Nadat Karl Fairburne eigenhandig de Geallieerde opmars door Noord-Afrika en Italië inleidde, richt hij zijn vizier nu op Frankrijk. In de lente van 1944 wordt hij vooruit gestuurd om de invasie van Frankrijk soepeler te laten verlopen. Met behulp van het Franse verzet stuit hij echter – alweer – op een diabolisch naziplan dat hij natuurlijk eigenhandig uit de weg gaat ruimen.

Het moge duidelijk zijn dat Sniper Elite 5 niet barst van de originaliteit. Het verhaal verschilt niet bijster veel van het verhaal uit de twee voorgaande games en ook de opzet doet erg vertrouwd aan. Al sinds Sniper Elite 3 kent de serie hetzelfde fundament. Iedere missie speelt zich af in een uitgestrekte omgeving, waarin je zelf bepaalt hoe je elke situatie aanpakt. Naast het hoofddoel stuit je gaandeweg ook op zijdoelen. Als je ergens een hooggeplaatste nazi spot, laat je die natuurlijk ook niet lopen.

Tweede Wereldoorlog-Hitman

De vergelijking met Hitman is niet gek. Sniper Elite 5 biedt weliswaar niet de schier oneindige creatieve mogelijkheden om je doelwit om te leggen zoals Hitman dat doet, maar ook dit is een tamelijk trage game waarin je regelmatig door je verrekijker tuurt om de omgeving te verkennen, alvorens je tot actie overgaat. Iedere actie vraagt om behoedzaamheid, want één misstap is genoeg om alle Duitstaligen in de regio te alarmeren en dan wordt het toch al snel minder gezellig.

Sniper Elite 5 is – precies zoals zijn voorgangers – op zijn best wanneer je zorgvuldig de omgeving verkent, het perfecte schuttersputje uitzoekt, op het juiste moment uitademt en van grote afstand een kogel door iemands schedel heen jast. Ja, de kenmerkende X-ray killcam brengt nog altijd op lugubere wijze in beeld hoe spieren, botten en organen plaatsmaken voor jouw kogel.

©PXimport

Duidelijke spelregels

Met zijn lage tempo is Sniper Elite 5 zeker geen game die voor iedereen is weggelegd, al is er veel aan gedaan om spelers vooral niet af te schrikken. Met de flexibele moeilijkheidsgraad kun je het spel zo realistisch en uitdagend maken als je zelf wil. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om alleen het sluipschieten zelf heel realistisch te maken. De wind en afstand hebben dan veel invloed op de baan van je kogel, zonder dat je vijanden ook meteen meedogenloos moeilijk worden.

Vervolgens staat precies vast hoe zichtbaar je bent als je kruipt of staat, hoeveel tijd je hebt als een vijand je dreigt te zien, of hoe omgevingsgeluid zoals een ronkende machine of overvliegend vliegtuig je geweerschot maskeert. Deze kraakheldere spelregels zorgen ervoor dat je snel je draai kan vinden en vervolgens lekker geraffineerd aan de slag gaat.

Een spoor van (bewust achtergelaten) vernieling buiten de muren van een grote kathedraal zorgt bijvoorbeeld voor een hoop commotie… maar wel daadwerkelijk buiten de muren van die grote kathedraal. Binnen kun je vervolgens redelijk ongestoord je gangetje gaan, precies volgens het plan dat je zo zorgvuldig smeedde toen je nog op een heuvel verderop door de verrekijker lag te koekeloeren. 

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Invasies van andere spelers

Juist op zulke momenten zet de ‘Sniper Jäger’ een potje volledig op zijn kop. Sniper Elite 5 introduceert een invasieve multiplayer, waarbij een andere speler op ieder willekeurig moment jouw spel kan binnenvallen. Zo’n modus hebben we natuurlijk al vaker gezien in andere games, maar het blijkt ook een perfecte match met Sniper Elite, juist omdat je verder zoveel plant en behoedzaam te werk gaat. Je plan kan geheid de vuilnisbak in als er plotseling een menselijke tegenstander tussen de nazi’s rondloopt, en behoedzaamheid alleen is niet meer genoeg om het tot een goed einde te brengen. Een Sniper Jäger schudt het hele spel op en dwingt je om aan te passen en te improviseren.

Gelukkig wordt Sniper Elite 5 ook zonder menselijke tegenstand niet snel saai, ondanks dat de Sniper Jäger de enige echt noemenswaardige vernieuwing ten opzichte van het vorige deel is. De game is voorzien van meer dan genoeg variatie om lang boeiend te blijven. In de ene missie lig je in een uitgestrekt Frans weiland en kun je naar hartenlust snipen, in een andere missie moet je een zwaarbewaakt nazikasteel binnendringen en heb je juist meer aan je gedempte pistool. Ondanks de naam van het spel zijn er hele missies waarin we het sluipschuttersgeweer op onze rug hebben laten zitten.  

Gesmolten wassen beelden

Met ook nog de mogelijkheid om de hele campagne in co-op te spelen, alsmede een meer traditionele, competitieve multiplayer, heeft Sniper Elite 5 echt zat content om te vermaken. Het is alleen jammer dat de game grafisch nou niet echt een hoogvlieger is. Slechts bij vlagen weet het spel fraaie plaatjes op je televisie te tonen, en meestal is dat te danken aan de nog enigszins spectaculaire belichting. Dankzij de prima gebalanceerde HDR blijven ook de details in donkere omgevingen duidelijk zichtbaar. Dat is maar goed ook, aangezien je je vaak in schaduwen moet verstoppen voor patrouillerende Duitsers.

©PXimport

Daarmee is alles op grafisch gebied ook wel weer gezegd. Vooral de gezichten, die nog het meeste doen denken aan gesmolten wassenbeelden, doen nou niet bepaald recht aan de huidige generatie spelcomputers. Ook duiken er nog weleens wat grafische glitches op. Vooral het vastpakken van een vijand gaat alles behalve soepel.

Daar staat tegenover dat Sniper Elite 5 een traditionele consolegame is, zonder gedoe. Niks geen ‘Performance’ of ‘Quality Mode’ waarbij de speler maar moet kiezen wat hij wil opofferen, maar gewoon standaard 60 fps en een 4k-resolutie. Noem me ouderwets, maar zulke eenvoud kan ik wel waarderen. Op pc heb je uiteraard wel meer opties om de grafische  settings aan te passen.

Conclusie

De gedateerde graphics doen bovendien niet al teveel afbreuk aan de ervaring. Sniper Elite moet het van oudsher immers niet hebben van het verhaal of de personages, en dat is in dit vijfde deel niet anders. Op dit vlak ligt zeker een kans voor ontwikkelaar Rebellion om met een volgend deel echt boven zichzelf uit te stijgen, maar voor nu is het voldoende om gewoon weer een met scherp schietend sluipschutterspel neer te zetten.

De plastic simkaart die we decennialang met een pinnetje uit onze telefoon peuterden, wordt steeds minder vanzelfsprekend: eSIM wint snel terrein (maar veel providers leveren nog altijd een fysieke simkaart als je dat wilt). Het belangrijkste verschil zit in de activering van je nummer en in hoe snel je kunt wisselen tussen toestellen of abonnementen.

Wat is eSIM precies?

Je kunt een eSIM het beste vergelijken met een programmeerbare chip die al in je telefoon zit. Waar een traditionele simkaart een fysieke sleutel is die je in een slot steekt, werkt eSIM als een slot dat je opent met een digitale code. In plaats van een kaartje te verwisselen, download je een profiel van je provider. Dat doe je meestal via de app van je provider of door een qr-code te scannen. In veel gevallen ben je binnen enkele minuten online, al kan de werkwijze per provider verschillen.

Providers in Nederland die eSIM ondersteunen

KPN, Odido en Vodafone ondersteunen eSIM al jaren, maar de fysieke simkaart is daar nog niet verdwenen. Vaak kun je bij het bestellen kiezen tussen eSIM en een plastic sim. Kies je voor eSIM, dan activeer je die meestal via de provider-app of met een qr-code/voucher.

Ook verschillende prijsvechters en virtuele providers bieden inmiddels eSIM aan, zoals Simyo, Youfone en Simpel. Hollandsnieuwe doet dit sinds november 2025 aan bestaande klanten; nog niet aan nieuwe klanten. Wil je zeker weten wat er kan, zoek dan op de site of in de app van je provider op eSIM. Je ziet dan snel wat de mogelijkheden zijn en of je bijvoorbeeld al kunt kiezen voor eSIM en of je nog zelf kunt kiezen tussen eSIM en een fysieke sim.

©hadrian - ifeelstock - stock.adobe.com

Toestellen die klaar zijn voor eSIM

De kans dat jouw telefoon eSIM ondersteunt, is het grootst bij modellen van de laatste jaren. Bij Apple kun je al sinds de iPhone XS (2018) eSIM gebruiken en Google Pixel-toestellen ondersteunen eSIM ook al een tijd. Bij sommige middenklassers van Xiaomi en Motorola is eSIM ook mogelijk. Tegelijk geldt: in het lagere segment is eSIM nog niet overal vanzelfsprekend, en bij telefoons van voor grofweg 2022 kom je het vaker niet tegen. Even checken in de specificaties (of in de instellingen bij 'simbeheer') voorkomt gedoe.

De voordelen van eSIM

Het grootste voordeel van eSIM is flexibiliteit, zeker als je reist. Ga je buiten de Europese Unie op vakantie, dan kun je vaak een reis-eSIM bundel kopen bij aanbieders zoals Airalo of Holafly en die direct downloaden. Je eigen nummer kun je intussen blijven gebruiken, bijvoorbeeld voor WhatsApp, terwijl je data via de reisbundel loopt.

Ook voor twee nummers op één telefoon is eSIM handig. Veel telefoons kunnen meerdere eSIM-profielen opslaan. Meestal kun je één of twee lijnen tegelijk actief houden (dat verschilt per model), maar het wisselen tussen werk en privé gaat in elk geval makkelijker dan met kaartjes.

De nadelen van eSIM

Esim maakt wisselen eenvoudiger, maar gaat niet altijd probleemloos. Het overzetten naar een nieuwe telefoon werkt vaak via de provider-app of via opnieuw activeren met een qr-code. Soms zit daar een extra beveiligingsstap tussen, of moet je eerst een nieuw profiel aanvragen. Dat kan betekenen dat je niet in één minuut klaar bent, zeker niet als je ook nummerbehoud of een overstapdatum hebt.

Er is nog een punt waar je pas aan denkt als het misgaat. Als je scherm kapot is, kun je niet altijd 'even' je simkaart in een andere telefoon stoppen om bereikbaar te blijven. Dan moet je eerst bij je provider inloggen om je eSIM-profiel op een ander toestel te activeren. Dat lukt meestal wel, maar het vraagt wél dat je toegang hebt tot je accounts.

Stappenplan: overstappen op eSIM

Begin met het simpelste: controleer of jouw telefoon eSIM ondersteunt. Dat doe je in de specificaties van het model of in de instellingen, waar je vaak 'mobiel netwerk' of 'simbeheer' vindt.

Houd je inloggegevens bij de hand. Bij eSIM draait alles om jouw account bij de provider: de app, je wachtwoord en soms een extra verificatie via sms of een authenticator. Zonder die toegang wordt activeren onnodig lastig.

Denk ook even aan die authenticator-apps. Als je bij een toestelwissel opnieuw moet inloggen en je 2FA zit op het oude toestel, kun je jezelf tijdelijk buitensluiten. Een back-up of overdracht van je authenticator scheelt stress op het moment dat je nummer net omschakelt.

Tot slot: zet je oude verbinding pas uit als je zeker weet dat de nieuwe werkt. Heb je nog een fysieke simkaart, laat die dan actief tot bellen, sms en data via de nieuwe activatie probleemloos lopen. Stap je over met nummerbehoud, dan  kan er bovendien een afgesproken omschakelmoment zijn waar je rekening mee moet houden.

Vanaf vandag biedt KLM tijdens diverse Europese vluchten gratis wifi aan voor Flying Blue-leden.

Dat kondigde het bedrijf gisteren aan. Ongeveer de helft van de Europese vluchten van de luchtvaartmaatschappij binnen Europa heeft vanaf vandaag gratis wifi. In de komende jaren moet er gratis, onbeperkt internet beschikbaar komen in alle A321neo's, E2 's en een deel van de B737-800's.

Internet tijdens KLM-vluchten was al een tijdlang beschikbaar, maar voorheen moesten passagiers een wifipas kopen om daar gebruik van te maken. Wifi is nu dus gratis in een gedeelte van de Europese vluchten, maar daar is wel een lidmaatschap op Flying Blue voor nodig. Dit lidmaatschap is echter geheel gratis af te sluiten.

Entertainment naar eigen invulling

Bij Europese vluchten zijn er geen entertainmentschermen aanwezig. Het is dan ook niet mogelijk om bijvoorbeeld films te bekijken via een scherm op de achterkant van passagiersstoelen. Dankzij de gratis wifi kunnen passagiers zichzelf toch vermaken tijdens vluchten. Zo kan men wifi gebruiken om op eigen apparaten (zoals laptops of smartphones) te e-mailen, internetten, muziek te luisteren, gamen of films te streamen.

"We luisteren goed naar wat onze passagiers belangrijk vinden en gratis internet stond al een tijdje op hun wensenlijst", zo stelt Stephanie Putzeist van de klantbeleving van KLM. "Met deze stap maken we de reis binnen Europa persoonlijker en comfortabeler: iedereen kan zijn vlucht op zijn eigen manier invullen en verbonden blijven. We zijn verheugd dat we dit nu voor onze passagiers mogelijk maken."