De markt van e-readers is niet echt een groeimarkt. Wanneer je er een hebt, ben je niet geneigd deze te vervangen. Toch probeert Kobo te vernieuwen om e-readers te vernieuwen. Zoals met de Kobo Elipsa: een e-reader waar je met een stylus notities op maakt.

Veel grote fabrikanten laten hun tablets maar wat graag zien in combinatie met een stylus. Apple met z’n iPad (Pro), Microsoft met z’n Surface-apparaten en ook Samsung loopt vooraan, maar dan met de Galaxy Note-smartphone. Dat is vooral marketing. In praktijk zul je niet heel veel mensen zien die met een stylus op een scherm schetsen en krabbelen.

Toch denkt Kobo dat hier een vernieuwde productgroep ligt: de e-reader, die je ook kunt gebruiken voor je notities. Handig bijvoorbeeld voor leerboeken, waarin je notities of markeringen maakt. Wellicht heeft Kobo ook een beetje gespiekt bij Royole, dat met de RoWrite ook een digitaal notitieboek met stylus op de markt heeft gebracht.

E-reader

Laten we beginnen bij de basis. De Kobo Elipsa is een e-reader met een zwartwit e-ink aanraakscherm, met ingebouwde schermverlichting om ook in het donker comfortabel te kunnen lezen. De reader beschikt over een 10,3 inch scherm, met vrij dikke schermranden. Vooral aan de rechterkant. Dat heeft zo zijn praktisch nu: zo kun je de reader vasthouden tijdens het lezen zonder het scherm aan te raken. De Kobo Elipsa is zo’n 20 bij 23 centimeter groot, wat de e-reader Kobo’s grootste maakt. Maar ook de zwaarste.

Het grote scherm is redelijk scherp met een resolutie van 1404 bij 1872 pixels (omgerekend levert dat een pixeldichtheid van 272 pixels per inch op). Dat leest uitstekend comfortabel weg. Nadeel is echter dat de reader te zwaar is om langere tijd comfortabel van te lezen. Omdat het een e-ink-scherm is, dat nauwelijks stroom verbruikt kun je gerust dagenlang lezen zonder je zorgen te maken over opladen.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Kobo-account

Wanneer je de e-reader voor het eerst instelt ben je verplicht in te loggen met een (Kobo-)account. Vanuit de ontwikkelaar van de e-reader begrijpelijk, want Kobo hoopt natuurlijk abonnementen op de Kobo-leesdienst te koppelen. Maar als je de reader liever gebruikt om eigen boeken op te lezen - en in te krabbelen, dan is een account niet nodig. Sterker nog. Dan zet je beter gewoon wifi uit, om zo de accuduur flink te verlengen.

Lezen met een pennetje

Als e-reader geeft de Kobo Elipsa een gematigd positief gevoel; het grote scherm leest heerlijk weg. Het gewicht is alleen net even te hoog om de reader langere tijd comfortabel vast te houden.

Als notitieboek ben ik minder enthousiast over de Kobo Elipsa. Je kunt notities maken in een boek of in een nieuw kladblok. In praktijk merk je dat een e-inkscherm ook niet zo geschikt is voor een stylus. De reader reageert trager dan je verwacht en omdat de schermen geen kleuren weergeven ben je bovendien tamelijk beperkt in je mogelijkheden. Bovendien geven de notitieblokjes je een soort tablet-achtige functies, waarbij je soms ook bijvoorbeeld met een toetsenbord werkt en door menuutjes bladert. Hierbij merk je dat een e-reader hier ongeschikt voor is. Het scherm nodigt uit voor lezen, juist niet voor interactie. Dat is een fundamenteel verschil tussen de twee productgroepen.

De notities die je maakt komen in het tabblaadje ‘mijn notities’ te staan. Je kunt bij het maken van notities ervoor kiezen om handschrift om te zetten naar tekst. Dat werkt (in mijn geval) behoorlijk accuraat, maar is natuurlijk afhankelijk van je handschrift.

De Kobo Elipsa mist de mogelijkheid om de stylus te bevestigen of weg te stoppen. Gelukkig krijg je bij de reader een hoes met kunstleer, die het scherm beschermt en de mogelijkheid biedt om de stylus vast te klikken. De hoes maakt de e-reader er echter niet mooier op.

©PXimport

Alternatieven voor de Kobo Elipsa

De Kobo Elipsa is fors duurder dan een reguliere e-reader, zoals de Amazon Kindle, Kobo Clara of Kobo Libra. Als e-readers zijn deze apparaten min of meer gelijkwaardig aan de Kobo Elipsa. Het lagere gewicht van de andere e-readers draagt misschien zelfs wel bij aan het leescomfort.

Als notitieboek komt de Kobo Elipsa niet zo goed uit de verf, hoewel er weinig aan te merken valt op de stylus en software, is een e-readerscherm hier te traag en beperkt voor. Dan ben je beter af met een tablet met stylus. Of beter nog: een papieren notitieboek en pen.

Conclusie: Kobo Elipsa kopen?

Als e-reader fungeert de Kobo Elipsa prima. Als notitieboek schiet een e-reader simpelweg wat tekort. Wil je toch graag beide werelden in één, dan kun je de Kobo Elipsa overwegen. Een reguliere e-reader zal echter wat comfortabeler aflezen en een tablet met stylus of papieren notitieblok biedt een betere ervaring voor wie graag schetst of aantekeningen maakt.

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.