Dankzij de enorme populariteit van tablets, smartphones en laptops zetten veel mensen hun desktop te koop. Jij profiteert, want voor een prikkie neem je een tweedehands systeem over. Waar moet je op letten als je een tweedehands pc aanschaft?

Tip 01: Waarom tweedehands?

Tweedehands pc's zijn aantrekkelijk, omdat ze doorgaans weinig geld kosten. Je kunt een gebruikte machine overwegen wanneer je bijvoorbeeld een extra computer nodig hebt of een mediaserver wilt inrichten op zolder. Voor een nieuwe pc met een beetje rekenkracht ben je al snel tussen de vier- en zevenhonderd euro kwijt. Wie goed zoekt, vindt bij online handelsplaatsen en fysieke winkels voor pakweg tweehonderd euro een kant-en-klaar systeem. Uiteraard haal je voor dit geld geen snelheidswonder in huis die de allernieuwste 3D-spellen kan draaien.

Geen probleem, want voor veruit de meeste pc-taken heb je niet de allernieuwste hardware nodig. Misschien liggen er nog wel onderdelen van een (kapotte) computer op zolder, waarmee je de prestaties kunt opschroeven. Een SSD-schijf en/of meer werkgeheugen kan bijvoorbeeld al een heleboel schelen. Overigens raden we af om meer dan tweehonderd euro aan een tweedehands machine te besteden, omdat de prijs anders wel erg dicht in de buurt komt van een nieuwe computer met betere specificaties. Lees hiervoor vooral het kader 'Spotgoedkope notebook'.

©PXimport

Tip 01 Een nieuwe pc met redelijke specificaties kost al snel vierhonderd euro.

Tip 02: Marktplaats

Veruit de meeste mensen denken bij tweedehands spullen meteen aan Marktplaats. Logisch, want particuliere handelaren en winkels voegen dagelijks honderdduizenden nieuwe advertenties aan deze website toe. Ook voor tweedehands pc's kun je hier prima terecht. Navigeer maar eens naar de rubriek Computers en Software en klik vervolgens op Desktop Pc's. Bovenaan staan hoofdzakelijk schreeuwerige oproepen van professionele handelaren.

Scrol je een stukje omlaag, dan vind je ook genoeg particulieren die hun systeem te koop aanbieden. Aan de linkerkant maak je eventueel een selectie. Je vult bijvoorbeeld het bedrag in dat je maximaal wilt uitgeven. Verder sorteer je het aanbod op onder meer processor, kloksnelheid, werkgeheugen en harde schijf. Het is daarnaast ook mogelijk om alleen naar gebruikte systemen te zoeken. Bij sommige computers biedt de verkoper ook een monitor aan. Zodra je een geschikt tweedehands systeem hebt gevonden, leg je rechtstreeks contact met de adverteerder. Na een beetje onderhandelen kun je de prijs wellicht nog iets omlaag drukken.

©PXimport

Tip 02 Op Marktplaats staan duizenden tweedehands systemen.

Tip 03: Betrouwbaarheid

Marktplaats is een handig hulpmiddel om een betaalbaar systeem te scoren, maar helaas zijn er ook oplichters op deze website actief. Het is dus belangrijk om de betrouwbaarheid van de adverteerder juist in te schatten en het risico zoveel mogelijk te beperken. Bij een advertentie staan altijd details van de adverteerder vermeld. Zo kun je zien hoeveel jaar iemand actief is op Marktplaats. Oplichters wisselen snel van online identiteit, waardoor ze nooit voor een lange periode actief lijken te zijn. Ga dan ook liever met iemand in zee die al een tijdje spullen via Marktplaats verkoopt. Vaak staat er een telefoonnummer in de advertentie vermeld, zodat je een indruk van deze persoon kunt krijgen. Verder kan het nooit kwaad om in Google even op de naam van de adverteerder te zoeken. Heb je te maken met een oplichter, dan komen er wellicht verhalen van slachtoffers tevoorschijn. In samenwerking met Marktplaats heeft de politie het Landelijk Meldpunt Internetoplichting opgericht.

Via deze website controleer je eenvoudig of er klachten over de adverteerder bekend zijn. Je kunt onder meer controleren op het bankrekeningnummer, e-mailadres en telefoonnummer. Vermijd tot slot advertenties die te mooi lijken om waar te zijn, want vaak is dat dan ook zo.

©PXimport

Tip 03 Op Marktplaats bekijk je hoe lang een adverteerder actief is.

Tip 04: Winkels

Grote bedrijven schrijven hun computers na een paar jaar massaal af en verkopen de apparatuur aan handelaren. Op die manier komen ze bij webshops en fysieke winkels terecht. Bedenk wel dat deze machines gedurende enkele jaren zeer intensief zijn gebruikt, soms wel iedere werkdag. Daarom worden ze vaak eerst gereviseerd voordat een winkel dergelijke systemen te koop aanbiedt. In zo'n beetje iedere stad en elk dorp is er wel een zaak te vinden die tweedehands computers verkoopt. Daarnaast kun je natuurlijk ook online terecht.

Zo is deze website een bekende naam op het gebied van tweedehands machines die veelal afkomstig zijn uit het bedrijfsleven. Voordat deze winkel een tweedehands pc te koop aanbiedt, wordt de hardware gereinigd en gecontroleerd. Verder installeren de winkelmedewerkers zo nodig een legitieme versie van Windows. Dit verkooppunt belooft voor alle verkochte apparatuur een levensduur van drie tot vijf jaar. Naast computeroutlet.nl zijn er via internet nog talloze andere webwinkels te vinden die een soortgelijke werkwijze hanteren.

©PXimport

Tip 04 Computeroutlet.nl biedt zelfs voor een paar tientjes al complete desktops aan.

Tip 05: Overige adressen

Naast Marktplaats en (online) winkels zijn er nog meer adressen waar je terechtkunt voor een tweedehands pc. Zo staan er op Speurders.nl en Tweedehands.nl honderden advertenties met gebruikte systemen. Uiteraard is er ook nog de internationale handelssite eBay. Wanneer je weinig eisen stelt aan de computer, kun je ook eens hier kijken. Sommige mensen bieden gratis een volledige computer of losse onderdelen aan. Besef wel dat het doorgaans gaat om sterk verouderde systemen. Meestal is de hardware defect, waardoor er hoe dan ook een opknapbeurt van de machine is vereist.

©PXimport

Tip 05 Heb je weinig eisen en geef je liever geen geld uit? Werp eens een blik op www.gratisaftehalen.nl.

Spotgoedkope notebook

Neem je liever geen gebruikte pc van iemand anders over? Geen nood, want in de handel zijn er ook ultragoedkope notebooks verkrijgbaar. In reclamekrantjes van grote elektronicaketens komen regelmatig spotgoedkope laptops voorbij van pakweg 250 euro. Vanzelfsprekend zijn dat niet de allersnelste machines, maar je beschikt dan wel over een gloednieuw apparaat. De processor heeft doorgaans een lage kloksnelheid en er is naar de huidige maatstaven weinig werkgeheugen aanwezig. Deze machines zijn voornamelijk geschikt voor lichte pc-taken, zoals tekstverwerken, internetbankieren, e-mail en internetten. Een pluspunt van laptops is dat je geen geld kwijt bent aan een scherm. Maar als je regelmatig met beeldbewerking en games bezig bent, kun je beter uitkijken naar een tweedehands pc met meer (grafische) rekenkracht.

©PXimport

Elektronicaketens bieden regelmatig notebooks tegen stuntprijzen aan.

Tip 06: Garantie

Ga altijd na hoe de garantie is geregeld. Wanneer je via bijvoorbeeld Marktplaats een pc van een particulier overneemt, hoef je logischerwijs geen garantie te verwachten. Winkels bieden deze service meestal wel. Vaak verloopt de garantie overigens niet meer via de fabrikant van de pc. De meeste pc-winkels hebben een eigen reparatieservice waardoor ze de beloofde garantie bij problemen kunnen waarmaken.

Bij de aanschaf van een tweedehands pc krijg je over het algemeen drie maanden tot een jaar garantie. Bij iets duurdere pc's krijg je soms zelfs twee jaar garantie. Koop je de pc via een webwinkel? Probeer te achterhalen hoe je aanspraak kunt maken op de garantie. Betrouwbare webshops hebben hiervoor een aparte webpagina ingericht. Voor laptops geldt dat winkeliers geen garantie geven op de accu. Verder zijn softwareproblemen, waterschade en breukschade doorgaans van de garantie uitgezonderd.

©PXimport

Tip 06 Voordat je tweedehands spullen aanschaft, lees je de garantievoorwaarden grondig door.

Tip 07: Gebruikssporen

Aan een tweedehands pc kleeft altijd een risico. Je bent namelijk afhankelijk van hoe zuinig de vorige eigenaar met de apparatuur is geweest. Bekijk daarom altijd hoe de pc er in het echt uitziet en let goed op eventuele gebruikssporen. Zijn er veel krasjes zichtbaar? Doen alle knoppen het nog goed? Hoe zit het met de aansluitingen aan de achterzijde? Bekijk ook de binnenkant van de machine. Je kunt de meeste systeemkasten eenvoudig openen via een schuifsysteem of door twee schroefjes los te maken. Wanneer er een dikke laag stof op de onderdelen zit, is de apparatuur de afgelopen jaren niet goed onderhouden.

Als het even kan, voer je op de beoogde pc een proefsessie uit. Probeer wat programma's uit en kijk eens goed of het systeem lekker loopt. Wil je het echt grondig aanpakken? Via allerlei diagnosesoftware kun je de conditie van verschillende hardwarecomponenten peilen. Welke software je hiervoor precies nodig hebt, is afhankelijk van het type hardware dat je wilt controleren. Veel computerfabrikanten leveren deze programma's standaard mee door middel van een opstartbare cd.

©PXimport

Tip 07 Schroef de systeemkast van de beoogde pc open en check hoe de binnenkant is onderhouden.

Pc opschonen

Zodra je een tweedehands pc overneemt van een particuliere verkoper, is het zaak om eens grondig de bezem door het systeem te halen. Je wilt natuurlijk geen bestanden van de vorige eigenaar tegenkomen. Met een installatie-cd van Windows installeer je het besturingssysteem gemakkelijk opnieuw. Je start de computer vanaf de cd op en voert vervolgens een schone installatie van Windows uit. Kies er in de instellingen voor om alle schijven te formatteren, zodat er geen gegevens meer achterblijven. Bedenk wel dat je alle geïnstalleerde software kwijt bent wanneer je hiervan geen licentiecodes in bezit hebt. Zit er bij de tweedehands pc geen installatie-cd?

Wellicht is er een herstelpartitie aanwezig waarmee je het systeem terugzet naar de fabrieksinstellingen. Via software van de fabrikant lukt het dan om het systeem te herstellen, bijvoorbeeld door middel van HP Systeemherstel op HP-computers. Als je een systeem hebt bemachtigd zonder herstelpartitie of installatie-cd van Windows, dien je handmatig de boel op te schonen. Verwijder alle ongewenste software van het systeem en gebruik een opschoonprogramma als CCleaner. Behalve de systeempartitie is het verder mogelijk om de overige schijfstations vanuit Windows te formatteren. Klik in Windows Verkenner met de rechtermuisknop op de juiste partitie en kies voor Formatteren / Starten.

©PXimport

De beste manier om een tweedehands pc op te schonen is via een installatie-cd van Windows.

Tip 08: Hardware

Als het goed is, staat bij iedere advertentie van tweedehands pc's duidelijk vermeld welke hardware er in de systeemkast zit. Welke hardware je nodig hebt, is volledig afhankelijk van je eisen. Wanneer je de pc alleen gebruikt om je administratie bij te werken en een beetje te internetten, heb je niet zo'n luxe computer nodig. Een simpel systeem met een bescheiden AMD- of Intel-processor en 2 GB RAM is dan ruim voldoende. Wil je echter regelmatig video's monteren, foto's bewerken en games spelen, dan heb je een krachtiger systeem nodig. Let vooral op de kloksnelheid van de processor, het werkgeheugen en de grafische kaart. Bepaal verder hoeveel harde-schijfruimte je nodig hebt indien je grote hoeveelheden foto's en films wilt opslaan.

©PXimport

Tip 08 Bedenk goed of de specificaties van de pc voldoende zijn voor al je computerwerkzaamheden.

Tip 09: Pc upgraden

Het is natuurlijk ook een mogelijkheid om tegen een leuk prijsje een tweedehands systeem over te nemen, waarna je de zwakste onderdelen vervangt door snelle componenten. Hoewel eigenlijk alles van een desktop vervangbaar is, zijn vooral een SSD-schijf en meer werkgeheugen zinvolle toevoegingen die je relatief eenvoudig kunt monteren. Met deze uitbreidingen voelt de machine waarschijnlijk weer een stuk vlotter aan. Voor het werkgeheugen is het belangrijk om te bepalen hoeveel werkgeheugen je wilt toevoegen en welk type je hiervoor nodig hebt.

Schroef de pc eerst open en bekijk hoeveel slots er op het moederbord in totaal beschikbaar zijn voor geheugenmodules. Op de website van geheugenfabrikanten kun je vinden welk type geheugen je nodig hebt. Zo navigeer je op www.kingston.com naar MEMORY SEARCH / Desktop/Notebook. Via het merk en typenummer van de computer vind je de juiste onderdelen. Gaat het om een zelfbouw-pc? Zoek dan op het typenummer van het moederbord. De montage is simpel, want een geheugenmodule hoef je alleen maar in de houder te klikken. Verder kun je de prestaties verbeteren door een SSD-schijf in te bouwen en in te stellen als C-schijf. Windows en programma's starten dan een stuk sneller op. Hoe je een SSD-schijf precies inbouwt, lees je hier.

©PXimport

Tip 09 Via de website van Kingston achterhaal je gemakkelijk welk type werkgeheugen je nodig hebt.

Tip 10: Besturingssysteem

Een nadeel van gebruikte pc's is dat er meestal een verouderd besturingssysteem is geïnstalleerd. Vooral systemen met Windows XP zijn een probleem, doordat Microsoft hiervoor geen updates meer beschikbaar stelt. Om die reden is het gebruik van XP onveilig. Misschien heb je toevallig nog een licentie van Windows 7 of 8 liggen. Kijk in dat geval goed of het tweedehands systeem voldoet aan de minimale systeemeisen. Een processor met een kloksnelheid van 1 GHz en 1 GB RAM is in principe genoeg om de 32bit-versies van deze besturingssystemen te draaien.

Wil je een beetje vlot op het systeem kunnen werken, dan is het verstandig om krachtiger hardware te gebruiken. Heb je geen vrije Windows-licentie in bezit? Windows los aanschaffen is niet interessant, want dan ben je evengoed veel geld kwijt. Verdiep je in dat geval eens in Linux. Met een gebruiksvriendelijk pakket als Ubuntu en Linux Mint kom je ook al een heel eind. Voor beide besturingssystemen is er een Nederlandse vertaling beschikbaar. Bovendien is het gebruik hiervan volledig gratis.

©PXimport

Tip 10 Laat je niet verleiden om XP nog te gebruiken, want dit besturingssysteem is niet meer veilig.

Tip 11: Controle licentie

Is Windows op de computer voorgeïnstalleerd? Wanneer er gelegenheid is om het systeem in de praktijk uit te proberen, controleer je eenvoudig of de licentie legitiem is. Je weet dan zeker dat je te maken hebt met een legaal besturingssysteem, zodat je recht hebt op updates. Surf met Internet Explorer naar deze webpagina en scrol een stukje omlaag. Klik daarna op Valideer nu. Voer via Downloaden het hulpprogramma uit. Zodra de installatie is voltooid, keer je terug naar de webpagina. Kies voor Doorgaan / Nu valideren. Na enkele minuten zie je of je Windows-versie legaal is.

©PXimport

Tip 11 Met behulp van een online tool van Microsoft controleer je of de Windows-installatie legaal is.

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.