Vanaf half juni betaal je niet meer apart voor bellen en internetten, het zogenaamde roaming, in de Europese Unie. Dit gaat gewoon uit je Nederlandse bundel. Wat zijn de beperkingen, hoe zorg je dat het verbruik over de grens beperkt blijft en wat zijn de beste alternatieven voor mobiel internet? Met deze tips kun je zorgeloos internetten vanaf je vakantieadres.

01 Profiteer van Roam like at home!

Vanaf half juni mogen providers geen extra kosten meer rekenen voor het zogenaamde roamen in de Europese Unie (EU). Daarvoor betaalde je voor mobiel bellen maximaal 6 cent per minuut, voor internet 6 cent per MB. Bij de nieuwe regels gaan bellen en internetten gewoon uit je bundel onder het motto Roam like at home. Er gelden wel een paar beperkingen die we in de overige tips zullen toelichten. Let ook op dat je op veel toestellen roaming nog wel even moet aanzetten via de instellingen.

02 Weinig beperkingen meer

Er is lang gesteggeld over de precieze voorwaarden voor roamen binnen de EU. Een ouder voorstel kende als regel dat je maximaal 90 dagen per kalenderjaar mocht roamen en maximaal 30 dagen achter elkaar. Dit werd al snel ingetrokken. Het herziene voorstel kent minder beperkingen. Pas als je over een periode van vier maanden meer tijd in een ander land hebt doorgebracht én daar meer hebt verbruikt met je mobiel dan in Nederland mag de provider in actie komen. Hij mag dan bijvoorbeeld bewijs vragen dat je een stabiele relatie hebt met dat land. Dat is bijvoorbeeld het geval als je daar woont, werkt of studeert. Dit is bedoeld om misbruik in de vorm van ‘permanent’ roamen te voorkomen. Een provider moet wel eerst waarschuwen voordat hij maatregelen treft. Je hebt dan twee weken om de situatie op te helderen. Als maatregel mag de provider bijvoorbeeld een kleine toeslag berekenen. Voor internet is dat maximaal € 7,70 per GB. Dat tarief zal ieder kalenderjaar dalen, tot € 2,50 in 2022.

03 Let op de overgangsperiode

Er is op het moment nog sprake van een overgangsperiode tot half juni. Dat zorgt voor veel verwarring. Zo stellen KPN en T-Mobile nog de voorwaarde dat je een abonnement tot maximaal 60 dagen per contractjaar in de EU mag gebruiken. Robin Mobile loopt al wel vooruit op de nieuwe regels en heeft die beperking geschrapt. KPN telt op het moment overigens iedere vorm van gebruik in/naar de Europese Unie mee als een dag: niet alleen als je één seconde in bijvoorbeeld België belt maar ook als je vanuit Nederland naar een land in de EU belt. Op het moment dat de regulering ingaat zullen de providers aan de nieuwe regels (moeten) voldoen. Ook vervallen op dat moment je geactiveerde bundels voor internet in de EU.

©PXimport

04 Controleer het tarief voor je vertrekt

Vergeet het ezelsbruggetje ding-flof-bips: de Europese Unie is een rekbaar begrip gebleken. Controleer voor je vakantie of in dat land het EU-tarief wordt gehanteerd. Dit kan namelijk per provider verschillen. Zo behoren landen als Noorwegen, IJsland, Zwitserland, Turkije, Andorra, Gibraltar, Liechtenstein en Monaco niet tot de EU maar hanteren providers er soms wel EU-tarieven. Het Verenigd Koninkrijk stapt uit de EU maar roamingkosten treden waarschijnlijk in 2019 pas weer in werking, tenzij er andere afspraken worden gemaakt. Zoals bij Noorwegen dat zich wil aansluiten bij het roaming-akkoord. De bundel van je Vodafone Red- of Black-abonnement aangesloten op of na 21 november 2016 kun je overigens in alle bovengenoemde landen gebruiken.

©PXimport

05 Voldoet je abonnement nog?

Het kan zomaar dat je in het buitenland meer verbruikt dan in Nederland. In Nederland ligt het gebruik van wifi immers meer voor de hand: thuis, op het werk en soms ook onderweg ken je de weg naar de wifi-hotspots. In het buitenland is dat lastiger. Terwijl je toch wilt ‘appen’ en vakantiefoto’s delen. Het is daarom zinvol om nog eens te kijken in hoeverre je huidige abonnement voldoet, rekening houdend met het feit dat mobiel bellen en internetten in de EU uit diezelfde bundel zal gaan. Bel je vaak (mobiel) vanuit Nederland naar de EU? Ook hierin zijn er veel verschillen tussen providers. Zo kun je met T-Mobile Go per maand 120 minuten bellen in de EU én vanuit Nederland naar de EU.

©PXimport

06 Internationale prepaid simkaart voor frequente reizigers

Wie heel vaak op reis is, ook buiten de EU, kan een internationale prepaid simkaart overwegen. Bekende providers zijn World Mobile, transatel en WorldSim. Minpunt is dat internettarieven vaak wat aan de hoge kant zijn bij deze simkaarten. Wie vooral binnen de EU reist is met een stevig mobiel abonnement van een Nederlandse provider vaak beter af, bij de nieuwe voorwaarden voor roaming. Een voorbeeld is T-Mobile Go Unlimited EU. Momenteel mag je 60 dagen onbeperkt roamen in de EU en daarna iedere maand nog eens 10 GB opmaken in de EU. Na de overgangsperiode zal dit waarschijnlijk nog wat soepeler zijn.

©PXimport

07 Overweeg een buitenlandse simkaart!

Zeker als je langere tijd in hetzelfde land verblijft kun je flink besparen op je mobiele kosten door een prepaid simkaart van een provider in dat land te kopen. Buiten de EU is dat het meest lucratief. Neem wel even de tijd om prijzen van providers te vergelijken en controleer ook de dekking. Daarna stap je een winkel van een provider binnen. In veel landen is het voldoende als je je kunt identificeren, maar er kunnen aanvullende voorwaarden gelden. Ook procedures voor registratie en activatie verschilt per land. In de praktijk is een dual-sim toestel erg handig: je kunt de buitenlandse simkaart dan gewoon naast je eigen simkaart gebruiken. Bij vrijwel ieder dual-sim toestel kun je instellen welke simkaart voor internetverkeer gebruikt moet worden. Je bent op beide nummers bereikbaar en als je zelf belt kun je kiezen vanaf welke simkaart je dat wilt doen.

©PXimport

08 Niet heel praktisch: shoppen voor een mobiel abonnement over de grens

Er zijn grote verschillen in abonnementsprijzen binnen de Europese Unie. Zo kost een doorsnee mobiel abonnement in Estland zo’n € 8,- per maand, terwijl gebruikers in Hongarije een stevige € 57,- mogen afrekenen. Het lijkt, ook voor Nederlanders, aantrekkelijk om over de grens te shoppen voor een mobiel abonnement om dat vervolgens in Nederland te gebruiken. Het kan, maar is niet heel praktisch. Om ‘misbruik’ aan te pakken zijn namelijk meerdere maatregelen getroffen. Het is niet exact gespecificeerd, maar als je in een ander land bijvoorbeeld een zeer gunstig geprijsd abonnement met onbeperkt mobiel internet zou afsluiten kunnen daar over de grens toch aanvullende beperkingen voor gelden bij excessief internetgebruik.

©PXimport

09 Bespaar buiten de EU met internetbundels

Buiten de EU is internet een heel stuk prijziger. Tarieven lopen wel sterk uiteen. In de populairste bestemmingen rekenen KPN en T-Mobile € 2,50 per MB. Daar kun je met bundels flink op besparen. Zo dekt KPN de veertig populairste bestemmingen af met de Wereld Bundel Voordeel. Die kost € 9,99 voor 100 eenheden of € 39,99 voor 500 eenheden. Een eenheid kun je gebruiken als belminuut, sms of 1 MB internet. Ook Vodafone en T-Mobile hebben passende voordeelbundels, afhankelijk van je abonnement.

©CIDimport

10 Bespaar met wifi-hotspots

Wifi-hotspots zijn de beste manier om te besparen op mobiel internet. In ketens als Starbucks, Burger King en McDonalds is het een standaard voorziening, maar er zijn natuurlijk ook volop charmante barretjes te vinden met gratis wifi. Als je je constant verplaatst zijn hotspots minder praktisch: je moet dan steeds op zoek naar een goede verbinding. Hotspots hebben bovendien vaak de nodige beperkingen. Zo werken niet alle toepassingen en zijn er limieten als een beperkte snelheid of tijd. Ook wat veiligheid betreft hebben openbare hotspots een slechte reputatie. Voor meer veiligheid en verbindingsgemak kun je een commerciële provider zoals Boingo overwegen. Je hebt dan toegang tot een enorm aantal hotspots op abonnementsbasis.

©CIDimport

11 Veel steden bieden gratis stadswifi

Gratis stadswifi is volop aanwezig in grote steden binnen en buiten Europa, zoals Londen, Barcelona, Milaan, Parijs, New York en Melbourne. In New York worden zelfs reclamezuilen en oude telefooncellen omgebouwd tot wifi-hotspot. Melbourne is laat maar ambitieus: in september 2016 opende het een gratis wifi-netwerk dat tot de grootste en meest geavanceerde ter wereld moet gaan behoren. Londen telt drie grote aanbieders, deels gericht op betalende klanten, en ook veel andere Britse steden gaan draadloos. Parijs kent 300 openbare plekken met gratis wifi, onder meer in parken, stadstuinen, bibliotheken en musea. Barcelona telt er bijna 600 en ook Madrid en Bilbao zijn goed voorzien. Dankzij Free Italia Wifi kennen veel Italiaanse steden gratis wifi, waaronder Milaan, Rome, Pisa, Siena en Florence. Er gaan, zoals in Nederland veel is gebeurd, ook soms projecten mis, zoals Dublin waar de aanbieder failliet ging (maar nog wel de bordjes hangen).

©PXimport

12 Duitsland maakt een inhaalslag

Heb je je ook weleens verwonderd over de zeer beperkte beschikbaarheid van wifi-hotspots in Duitse horecagelegenheden? Dat komt vooral door de zogeheten Störerhaftung, een strikte wet die de eigenaren aansprakelijk stelt voor illegale activiteiten op hun netwerk. Inmiddels zijn de meeste bepalingen geschrapt en zien we een ommekeer. Het maakt tevens de weg vrij voor stadswifi want ook op dat punt loopt Duitsland achter. Berlijn wachtte niet op de wetswijziging: Europa’s belangrijkste startup stad opende vorig jaar al een publiek wifi-netwerk met honderden toegangspunten, wat er uiteindelijk 650 moeten worden.

©PXimport

13 Zoek wifi-hotspots met WiFi Map

Diverse apps en websites wijzen je de weg naar gratis wifi-hotspots. Een van de handigste en meeste complete is WiFi Map. Deze app vertelt je niet alleen waar je hotspots kunt vinden maar ook welk wachtwoord je moet gebruiken om verbinding te maken. Je kunt ook zelf bijdragen door hotspots toe te voegen. Dat helpt: er zijn al meer dan 50 miljoen gebruikers en 100 miljoen wifi-hotspots. Er zijn regelmatig updates voor de database die je direct vanuit de app kunt downloaden. Standaard laat WiFi Map hotspots in je directe omgeving zien, Na (gratis) registratie kun je ook gegevens voor steden wereldwijd ophalen en bekijken. Helaas zijn er wel wat opdringerige advertenties, maar die kun je tegen betaling uitschakelen.

14 Instabridge

©PXimport

Instabridge is een grote community met gebruikers wereldwijd die locaties van bekende hotspots en toegangscodes delen. Via de app zijn ruim drie miljoen hotspots te doorzoeken, onder meer via de kaartweergave. Desgewenst laat Instabridge alleen hotspots op loopafstand zien. De app probeert ook inzicht te geven in de betrouwbaarheid van hotspots. Gegevens kun je per regio downloaden voor offline gebruik. Wel zo handig als je in het buitenland bent. Via Instabridge kun je ook relatief veilig je eigen hotspot delen.

15 Streamingdiensten in het buitenland

Houd er rekening mee dat streamingdiensten in het buitenland soms anders werken dan in Nederland. Gebruik je bijvoorbeeld Netflix over de grens dan krijg je het aanbod van het land zelf. Het aanbod kan afwijken en je mist de Nederlandse ondertitels. Dergelijke regioblokkades moeten vanaf 2018 overigens over zijn: de EU stelt dat abonnees in heel Europa naar hun ‘eigen’ aanbod moeten kunnen kijken of luisteren. De nieuwe regels gaan helaas alleen voor betaalde streamingdiensten gelden. Gratis diensten, zoals Uitzending Gemist, mogen zelf beslissen of ze hun content in de gehele EU beschikbaar maken. Tot die tijd kun je eventuele beperkingen soms wel omzeilen door via een VPN met Nederlands IP-adres in te loggen.

©CIDimport

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!