Voor het eerst sinds 2012 heeft Apple echt nieuwe MacBook Pro’s uitgebracht voorzien van een opnieuw ontworpen behuizing. Dat is niet de enige vernieuwing, want met de Touch Bar heeft Apple ook nog een nieuwe invoermethode bedacht. Wij gingen aan de slag met de 15inch-variant van de MacBook Pro.

Halen we de Apple MacBook Pro uit de doos, dan vallen naast de geringe dikte direct twee andere dingen op. Het wit verlichte Apple-logo op de schermdeksel waaraan je al sinds jaar en dag een MacBook direct herkent, is verdwenen. Apple heeft gekozen voor een spiegelend logo. Naast de traditionele aluminumkleur is de MacBook Pro nu ook beschikbaar in Space Grey, een net iets donkerder tintje grijs. Ons testmodel was uitgevoerd in deze nieuwe kleur die ervoor zorgt dat de nieuwe MacBook nog frisser aanvoelt. Net als eerdere MacBooks voelt ook de behuizing van deze nieuwe variant stevig aan, Apple weet duidelijk hoe je een fraaie en degelijke laptop bouwt. Alleen op de onderkant ziet we een klein minpuntje. De ventilatieopeningen hebben net te scherpe randjes als je er toevallig met je hand langs gaat wanneer je de laptop verplaatst.

©PXimport

Uitstekend scherm

Net als op de vorige uitvoering heeft Apple gekozen voor een 15,4inch-scherm met een resolutie van 2880 x 1800 pixels. Het ips-scherm is met 500 nits wel een stuk helderder dan de 300 nits op de vorige uitvoering. Ook kan het scherm meer kleuren tonen dan het sRGB-scherm op de 2015-variant. De MacBook Pro ondersteunt nu net als de iMac Wide Color of DCI-P3. Dat maakt alleen uit als het materiaal dat je bekijkt ook echt gebruik maakt van die extra kleuren, iets dat doorgaans niet het geval is. Het scherm ziet er in ieder geval erg goed uit en heeft een uitstekende inkijkhoek en indrukwekkende helderheid.

©PXimport

Alleen usb-c

Een opvallend punt is dat vrijwel alle aansluitingen zijn verdwenen en vervangen door vier usb-c-poorten die allemaal ook Thunderbolt ondersteunen. De MacBook Pro is dus niet langer voorzien van Apples MagSafe-laadaansluiting, Apples magnetische laadstekker die losschiet als je over de draad struikelt. Jammer, want in de praktijk komt MagSafe af en toe best van pas. In plaats daarvan krijg je een usb-c-laadsnoer bij de MacBook Pro die je op ieder van de vier usb-c-aansluitingen kunt aansluiten. Dat is handig, want je kunt de laptop nu zowel aan de linker- als rechterkant opladen.

Usb-c is waarschijnlijk de toekomst, maar in 2016 is een laptop met alleen usb-c-poorten nog knap lastig. Je bent al gauw in de weer met allerlei adapters. Zorg er in ieder geval voor dat je minstens een usb-c-naar-usb-a-adapter aanschaft. In tegenstelling tot de iPhone 7 is de MacBook Pro nog wel voorzien van een 3,5mm-geluidsuitgang. Volgens Apple omdat de professional die nog nodig heeft. Een beetje vreemd verhaal, omdat in ieder geval professionele geluidsbewerkers vermoedelijk gebruik zullen maken van een digitale geluidsinterface. Extra vreemd is daarbij dat de 3,5mm-aansluiting niet langer s/pdif ondersteunt. Een andere aansluiting die we missen is een kaartlezer, de MacBook Pro heeft niet langer een SD-kaartlezer.

Toetsenbord en trackpad

Het toetsenbord is een doorontwikkeling van het toetsenbord met vlindermechanisme dat we kennen van Apples 12 inch MacBook. De toetsen vallen nog steeds op door de erg geringe travel van 0,5 mm. Je kunt de toetsen dus vrijwel niet indrukken, iets dat niet iedereen even fijn zal vinden. Tegelijkertijd geven de toetsen wel een voelbare ‘klik’. Je hebt tijdens het typen dus wel feedback dat je de toetsen indrukt. Het nadeel daarvan is dat deze klik er wel voor zorgt dat stil typen erg lastig is, iedere toetsaanslag is hoorbaar voor anderen. Er is na wat wennen prima mee te werken, maar het toetsenbordtype op de vorige MacBook Pro vonden we fijner.

Apple heeft het Force Touch-trackpad een flink stuk groter gemaakt. We durven de trackpad met een afmeting van 15,9 x 9,9 cm zelfs gigantisch te noemen. Het grote voordeel zou volgens Apple zijn dat je vingers meer ruimte hebben om te bewegen. Zelf hebben we hier niet echt voordeel van omdat we de snelheid van de aanwijzer een tikje sneller zetten dan normaal. We hadden er in ieder geval geen last van. Prettig is dat je de muiscursor zelf kunt bedienen als je de palm van je andere hand op de trackpad houdt. Ook tijdens het tikken hebben we geen onbedoelde cursorbewegingen gezien doordat de palmen deels op de trackpad rusten. Apples palmdetectie werkt kortom erg goed.

©PXimport

Touch Bar

De echte vernieuwing van de MacBook Pro is de Touch Bar die de rij met functietoetsen inclusief Escape vervangt. Apple gelooft niet in aanraakschermen op de laptop, maar de Touch Bar zou je met wat fantasie een supperdunne iPad kunnen noemen. Het langwerpige aanraakgevoelig OLED-scherm heeft een Retina-resolutie van 2170 x 60 pixels waarmee je effectief een resolutie hebt van 1085 x 30 pixels. De schermhelderheid kun je zelf niet instellen, de MacBook bepaalt zelf hoe helder het getoonde beeld van de Touch Bar is.

©PXimport

Standaard draait de Touch Bar in de contextgevoelige weergave waarbij in ieder programma andere functies en knoppen worden getoond. In de standaardweergave worden altijd knoppen voor de volumeregeling en schermhelderheid getoond. Wanneer je hier op klikt, dan zie je een schuifje waarmee je het volume of de helderheid kunt aanpassen. Door de fn-toets ingedrukt te houden, krijg je de klassiek functietoetsen te zien voor bijvoorbeeld de schermhelderheid en volumeregeling. Je kunt dan onder andere het volume en schermhelderheid op de ‘ouderwetse’ manier aanpassen door op de knoppen te drukken.

Handig is dat je zelf kunt kiezen welke knoppen er in de standaardweergave en klassieke weergave getoond worden, zo kun je bijvoorbeeld een knop toevoegen voor het maken van een schermafbeelding. Ook in sommige applicaties kun je zelf bepalen welke knoppen of functies er getoond worden. Eventueel kun je het contextgevoelige gedeelte helemaal uitschakelen waarna altijd de functionaliteit van de functietoetsen getoond wordt.

©PXimport

©PXimport

De Touch Bar is niet alleen een fraaiere manier om functietoetsen te gebruiken. In ondersteunde programma’s waar vrijwel alle meegeleverde software als Pages, Safari en Foto’s onder vallen zie je unieke knoppen en functies. In Pages krijg je bijvoorbeeld knoppen om tekst vet of schuin te maken en stijlen toe te passen. In Safari zie je je favorieten en thumbnails van de tabbladen waarmee je kunt wisselen tussen de tabbladen. In Berichten zit dan weer een knopje waarmee je direct alle soorten emoticons kunt toevoegen. Sommige functies zijn op zich best handig, maar voor het grootste gedeelte geldt dat de knoppen ook in de normale interface op het scherm worden getoond of zelfs via toetscombinaties direct zijn te gebruiken.

Ben je een fervent blindtyper, dan is het zelfs lastig om steeds naar de Touch Bar te kijken in plaats van naar het normale scherm. Daarbij is het ook wat verwarrend dat de indeling functionaliteit per programma verschilt. Dat is natuurlijk logisch, voor de menu’s en knoppen op het normale scherm geldt immers hetzelfde. Het zorgt er wel voor dat je nu constant naar twee schermen moet kijken. Vooralsnog moet de Touch Bar zich wat ons betreft nog echt bewijzen, zeker omdat Apple de beste trackpad op de markt heeft waarmee de muiscursor razendsnel naar een knop is te bewegen.

©PXimport

Prestaties

De variant die wij getest hebben bevat een Intel Core i7-6700HQ quadcoreprocessor met een basiskloksnelheid van 2,6 GHz en een turbofrequentie tot 3,5 GHz. De processor is uit Intels Skylake-generatie, er zijn nog geen geschikte processors uit Intels Kaby Lake-generatie. De machine bevat 16 GB RAM en dat is tevens de maximale hoeveelheid. Een hoeveelheid van 16 GB is natuurlijk prima bruikbaar, maar we kunnen ons voorstellen dat professionals die in de weer zijn met virtuele machines behoefte hebben aan meer geheugen. Volgens Apple is meer geheugen op een energiezuinige manier niet mogelijk. De processor bevat in de vorm van Intel HD Graphics 530 een geïntegreerde gpu. Daarnaast heeft Apple met de AMD Radeon Pro 450 voorzien in een losse gpu met 2 GB eigen geheugen.

Apple maakt gebruik van een pci-e-ssd die is aangesloten via vier pci-e-lanes. Dit is de modernste en snelste interface die momenteel voorhanden is. De SSD is dan ook razendsnel. De door ons gebruikte Blackmagic Disk Speed Test liet een leessnelheid van 2000 MB/s zien. Helaas blijkt achteraf dat dit de maximale waarde van de benchmark is, de SSD schijnt zelfs zo’n 2300 MB/s te halen. De schrijfsnelheid in onze test is 1422 MB/s. Hoewel de leessnelheid wellicht zelfs nog een tikje hoger is, is duidelijk dat dit een indrukwekkende SSD is. De combinatie van al deze onderdelen zorgt voor een razendsnelle laptop.

Apple belooft je tien uur accuduur en in de praktijk kun je dat bij normale (kantoor)werkzaamheden bij gebruik van de geïntegreerde gpu in de processor inderdaad halen. De MacBook Pro bevat twee ventilators. Opvallend voor een Apple-laptop is dat die ventilators constant draaien. Op een normaal afstandje hoor je ze tijdens lichte werkzaamheden als browsen of tekstverwerken niet echt, maar als je heel goed luistert hoor je ze een beetje zoemen. Belast je de laptop zwaar, dan hoor je ze wel.

Conclusie

Apple's nieuwe MacBook Pro is in de 15inch-uitvoering onmiskenbaar een fraaie notebook. Het apparaat is erg dun, heeft een fantastisch scherm en valt op door de Touch Bar. Die Touch Bar is zeker vernieuwend, maar we zijn er nog niet over uit of het echt iets toevoegt. Alle functionaliteit die je op de Touch Bar ziet, staat immers ook op het normale scherm. Daar komt bij dat je ongetwijfeld flink betaald voor de Touch Bar. Het is prettig dat de MacBook Pro erg dun en licht is, maar we vragen ons af of Apple niet net iets te ver is gegaan. Het vorige type toetsenbord met iets meer travel vonden wij fijner. Apple zet met vier usb-c-poorten duidelijk in op de toekomst en heeft daarbij alle poorten ook voorzien van Thunderbolt 3. Hierdoor kun je de poorten voor alle denkbare toepassingen gebruiken en je laptop via ieder van de aansluitingen opladen. Over een paar jaar als usb-c is ingeburgerd ben je vast heel blij met die vier identieke aansluitingen. In het heden zul je echter aan de slag moeten met adapters en speciale kabels waarvan er geen één wordt meegeleverd. Dan komen we misschien wel bij het grootste nadeel: de prijs. De ‘instapvariant’ die wij getest hebben kost 2699 euro en dat is erg veel geld.

Het langverwachte vijfde seizoen van sciencefictionserie For All Mankind begint op 27 maart op Apple TV.

Dat heeft Apple aangekondigd. Daarbij werd de eerste trailer uitgebracht, die hieronder kan worden bekeken. Elke week zal er een nieuwe aflevering online komen te staan, met de seizoensfinale die op 29 mei wordt uitgezonden. De eerste vier seizoenen zijn nu op Apple TV te zien.

Alternatieve geschiedenis

De serie For All Mankind schetst een alternatieve geschiedenis waarbij de Sovjet-Unie de eerste man op de maan weet te krijgen. Daardoor verandert de loop van de geschiedenis - vooral met betrekking tot ruimtevaart - enorm.

In de serie zien we bijvoorbeeld dat de Koude Oorlog ook deels op de maan wordt uitgevochten, en de mensheid bouwt zelfs een basis op Mars op. Elk seizoen speelt zich daarbij af in een ander decennium.

Ook in het vijfde seizoen wordt er een flinke tijdsprong gemaakt, waarbij te zien is hoe Happy Valley - de nederzetting op Mars - uitgebouwd is. Ondertussen lopen de spanningen tussen de Mars-kolonisten en de overheden op aarde op.

Spin-off in ontwikkeling

Overigens werkt Apple ook aan een spin-off serie op For All Mankind, genaamd Star City. Deze zal zich afspelen in het Russische kosmonautentrainingscentrum. Details over deze spin-off serie zijn er nog niet. Fans kunnen zich ondertussen in ieder geval opmaken voor het vijfde seizoen van de hoofdserie.

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.