Heb je een nieuwe computer gekocht, dan wil je waarschijnlijk niet helemaal opnieuw beginnen. Het scheelt enorm veel tijd als je bepaalde data kunt overzetten, evenals een paar Windows-accounts en een aantal applicaties. Misschien wil je zelfs je complete Windows-installatie migreren. Goed nieuws: dat kan allemaal!

Waarschijnlijk is Windows al voorgeïnstalleerd op je nieuwe pc. Dat is handig, want je kunt meteen aan de slag. Maar het kan lastig zijn, omdat je je vertrouwde gegevensbestanden en Windows-gebruikersprofielen mist. Ook moet je waarschijnlijk een heleboel applicaties opnieuw installeren en configureren. En wat als bepaalde externe apparaten, zoals een scanner of webcam, niet meer werken? In dit artikel laten we je zien hoe je al deze onderdelen naar je nieuwe pc kunt overzetten. En voor lezers die Windows niet voorgeïnstalleerd hebben (of dat niet willen): we laten je tevens zien hoe je je volledige Windows-installatie in één keer kunt migreren.

Standaardmethodes

Laten we beginnen met de eenvoudigste stap: het overzetten van verschillende gegevensbestanden. Er zijn verschillende manieren om dit te doen. Je kunt bijvoorbeeld een externe harde schijf of een grote usb-stick gebruiken als tussenstation.

Een andere optie is om gebruik te maken van (gratis?) cloudopslagdiensten zoals Dropbox, OneDrive of Google Drive. Misschien heb je ook een netwerkschijf (NAS) tot je beschikking of heb je op je oude pc enkele gedeelde mappen ingesteld die toegankelijk zijn vanaf je nieuwe pc, zodat je de gegevens gemakkelijk kunt overzetten. Een andere methode is om de gegevensschijf van je oude pc al dan niet tijdelijk aan te sluiten op je nieuwe pc.

Er zijn verschillende mogelijkheden beschikbaar, maar wij willen je wel graag nog een paar minder bekende methodes of tools voorstellen.

Opdrachtregel

Zo is het opdrachtregelcommando robocopy een handige manier om je kopieeroperaties uit te voeren, zodat je niet alles handmatig in de Verkenner hoeft te doen. Voer robocopy /? uit voor een parameteroverzicht. We beperken ons tot één voorbeeld:

Met de parameter /S zorg je ervoor dat ook submappen meegaan. De parameter /ZB kan handig zijn als je grote bestanden via je netwerk kopieert. Wanneer een bestand bij de eerste poging slechts gedeeltelijk correct wordt gekopieerd, zal robocopy bij een volgende poging alleen het ontbrekende deel kopiëren. Als robocopy de melding Toegang geweigerd krijgt, schakelt de tool over naar een soort back-upmodus, waarmee het kopiëren wellicht alsnog lukt.

De parameter /W:15 geeft de wachttijd in seconden aan tussen eventuele herhaalde kopieerpogingen (standaard 30 seconden). Met /MT:24 zal robocopy proberen om tot 24 bestanden tegelijkertijd te kopiëren (standaard is dit 8 en het theoretische maximum is 128).

Ad-hoc-netwerk

Als je data wilt kopiëren tussen beide pc’s via een netwerk, maar op dat moment geen betrouwbaar netwerk beschikbaar hebt, kun je een zogeheten ad-hoc-netwerk overwegen. Doorgaans volstaat een standaard netwerkkabel, maar je netwerkadapter moet dan wel Auto-MDIX ondersteunen, wat in ieder geval bij de meeste gigabit-adapters het geval is. Mocht een rechtstreekse kabelverbinding tussen de twee apparaten niet werken, dan kun je ze altijd nog via een switch met elkaar verbinden.

Je dient wel de netwerkconfiguratie van beide pc’s op elkaar af te stemmen. Dit betekent dat ze hetzelfde netwerkmasker (255.255.255.0) en verschillende ip-adressen moeten hebben (bijvoorbeeld 192.168.0.1 en 192.168.0.2). Met zo’n opstelling kun je gewoon met gedeelde netwerkmappen werken.

Om draadloos een ad-hoc-verbinding tot stand te kunnen brengen, moet je draadloze netwerkadapter hosted network ondersteunen. Om dit te controleren, open je de Opdrachtprompt als administrator en voer je dit commando uit:

Als alles goed is, zou je Hosted netwerk support: Yes moeten zien staan. Met de volgende commando’s kun je vervolgens een ad-hoc-netwerk opzetten:

en:

Je kunt je nu op de andere pc aanmelden bij dit draadloze ad-hoc-netwerk en op de gebruikelijke manier met gedeelde netwerkmappen werken. Naderhand schakel je dit netwerk uit met:

Gegevensbestanden

Een gebruiksvriendelijke tool waarmee je gegevensbestanden kunt overzetten, is EaseUS Todo PCTrans Free. Installeer de tool op je oude pc, start deze op en klik op Nu Beginnen. Je ziet verschillende migratiescenario’s, zoals Pc naar Pc (via een netwerkverbinding) en Backup herstel (via een back-upbestand).

We nemen deze laatste optie als voorbeeld. Klik op Start, open Reservekopie van gegevens en klik op De volgende. Geef een naam aan het back-upbestand en navigeer met Bladeren naar een doellocatie, bijvoorbeeld op een verwijderbaar medium. Klik op Bevestigen, open het tabblad Bestanden en selecteer alle gewenste mappen. Druk op de knop Maak een back-up.

Ga nu naar de doel-pc waar je eveneens PCTrans installeert. Hier kies je Image Overzetten / Start / Data herstellen, klik je op De volgende en verwijs je naar het back-upbestand met Bladeren.

Profielen via PCTrans

Het overzetten van gegevensbestanden is een eenvoudige operatie. Het wordt iets complexer wanneer je specifieke Windows-accounts, oftewel gebruikersprofielen, wilt migreren. Gelukkig zijn er enkele gratis tools beschikbaar. Een daarvan is PCTrans (zie vorige paragraaf). Naast het tabblad Bestanden is er namelijk ook het tabblad Accounts. Hier kun je eenvoudig de gewenste lokale of Microsoft-accounts selecteren om ze samen met de bestanden in een back-upbestand te plaatsen.

Je kunt zelfs per account instellen welke gegevens je precies wilt meenemen, zoals Gebruikers Instellingen (Account Type en Profielfoto), Gebruikers Data (inclusief submappen uit je profielmap), Personalisatie (zoals thema’s) en Instellingen (waaronder Energie instellingen en Netwerk locaties).

Bij elke selectie wordt de benodigde schijfruimte weergegeven. Op de andere pc kun je deze dan op dezelfde manier terugzetten als eerder beschreven, maar open je dit keer het tabblad Accounts en selecteer je de gewenste accounts die je wilt overzetten.

Profielen via Transwiz

Transwiz is een andere (gratis) tool om gebruikersprofielen te migreren (met handleiding). Je maakt eerst een portable exe-bestand door te dubbelklikken op het gedownloade msi-bestand. Start de tool op je oude pc en kies I want to transfer data to another computer. Selecteer vervolgens het gewenste profiel.

Je kunt slechts één profiel tegelijk selecteren en dit mag niet het actieve profiel zijn. Indien nodig kun je tijdelijk een extra account aanmaken om je andere profiel te kunnen selecteren. In het volgende venster geef je de doellocatie aan, waar de back-up zal worden opgeslagen als een zip-bestand.

Op de andere pc start je ook deze tool en kies je logischerwijs I have data I want to transfer to this computer. Verwijs naar je zip-bestand, geef eventueel het profiel een andere naam en geef aan of het een standaardaccount of een administratoraccount betreft. Als je wilt dat Windows standaard hiermee opstart, vink dan Set as default logon aan.

Applicaties

Je hebt misschien al gemerkt dat PCTrans ook geïnstalleerde applicaties kan overzetten, maar in de gratis versie is het aantal toepassingen helaas sterk beperkt. Als je deze tool toch wilt gebruiken, raden we je aan om je te beperken tot applicaties van de categorie Ondersteund voor een grotere kans op succes.

Als je meer applicaties op een gebruiksvriendelijke manier wilt verhuizen, zul je waarschijnlijk moeten betalen. In plaats van PCTrans raden we je Laplink PCmover Home aan. De prijs is ongeveer 32 euro; de gratis versie in de Windows Store is helaas niet meer beschikbaar. Deze tool is goedkoper dan de betaalde versie van PCTrans en stelt je ook in staat om gebruikersprofielen te migreren. Een handleiding is beschikbaar.

Start de app eerst op je oude pc en kies PC to PC Transfer / Old (Prepare this computer first). Geef aan hoe de migratie moet plaatsvinden, zoals via wifi of een bekabeld netwerk, of via een opslagapparaat. Vervolgens kun je met Full Customization aangeven wat je wilt overzetten, zoals accounts, mappen en bestandstypen. En je kunt ook zien welke applicaties worden ondersteund. Merk op dat dit zeker niet voor alle toepassingen werkt. Voer vervolgens een vergelijkbare operatie uit op de andere pc, maar kies dit keer voor New (Prepare this computer second).

Applicatie-configuraties

Je zult merken dat het migreren van geïnstalleerde applicaties naar een andere pc niet altijd vlekkeloos verloopt. Een alternatieve aanpak is om alleen de configuratiebestanden van een applicatie te kopiëren en deze vervolgens over te zetten naar de nieuwe pc waar je de software al hebt geïnstalleerd. CloneApp kan je hierbij helpen. Als je de tool gaat downloaden, klik dan op Latest – hoewel de laatste update van drie jaar geleden dateert.

Download het zip-bestand, pak het uit, klik met rechts op het exe-bestand en kies Als administrator uitvoeren. Klik op Select installed om de geïnstalleerde en ondersteunde applicaties te detecteren. Laat alleen het vinkje staan bij de applicaties waarvan je de configuratie daadwerkelijk wilt hergebruiken. Klik vervolgens op Preview om te zien wat er precies zal worden verhuisd. Klik op Settings om bij Clone Path de back-uplocatie in te stellen. Met Backup start je de operatie.

Start het programma ook op je andere pc, klik op Restore en verwijs naar het back-upbestand. Als het programma klaagt dat instellingen niet kunnen worden geladen, open dan het bestand cloneapp2.ini in je back-upmap met Kladblok en zorg ervoor dat de aanduiding ClonePath=<pad> naar het juiste back-uppad verwijst. Het is ook mogelijk om slechts één applicatie tegelijk te herstellen: selecteer deze in CloneApp, klik er met de rechtermuisknop op en kies Restore.

Windows-instellingen

Helaas kennen we geen (gratis) tool waarmee je diverse Windows-instellingen, zoals bekende wifi-netwerken, taalvoorkeuren, wachtwoorden en kleurthema’s, in één keer kunt overzetten. Maar je kunt wel gebruikmaken van de ingebouwde synchronisatie-opties van Windows, vooropgesteld dat je op beide pc’s bent aangemeld met hetzelfde Microsoft-account. Als dat niet het geval is, kun je desgewenst een lokaal account (tijdelijk) omzetten naar een Microsoft-account via Instellingen / Accounts / Uw info. Klik op In plaats daarvan aanmelden met een Microsoft-account en volg de verdere instructies.

Om vast te leggen welke instellingen automatisch tussen beide apparaten moeten worden gesynchroniseerd, ga je in Windows 11 naar Instellingen / Accounts / Windows back-up en klik je op Mijn voorkeuren onthouden. Laat het vinkje staan bij de onderdelen die je wilt synchroniseren. In Windows 10 vind je dit bij Instellingen / Accounts / Uw instellingen synchroniseren.

Complete migratie

Tot nu toe hebben we de migratie beperkt tot specifieke onderdelen, zoals databestanden, accounts, applicaties, configuraties en bepaalde Windows-instellingen.

In principe is het ook mogelijk om een compleet systeem te migreren, inclusief Windows-installatie, programma’s en data, maar weet wel dat een schone installatie van Windows op je nieuwe systeem altijd de betere optie is. Bij een systeemmigratie moet je namelijk rekening houden met mogelijke uitdagingen zoals een verschillende bootmodus en/of hardware op beide pc’s waardoor het gemigreerde systeem mogelijk niet correct opstart en er problemen met je Windows-licentie zijn (zie paragraaf ‘Windows-licentie’).

Overweeg je toch zo’n systeemmigratie, dan kun je dit op verschillende manieren aanpakken. Je kunt bijvoorbeeld proberen om je oude systeemschijf op je nieuwe pc aan te sluiten. Met wat geluk start en werkt je pc zonder noemenswaardige problemen vanaf deze schijf. Is dit inderdaad zo, dan kun je ervoor kiezen om de oude schijf te klonen (zie de paragrafen ‘Clonezilla’ en ‘Klonen starten’) als je toch liever de nieuwe schijf als systeemschijf wilt gebruiken. Als je de oude schijf later weer op je oude pc wilt gebruiken, is het raadzaam om eerst een volledige systeemkopie te maken (die je indien nodig kunt terugplaatsen), aangezien Windows tijdens de opstartpogingen op je nieuwe pc mogelijk wijzigingen op de oude schijf aanbrengt.

Schijfkopie als back-up

Een van de methoden om je systeem- of schijfgegevens te migreren, is door een volledige schijfkopie (een image) van je oude schijf te maken. Er zijn verschillende tools beschikbaar, waaronder de gratis EaseUS Todo Backup Free. Selecteer Create Backup / Disk en vink de gewenste schijf aan. Je kunt eventueel ook individuele partities (de)selecteren.

Bevestig je keuze, wijs bij voorkeur een verwijderbaar opslagmedium aan voor je back-up en start het back-upproces. Via Options kun je verschillende instellingen configureren, zoals encryptie, back-upfrequentie en -methode, maar deze zijn niet nodig voor onze opzet: een eenmalige, complete schijfkopie. Klik op Backup Now om het proces te starten.

Schijfkopie herstellen

Om de schijfkopie op een andere pc te plaatsen, is het raadzaam om eerst een live-herstelmedium aan te maken met Todo Backup Free. Klik op Tools / Create Emergency Disk, plaats een (lege) usb-stick in je pc en klik op het usb-icoon bij Boot disk location. Bevestig de selectie met Create / Create now, waarna een opstartbare WinPE-omgeving op de stick wordt gezet. Start de andere pc op met behulp van deze usb-stick, waarna Todo Backup zal opstarten. Verwijs naar het back-upbestand en selecteer de juiste doelschijf.

De kans is groot dat je nieuwe pc deels andere hardware bevat dan je oude pc en dus is het nog afwachten of Windows erin zal slagen op te starten om vervolgens de juiste drivers te downloaden en te installeren.

Als het op deze manier niet lukt, is de aanschaf van een betaalde tool als EaseUS Todo Backup Home (circa 29 euro) of AOMEI Backupper Professional (circa 48 euro per jaar) wellicht de oplossing. Deze applicaties ondersteunen het migreren van een systeem naar een pc met andere hardware via de ‘universal restore’-functie. Dit betekent dat de tool tijdens het herstelproces de hardware zal controleren en indien nodig de vereiste drivers zal proberen te installeren, zodat het systeem tenminste kan worden opgestart. Daarna controleer je via Apparaatbeheer (druk op Windows-toets+R en voer devmgmt.msc uit) welke drivers eventueel nog ontbreken of bijgewerkt moeten worden.

Clonezilla

Het klonen van een systeem is vooral geschikt voor systemen met vergelijkbare hardware waarvan je verwacht dat ze probleemloos kunnen opstarten vanaf de oude schijf. Sluit hiervoor zowel de oude als de nieuwe schijf aan op dezelfde pc. Een betrouwbare opensource-tool hiervoor is Clonezilla. Selecteer de stabiele versie en kies de gewenste cpu-architectuur, zoals amd64. Laat File type ingesteld op zip.

Plaats een usb-stick in je pc, open Verkenner en klik met rechts op de usb-stick. Kies Formatteren en selecteer FAT32 bij Bestandssysteem. Na afloop kopieer je de volledige inhoud van het uitgepakte zip-bestand van Clonezilla naar de rootmap van de usb-stick.

Navigeer op de usb-stick naar de submap \utils\win64 (dus niet op je harde schijf), klik met rechts op makeboot64.bat en selecteer Als administrator uitvoeren. Hierdoor wordt een opstartbare Clonezilla-stick gemaakt.

Start je pc op vanaf deze stick en kies in het opstartmenu Other modes of Clonezilla live / Clonezilla live (Default settings, VGA 1024x768). Als dit niet lukt, kies dan Safe graphic setting of desnoods FailSafe mode. Stel tevens de gewenste taal en toetsenbordindeling in.

Klonen starten

Kies in Clonezilla device-device work directly from a disk or partition to a disk or partition. We gaan er eerst van uit dat je nieuwe schijf (ongeveer) dezelfde capaciteit heeft als je oude schijf. In het volgende venster selecteer je in dit geval Beginner mode en kies je local_disk_to_local_disk_clone. Selecteer eerst de bronschijf van je oude pc en in het volgende venster geef je de doelschijf aan. Kies Skip checking/repairing source files en selecteer bij voorkeur Shutdown als actie na het voltooien van het kloonproces. Bevestig met Y (3x). Verwijder de bronschijf nadat het kloonproces is voltooid, voordat je de pc opnieuw opstart.

Als je nieuwe schijf meer capaciteit heeft, kies dan Expert mode. Selecteer opnieuw local_disk_to_local_disk_clone en geef de bron- en doelschijf aan. Let op dat de parameter -r Resize the filesystem to fit partition size of target partition is gemarkeerd met een sterretje (*), je kunt schakelen met de Spatiebalk. Selecteer vervolgens Skip checking/repairing source files en -K1 Create partition table proportionally zodat de volledige schijfcapaciteit zal worden benut.

Windows-licentie

Een complete systeemmigratie kan problemen met je Windows-licentie veroorzaken, vooral bij een pc met andere hardware. Houd er rekening mee dat Microsoft niet toestaat dat je een OEM-licentie, die meestal wordt geleverd bij een pc waarop Windows al is geïnstalleerd, activeert of gebruikt op een andere pc. Dit kan meestal wel met een retail-licentie. Om het licentietype te controleren, klik je in het startmenu met rechts op Opdrachtprompt, selecteer je Als administrator uitvoeren en voer je het commando slmgr /dlv uit.

Aangezien je mogelijk ook je Windows-productsleutel nodig zult hebben, is het raadzaam om Magical Jelly Bean KeyFinder te downloaden en de draagbare tool te starten. Noteer de sleutel die wordt weergegeven bij CD Key.

Als het inderdaad geen OEM-licentie is, moet je nog controleren of je een digitale licentie hebt. Ga hiervoor naar de module Instellingen van Windows 11 op je oude pc, selecteer Systeem / Activering en klik op het pijlknopje naast Activeringsstatus om het licentietype te bekijken. In Windows 10 gaat dit via Instellingen / Bijwerken en beveiliging / Activering.

Licentie deactiveren

Als het inderdaad gaat om een digitale licentie die aan je Microsoft-account is gekoppeld, ga dan naar https://account.microsoft.com, selecteer Alle apparaten weergeven en klik op Details weergeven bij je oude pc. Kies Dit apparaat verwijderen, plaats een vinkje bij Ik ben klaar om dit apparaat te verwijderen en bevestig met Verwijderen.

Als je licentie niet aan je Microsoft-account is gekoppeld, start dan de Opdrachtprompt als administrator op je oude pc en verwijder de productsleutel met de volgende commando’s:

en:

Controleer of dit gelukt is met:

Je hebt nu alle voorbereidende stappen genomen om je licentie over te zetten. Het vervolg van de procedure moet je op je nieuwe pc uitvoeren. De exacte stappen zijn afhankelijk van je licentietype (digitaal of niet) en er zijn ook kleine verschillen tussen Windows 10 en 11. Je kunt de specifieke instructies vinden voor zowel Windows 10 als 11 op deze webpagina van Microsoft.

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.