ID.nl logo
1 april: de 8 beste digitale grappen
© Reshift Digital
Huis

1 april: de 8 beste digitale grappen

Heb jij in jouw omgeving ook zo’n lolbroek, dan kan het bevredigend zijn hem of haar een koekje van eigen deeg te geven. Wij geven je de middelen om de grappenterrorist de loef af te steken. Met overigens als risico dat je in het slechtste geval zelf de meest gehate persoon van het huishouden wordt.

Een goeie grap mag bij het opzetten niet te veel tijd in beslag nemen en moet zonder schade te veroorzaken makkelijk omkeerbaar zijn. Dat geldt vooral in een thuis- of werkomgeving. Pas deze streken dus toe bij iemand die er de humor van inziet en houd een oogje in het zeil om te vermijden dat het slachtoffer in een poging om de zaak te herstellen schade aanricht aan zijn systeem. De meeste van deze grappen vereisen wel dat je toegang hebt tot iemands computer en dat het potentiële slachtoffer zijn machine eventjes onbeheerd achterlaat.

 Bevries het bureaublad 

Een gouwe ouwe is het bevroren bureaublad. Maak met de toetscombinatie Windows-toets+PrintScreen een schermafdruk van het bureaublad van je slachtoffer. Deze screenshot zal Windows 10 automatisch wegschrijven in de map Schermopnamen, die op zijn beurt in de map Afbeeldingen zit. In Windows Verkenner navigeer je naar deze schermafdruk en klik je er met de rechtermuisknop op om in het snelmenu de opdracht Als bureaublad gebruiken te selecteren. Hierdoor zal de afbeelding van het bureaublad met daarop alle icoontjes als één grote foto op de achtergrond verschijnen. De echte bureaubladpictogrammen verberg je door met de rechtermuisknop ergens op het bureaublad te klikken, waarna je in het menu Beeld, Bureaubladpictogrammen verbergen selecteert. Het slachtoffer zal op zijn vertrouwde pictogrammen blijven klikken, echter zonder dat er iets gebeurt.

©PXimport

Gênante mappen

Een variant op de vorige grap is dat je alle oorspronkelijke snelkoppelingen eerst in een map verbergt. Daarna plaatst je enkele nieuwe lege mappen op het bureaublad en voorzie je die van gênante namen. Pas daarna maak je een schermafbeelding van het bureaublad en je verwijdert daarna de aanstootgevende mappen. Vervolgens stel je deze schermafbeelding in als nieuw bureaublad. Geniet van de paniek bij jouw slachtoffer die deze mappen niet kan verwijderen.

©PXimport

Gekke corrector

In Word 365 wijzig je de AutoCorrectie-opties als volgt… Ga naar Bestand en selecteer onderaan Opties. In het hoofdvak zie je de sectie AutoCorrectie-opties en de knop met dezelfde naam. Hier geef je aan welke tekst Word automatisch zal vervangen. Als je weet dat je huisgenoot (bijvoorbeeld) de term ‘opbrengst’ regelmatig gebruikt, dan kun je deze automatisch laten vervangen door ‘schandalig vette winst’. Pas na verloop van tijd zal het slachtoffer doorhebben dat er iets mis is, maar of hij een oplossing kan bedenken…

Eigenzinnige muis

Ook verwarrend: verwissel de linker- en de rechtermuisknop. Open in het Configuratiescherm de instellingen voor Muis. In het eerste tabblad van de Eigenschappen van Muis zet je een vinkje bij de optie Primaire en secundaire knop omwisselen. Hierdoor kan jouw collega alleen selecteren en slepen met de rechtermuisknop, het contextmenu roept hij dan op met de linkermuisknop. Deze omzetting wordt actief als je op Toepassen klikt. Let op, want om dit venster te sluiten moet je de rechtermuisknop gebruiken. Tja, het went slecht.

©PXimport

Valstrik

Met de juiste code kun je Windows onmiddellijk laten afsluiten. En als je die code verbergt in een onschuldig pictogram, heb je een perfecte valstrik. Klik met de rechtermuisknop op het bureaublad en kies Nieuw, Snelkoppeling. Vervolgens moet je een locatie van het item in een vak opgeven. Daar typ of plak je deze code % windir% \ System32 \ shutdown.exe -s -f -t 00. De dubbele nul geeft aan dat het systeem onmiddellijk zal afsluiten. Klik op de knop Volgende en geef deze snelkoppeling een aanlokkelijke naam bijvoorbeeld: Niet openen. Daarna klik je met de rechtermuisknop op het bestand Niet openen en uit het snelmenu gebruik je de opdracht Eigenschappen en daarin het tabblad Snelkoppeling waar je op de knop Ander pictogram klikt. Selecteer een pictogram dat de aandacht trekt en de val is klaar. Als je de 00 in de code vervangt door bijvoorbeeld 50, dan wacht Windows 50 seconden vooraleer het systeem afsluit.

©PXimport

Fake updates

Als Windows spontaan besluit te gaan updaten, kan dat heel ergerlijk zijn wanneer je net lekker bezig bent. Tik in de browser van jouw slachtoffer www.updatefaker.com en selecteer het besturingssysteem waarvan je het updatescherm in beeld wilt oproepen. De animatie zal een hemeltergend trage updateprocedure tonen. Druk de F11-toets in zodat het scherm volledig wordt gevuld met de animatie die eigenlijk in de browser loopt. Wanneer het slachtoffer wanhopig wordt, kun je hem of haar zogezegd te hulp schieten en de Enter-toets indrukken waardoor het fameuze Blue Screen of Death (BSoD) verschijnt, een desastreuze systeemfout. Als de lol eraf is, druk je gewoon op F11 of op Escape om de browseromgeving terug te zien.

©PXimport

Elke dag fanfare

Met Taakplanner kun je bijzondere grappen maken die zelfs voor een ervaren computergebruiker moeilijk te achterhalen zijn. In dit voorbeeld tonen we hoe je iemands computer instelt om iedere dag om halfvijf een filmpje van een fanfare te tonen. Typ in het zoekvenster van Start het woord ‘Taakplanner’ om de app te openen. Vervolgens gebruik je het menu Actie, Basistaak maken. In de volgende stap geef je die taak een naam bijvoorbeeld ‘Fanfare’. Nadat je op de knop Volgende hebt geklikt vraagt Taakplanner of de taak Dagelijks, Wekelijks, Maandelijks of Eenmalig moet gebeuren. Wij gaan voor Dagelijks. Je moet ook nog het tijdstip van de trigger vastleggen, bijvoorbeeld 16u30. Een stap verder kom je bij de Actie en daar kies je Een programma starten. Via de knop Bladeren selecteert je het exe-bestand dat moet starten. In ons geval navigeren we naar C:\Program Files (x86)\Google\Chrome\Application\chrome.exe om de webbrowser Chrome te starten, en in het vak Parameters toevoegen plakken we het internetadres van het fanfarefilmpje. Klik op Voltooien, sluit de Taakplanner en wacht vol spanning op het einde van de werkdag.

©PXimport

Maffe systeemgeluiden

Windows kent een aantal systeemgeluiden en die kun je naar wens aanpassen. Pluk eerste enkele grappige geluidjes van internet (bijvoorbeeld via www.tiny.cc/soundbib). Download de wav-bestanden die je leuk acht en plaats ze in een map op de pc van jouw slachtoffer. Daarna typ je in het zoekvenster bij Start: Systeemgeluiden wijzigen. In het venster Geluid klik je op de gebeurtenis waarvoor je het geluid graag wil veranderen. Daarna gebruik je de knop Bladeren en selecteer je een wav-bestand dat je daarnet ergens in de map hebt geplaatst. Klik op OK als je klaar bent.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder
© ID.nl
Huis

Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Wat gaan we doen?

Dit artikel bestaat uit twee delen. In het eerste deel gaan we aan de slag met het gratis Tiny11 Builder. Hiermee maak je een compacte Windows-versie, die je vervolgens kunt installeren. Wil je liever je bestaande Windows 11 compacter maken en Windows niet opnieuw installeren? Daarover lees je in het tweede deel, waarbij we de hulp inroepen van het programma CrapFixer. 

Lees ook: De verborgen parels van Windows 11: deze apps moet je hebben

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Je vindt Tiny11 Builder via GitHub.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Download de meest recente iso van Microsofts website.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Je voert het script van Tiny11 uit via de PowerShell-opdrachtregel.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Kies de gewenste versie van Windows 11.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Met Rufus maak je betrekkelijk eenvoudig een opstartbare usb-stick.

Handig voor Rufus:

USB-sticks in allerlei formaten
Opstartvolgorde

Probeer je de computer op te starten met de usb-stick en lukt het niet? Controleer in de BIOS-instellingen van de computer of de computer daadwerkelijk opstart vanaf de usb-stick. Open de BIOS-instellingen (vaak door het indrukken van de Delete- of F1-toets tijdens het opstarten) en zoek naar een optie die gelijk is aan Boot Order. Zorg dat de usb-stick eerst wordt gebruikt tijdens het opstarten.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Achteraf weer zaken toevoegen.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Veiligheid voor alles

Wil je een reeds geïnstalleerde versie van Windows compact maken, zorg dan altijd vooraf voor een goede back-up van je bestanden en andere belangrijke gegevens. Gaat er onverhoopt iets mis bij het afslanken van Windows, dan kun je terugvallen op de reservekopie. Je kunt gebruikmaken van het ingebouwde programma van Windows: open het Startmenu, typ Back-up en kies Windows Back-up.

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Met CrapFixer neem je een bestaande installatie onder handen.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Meer met plug-ins

CrapFixer ondersteunt plug-ins, waarmee je nog meer onderdelen van Windows 11 kunt afslanken. Klik op Tools en kies Plugins. Rechts vind je een lijst met beschikbare plug-ins. Klik op een plug-in om de beschrijving ervan te lezen boven in het venster. Spreekt die je aan, klik dan op Install. Zodra je CrapFixer weer draait, wordt deze plug-in meegenomen.

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Welke standaard-apps wil je liever niet zien?

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Wees kritisch bij het toestaan van opstart-apps.
Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

▼ Volgende artikel
De Switch 2 als enige console? (Nintendo Partner Direct) - Bonuslevel
Huis

De Switch 2 als enige console? (Nintendo Partner Direct) - Bonuslevel

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!