgebreide beveiligingsfeatures van Bitdefender vereisen een abonnement, al zal de tech-savvy doelgroep van deze set dat vermoedelijk niet nodig hebben. Ook de geavanceerdere familie-opties zitten achter een (ander) abonnement. We vinden het een sterk punt dat Netgear verder dan alle anderen gaat met hun opties voor ouders, met fijne controle over internetgebruik per device of per kind, inclusief uitgebreide logs over wat ze precies uitspoken en zelfs een rewards-app voor goed internet gedrag, maar het voelt zuur dat je daar weer 70 euro per jaar voor bij mag tikken bovenop de al forse aanschafsprijs.

Testprotocol

Voor 2022 is ons testprotocol volledig herzien op een nieuwe locatie. Data van dit jaar kan dan ook niet vergeleken worden met de data van 2021 en ervoor. De testlocatie betreft een jong vrijstaand woonhuis waarbij geen sprake is van storing vanuit WiFi verbindingen uit de buurt. De vloeren zijn echter wel van beton wat een uitdaging vormt voor routers en mesh oplossingen. We testen over drie woonlagen. 

We testen met twee computers voorzien van de laatste WiFi 6E clients, deze verbinden via draadloos met het te testen Mesh Systeem, waarop we een multi-Gigabit server hebben aangesloten. Dit legt de bottleneck bij het te testen product. (Let op: de meeste routers, switches en computers zijn beperkt tot 1 Gigabit, de hogere snelheden die je in sommige van onze testen ziet zijn enkel haalbaar met multi-gigabit apparatuur. Ook Mesh oplossingen zonder 2,5 Gbit of 10 Gbit LAN poort zullen tot deze 1 Gigabit worden beperkt).

We hebben gekozen voor drie specifieke testscenarios. Test 1 richt zich puur op de haalbare snelheid cq capaciteit van de antennes van elke individuele unit; met onze laptops op enkele meters van- en met direct zicht op de hoofdunit op een kastje in de woonkamer. Dit is dus tevens wat je grofweg mag verwachten wanneer je kiest om een satelliet elders in huis wél bedraad aan te sluiten, bijvoorbeeld als je op één locatie in huis echt de maximale snelheid wilt zien op je laptop.

Voor test 2 en 3 richten we ons specifiek op de Mesh prestaties en de kwaliteit van de verbinding tussen de satellieten onderling. We plaatsen een tweede satelliet in de hal één verdieping hoger.  Voor test 2 testen we de twee devices in de nabijheid van deze tweede satelliet, hierdoor zien we vooral wat de onderliggende backhaul van een Mesh Systeem in huis heeft.

Voor Test 3 nemen we beide laptops wederom één verdieping hoger en testen we wederom via de satelliet op de eerste verdieping. Hier leunen we dus zowel op de backhaul van het mesh systeem, als de signaalsterkte per satelliet op iets langere afstand en met hinder van muren en plafond.

Prestaties

Gezien de extreme prijs hadden we niets anders mogen verwachten, maar de RBKE96x maakt desondanks indruk met gemiddeld de beste prestaties van 12 verschillende premium tri-band-mesh-systemen die we via ons nieuwe protocol hebben getest. Met een gemiddelde snelheid van 1856 Megabyte per seconde laat hij de Asus ET12 (1815 Mbit/s) net voor zich, en zelfs op de eerste verdieping via één hop weten we nog bijna één gigabit (939 Mbit/s) aan data door te voeren; dat is 17 procent meer dan de nummer twee (801 Mbit/s), en bijna 50 procent sneller dan het vorige topmodel: de RBK85x (654 Mbit/s). We vermoeden dat de zeldzame vierde band hier goed tot zijn recht komt: de RBKE96x houdt zo twee rappe banden om de clients van data te voorzien, en heeft er nog twee vrij voor de backhaul.

Op de tweede verdieping moet de RBKE96x (556 Mbit/s gemiddeld) de ET12 (585 Mbit/s) net voor zich laten. Het is echter aannemelijk dat de extra (quad) band een duidelijker voordeel behaalt zodra je een groter aantal machines intensief aan het werk zet.

Conclusie

De Netgear Orbi RBKE96x is de meest indrukwekkende mesh-oplossing van dit moment; aantrekkelijke kastjes, multi-gigabit wan- en lan-poorten, Quad-Band met wifi 6E-ondersteuning, plus een fijne appervaring. Hij biedt het meest complete plaatje van dit moment, wat betekent dat als deze set je wifi-problematiek niet oplost er écht niets anders opzit dan kabels te laten trekken. De prijs is er echter ook naar, want 1699 euro uitgeven voor een meshoplossing is niet iets wat wij zo maar even zullen aanraden; je betaalt al snel twee keer zo veel als voor een set die enkele tientallen procenten minder presteert. De ultieme Orbi is er dan wederom ook enkel weer voor de gebruiker die gewoon het beste wilt en het niet uitmaakt wat iets kost.

Je document is af, maar je wilt duidelijk maken dat het vertrouwelijk is of dat het een conceptversie betreft of enkel intern mag worden gedeeld. Dat kan eenvoudig met een watermerk. Zo geef je het bestand niet alleen een professionele uitstraling, maar ook een duidelijke bescherming.

Stap 1: Op één pagina

Word biedt uitgebreide mogelijkheden om een watermerk toe te voegen. Je kunt niet alleen het lettertype en de stijl aanpassen, maar ook de lay-out naar wens instellen. Net als kop- en voetteksten verschijnt een watermerk standaard op alle pagina's van een document, behalve op de omslagpagina. Wil je een watermerk slechts op één pagina plaatsen? Klik dan op de gewenste plek in het document. Ga vervolgens in het lintmenu naar het tabblad Ontwerpen en kies in de sectie Pagina-achtergrond de knop Watermerk. Via het pijltje eronder krijg je verschillende lay-outs te zien. Klik met de rechtermuisknop op de gewenste optie en selecteer Invoegen op huidige documentpositie. Het watermerk verschijnt direct in zachtgrijs onder de tekst. Omdat het in een tekstvak staat, kun je het eenvoudig bewerken. Pas de tekst aan, wijzig het lettertype en geef het de gewenste stijl, net zoals bij ieder ander tekstvak.

Stap 2: Op alle pagina's

Wil je een watermerk op alle pagina's van het Word-document? Ga dan naar Ontwerpen / Watermerk / Aangepast watermerk. Er verschijnt een venster met de titel Afgedrukt watermerk. Kies daar de optie Tekstwatermerk (standaard staat Geen watermerk geselecteerd). Vul de gewenste tekst in en bepaal het lettertype en de grootte. Met de optie Semitransparant maak je het watermerk subtieler. Tot slot kies je voor een horizontale of diagonale weergave, klik je op Toepassen en bevestig je met OK.

Stap 3: Afbeeldingswatermerk

In hetzelfde venster kun je ook een afbeeldingswatermerk toevoegen. Vink hiervoor de optie Afbeelding als watermerk aan en klik op Afbeelding selecteren. Je kiest vervolgens een grafisch bestand op de harde schijf of op OneDrive. Ook is het mogelijk om via Bing online naar een afbeelding te zoeken. In dit voorbeeld kiezen we een afbeelding van de harde schijf. Laat de instelling Schaal bij voorkeur op Automatisch staan, zodat de grootte van het watermerk zich aanpast aan de bladspiegel. Met de optie Wassen maak je de afbeelding lichter, zodat de tekst goed leesbaar blijft.

De stoomfunctie is inmiddels op veel wasmachines te vinden. Fabrikanten gebruiken deze techniek vooral om kreuk te verminderen, geurtjes aan te pakken en kleding snel op te frissen. De werking is vrij simpel. De machine verhit een kleine hoeveelheid water en laat de stoom op een precies moment in de trommel. Dat kan tijdens een normaal wasprogramma of via een apart stoomprogramma. Die twee toepassingen hebben elk een ander effect, waardoor het handig is om het verschil te kennen.

Hoe stoom tijdens een wasprogramma werkt

Bij de meeste wasprogramma's wordt stoom in de laatste fase ingezet. De warme damp ontspant de vezels, waardoor de was minder gekreukt uit de trommel komt, vaak nog voordat het centrifugeren begint. Dat effect zie je vooral bij synthetische stoffen en gemengde materialen. Katoen blijft gevoeliger voor kreuk en reageert minder sterk op stoom. Ook de belading speelt een rol. Zit de trommel vol, dan kan de stoom minder goed bij het wasgoed komen en is het effect dus kleiner.

De manier waarop stoom wordt verspreid, verschilt per wasmachine. Sommige modellen blazen de damp van bovenaf in de trommel, andere via de bodem. Het principe is hetzelfde, maar de maar de manier waarop de damp door de trommel wordt verspreid varieert per merk. Belangrijk om te weten is dat stoom het water en het wasmiddel niet vervangt Het ondersteunt de was, maar maakt stoffen niet op zichzelf schoon.

Extra hygiëne met een stoomprogramma

Naast stoom tijdens een gewone wasbeurt beschikken veel machines ook over aparte hygiëneprogramma's. Deze werken met een gecontroleerde temperatuur die hoog genoeg is om allergenen te verminderen, maar lager blijft dan bij een kookwas. Vooral pollen en huisstofmijt worden op deze manier aangepakt. Fabrikanten noemen soms percentages voor bacteriereductie, al zijn die gebaseerd op tests met kleine lapjes stof. In een volle trommel valt het effect lager uit. Stoom vormt daarmee vooral een extra aanvulling: hygiënischer dan een koud opfrisprogramma, maar geen volwaardige vervanging van een intensieve wasbeurt.

Kleding opfrissen zonder wasbeurt

Het opfrisprogramma is voor veel mensen de meest gebruikte toepassing van stoom. De trommel draait hierbij rustig, terwijl de stof warm en licht vochtig blijft. Stoom-opfrisprogramma's duren meestal zo'n 20 tot 30 minuten, afhankelijk van het merk, de vulling van de trommel en het gekozen programma. Sommige machines geven precies 20 minuten aan, bij andere loopt het op tot ongeveer een half uur. Geuren die zich in textiel vastzetten, zoals rook, kooklucht of andere vervelende geurtjes die in textiel zijn blijven hangen, verdwijnen doorgaans goed. Vlekken en vetresten worden hiermee niet verwijderd. De techniek werkt vooral bij kleding die je kort hebt gedragen en verder schoon is. Doordat er weinig water wordt gebruikt en de trommel minder intensief beweegt, blijft de belasting voor de stof beperkt.

Energieverbruik en slijtage van kleding

Het maken van stoom kost warmte en dus energie. Toch ligt het totale verbruik meestal lager dan bij een volledige wasbeurt, omdat er nauwelijks water door de machine stroomt. Voor kleding is een stoomprogramma relatief mild. De vezels worden minder zwaar belast dan tijdens een normale was, al kunnen elastische materialen bij zeer frequent gebruik gevoeliger reageren op warmte. Dat effect verschilt per stof en per merk.

©Sergei Klopotov

Wat stoom wel én niet doet

De stoomfunctie werkt vooral in specifieke situaties. Kreukvermindering zie je vooral bij synthetische stoffen en een niet te volle trommel. Hygiëneprogramma's helpen allergenen te verminderen, maar vervangen niet de klassieke wasbeurt. Opfrisprogramma's verwijderen geuren, maar laten vlekken ongemoeid. In de praktijk levert stoom vooral gemak op. Je hoeft minder te strijken, kleding blijft langer fris en je kunt een kort programma gebruiken voor was die nog niet echt vies is.

Conclusie

De stoomfunctie is een handige aanvulling op de gewone was. Kleding komt frisser uit de trommel, je kunt kleding vaker dragen zonder dat je een compleet wasprogramma  hoeft te dragen en de extra hygiëne van stoom is ideaal tegen allergenen. De techniek neemt de rol van water en wasmiddel niet over, maar stoom voegt wel extra gemak toe voor wie minder wil strijken en kleding langer mooi wil houden.

 5x Wasmachines met stoomfunctie

De Hisense WF3S9043BW3/BLX is een moderne wasmachine die opvalt door zijn opvallend lage energieverbruik, met een label dat maar liefst 30% zuiniger is dan de standaard A-klasse. Met een trommelinhoud van 9 kilogram biedt het apparaat voldoende ruimte voor de was van een groot gezin. De machine haalt een toerental van 1400 rotaties per minuut en zet stoom in voor een extra diepe, hygiënische reiniging van het textiel. Voor wie weinig tijd heeft, zijn er handige opties zoals het Power Wash-programma van 49 minuten of een ultrakorte cyclus van een kwartier.

De Samsung WW11DB7B34GBU3 Bespoke EcoBubble heeft een trommelcapaciteit van 11 kilogram. Voor een diepgaande reiniging beschikt de machine over een gespecialiseerd stoomprogramma dat afrekent met allergenen en bacteriënt. Naast de fysieke prestaties biedt het apparaat slimme functies via de SmartThings-app. Dankzij de EcoBubble-technologie wordt het wasmiddel krachtig de stof in geblazen, waardoor kleding ook op lagere temperaturen grondig schoon wordt en de kwaliteit van het textiel behouden blijft.

De AEG LR7604UC4 uit de 7000-serie (vulgewicht 10 kilo) is ontworpen om kleding langer mooi te houden door vaker te stomen in plaats van te wassen, wat slechts twee liter water per cyclus verbruikt. Met het Steam Refresh-programma zijn muffe geurtjes en kreukels binnen 25 minuten verdwenen, terwijl de UniversalDose-lade ervoor zorgt dat wasmiddelcapsules sneller oplossen voor een beter resultaat bij koude wasbeurten. De PreciseWash-technologie optimaliseert de instellingen automatisch op basis van het gewicht, wat een besparing tot 40% op tijd en energie oplevert bij kleinere ladingen. Voor de dagelijkse was biedt het MixLoad-programma een snelle oplossing door gemengd textiel in 69 minuten grondig te reinigen op slechts 30 graden.

De Siemens WG44G2ZWNL (vulcapaciteit 9 kilo) heeft een zeer zuinig energielabel A en biedt dankzij het speedPack L maximale tijdsbesparing. Voor hardnekkige vlekken past het antiVlekken-systeem de temperatuur en spoeltijd automatisch aan. De stoomfunctie, genaamd smartFinish, strijkt zelfs sterk gekreukte items in slechts 20 minuten glad. De innovatieve waveTrommel zorgt ervoor dat zijde en andere fijne stoffen behoedzaam worden behandeld. Dankzij de koolborstelloze iQdrive-motor is de machine niet alleen stil en efficiënt, maar ook nagenoeg slijtagevrij.

De Bosch Serie 4 WAN282E4FG (vulgewicht 8 kilo) is een uiterst efficiënte wasmachine met energielabel A. Met de Iron Assist-functie wordt kleding gedurende 20 minuten met stoom behandeld, wat kreukels tot wel 50% vermindert. Sensoren van Active Water Plus zorgen ervoor dat het waterverbruik exact wordt afgestemd op de hoeveelheid wasgoed, terwijl de SpeedPerfect-optie de wastijd met 65% verkort voor een snelle, schone resultaat. Voor extra hygiëne doodt het Hygiene Plus-programma bacteriën al op 40 graden, wat ideaal is voor babykleding of mensen met een allergie. De bijvulfunctie maakt het mogelijk om een vergeten kledingstuk tijdens de wasbeurt alsnog toe te voegen.