ID.nl logo
Koopgids: betere dekking met een wifi-repeater
© PXimport
Huis

Koopgids: betere dekking met een wifi-repeater

Iedereen heeft er weleens last van: slechte wifi. Of het nu komt door dikke muren of doordat je in een dichtbevolkte buurt woont, het is erg frustrerend als je video’s maar blijven bufferen en websites traag laden. In dit artikel helpen we je de juiste wifi-repeater te kiezen om je wifi-signaal te verbeteren.

Tip 01: Wifi-standaard

Een van de belangrijkste dingen waar je op moet letten bij het kiezen van een wifi-repeater is de wifi-standaard van je huidige router. Op dit moment zijn de volgende standaarden op de markt: 802.11n of 802.11ac. Heb je een heel oude router, dan heeft die nog 802.11g. Je kunt dan beter eerst die router vervangen voordat je een wifi-repeater aanschaft. Over het algemeen is het een goed idee om een repeater te kopen die dezelfde standaard ondersteunt als je router. Combineer je namelijk een oude router met een nieuwe repeater, dan kun je niet optimaal gebruikmaken van alle functies van die repeater. Andersom geeft ook problemen: een oude repeater met een nieuwere router kan het signaal van de router niet versterken, omdat het die nieuwe standaard niet ondersteunt. Je controleert welke standaard jouw router ondersteunt door middel van de handleiding of door het typenummer te googelen.

©PXimport

Tip 02: Single of dualband

Naast de wifi-standaard is er nog een ander belangrijk aspect om rekening mee te houden: single of dualband. Wat we daarmee bedoelen, is de frequentie 2,4 of 5 GHz en of de repeater een van de twee ondersteunt of beide. 2,4 GHz is de oude vertrouwde frequentie, maar sinds een aantal jaar is daar 5 GHz bijgekomen. De reden daarvoor is dat er op 2,4 GHz maar dertien kanalen beschikbaar zijn. Als vervolgens twee routers op hetzelfde kanaal uitzenden, veroorzaakt dat verstoringen en vertragingen. Met het toevoegen van 5 GHz zijn er veel meer kanalen en ruimte om te zenden, al is het bereik wel minder. Het is belangrijk om te weten welke bands jouw router ondersteunt: een oude router zal waarschijnlijk alleen 2,4 GHz ondersteunen, nieuwere en wat duurdere routers ondersteunen vaak beide. Check even de handleiding en het typenummer om er zeker van te zijn. Je hebt met je wifi-repeater een aantal opties. Voor licht gebruik kun je kiezen voor single band 2,4 GHz: die zijn goedkoop, maar bieden niet veel snelheid. Je snelheid wordt namelijk gehalveerd: zo’n repeater kan óf zenden óf ontvangen, niet beide tegelijk. Wil je meer, ga dan voor een dualband. Die zijn duurder, maar bieden aanzienlijke snelheidsverbeteringen. Wel is het dan belangrijk dat je router dus ondersteuning biedt voor beide bands, zowel 2,4 als 5 GHz.

©PXimport

Er is nog een belangrijk aspect om rekening mee te houden: single band of dualband

-

Halve snelheid met een repeater?

We hebben het in het artikel genoemd, een single-band repeater halveert je oorspronkelijke internetsnelheid – in het beste geval. Dat werkt als volgt: je hebt met een single-bandrepeater een frequentie om op te zenden, 2,4 GHz. Zo’n apparaat heeft maar één wifi-chip die kan zenden óf ontvangen. Als jij dus met je laptop data verstuurt naar de repeater, dan kan deze niet communiceren met de router. Pas als je klaar bent met zenden, kan de repeater de data doorsturen naar de router. Hierdoor duurt het sturen dus twee keer zo lang. Dit is het meest optimale geval. Een ander probleem zijn de kanalen van 2,4 GHz, dat zijn er maar 13. Als je router met je repeater communiceert, of andersom, stemmen ze het zenden af: ze hebben beide specifieke intervallen waarop ze met elkaar communiceren, zodat ze niet door elkaar heen praten. Het probleem ligt echter bij de rest van je netwerk: diezelfde afspraken gelden niet voor andere apparaten die met de router communiceren en apparaten die met de repeater communiceren. De router en repeater kunnen elkaar daardoor alsnog dwarsliggen, wat voor een nog verdere daling in snelheid zorgt.

Tip 03: Types

Elke repeater heeft een eigen type dat overeenkomt met de wifi-standaard die het product ondersteunt. Grofweg zijn er de volgende types: N300, N600, AC750, AC1200 en AC1900. Deze zijn geordend van traag naar snel, AC1900 is dus het snelste en nieuwste type. Een repeater met N300 kan single of dualband zijn, met een maximale snelheid van 300 Mbit/s totaal. N600 haalt maximaal 600 Mbit/s en is dualband, dus heeft 300 Mbit/s per frequentie. AC750, AC1200 en AC1900 zijn nieuwere types repeaters: zo haal je met AC750 maximaal 750 Mbit/s en met AC1900 maximaal 1900 Mbit/s. AC1900 werkt alleen op een 5GHz-band, want 2,4 GHz kan niet zo’n hoge snelheid aan.

©PXimport

De keuze voor het ontwerp van de repeater luistert heel nauw en is afhankelijk van de snelheid

-

Tip 04: Ontwerp en plek

Een wat kleiner punt, maar toch niet geheel onbelangrijk: het ontwerp van de repeater, vooral in combinatie met waar je de repeater wilt plaatsen. Als je de repeater bijvoorbeeld in de gang wilt of zelfs moet plaatsen, dan is een stopcontactmodel de beste keus, want die is erg onopvallend. Heb je echter een kamer waar je ‘m neer zou kunnen zetten, dan wil je misschien juist wel een router-achtige repeater. De keuze voor het soort repeater luistert heel nauw, want het is afhankelijk van de snelheid die je nog kunt bereiken. Waar je goed op moet letten bij het plaatsen van je repeater is dat je nog net een goede snelheid behaalt vanaf je router, maar er ook weer niet te dichtbij bent. Loop dus door je huis met bijvoorbeeld speedtest.net en kijk hoe ver je kunt gaan voordat de snelheid onacceptabel traag wordt. Let erop dat je de snelheid door de helft moet delen! Voor licht gebruik heb je op zijn minst 15-20 Mbit/s nodig. Op de plek waar je dat nog net haalt, kun je het beste de repeater plaatsen. Pas dan kun je dus eigenlijk kijken naar welk ontwerp daar het beste past.

©PXimport

Tip 05: Prijs en merk

Wifi-repeaters kunnen behoorlijk in prijs verschillen: ze zijn er van twee tot drie tientjes tot meer dan honderd euro. Het verschil hangt af van de gebruikte wifi-standaard en welke GHz-band het apparaat ondersteunt. Een dualband-apparaat met ondersteuning voor ac kan in theorie snelheden halen tot 2 Gb/s, waar de goedkopere modellen met single band blijven steken op 300 Mb/s. Een ander voordeel van de duurdere modellen is dat ze kunnen dienen als accesspoint. Dit geeft wat meer mogelijkheden en je kunt het apparaat later ook op andere manieren inzetten. Voor licht gebruik kun je prima af met de wat goedkopere modellen, maar als je flink gebruik maakt van Netflix, dan kun je toch beter kijken naar de modellen rond de 60 tot 80 euro. Een andere overweging is het merk repeater: hoewel geen harde regel, kan het toch voordeel opleveren om een repeater te kopen van hetzelfde merk als je router. Je bent daardoor zekerder van de compatibiliteit, want hoewel er wifi-standaarden zijn, voegen fabrikanten soms een aantal eigen functies toe waar alleen het merk zelf gebruik van kan maken.

©PXimport

Tip 06: Echt nodig?

Een wifi-repeater is slechts één oplossing voor het verbeteren van je wifi-signaal. Andere manieren werken in jouw situatie misschien wel beter. Als je bijvoorbeeld een groot huis hebt, zal een wifi-repeater maar weinig verschil maken. Je kunt weliswaar twee repeaters in één netwerk gebruiken, maar je kunt ze niet achter elkaar zetten om meer oppervlakte te dekken. Wanneer je al een nieuwere router hebt, is mesh-wifi misschien wel een betere optie. Mesh-wifi bestaat uit een pakket van twee tot drie routers die je over je huis verdeelt waarna ze vanzelf optimale wifi-dekking geven. Een andere oplossing is om via de stroomkabels in je huis het internetsignaal door te sturen naar andere plekken in je huis en daar een extra router of repeater met accesspoint aan te sluiten. Alleen is ook dan je snelheid niet altijd optimaal en bovendien is het een gedoe met de bekabeling. Bevalt deze oplossing je niet zo en heb je slechts op één verdieping slecht bereik, dan kun je dus kijken naar een wifi-repeater. Overigens, heb je een oude router over, dan bestaat de kans dat je die ook als repeater kunt gebruiken, als het ondersteund wordt door de firmware.

©PXimport

Heb je een oude router over, dan bestaat de kans dat je die als repeater kunt gebruiken

-

Tip 07: Aansluitingen

Een andere overweging waar je over na moet denken bij de keuze voor een repeater is of je ethernetpoorten op de repeater nodig hebt. Dat kan het geval zijn wanneer je op de plek waar de repeater komt te staan ook andere apparaten met het internet wilt verbinden die geen draadloze aansluiting hebben (bijvoorbeeld een desktop-pc). Sommige repeaters hebben vijf ethernetpoorten, andere één en sommige geen. Deze beslissing hangt ook samen met de positie waar de repeater terechtkomt: als de repeater op een kamer staat, heb je meer aan ethernetpoorten dan wanneer hij op de gang hangt. Naast ethernetpoorten kunnen repeaters andere extra’s hebben, bijvoorbeeld een 3,5mm-aansluiting. Daarop kun je speakers aansluiten die te benaderen zijn via het netwerk door middel van bijvoorbeeld dlna. Een andere overweging kan het stopcontact zijn: sommige stopcontact-achtige repeaters hebben zelf ook een stopcontact, zodat je geen stopcontact verliest.

©PXimport

Kooptips

We zullen in deze kooptips drie categorieën repeaters onderscheiden: een high-endrepeater, voor als je het maximale wilt wat betreft bereik en snelheid, een repeater in de vorm van een stopcontactmodel, voor als je er een in de gang nodig hebt en een low-endmodel voor als je simpelweg iets beter bereik wilt hebben en geen zin hebt om al te veel geld uit te geven.

High-end: Netgear EX7000 AC1900

Prijs: € 129,- Als je het maximale wilt halen uit je verbinding en geld geen probleem is, dan kun je eens kijken naar de Netgear EX7000. Die kost wel wat, maar biedt ook erg veel. Qua uiterlijk is hij niet te onderscheiden van een normale router. De repeater biedt vijf ethernetpoorten van 1 Gbit/s elk en ondersteunt 802.11ac met een maximale snelheid van 1,9 Gbit/s. De app van Netgear vertelt je welke kanalen je het beste kunt gebruiken en wat de snelheden zijn per kanaal.

Stopcontactmodel: Asus RP-AC56

Prijs: € 69,99 De Asus RP-AC56 is een stopcontact-repeater voor ongeveer 70 euro. De repeater ondersteunt de 802.11ac-standaard en haalt een maximale snelheid van 1,1 Gbit/s. Wel blokkeert deze repeater twee stopcontacten, dus houd daar rekening mee. Ook is er één ethernetpoort aanwezig die een snelheid biedt van 1Gbit/s. Extra handig van dit handzame model: er is een ledstrip aanwezig die aangeeft hoe goed het wifi-signaal van de router. De repeater plaatsen op de plek met de meest optimale snelheid is op die manier een koud kunstje.

Low-end: TP-Link RE200-AC750 WiFi Range Extender

Prijs: € 29,99 Deze goedkope repeater van TP-Link (toevallig ook een stopcontactmodel) kost slechts drie tientjes, bij sommige winkels is hij zelfs nog goedkoper. De RE200 heeft een mooi ontwerp en kun je bijna overal kwijt. Wat betreft de functies doet deze repeater niet onder voor de rest: hij biedt zowel ondersteuning voor 2,4 en 5 GHz als voor 802.11ac, wat ‘m ook voor nieuwere routers nuttig maakt. Ook beschikt hij over een ethernetpoort voor als je nog een apparaat aan wilt sluiten. En bovenal is deze repeater eenvoudig op te zetten, namelijk met één druk op de WPS-knop.

▼ Volgende artikel
De lente komt eraan! Dit doe je in februari in de tuin
© Olga Seyfutdinova
Huis

De lente komt eraan! Dit doe je in februari in de tuin

De winter loopt op zijn eind, ook al voelt dat niet altijd zo aan de temperatuur. Maar kijk om je heen: het eerste groen verschijnt weer in de tuin. Winterklokjes en krokussen laten zich zien en aan sommige bomen en struiken zie je al de eerste knoppen verschijnen. Tijd dus om de handen uit de mouwen te steken – de tuin roept!

Dit doe je in februari is het tijd om: 🪻 Eenjarige zomerbloemen voorzaaien 🪻 Kale plekken in het gazon inzaaien 🪻 Groene aanslag van de bestratingverwijderen 🪻 Bepaalde (fruit)bomen snoeien

Weten wat je de rest van het jaar in de tuin kunt doen? Kijk dan op onze jaarkalender!

Voorzaaien, planten en verpotten

Zaai eenjarige zomerbloemen alvast binnen voor, zodat je later in het seizoen sterke planten hebt. Buiten kun je bomen en struiken verplaatsen, zolang het niet vriest. Kuipplanten die in de garage of schuur overwinteren, hebben nu wat meer water nodig. Ook potplanten buiten kunnen wel een scheut gebruiken als ze lange tijd droog staan.

Omdat de nachten nog koud kunnen zijn, is het verstandig om bloeiende bollen in potten en bakken te beschermen met vliesdoek. Een camelia kun je 's nachts afdekken met noppenfolie, maar haal die er overdag weer af zodra de temperatuur boven nul komt.

Wil je wat extra kleur in de tuin? Zet viooltjes en primula's neer. Ze kunnen goed tegen de kou en zorgen meteen voor een lente-achtig gevoel.

©MaÅgosia Karniewska

Aandacht voor je gazon

Strooi in de eerste twee weken van februari kalk over het gazon en de borders. Wil je een nieuw gazon aanleggen? Dan is het tijd om aan de slag te gaan. Spit en egaliseer de grond, zodat die klaar is voor het inzaaien of leggen van gras. Als je gazon vol molshopen ligt, kun je de aarde met een bezem over het gras verspreiden. Is het droog en vorstvrij? Dan kun je de graskanten bijwerken en kale plekken opnieuw inzaaien. Vermijd lopen over het gazon tijdens de vorst, want dat kan het gras beschadigen.

Onkruid wieden en groene aanslag wegvegen

Laat de schoffel voorlopig nog even staan, want daarmee kun je vaste planten beschadigen die nog onder de grond zitten. Pluk het onkruid liever met de hand, zodat je de jonge planten niet verstoort. Een groen laagje op het terras veeg je weg met zand en een bezem. Wil je het grondiger aanpakken? Er zijn verschillende manieren om groene aanslag te verwijderen. Zeg maar dag tegen die gladde laag met deze tips 🢱

Zo verwijder je groene aanslag van je terras en tegels

©Vely

Snoeien (maar niet alles en met mate)

In februari kun je bepaalde bomen en struiken snoeien, zolang het niet vriest en er geen vorstperiode wordt voorspeld. Is dat wel het geval, wacht dan op een warmere periode. Begin bij de dakplataan en snoei de takken die recht omhoog groeien. Heb je de leilinde nog niet gesnoeid? Knip de takken dan nu terug tot een paar centimeter vanaf de hoofdtakken. Ook heesters kunnen een snoeibeurt gebruiken. Ontstaan er grote wonden bij bomen? Dek ze af met wondbalsem om infecties te voorkomen.

Haal bij klimplanten, zoals klimop, wilde wingerd en trompetklimmer, het oude blad weg. Verwijder ook de ranken op plekken waar ze niet moeten groeien, zoals onder de dakrand en rondom kozijnen.

Februari is daarnaast een goede maand om fruitbomen te snoeien. Wacht wel met het snoeien van fruitbomen met steenvruchten, zoals de kersenboom of perzikboom. De druif en kiwi moeten nu wél gesnoeid worden, want zodra de sapstromen op gang komen, ben je te laat.

▼ Volgende artikel
Digitale veiligheid in 2025: hoe en waar ben je kwetsbaar?
© ryanking999 - stock.adobe.com
Zekerheid & gemak

Digitale veiligheid in 2025: hoe en waar ben je kwetsbaar?

Dat het internet niet veilig is en je bijvoorbeeld accountgegevens en je computer moet beveiligen, weet iedereen wel. Maar waartegen je ze moet beveiligen, dat is steeds minder duidelijk. Weten wat precies de dreiging is en welk risico je loopt, is een belangrijke stap in het kiezen van de juiste beveiligingsmaatregel. Wij gingen in gesprek met experts op dit vlak. Tegen welke dreiging moeten we ons eigenlijk beveiligen?

In dit artikel vertellen we je over de online dreigingen anno 2025: • Ransomware • Phishing • Deepfakes • IoT-aanvallen Lees hierna zeker ook: Veilig downloaden: hier moet je op letten

In een donkere kamer vol beeldschermen, zit een jongeman achter een computer. De capuchon van zijn hoodie is zo ver over zijn hoofd getrokken dat zijn gezicht onzichtbaar is . Een hacker! Hoewel maar weinigen van ons er een in het wild zijn tegengekomen, weten we allemaal hoe een hacker eruitziet. Althans, dat denken we. Maar hoe realistisch is dit beeld? En zijn we veilig genoeg als we deze hacker buiten onze computer houden? Niet volgens de experts.

Dreiging en risico

Door het gebruik van computers, smartphones en online diensten stellen we ons dagelijks bloot aan diverse digitale dreigingen. Welke dat precies zijn, verandert door de tijd – evenals het gevaar dat we erdoor lopen en het risico dat we ermee nemen. Overheden, maar ook bedrijven en organisaties werken veelal met dreigingsbeelden. Dat zijn analyses waarin ze de dreigingen zo concreet mogelijk maken en het risico ervan inschatten. Behalve dat het een goede manier is om de dreigingen helder te krijgen, is het vooral nuttig bij de keuze voor te nemen maatregelen.

Volgens het Cybersecurity Woordenboek is een dreiging: ‘iets, een gebeurtenis, wat gevaar of schade kan opleveren’. Bij elke dreiging hoort een risico. Dit is de ‘kans dat het ook echt gebeurt gecombineerd met de gevolgen van die de schade’. Bedoeld wordt dat wanneer bijvoorbeeld de financiële schade van een dreiging een bedrijf failliet kan laten gaan, het risico van de dreiging groter is dan alleen de kosten van de oplossing.

Lekken van persoonlijke gegevens

De schade hoeft ook lang niet altijd financieel te zijn. Het lekken van gevoelige persoonlijke gegevens heeft al snel veel meer impact en betekenis voor die persoon en vaak ook zijn omgeving, dan alleen het bedrag dat ermee gemoeid is. En dat geldt ook wanneer ransomware digitale foto’s vernietigt of je enkele weken werk kwijtraakt en daardoor een belangrijke opdracht te laat inlevert bij een opdrachtgever.

Experts stellen dat het risico het slachtoffer te worden van cybercrime, voor mensen niet lager is geworden. Cybercriminelen gaan steeds slimmer te werk, omdat er veel geld met hun activiteiten te verdienen valt. Voorkomen blijft het doel. Weten welke dreigingen er zijn, is daar een belangrijke stap bij.

Cybersecurity Woordenboek

Cybersecurity is net als de hele tech-sector, gek op afkortingen en moeilijke woorden. Op www.cyberveilignederland.nl/woordenboek vind je het Cybersecurity Woordenboek dat zo’n 650 cybersecurity-termen in begrijpelijke taal uitlegt. Het woordenboek is een samenwerking van ruim 70 organisaties en Nederlandse cybersecurity-professionals in samenwerking met de Cybersecurity Alliantie. De actuele online versie is de derde druk en behalve online te raadplegen ook als pdf te downloaden.

Het Cybersecurity Woordenboek verduidelijkt cybersecuritytermen en -begrippen.

Ransomware blijft schadelijk

Ransomware of gijzelsoftware is al enkele jaren de meest voorkomende en meest lucratieve vorm van cybercrime. Het is malware die de bestanden op een apparaat versleutelt en losgeld eist in ruil voor de decoderingssleutels. Betaal je niet, dan zijn de gegevens voor altijd verloren.

Bogdan Botezatu, directeur Threat Research bij Bitdefender, ziet de verzoeken om hulp dagelijks op zijn bureau landen. “En dat zijn maar al te vaak ook gewoon burgers”, zegt hij om het beeld te ontkrachten dat ransomware vooral bedrijven raakt. “De criminelen richten zich zelden op een specifiek doel, ze schieten vooral met hagel.”

Vele kleintjes leveren volgens hem genoeg geld op en ze lopen minder risico op ongewenste aandacht van pers en politie dan wanneer ze een hele grote vis vangen. Wel wordt bij het aanvallen van bedrijven steeds vaker ingezet ook op extractie, het naar buiten kopiëren van informatie en dan dreigen die te publiceren. Voor consumenten is dit volgens Botezatu in elk geval nu nog een minder voor de hand liggend scenario. “Contact maken met individuele slachtoffers is lastig en het zijn er ook veel te veel. Dan is het eenvoudiger om losgeld te vragen in ruil voor de sleutels.”

Bogdan Botezatu ontvangt dagelijks verzoeken om hulp bij ransomware.

Bronnen van besmetting

Belangrijke bronnen van een ransomwarebesmetting zijn volgens Botezatu phishingberichten, gebruik van onveilige netwerkprotocollen en kwetsbaarheden in software. Expliciet noemt hij nog besmette downloads van cracks om software zonder geldige licentie te gebruiken, en gekraakte films en e-books. “Vaak krijgt men wel een prompt van een beschermingsprogramma maar schakelt die tijdelijk uit. ‘Snel de crack draaien en daarna de beveiliging weer aan’ denk men, maar helaas werkt het niet zo. Dan ben je al besmet.”

Nederland bedreigd

Ook landen denken na over dreigingen en risico’s. Voor Nederland doen de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) dit. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), dat onderdeel is van het NCTV, richt zich specifiek op digitale dreigingen. Zij publiceert bijvoorbeeld het Cybersecuritybeeld Nederland. CSBN 2023 is de meest recente versie. De overheid voorziet burgers niet specifiek van digitale dreigingsinformatie, wel kun je op sites als Alert Online en Veiliginternetten.nl algemene tips voor digitale veiligheid lezen.

De overheid publiceert regelmatig rapporten over de digitale bedreigingen voor Nederland.

Broddelwerk met desastreuze uitkomst

De ransomware zelf wordt ook steeds verder ontwikkeld. “Niet allemaal zijn ze even kundig”, oordeelt Botezatu over de programmeurs. Soms maken ze volgens hem hele basic fouten, waardoor het onmogelijk is de bestanden te ontsleutelen – zelfs als je betaalt en de sleutels zou krijgen. Volgens het Jaarbeeld Ransomware van Projectgroep Melissa, een samenwerkingsverband van de Nederlandse overheid en diverse private partijen uit de cybersecuritysector, kwamen er in 2023 in Nederland 29 typen ransomware voor. Volgens Botezatu maakt momenteel vooral de ransomware-variant STOP Djvu veel slachtoffers. Deze ransomware richt zich vooral op Windows-computers en wordt vooral via software-cracks verspreid en via berichten op het Discord-chatplatform.

De top 10 van Peter Stelzhammer

Wij vroegen Peter Stelzhammer, oprichter en malware-onderzoeker bij antivirus-lab AV-Comparatives, naar zijn top 10 van verwachte bedreigingen voor 2025.

  • Phishing: mensen verleiden gevoelige informatie te verstrekken.
  • Deepfakes en desinformatie: mensen manipuleren en oplichten met AI-nep-video’s en audio.
  • Ransomware: bestanden versleutelen en alleen tegen betaling ontsleutelen.
  • Malvertising: malware verspreiden via besmette advertenties.
  • Identiteitsdiefstal: gestolen persoonsgegevens misbruiken voor fraude.
  • Fakeshops: frauduleuze webshops die persoonlijke en betalingsgegevens verzamelen of namaakgoederen verkopen.
  • IoT-aanvallen: IoT-apparatuur hacken voor toegang tot diensten, of gecoördineerde criminele aanvallen.
  • Man-in-the-Middle (MitM)-aanvallen: (bank)communicatie onderscheppen en misbruiken.
  • Cryptojacking: ongeautoriseerd gebruik van computers maken om crypto te minen.
  • Zero-day-exploits: kwetsbaarheden in software misbruiken voordat er een patch is.

Overige malware

Door alle aandacht voor ransomware lijkt het bijna of er geen ‘gewone’ malware meer is. Die is er nog genoeg. Het Duitse antivirus-certificeringslab AV-Test ziet ze allemaal voorbijkomen. Erik Heyland, manager van het Test en Research Lab bij AV-Test somt de enorme aantallen varianten trojans, backdoors, webscripts, miners, worms, PUA’s, droppers en nog veel meer op. De aantallen nieuwe varianten lopen in de miljoenen per jaar. AV-Test heeft op https://portal.av-atlas.org een online dashboard staan met informatie over actuele dreigingen, zoals virussen, spamberichten en aanvallen op IoT-apparaten.

AV-Test heeft een online dashboard met dreigingsinformatie.

Gehackt

In 2021 was het Brabantse bedrijf Hoppenbrouwers slachtoffer van een ransomwareaanval door de beruchte REvil-cybercrimegroep. Het bedrijf wil graag dat anderen ervan leren en heeft een e-book gepubliceerd van de gebeurtenissen voor, tijdens en na de hack. Het e-book is gratis te downloaden.

Het ransomware-verhaal van het Brabantse Hoppenbrouwers maakt de impact van een ransomware-incident invoelbaar.

Jij bent geld waard

Phishing, smishing, infostealers; het zijn allemaal manieren waarop criminelen proberen persoonlijke gegevens zoals wachtwoorden en creditcardnummers in handen te krijgen. Ze doen dit via e-mails en sms-berichten die verwijzen naar nep-websites of door met een infostealer-programma informatie op de pc of Mac te verzamelen door login-/sessie-cookies en credentials die je in browsers bewaart, te stelen.

De verschillende vormen om informatie te verzamelen, worden volgens de experts steeds geavanceerder en daarmee gevaarlijker. Niet alleen investeren de criminelen meer tijd en middelen in hun aanvallen, kunstmatige intelligentie biedt hun ongekende nieuwe mogelijkheden. Daarbij is de opbrengst van een aanval door de manier waarop wij met wachtwoorden omgaan vaak veel groter dan het op eerste hand lijkt. Botezatu noemt dit een van zijn grootste frustraties. “Hackers hebben talloze manieren om deze informatie te oogsten. Voor de meeste accounts is het ook geen kwestie van hoe, maar alleen wanneer de gegevens worden gestolen. Hergebruik je inloggegevens, dan verlies je meer dan alleen dat account.”

Oplichting even gevaarlijk

Volgens Marc Vos, senior-manager bij McAfee, is internetoplichting inmiddels net zo gevaarlijk als malware en ransomware. Daarbij zijn volgens hem juist deze vormen van online criminaliteit steeds lucratiever voor de criminelen. “De meeste mensen begrijpen wel dat een pc beveiligd moet worden, maar dat ze zelf eigenlijk een veel ‘interessanter’ doelwit zijn wordt vaak vergeten.” Of zoals Botezatu aanvult: “Mensen denken dat hun informatie niet waardevol is. Maar eigenlijk is elk onderdeel van een online identiteit te misbruiken en te verkopen. Overal hangt een prijskaartje aan.”

De top 10 van Marc Vos

Ook Marc Vos, senior PR-manager bij McAfee, leverde zijn belangrijkste bedreigingen voor 2025:

  • Dating-fraude (pig butchering): iemand verleiden en het vertrouwen misbruiken voor crypto-scams.
  • Beleggingsfraude: advertenties met bekende personen voor malafide investeringen.
  • WhatsApp-fraude (“Hoi mam”) nep-gezinslid in nood vraagt via WhatsApp om geld.
  • Recovery-fraude: slachtoffer van fraude wordt door nep bank-/helpdeskmedewerker nogmaals oplicht.
  • E-mail-/sms-phishing: nep-mail lokt je naar site die gegevens steelt.
  • Nepberichten van pakketbezorgers: mail of app over invoerkosten om gegevens te stelen.
  • Nepwebshop of ticketsites: site verkoopt goederen of tickets maar levert niet en steelt betalingsgegevens.
  • Deepfakes: met AI gemaakte video’s/foto’s ingezet voor misinformatie, cyberpesten, oplichting.
  • Vishing/voicephishing: via de telefoon inlog- of betaalgegevens bemachtigen. AI maakt deze voiceberichten superrealistisch.
  • Quishing: QR-code aanbieden die naar phishingwebsite leidt.

Hackers en IoT

Volgens Botezatu is er niet één groep of soort hackers. Hij gebruikt dan ook liever scenario’s om enkele groepen te duiden. Voor consumenten zeker relevant is de ‘opportunistische hacker’ die het internet scant met kant-en-klare tools op zoek naar kwetsbaarheden. Ze hebben vooral succes bij smart-apparatuur zoals slimme deurbellen, IP-camera’s, smart speakers, maar ook printers en babyfoons. Ze vormen hier botnets mee die ze gebruiken om DDOS-aanvallen uit te voeren. Een tweede scenario is dat gekaapte apparatuur wordt gebruikt om internetverkeer te routeren en te verbergen, bijvoorbeeld om toegang te geven tot strafbare content. Volgens Botezatu ziet niet iedereen van wie de apparatuur gekaapt is zichzelf direct als slachtoffer. “Wordt jouw IP-adres gebruikt om vitale infrastructuur aan te vallen, dan kan dat serieus repercussies hebben”, waarschuwt hij.

Bij IoT-apparaten is ook al snel de privacy in het gedrang. “Wereldwijd gaat het om 22 miljard verbonden apparaten en dat aantal neemt alleen maar toe. IP-camera’s en babymonitors slaan vaak beelden op in de cloud. Hack je die, dan kun je direct bij mensen in huis kijken. Er blijft dan geen privacy over, maar het wordt dan ook een fysiek risico. Criminelen kunnen meekijken en zien waar je belangrijke zaken bewaart, maar ook wanneer je thuis bent of juist niet. Opnieuw relevante informatie die geld waard is.”

Social media

Steeds vaker zijn ook hackers geïnteresseerd in accounts van social media, YouTube en e-mail. Ze gebruiken deze accounts om als jou andere accounts ‘te liken’ en een boost te geven, om fake-nieuws en fake-succesverhalen te verspreiden. Populair is ook advertising-fraude. Hierbij maakt men een account aan bij een advertentieverkoper om daarna met gestolen accounts eindeloos op deze advertenties te klikken. “Per klik is het een minimaal bedrag, maar aangestuurd met een botnet en veel gestolen accounts is het al snel een leuke inkomstenbron.”

Mobiele dreigingen

Aangezien er ontzettend veel data op mobiele apparaten staan, zoals wachtwoorden en apps die je gebruikt bij multifactor-inloggen, is er volgens Peter Hendriks, solutions-manager bij ESET, alle reden de beveiliging van mobiele apparaten serieus te nemen. Smartphones zijn veiliger dan pc's en Macs, maar waterdicht is die veiligheid niet. “Dat geldt voor Android maar ook iOS. Apples mobiele OS is meer afgeschermd, maar het is niet zo dat je mobiele devices onschendbaar zijn.”

Mobiele apparaten worden veel aangevallen voor phishing en vishing (spraak-phishing). Een groot risico is de installatie van apps buiten de standaard Android- of Apple-appstore om. Apps in die stores worden door Apple en Google op kwaliteit en ook beveiliging gecontroleerd, maar dat geldt niet voor apps uit andere bronnen. Lang had ook alleen Android de optie om alternatieve stores te gebruiken, maar inmiddels moet ook Apple andere appwinkels toelaten.

“Het risico van het downloaden van malware is hierdoor groter geworden”, aldus Hendriks. Botezatu van Bitdefender onderschrijft dit: “Op iOS zijn attacks zeldzaam, maar voor Android zien we zeker twintig tot dertig reports van frauduleuze apps per maand.” Bitdefender onderzoekt op dit moment een Android-app die in de Google Playstore wordt aangeboden en die de smartphone gebruikt als proxy voor crimineel netwerkverkeer. “Het grote voordeel van smartphones is dat ze eigenlijk altijd ingeschakeld zijn én verbonden zijn met het internet”, aldus Botezatu. Dit maakt smartphones volgens hem extra interessant. Daarbij is ook de bandbreedte steeds minder een beperking. Bovendien bevatten mobiele apparaten veel informatie over de gebruiker.

De top 10 van Peter Hendriks

Peter Hendriks, solutions-manager bij ESET is duidelijk. “Awareness is altijd belangrijk, maar goed nadenken over risico’s ook.”

  • Phishing/smishing: oplichting via mail en WhatsApp.
  • Vishing/Voicephishing: criminelen die zich via AI voordoen als iemand anders om gegevens of geld los te maken.
  • Malware: vooral infostealers en andere malware, onverminderd een groot probleem.
  • Social engineering: alles van een “Hoi mama” tot deepfake-video bedoeld om je om de tuin te leiden. Kan zeker bij offline stalking veel impact hebben op een slachtoffer.
  • Identiteitsfraude via datalekken: criminelen die gelekte data met accountgegevens kopen en misbruiken.
  • IoT-apparaten: slecht beveiligde slimme apparaten die verbonden met het internet je aanvalsoppervlak enorm vergroten.
  • Nepwebshop: een shop beginnen is steeds makkelijker, ook als die malafide is.
  • Sextortion: chantage met naaktbeelden van het slachtoffer. Soms met gemanipuleerde beelden.
  • Ransomware: onverminderd een groot probleem.
  • Besmette downloads: onofficiële software die malware bevat.

Conclusie

Als gebruiker kun je er niet omheen: het internet is niet veilig en daarmee ook alle apparaten die we met het internet verbinden niet. Dat geldt voor de computer, de smartphone, maar ook voor alle andere apparaten die we steeds meer toelaten in ons huis en in ons leven. En juist omdat we er zo vertrouwd mee zijn en ze ook willen vertrouwen, is het belangrijk de risico’s goed in ogenschouw te nemen. De experts en rapporten van de overheid laten zien dat de dreiging groot genoeg is om beveiliging ruim aandacht te geven.

De wereld achter ransomware

Bij Project Melissa werken enkele overheden en security-organisaties, onder wie het NCSC, Fox IT en de politie, samen tegen ransomware. De samenwerking heeft enkele succesvolle acties tegen ransomwarebendes opgeleverd, maar ook twee lezenswaardige whitepapers. Eén geeft inzicht in de werking van ransomware en de criminelen erachter, de tweede gaat dieper in op de afpersingsmethode van data-exfiltratie. Beide documenten zijn te downloaden via deze webpagina van het Nationaal Cyber Security Centrum.

De ransomware-whitepapers van Project Melissa geven veel inzicht in de werking van ransomware en de criminele groepen erachter.