ID.nl logo
Bestuur en beveilig je huis op afstand
© Reshift Digital
Huis

Bestuur en beveilig je huis op afstand

Heb je het licht wel uitgedaan? Is de voordeur wel op nachtslot? Staat de thermostaat laag? Terug naar huis dan maar om dat te checken? Niet nodig! In en om het huis worden steeds meer apparaten met elkaar verbonden en wij kunnen op afstand de besturing overnemen. Beveilig je huis met deze tips voor je domotica-systeem.

Tip 01: Hoe uitgebreid?

Voor je allerlei apparatuur gaat aanschaffen, moet je eerst nadenken over wat je precies nodig hebt. Als je simpelweg wat lampen wilt kunnen in- en uitschakelen, dan is een oplossing met een paar programmeerbare stopcontact-schakelklokken voldoende. Maar wil je bijvoorbeeld ook je gordijnen bedienen en de thermostaat schakelen, dan heb je wat meer nodig. Je moet dan nadenken over een zo centraal mogelijke aansturing van die verschillende onderdelen: een domoticasysteem. Een basissysteem bestaat uit een controller die commando’s naar ontvangers stuurt. Die kent alleen eenrichtingscommunicatie: het systeem zendt een instructie en we mogen hopen dat de ontvanger deze ook daadwekelijk binnenkrijgt. Het populaire Klik-aan-klik-uit-systeem werkt op deze manier. Willen we weten of instructies ook daadwerkelijk aankomen, dan is tweerichtingscommunicatie nodig (zie kader voor uitleg).

Bepaal ook van tevoren op welke manieren je dingen wilt kunnen regelen. Heb je toegang vanaf buitenaf nodig? Wil je met zogenaamde scenes werken of alleen simpele tijdgebaseerde opdrachten uitvoeren? Als de omvang van de gewenste situatie helder is, dan rest je de keuze of je voor een zogenaamd proprietary-systeem gaat – alle hard- en software van één fabrikant – of voor een flexibel systeem waarbij je de componenten zelf samenstelt. In het eerste geval is de onderlinge samenwerking natuurlijk gegarandeerd, maar hierbij kan uitbreidbaarheid en flexibiliteit beperkt zijn. Bij de tweede is dat omgekeerd.

©PXimport

Tip 02 Keuzes bij domotica

Een domoticasysteem bestaat uit drie onderdelen: actoren, sensoren en een controller. De zogenaamde actoren zijn bijvoorbeeld dimmers, lichten, stopcontacten en motoren van bijvoorbeeld gordijnen en rolluiken. Deze communiceren met sensoren zoals touchscreens, temperatuur- of vochtigheidmeters of bewegingsmelders. Het derde en centrale deel vormt de controller: de centrale bedieningseenheid die wordt gebruikt om bijvoorbeeld nieuwe apparatuur toe te voegen aan je setup of zogenaamde scenes te programmeren.

De communicatie verloopt via het (draadloze) netwerk of een ander communicatieprotocol. Inmiddels zijn er vele ‘standaarden’ beschikbaar, van het gangbare bluetooth, tot het meer op domotica gerichte z-wave, zigbee, klik-aan-klik-uit en x-10. Zaak is dat deze verschillende protocollen toch met elkaar kunnen communiceren en op elkaar kunnen reageren. Gelukkig zien we steeds meer systemen op de markt verschijnen waarbij de controller in staat is een scala aan randapparatuur met elkaar te verbinden.

Realiseer je dat de domoticacontroller dag en nacht aan zal moeten staan. Kritisch zijn op het stroomverbruik is dan ook verstandig. Een oplossing met een Raspberry Pi of een toch al continu draaiende nas is dan een fraaie oplossing.

©PXimport

Voorbeelden domotica

Een leuk initiatief is het Nederlandse Homey. Deze controller vormt de ‘spin in het web’ van alle aangesloten actoren en sensoren. Door de vele ondersteunde communicatieprotocollen kan hierdoor bijvoorbeeld een z-wave-bewegingssensor prima samenwerken met bijvoorbeeld een Philips Hue-lamp. Op softwarevlak zijn er naast betaalde ook fraaie opensource-oplossingen te vinden die je op bijvoorbeeld een Raspberry Pi of nas installeert. Enkele voorbeelden: Domoticz, Domotiga, OpenHab en Pilight. Het opensource Domoticz werkt bijvoorbeeld op Windows, Linux en Raspberry Pi, maar ook bijvoorbeeld op een Synology-nas, en het werkt goed samen met een scala aan hardware en leveranciers. Met extra functionaliteit zoals het met blokjes werkende eventsysteem Blocky, kun je slimme ‘als dit, dan dat’-logica toevoegen.

©PXimport

Tip 03: De deur openen

Welke dingen in huis wil jij allemaal automatisch of op afstand kunnen regelen? We nemen in de komende tips verschillende ideeën met je door. Het eerste onderdeel van je huis dat je tegenkomt, is het slot. Dit mag natuurlijk niet zomaar door jan en alleman te openen zijn. Er zijn de laatste jaren veel verschillende systemen op de markt gekomen, van zowel traditionele slotenmakkers zoals Nemef en Yale, als van pure techbedrijven zoals Lockitron Bolt, Danalock, Doorbird en Nuki. De omvang van de systemen varieert van het slechts sleutelloos maken van het slot tot geïntegreerde videosystemen en koppeling aan domotica-infrastructuren.

Zo’n uitgebreid slotsysteem heeft bijvoorbeeld een camera die beweging bij de voordeur registreert en je vervolgens HD-videobeeld geeft van wie er voor de deur staat. Het slot kan geopend worden zonder sleutel, en is ook vanaf buitenshuis te bedienen. En wat dacht je ervan dat je deur automatisch of via een tijdschema op het nachtslot gaat? Wel zo veilig toch. Door deze nieuwe functionaliteiten komen er handige mogelijkheden tot je beschikking: de werkster kan (op afstand) toegang tot het huis gegeven worden doordat haar smartphone geautoriseerd is om het slot te openen. Of de buurman kan tijdelijk – tijdens jouw vakantie – geautoriseerd worden om in het weekend de plantjes water te geven. Dergelijke systemen worden soms gekoppeld aan een abonnementssysteem om opnames in de cloud op te slaan. Als je in het bezit bent van een nas, is het meestal niet nodig om zo’n abonnementsdienst te nemen.

©PXimport

Tip 04: Welkomstverlichting

Het is natuurlijk fijn als je je huis binnenkomt (via de hal, schuur of garage) en de verlichting automatisch aanspringt. Een eenvoudige bewegingssensor (pir-sensor, passieve infrarood) – te koop bij de bouwmarkten – volstaat om dit kunstje te klaren. Bij beweging en/of duisternis, zal deze een lamp kunnen inschakelen. Met een ingebouwde timer schakelt de lamp na een bepaalde periode ook weer uit. Eenvoudig, makkelijk en fool-proof dus. Let bij de aanschaf wel op of hij in staat is om spaar- en ledlampen te schakelen, en of er volstaan kan worden met een tweedraad-aansluiting of dat er drie draden benodigd zijn!

Wil je een stapje verder gaan, dan kan een slimme bewegingssensor gebruikt worden. Deze kan ook commando’s naar andere apparatuur sturen. Philips heeft voor zijn Hue-systeem bijvoorbeeld de Hue Motion Sensor. Die detecteert beweging, houdt rekening met dag en nacht voor de lichtintensiteit en kleur van de lampen, schakelt alleen in het donker de verlichting in en werkt draadloos. Met name dat laatste maakt installatie een peulenschilletje!

©PXimport

Tip 05: Ip-camera

Die welkomstverlichting registreert beweging en geeft vervolgens een signaal af. Een moderne ip-camera doet feitelijk hetzelfde, maar kan vervolgens die bewegingen ook vastleggen. Vaak kan er ook een notificatie worden verstuurd als er beweging wordt geregistreerd, in de vorm van een pushbericht op je smartphone, een e-mail of een sms’je. Eventueel wordt er direct een snapshot meegestuurd en een opname gestart. Met een ip-camera kun je je huis veiliger maken, omdat je op afstand kunt zien wat er gebeurt. Je hoeft het apparaat niet te verbinden met een centrale unit, maar doe je dat wel, dan zijn er slimme scenes te bedenken, zeker in combinatie met andere slimme apparaten in je huis. Zie het kader ‘Voorbeeldsituatie’.

Let bij de aanschaf van je ip-camera op of de clouddienst een maandelijks abonnement vereist. Als je een nas in huis hebt, is dat niet nodig, zie onze cursus. Kijk ook naar extra geboden functionaliteit, zo hebben sommige ip-camera’s zelfs een ingebouwde sirene en kunnen ze van stroom worden voorzien via een lan-kabel, waardoor een separate voedingskabel niet meer nodig is. Echt draadloos kan ook, er zijn tegenwoordig ip-camera’s met accu.

©PXimport

Voorbeeldsituatie

We verzinnen een leuke voorbeeldsituatie als je meerdere slimme apparaten in huis aan elkaar wilt koppelen via een centraal systeem, om je huis beter en slimmer te beveiligen. Bijvoorbeeld een bewegingsmelder, ip-camera, slot en verlichting. Op de poortdeur van de tuin zit een slim slot en er staat een camera op de tuin gericht. Op het moment dat een van de gezinsleden met z’n telefoon of met een ‘druppel’ bij de tuindeur in de buurt komt, gaat het slot open en wordt door de ip-camera een foto gemaakt die naar de huiseigenaar wordt gemaild. In de hal van de woning hangen een bewegingsmelder en een tweede ip-camera, waarmee de huiseigenaar van afstand kan zien of er post op de mat ligt, of er iemand binnenkomt/het huis verlaat en of de buitendeur openstaat. Het domoticasysteem weet, aan de hand van een gekoppelde smartphone, of een van de bewoners thuis is. Is dat het geval, dan wordt het licht in de gang en woonkamer aan gezet zodra iemand de hal binnenkomt. Is er geen bewoner thuis en wordt er wel een beweging waargenomen, dan start de ip-camera met opnemen (naar de nas), en wordt een alarmmelding verzonden naar de huiseigenaar. Ook gaan alle gekoppelde lampen in huis rood knipperen.

Tip 06: Thermostaat

De klassieke huiskamerthermostaat is op zichzelf een handig stukje automatisering. Indien de temperatuur onder een ingestelde waarde daalt, krijgt de cv een signaal om in te schakelen. Is de gewenste temperatuur bereikt, dan stopt dat signaal en gaat de cv-ketel weer uit. Simpel en effectief. Modernere varianten kregen al dag- en weekprogramma’s en inmiddels zijn we beland bij de volgende fase: slimme thermostaten. Deze schakelen nog steeds de temperatuur volgens een te programmeren planning. Extra is dat ze rekening houden met de opwarm- en afkoeltijd, zodat de gewenste temperatuur is bereikt op het ingestelde moment. Ook zijn ze in staat om op aanwezigheid van bewoners te anticiperen: indien de eerste bewoner bijna thuis is, wordt de verwarming alvast ingeschakeld. De afwezigheid van bewoners (gemeten door een bewegingssensor) betekent dan ook dat de thermostaat omlaag kan. Een leeg huis warm stoken is natuurlijk onzinnig, en wordt door zo’n slimme thermostaat voorkomen. Gekoppeld aan een domoticacontroller ontstaan nog meer mogelijkheden. Radiatoren kunnen worden voorzien van op afstand bedienbare kranen: in de ochtend wordt de badkamer wel verwarmd, maar overdag en in de avond niet (of minder).

©PXimport

Tip 07: Gordijnen

Het volgende huis-onderdeel dat vrij eenvoudig te automatiseren is, zijn de gordijnen. Lui vanaf de bank de gordijnen openen of sluiten is natuurlijk grappig, maar echt nuttig of veiliger is dat niet. Dit wordt een ander verhaal op het moment dat je van huis bent. Dan is het niet alleen leuk, maar zorgt het ook voor meer veiligheid, omdat je jouw aanwezigheid kunt simuleren door ze – niet op vaste tijden! – te openen en sluiten. Je kunt zowel gordijnen als jaloezieën, rolluiken en rolgordijnen automatiseren. Hiervoor zijn diverse systemen op de markt (Somfy, Kallox, Velux) en er worden ook allerlei kleinere projecten gelanceerd, waaronder Slide. Dat is een Nederlands Kickstarter-initiatief waarmee maak je je bestaande gordijnen op afstand bedienbaar maakt, zodat je niet hele nieuwe gordijnen nodig hebt.

Het aansturen van je raamverduistering kan op meerdere manieren: handmatig, via een timer, via een lichtsensor of middels koppeling aan een domoticasysteem. In het laatste geval kun je bijvoorbeeld vlak voordat de duisternis invalt eerst de verlichting aanzetten en vervolgens de gordijnen laten sluiten.

Huizenhackers?

Recent kwam in het nieuws dat een slimme koelkast van Samsung kon worden gehackt en dat hierdoor de inloggegevens van de gebruiker konden worden buitgemaakt. Om deze hack wat te nuanceren: de hacker moet wel eerst toegang tot het wifi-netwerk hebben verkregen. De kop van dat nieuwsbericht was dus wat suggestief … Dat neemt niet weg dat het erg belangrijk is om stil te staan bij de beveiliging van je lokale netwerk en de verbindingen die tussen je huis en het web worden opgezet. Het gebruik van slimme apparaten (ook slimme meters voor gas, elektra en water) kan je privacy raken. Met online real-time inzicht in je verbruik, is ook te zien wanneer je niet thuis bent. Gelukkig is met gezond verstand aardig wat leed te voorkomen: stel goede wachtwoorden in die je regelmatig wijzigt, en beveilig je wifi-verbinding goed.

©PXimport

▼ Volgende artikel
NintenDaan over de volgende Animal Crossing (en 3.0!) - Bonuslevel
Huis

NintenDaan over de volgende Animal Crossing (en 3.0!) - Bonuslevel

Daan is terug! Vlak voordat hij naar naar Japan gaat voor onder andere PokéPark Kanto, heeft hij het Cody en Jacco over Pokémon Day-gekte en Animal Crossing: New Horizons 3.0. Ook bespreken de mannen wat ze willen van een nieuwe Animal Crossing.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!

▼ Volgende artikel
Gratis Office-alternatieven: meer controle, privacy én offline werken
© Videophilia | stock.adobe.com
Huis

Gratis Office-alternatieven: meer controle, privacy én offline werken

Microsoft 365 is niet de enige optie voor professionele documenten, spreadsheets en presentaties. Wie privacy wil, liever offline werkt of sneller klaar wil zijn, heeft keuze uit verrassend goede suites. Die voeren je taken net zo goed, of zelfs beter, uit. We bespreken hoe je krachtige, minder bekende alternatieven inzet voor onder meer samenwerken, tabellen analyseren, notities beheren en presenteren.

De meeste gebruikers kiezen automatisch voor Microsoft 365 of voor Google Workspace. Maar er zijn ook moderne Office-alternatieven voor Windows. Die bieden een prima compatibiliteit met docx-, xlsx- en pptx-bestanden en bieden ook nog eens unieke extra’s. Denk aan lokaal werken zonder in te leveren op samenwerking, docx-end-to-end-versleuteling voor gevoelige documenten, of lichtgewicht apps die sneller opstarten en minder systeembronnen vergen.

Daarmee voorkom je dus dat je de systemen van Microsoft of Google wordt ingezogen. Je houdt de regie over je dataopslag en je kunt je workflows precies invullen zoals je team dat nodig heeft.

In dit artikel ga je concreet aan de slag met een aantal alternatieven. OnlyOffice Desktop Editors is er voor lokale power en veilige samenwerking. Zoho Writer en Zoho Show zijn er voor offline werken en automatisering. WPS Office is een snelle all-in-one desktopervaring, inclusief pdf. SoftMaker FreeOffice is een betrouwbare, lichte suite. En dan hebben we nog CryptPad, een samenwerkingstool waarbij privacy bovenaan staat.

©dennizn - stock.adobe.com

Microsoft Office werkt prettig, maar er zijn voldoende gratis alternatieven. 

OnlyOffice Desktop Editors: Lokaal of in de cloud

Installeer OnlyOffice Desktop Editors op Windows (www.onlyoffice.com)en start de suite. Klik in het hoofdvenster links op Verbinding maken met Cloud office en kies je dienst, bijvoorbeeld Nextcloud. Vul de url in, klik op Nu verbinden, meld je aan en open daarna je bestanden direct in de desktop-tabbladen. Zo werk je offline aan documenten op je schijf en schakel je naadloos over op co-authoring zodra je verbinding hebt.

In tekstbestanden vind je revisiehulpmiddelen onder Samenwerken en Wijzigingen bijhouden, in spreadsheets en presentaties staan de samenwerkingstools eveneens bovenin het lint. Belangrijk is dat OnlyOffice lokaal volledige bewerking biedt voor Office-bestanden en dat je extra onlinefuncties (zoals Mail Merge) pas nodig hebt als je aan de cloud koppelt. In de praktijk gebruik je dus één interface voor beide werelden: lokaal en online. Dat vermindert context-switches en voorkomt dat je documenten verspreid raken over verschillende apps.

OnlyOffice biedt veel mogelijkheden om samen te werken.

Formulieren en pdf’s maken

OnlyOffice maakt van formulieren een eersteklas workflow. Open een document en ga naar de tab Forms om velden toe te voegen, zoals tekst, dropdowns, checkboxes, radio buttons, datum of afbeelding. Sla je formulier op als pdf zodat ontvangers het kunnen invullen met verplichte velden en duidelijke navigatie via Vorig veld en Volgend veld. In een geopende pdf schakel je met PDF bewerken naar de bewerkingsmodus, of kies Opslaan als om het ingevulde formulier op te slaan.

Werk je met zeer gevoelige informatie, gebruik dan de versleutelde omgeving van OnlyOffice: de Private Room. Die is toegankelijk via de desktopapp wanneer je aan een OnlyOffice-cloud bent verbonden. De documenten en het verkeer zijn versleuteld met AES-256 en kunnen veilig worden gedeeld en samen worden bewerkt, met enkele restricties zoals geen drag-and-drop upload. Zo combineer je formulierstromen, pdf-bewerking en vertrouwelijke samenwerking zonder extra tools.

Met OnlyOffice verander je een document in een handomdraai in een invulbare pdf.

Welk alternatief past bij jou?

Werk je vooral lokaal met af en toe samenwerking, dan is OnlyOffice Desktop Editors een goede eerste stap. Je bewerkt hiermee offline documenten en koppelt ze later aan je cloud. De co-edit-modi Fast en Strict geven controle over de wijzigingen. Wil je PowerPoint vervangen op Windows met degelijke offlinepresentaties? Dan ben je met de Windows-app van Zoho Show snel aan het werk. Dit is compleet met thema’s en naadloze sync zodra je weer online bent.

Zoek je een compacte desktopervaring met pdf-tools en automatische cloudback-ups? Dan is WPS Office praktisch. Houd er wel rekening mee dat geavanceerd pdf-bewerken onder een abonnement valt, terwijl de kernapps gratis blijven.

Moet privacy boven alles gaan? Dan zit CryptPad in een eigen klasse met docx-end-to-end-versleuteling en met delen via Share en Access. Tip voor hybride teams: combineer OnlyOffice met Nextcloud voor intern co-authoren en gebruik Zoho Show of WPS Presentation voor presentatiemomenten, zodat je het beste van beide werelden benut. 

Draaitabellen en slicers

Voor snelle analyses maak je in OnlyOffice Spreadsheets een draaitabel. Selecteer een cel in je dataset, open de tab Invoegen en klik op Draaitabel. Kies Nieuw werkblad of Bestaand werkblad en bouw je rapport door velden naar Rijen, Kolommen, Waarden en Filters te slepen.

Voor een snelle filtering voeg je slicers toe. Selecteer hiervoor een geformatteerde tabel, ga naar Invoegen en kies Slicers. Elk geselecteerd kolomveld krijgt dan een klikbare filterknop naast je rapport. In één interface stap je zo van ruwe csv naar bruikbare managementoverzichten die je als xlsx of pdf deelt. Het grote voordeel is dat je dit geheel offline doet en pas online gaat wanneer je wilt delen of samenwerken.

Met een draaitabel presenteer je je gegevens op een duidelijke manier.

Zoho Writer en Zoho Show: Offline documenten

Zoho Writer kun je als PWA of in de browser offline gebruiken. Ga naar https://writer.zoho.com en open je documentoverzicht, klik links op Offline en kies Writer offline aanzetten. Writer synchroniseert vervolgens recent geopende bestanden, die je via de offline-link bewerkt; met een werkende internetverbinding herstelt Writer automatisch de sync.

Voor repetitieve documenten automatiseer je met Automatiseren en Template samenvoegen. Open je sjabloon, voeg mergevelden in, koppel een gegevensbron zoals Zoho Sheet, Zoho Forms of Zoho CRM, en kies de uitvoer: opslaan, mailen als attachment of link, naar ondertekening sturen of publiceren als invulbaar formulier. Via Automatiseren / Voorbeeldweergave van samenvoegen controleer je de lay-out en logica, waarna Run Merge de batch genereert. Zo vervang je handwerk voor contracten, offertes of brieven door een herhaalbare structuur zonder menselijke fouten.

Wil je offline werken, dan is Zoho een van de betere alternatieven.

Presentaties

Presenteren zonder PowerPoint kan verrassend soepel met Zoho Show. Sinds mei 2025 is er een Windows-desktopapp waarmee je presentaties lokaal kunt maken, openen en bewerken. Je start de app en kunt zelfs zonder account direct bouwen; later aanmelden synchroniseert je werk naar de cloud. Show ondersteunt offline werken, gebruikt ingebouwde thema’s en laat je meerdere decks in tabbladen openen. Werk je liever in de web-app, dan activeer je via de overzichtspagina Offline presentaties en klik je Offline instelling inschakelen; standaard zijn je vijf meest recente decks offline beschikbaar en kun je desgewenst afzonderlijke presentaties offline markeren. Tijdens een switch naar online synchroniseert Show wijzigingen automatisch. Tegelijk blijft realtime samenwerken beschikbaar, inclusief delen, commentaar en bibliotheken voor herbruikbare slides. Daarmee is Show een volwassen alternatief voor vergaderingen, lessen en evenementen.

Zoho biedt ook een PowerPoint-alternatief met veel mogelijkheden.

WPS Office: Snel en compatibel

Op Windows blinkt WPS Office (www.wps.com) uit in snelheid en compatibiliteit. Je krijgt Writer, Spreadsheets, Presentation en een pdf-module in één venster met tabbladen, volledig compatibel met gangbare Microsoft-formaten. De basisfunctionaliteit is gratis, voor geavanceerd pdf-bewerken heb je een abonnement nodig.Meld je aan in WPS en schakel fileroaming in (wordt standaard geactiveerd) om documenten automatisch in WPS Cloud te bewaren en geschiedenis te bekijken; uitloggen stopt die uploads.

In Spreadsheets maak je een draaitabel door je data te selecteren, Insert / PivotTable te kiezen en in een nieuw werkblad velden te slepen naar de gebieden. Je vindt hier refresh-, herorden- en verwijdervelden zoals je gewend bent.In Writer schakel je revisie bij via Review / Track Changes of met Ctrl+Shift+E. Zo combineer je snelle desktopbewerking, cloudsync en basis-pdf in één pakket dat op oudere Windows-machines lekker licht blijft.

WPS Office is een goed gratis alternatief, hoewel je voor sommige functies toch een abonnement nodig hebt.

SoftMaker FreeOffice: Klassiek en betrouwbaar

Zoek je een klassieke, betrouwbare desktopervaring, dan is FreeOffice van SoftMaker (www.freeoffice.com) een goede keuze. Met TextMaker, PlanMaker en Presentations werk je lokaal in docx, xlsx of pptx en kun je snel print-klare pdf’s maken.

De interface is compact, start vlot en blijft responsief op oudere hardware. Voor wie later wil doorgroeien, biedt SoftMaker Office NX Universal een paar extra’s, zoals geïntegreerde Zotero-bronvermelding, Duden Korrektor voor geavanceerde taalcontrole en administratieve opties; FreeOffice blijft echter ruimschoots bruikbaar voor dagelijkse taken als rapporten, begrotingen en presentaties.

De installatie is rechttoe rechtaan en updates kun je met een klik op het vraagteken Controleer op updates uitvoeren. Omdat FreeOffice focust op kernfuncties, is het een prettige keuze voor redacties en onderwijs-pc’s waar stabiliteit en compatibiliteit vooropstaan en waar cloudfunctionaliteit minder belangrijk is.

FreeOffice draait probleemloos op oudere Windows-machines.

Presenteren zonder PowerPoint

Moet je vaak op locatie presenteren met matige wifi, dan werkt de Windows-app van Zoho Show prettig. Je bouwt hiermee decks volledig offline op en synchroniseert later. Werk je veel met sjablonen en wil je snel variëren? Dan is WPS Presentation handig door View / Slide Master en een vlotte bewerking. Oefen je timing met Slide Show / Rehearse Timings en print notitiepagina’s met je spreektekst.

Voor privacygevoelige instellingen of publieksdecks die je als link wilt delen zonder dat iemand de bron ziet, is CryptPad sterk. Je schrijft hiermee in Markdown, exporteert naar pptx of pdf en deelt via Share met leesrechten of een wachtwoord. Wissel je tussen platformen, bereid dan altijd een pdf-backup van je deck voor. Dat voorkomt compatibiliteitsproblemen met lettertypes of animaties op onbekende pc’s. In alle drie de routes houd je controle over timing, notities en distributie, zonder afhankelijk te zijn van Microsoft-ecosystemen. 

CryptPad: Veilig samenwerken

Als privacy belangrijk is, biedt CryptPad (www.cryptpad.fr) een volledige Office-achtige suite in de browser met docx-end-to-end-versleuteling. Maak in je CryptDrive een nieuw document, kies bijvoorbeeld Slides of Rich Text, en deel dat via de knoppen Share en Access. Je stelt per link of contact in of iemand mag kijken, presenteren of bewerken. Je kunt desgewenst een access-list of wachtwoord instellen.

Voor presentaties schrijf je in Markdown. Met Insert voeg je afbeeldingen uit je CryptDrive toe en met Present ga je fullscreen. Exporteren kan naar pptx, odp of pdf, zodat je decks ook zonder CryptPad te gebruiken zijn. Omdat alles client-side is versleuteld, zien zelfs servicebeheerders de inhoud niet. Zo kun je veilig samenwerken met collega’s of bekenden, zonder lokale software te installeren.

CryptPad is een vreemde, maar privacyvriendelijke eend in de bijt.
Notities en spreekteksten

Wil je tijdens een pitch je eigen aantekeningen zien, dan werkt dat in veel alternatieven net zo soepel. In WPS Slides klik je onderaan de slide in het notitiegebied om notities voor de spreker toe te voegen. Tijdens de presentatie open je met een klik rechts Speaker Notes, dat is je sprekersvenster dat het publiek niet ziet. Met Presentation / Print druk je notitiepagina’s af of exporteer je ze via Export to PDF.

In Zoho Show plaats je tekstkaders of slimme elementen voor steekwoorden en oefen je je timing door offline te presenteren. In WPS kun je bovendien je timing oefenen via Slide Show / Rehearse Timings en die tijden bewaren voor automatische weergave. Zo bouw je een beheersbare spreektekst, houd je de regie over tempo en zorg je dat je verhaal staat, ook zonder PowerPoint.

De PowerPoint-versie van WPS biedt veel extra’s, zoals het oefenen van je timing.

Tot slot

De kracht van minder bekende Office-alternatieven zit in keuzevrijheid. OnlyOffice levert een naadloze brug tussen lokaal werken en gecontroleerde samenwerking, bij voorkeur op je eigen Nextcloud. Zoho Writer en Show maken offline-productiviteit en documentautomatisering bereikbaar zonder IT-gedoe, terwijl WPS Office een snelle desktopervaring biedt met ingebouwde pdf-tools en cloudroaming. SoftMaker FreeOffice is de lichte klassieker die op vrijwel elke Windows-pc kan draaien, en CryptPad geeft je maximale privacy met docx-end-to-end-versleuteling. Door deze tools te combineren, bouw je een workflow die past bij je team, je data-eisen en je budget, zonder concessies te doen aan compatibiliteit of kwaliteit.