ID.nl logo
Zo kies je de beste smartwatch voor je pols
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

Zo kies je de beste smartwatch voor je pols

2014 is zonder twijfel het jaar van de smartwatch. En dan hebben we het niet over horloges met een ingebouwde rekenmachine of afstandsbediening. De smartwatches van nu kunnen veel meer en zijn soms halve smartphones. Hoe moet je besluiten wat het goede merk en model is om te kopen?

Wat is een smartwatch?

In dit artikel bespreken we een aantal selectiecriteria aan de hand waarvan je kunt besluiten welke smartwatch het beste bij jou past. Daarbij is het belangrijk om te weten wat wij als een smartwatch beschouwen. Een smartwatch is namelijk niet hetzelfde als een wearable. De Nike Fuelband is bijvoorbeeld een handige armband waarmee je je sportieve prestaties kunt bijhouden en die daarnaast ook een digitale klok bevat. Dat is niet wat we beschouwen als een smartwatch.

Een smartwatch is in de eerste plaats een horloge (de tijd is altijd in beeld) en daaraan zijn extra functies toegevoegd die het leven gemakkelijker maken. Een subtiel verschil, maar wel belangrijk. Wearables zijn namelijk al jaren op de markt en vervullen een andere functie dan smartwatches.

Tip 01: Pasvorm

Het klinkt natuurlijk een beetje flauw om eerst over het ontwerp van de smartwatch te gaan beginnen, maar dat doen we heel bewust. Want wanneer je op het punt staat om een gadget te kopen met zo ongelooflijk veel mogelijkheden, is de kans groot dat je je zo blind staart op technische specificaties, dat je één van de belangrijkste facetten uit het oog verliest: zit het ding wel lekker? Vergeet niet dat we het hier niet over een smartphone of een tablet hebben, maar over een stukje technologie dat je elke dag urenlang om je pols draagt. Lees ook: Apple Watch vs. Android Wear.

Smartwatches zijn er in verschillende vormen. De LG G Watch R is een eerste horloge met een volledig rond scherm dat lijkt op een klassiek horloge. Terug naar de basis lijkt daarin toch een trend te worden. De Samsung Gear S breekt met die trend, door z'n langwerpige gebogen pasvorm. Maar dat is prima, want zo is er voor ieder wat wils.

Daarnaast moet je letten op de pasvorm. Het zou vervelend zijn als je een smartwatch hebt gekocht met een flink scherm, zoals de Samsung Gear 2, en ontdekt dat dat grote display helemaal niet lekker voelt aan je pols. Het is dan ook aan te raden om een winkel te vinden die je de mogelijkheid biedt om de smartwatch daadwerkelijk even om te doen. Al was het alleen maar om het feit dat er horloges zijn die 71 gram wegen (zoals de Timex Ironman One GPS+) en horloges die 27 gram wegen (de Samsung Galaxy Gear Fit). Dat is nogal een verschil. Om die reden biedt Apple straks twee maten van z'n Apple Watch (vanaf begin 2015) en kun je zelf het bandje kiezen dat bij je past.

©PXimport

Het ontwerp en de pasvorm zijn essentieel voor het plezier dat je aan je smartwatch zult beleven.

Tip 02: Besturingssysteem

Wie had ooit gedacht dat we nog eens moesten gaan nadenken over welk besturingssysteem we op ons horloge willen? Toch is dat anno 2014 daadwerkelijk belangrijk geworden. Voor de werking van de smartwatch zelf is het niet zo belangrijk, maar wél voor de compatibiliteit met je smartphone. Smartwatches zijn namelijk deels zo 'smart' omdat ze samen kunnen werken met je smartphone, bijvoorbeeld om berichten te kunnen lezen en, afhankelijk van de smartwatch, zelfs om te kunnen bellen. Dat klinkt fantastisch, maar het is alleen mogelijk wanneer het besturingssysteem van je smartwatch compatibel is met dat van je smartphone. Zo is de Pebble één van de weinige smartwatches die compatible is met iOS (het besturingssysteem van de iPhone).

Heb je een smartphone met Android, dan heb je al veel meer opties, maar ook dan moet je opletten. De Samsung Gear 2 werkt namelijk alleen met Samsung Galaxy-smartphones. Het blijft dus even opletten en er is niet zomaar een handleiding voor te schrijven. Je zult per horloge echt je huiswerk moeten doen én je realiseren dat je tussendoor niet zomaar van smartphone kunt veranderen zonder gevolgen voor je smartwatch.

©PXimport

Welk besturingssysteem moet je kiezen? Dat hangt allemaal af van je smartphone.

Tip 03: E Ink of lcd?

Dan is er ook nog een keuze te maken met betrekking tot het scherm. Want ga je voor een lcd-scherm met net zulk mooi beeld als je smartphone? Of kies je toch voor een smartwatch met E Ink, zoals de Pebble-serie? De keuze die je maakt heeft aanzienlijke gevolgen voor de manier waarop je de smartwatch gebruikt. Een smartwatch die gebruikmaakt van E Ink gaat bijvoorbeeld veel langer mee op één acculading, hetgeen betekent dat je hem veel minder vaak hoeft op te laden.

Daarnaast is een scherm met E Ink veel beter te lezen wanneer je buiten in de volle zon loopt. Dat klinkt als een gelopen race. Maar vergeet niet dat je met een E Ink-display niet door je fotocollectie kunt bladeren, een stuk minder fraaie notificaties in beeld krijgt en gewoon grafisch flink wat minder mogelijkheden hebt. Dat is niet per definitie slecht: niet iedereen zit te wachten op foto's op z'n smartwatch of überhaupt of grafische zaken, maar het is wel iets om zelf over na te denken.

©PXimport

Denk goed na of je een kleuren lcd-display wilt, of een energiezuinig E Ink-scherm.

Tip 04: Batterij

We hebben het in het vorige punt al even aangestipt, maar de levensduur van je batterij is iets waar je écht rekening mee moet houden in de keuze van je smartwatch. Belangrijk is sowieso om te weten dat je bij de huidige generatie smartwatches rekening moet houden met het feit dat je de batterij vaker zult moeten opladen dan je gewend bent (of prettig vindt) als het om een horloge gaat. Doe je met een 'gewoon' horloge makkelijk een jaar, een smartwatch moet je toch echt wel iedere week opladen, en dat geldt voor de goede smartwatches op de markt.

Hoelang je met de batterij van je smartwatch doet verschilt niet alleen per merk, maar ook sterk per model. Ook dit zul je dus per smartwatch uit moeten zoeken. Dat loont de moeite. Ter illustratie: met de Pebble Steel doe je gemiddeld zeven dagen voordat je hem moet opladen. De Samsung Gear 2 gaat een dag minder mee, terwijl de Sony SmartWatch (de eerste versie) slechts drie dagen zonder opladen kan. En dan zijn er ook nog minder bekende merken, zoals de Neptune Pine, die je al na één dag moet opladen.

©PXimport

De Neptune Pine moet je na één dag al opladen. Daar word je niet vrolijk van.

Tip 05: Fysieke knoppen of niet?

Dat smartphones steeds minder fysieke knoppen hebben, daar zijn we inmiddels al aan gewend. Maar hoe zit dat met je smartwatch? Stel je voor dat je op je fiets zit, en er gaat een alarm af op je horloge. Dan wil je misschien wel in staat zijn om dat alarm op de tast uit te zetten, en daar heb je dan absoluut fysieke knoppen voor nodig. Op een aanraakscherm kun je niet blindelings functies vinden. De eerdergenoemde Pebble Steel heeft prachtige metalen fysieke knoppen. De LG G Watch daarentegen heeft helemaal geen fysieke knoppen. Dat kan ook een voordeel zijn, want je rafelt je trui niet en kunt niet achter sieraden blijven hangen.

Ook hier bestaat geen goed of slecht, het gaat erom wat jouw voorkeur heeft. Apple heeft in z'n Apple Watch duidelijk gekozen voor de klassieke kroon aan de zijkant, omdat touchscreen-bediening volgens de gigant uit Cupertino niet de oplossing is voor horloges. Daar zouden ze wel eens gelijk in kunnen gaan hebben.

©PXimport

De LG G Watch heeft helemaal geen fysieke knoppen. Vind je dat fijn, of juist niet?

Tip 06: Apps

Bij slimme apparaten horen apps. Het zijn immers de apps die ervoor zorgen dat je de technologie op een nuttige manier kunt toepassen. Net als bij de keuze van je smartphone, is het goed om te onderzoeken hoe het zit met de beschikbaarheid van apps op de smartwatch van je keuze. Pebble was één van de eerste geslaagde smartwatches, en loopt als gevolg daarvan ver voor als het gaat om apps die je kunt downloaden, dat zijn er namelijk meer dan 3000.

De opslagcapaciteit op het horloge is echter beperkt, dus veel meer dan 8 apps installeren, kun je niet. Het is dus niet alleen belangrijk om te controleren hoeveel apps er zijn, maar ook hoeveel je er daadwerkelijk tegelijk kunt gebruiken. En dan is er natuurlijk nog de vraag wélke apps er zijn. Het zou toch jammer zijn als je een smartwatch koopt met als doel hem te gebruiken om te reageren op je WhatsApp-berichten, om vervolgens te ontdekken dat die app voor dat merk/model helemaal niet bestaat? Uiteraard kan dit binnen een dag veranderen, maar ook hier kan wat onderzoek geen kwaad.

©PXimport

Bekijk goed hoeveel en welke apps er beschikbaar zijn, dat voorkomt teleurstelling.

Tip 07: Notificaties

Het zal één van de functies zijn waar je het meest gebruik van maakt op je smartwatch: de mogelijkheid om notificaties van je smartphone te ontvangen. Bijvoorbeeld bij nieuwe e-mails, nieuwe WhatsApp-berichten, een like op Facebook, noem het maar op. De schermruimte is natuurlijk beperkt en niet elke fabrikant slaagt er goed in om die notificaties op een manier weer te geven dat het ook echt tijdswinst oplevert ten opzichte van het bekijken van de notificaties op je smartphone. Als je een halfuur zit te pielen op een klein scherm, schiet het natuurlijk ook niet op.

Zoek dan ook naar een smartwatch die je in staat stelt om zelf te bepalen welke notificaties er worden getoond en op wat voor manier, om te voorkomen dat je geen aandacht meer besteedt aan notificaties omdat het er te veel zijn. Een prachtig voorbeeld daarvan is de Sony SmartWatch 2 (let op: ook de 3 is al in aantocht). Welke notificaties je ontvangt, kun je bepalen via je smartphone. Je kunt zelfs aangeven van welke personen je graag notificaties wilt ontvangen. Wel zo efficiënt.

©PXimport

Kies een smartwatch die je controle geeft over wat voor soort notificaties je ontvangt.

Tip 08: Extra functies

Je smartwatch moet de tijd weergeven, dat lijkt ons een eerste vereiste. Maar wat voor andere extra functies wil je graag om je pols zien? Deels kan dit aspect worden afgevangen via de koppeling met je smartphone, in welk geval de compatibiliteit uit tip 2 weer om de hoek komt kijken. Immers, je smartwatch kan slim gebruikmaken van de hardware van je smartphone. Echter, als je nu al weet dat je je smartwatch vooral gaat gebruiken om sportieve prestaties bij te houden, dan kun je overwegen om een smartwatch te kiezen die die hardware ook daadwerkelijk heeft ingebouwd. De Samsung Gear 2 is hiervan een prima voorbeeld, aangezien deze een ingebouwde stappenteller heeft én een hartslagmeter. Als je die functies vaak gebruikt, dan wordt je smartwatch écht een verlengstuk van je leven en dat is wat ons betreft waar het woordje 'smart' om draait.

©PXimport

De Samsung Gear 2 heeft een ingebouwde hartslagmeter.

Tip 09: Prijs

Tja, en dan is er natuurlijk nog de factor die niet zo leuk is om over na te denken, namelijk de prijs. We hebben nogal de neiging om zo enthousiast te worden over gadgets, dat we uit het oog verliezen dat de prijzen soms exorbitant hoog zijn. Voordat je überhaupt een duik neemt in de wereld van smartwatches is het goed om jezelf af te vragen hoeveel je bereid bent te betalen voor een horloge met extra functies? 100 euro? 200 euro? 300 misschien?

De reden dat het verstandig is om dat van te voren te bedenken, is omdat technische specificaties nogal snel verleiden tot impulsaankopen. Want wat als die smartwatch van 100 euro geen WhatsApp ondersteunt, maar die van 200 wel? Dan neig je misschien al snel naar het duurdere model, maar is het je dat echt waard? Smartwatches zijn prachtig en maken je hebberig. En zoals je niet met honger de supermarkt in moet lopen, is het evenmin verstandig om op smartwatchjacht te gaan zonder voor jezelf bepaald te hebben wat je maximaal kwijt wilt zijn.

Nieuwe generatie

In dit artikel geven we je algemene tips die je ter harte kunt nemen bij het kiezen van de smartwatch die bij je past. We bespreken daarbij een aantal smartwatches die op dit moment in de winkel liggen. Afgelopen september is er tijdens de IFA 2014 beurs in Berlijn een flinke batterij nieuwe smartwatches aangekondigd, waarmee duidelijk wordt dat dit de nieuwe productcategorie is waar bedrijven zich op concentreren. Die smartwatches zullen de komende maanden druppelsgewijs in de winkels verschijnen. Die moordende concurrentie betekent dat smartwatches op korte termijn aanzienlijk beter zullen worden. Ook dat is een kooptip: wellicht kun je beter nog even wachten tot het product wat volwassener is.

Kooptips

Het is onmogelijk om op dit moment een echte top drie te maken van de beste smartwatches, al is het alleen al omdat we ze niet allemaal hebben kunnen uitproberen. Sterker nog, geen van de modellen die op dit moment in de winkel liggen, staan in dit overzicht, simpelweg omdat de generatie die eraan komt beter is. Van de volgende smartwatches verwachten we veel.

Apple Watch (Vanaf € 349,-)

Een kooptip voor een horloge dat pas volgend jaar in de winkel ligt? Absoluut. We zullen niet zeggen dat alles dat Apple doet goed en magisch is, maar wat het bedrijf wel heeft bewezen, is dat het weet hoe het een interface moet maken die past bij het betreffende apparaat. En je smartwatch kan nog zo fantastisch zijn, als de interface niet fijn is, heeft het allemaal weinig zin. Daar komt bij dat het met de infrastructuur wel goed zit, aan apps zal geen tekort zijn, en met NFC (Near Field Communication) in combinatie met Apple Pay, heeft dit horloge een flinke voorsprong op de rest.

©PXimport

LG G Watch R (Verwachte prijs € 299,-)

De LG G Watch R is heel interessant omdat hij niet alleen qua hardware lijkt op een klassiek horloge, maar door het p-oled-scherm ook nog eens bizar veel op een horloge met een klassieke wijzerplaat lijkt. Je hebt vaak niet door dat je naar een scherm kijkt en dat is knap. Daarnaast zou het horloge door een slimme stand-bymodus (met alleen twee witte wijzers) weinig stroom verbruiken en twee dagen mee moeten kunnen gaan zonder op te laden (maar dat is dus als je verder niets doet). Naast de vele wijzerplaten waar je uit kunt kiezen, draadt de G Watch R op Android Wear, hetgeen betekent dat het met het app-platform ook wel goed zit.

©PXimport

Moto 360 (Verwachte prijs € 249,-)

De Moto 360 is de iPhone 6 Plus onder de smartwatches. Hij is bedoeld voor de echte hardcore liefhebbers. Want hoewel het horloge de vorm heeft van een klassiek horloge, is de wijzerplaat zo groot dat deze je volledige pols bedekt. Niet voor iedereen geschikt, maar de Moto 360 zal zeker een heel grote groep (vooral) gadgetliefhebbers aanspreken. Indrukwekkend is de extreem dunne rand om de wijzerplaat. Daarnaast heeft de smartwatch een knop aan de zijkant, zodat hij niet volledig afhankelijk is van aanraakschermbesturing. Net als de LG G Watch R draait de Moto 360 op Android Wear, en hoe meer smartwatches dat doen, des te beter nieuws dat is voor het platform.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Nieuwe Xbox moet vanaf dag één Epic Game Store-toegang bieden
© Reshift Digital
Huis

Nieuwe Xbox moet vanaf dag één Epic Game Store-toegang bieden

De aankomende nieuwe Xbox-machine van Microsoft geeft wat Epic Games betreft vanaf de dag van release meteen toegang tot de digitale pc-winkel Epic Games Store.

Dat meldde Epic Games Store-hoofd Steve Allison aan Game File. Daarmee lijkt hij zo goed als te bevestigen dat de Epic Games Store toegankelijk wordt op de aankomende nieuwe Xbox, die volgens eerdere berichten meer richting een pc neigt in een consolejasje.

"We zijn zeker van plan om op de nieuwe Xbox-hardware aanwezig te zijn, aangezien ze ons vertellen dat ze dat verwelkomen - tenzij hun beleid gaat veranderen. We gaan er vanaf dag één bij zijn."

De nieuwe Xbox is in feite een pc

Microsoft bevestigde eerder al dat de volgende Xbox veel eigenschappen zal delen met pc's. Zo zouden er meerdere gamewinkels op beschikbaar komen naast de Xbox Store zelf - net zoals de vorig jaar uitgekomen ROG Xbox Ally dus. Daarmee is ook de hoop ontstaan dat er op het apparaat pc-winkels van andere partijen, zoals Steam en de Epic Games Store, beschikbaar komen. Uit bovenstaande quote blijkt dus dat Epic Games dat in ieder geval wel ziet zitten.

Naast digitale winkels van derde partijen is het aannemelijk dat ook de Xbox Store zelf aanwezig is op het apparaat. Het zou de keuze via welke winkel games gekocht worden dus bij de consument zelf leggen. Voor zover bekend is Microsoft ook bezig met een manier om Xbox Series- en Xbox One-games speelbaar te krijgen op de nieuwe Xbox via backward compatibility.

Begin dit jaar kwamen er geruchten naar buiten dat de nieuwe Xbox-interface zou draaien op de Full Screen Experience van de Xbox pc-app, dat onderdeel uitmaakt van Windows. De volgende Xbox zou volgens geruchten draaien op de AMD Magnus APU, die CPU en GPU in één chip combineert.

Eerder deze week hintte AMD al naar de mogelijkheid dat de nieuwe Xbox in 2027 uitkomt. Officieel heeft Microsoft op moment van schrijven de nieuwe machine nog niet onthuld, en er is dus ook geen releasedatum bekend.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder
© ID.nl
Huis

Maak een lichtgewicht Windows met Tiny11 Builder

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Wat gaan we doen?

Dit artikel bestaat uit twee delen. In het eerste deel gaan we aan de slag met het gratis Tiny11 Builder. Hiermee maak je een compacte Windows-versie, die je vervolgens kunt installeren. Wil je liever je bestaande Windows 11 compacter maken en Windows niet opnieuw installeren? Daarover lees je in het tweede deel, waarbij we de hulp inroepen van het programma CrapFixer. 

Lees ook: De verborgen parels van Windows 11: deze apps moet je hebben

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Je vindt Tiny11 Builder via GitHub.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Download de meest recente iso van Microsofts website.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Je voert het script van Tiny11 uit via de PowerShell-opdrachtregel.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Kies de gewenste versie van Windows 11.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Met Rufus maak je betrekkelijk eenvoudig een opstartbare usb-stick.

Handig voor Rufus:

USB-sticks in allerlei formaten
Opstartvolgorde

Probeer je de computer op te starten met de usb-stick en lukt het niet? Controleer in de BIOS-instellingen van de computer of de computer daadwerkelijk opstart vanaf de usb-stick. Open de BIOS-instellingen (vaak door het indrukken van de Delete- of F1-toets tijdens het opstarten) en zoek naar een optie die gelijk is aan Boot Order. Zorg dat de usb-stick eerst wordt gebruikt tijdens het opstarten.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Achteraf weer zaken toevoegen.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Veiligheid voor alles

Wil je een reeds geïnstalleerde versie van Windows compact maken, zorg dan altijd vooraf voor een goede back-up van je bestanden en andere belangrijke gegevens. Gaat er onverhoopt iets mis bij het afslanken van Windows, dan kun je terugvallen op de reservekopie. Je kunt gebruikmaken van het ingebouwde programma van Windows: open het Startmenu, typ Back-up en kies Windows Back-up.

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Met CrapFixer neem je een bestaande installatie onder handen.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Meer met plug-ins

CrapFixer ondersteunt plug-ins, waarmee je nog meer onderdelen van Windows 11 kunt afslanken. Klik op Tools en kies Plugins. Rechts vind je een lijst met beschikbare plug-ins. Klik op een plug-in om de beschrijving ervan te lezen boven in het venster. Spreekt die je aan, klik dan op Install. Zodra je CrapFixer weer draait, wordt deze plug-in meegenomen.

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Welke standaard-apps wil je liever niet zien?

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Wees kritisch bij het toestaan van opstart-apps.
Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl