Bij menig desktop is het geluid een ondergeschoven kindje. Er is bijvoorbeeld een spotgoedkoop speakersetje aangesloten of mensen gebruiken hiervoor de geïntegreerde luidsprekers van een monitor of laptop. Dat kan natuurlijk veel beter! Met de juiste apparatuur luister je naar levendige klanken. Vooral liefhebbers van muziek, films en games profiteren daarvan.

Externe speakerset

Bepaalde monitors hebben ingebouwde luidsprekers, zoals de wat duurdere modellen van Philips, LG, Samsung en AOC. Verwacht daar niet te veel van. Vanwege de kleine klankkast treedt er al gauw vervorming op. De muziek klinkt bijvoorbeeld blikkerig en schel, zodat je niet van je Spotify-afspeellijst kunt genieten. Bovendien kan het volume niet zo hard. Hoewel monitorspeakers ruimte op het bureau besparen, levert een externe luidsprekerset een veel beter geluid.

Hetzelfde geldt voor laptops. Ook hiervan klinken de geïntegreerde luidsprekers veelal matig. Veel laptopfabrikanten proberen dit gebrek te camoufleren door opzichtige samenwerkingen met audiomerken aan te gaan. Zo pronken er op diverse notebooks van ASUS en HP de logo’s van respectievelijk Harman Kardon en Bang & Olufsen. Laat je hierdoor niet misleiden. Voor elke laptop is het gebruik van een externe speakerset of goede hoofdtelefoon de beste keuze.

Stereoset

Als je tijdens computertaken graag muziek opzet, ligt een set met twee luidsprekers voor de hand. Die plaats je aan weerszijden van de monitor(s), waarna je luistert naar stereogeluid. Uiteraard is het wel een voorwaarde dat er voldoende ruimte is op het bureau of de keukentafel. Gelukkig zijn stereosets voor de computer in allerlei formaten te koop. Verder bestaan er ook pc-speakers die je aan de wand kunt ophangen. Voor een duidelijk stereobeeld positioneer je beide luidsprekers ver genoeg uit elkaar. Houd er bij de plaatsing rekening mee dat één box via een kabel met de pc is verbonden.

Subwoofer

Met name bij kleine pc-speakers blijft het basniveau vaak achter. Als je een diepe laag wel kunt waarderen, is de aanschaf van een pc-speakerset met subwoofer het overwegen waard. Die plaats je ergens onder het bureau op de vloer. Deze basspeaker produceert uitsluitend lage tonen. Dat merk je bijvoorbeeld bij opzwepende muziekstijlen als dance, rock en hiphop. Verder is de kijkervaring bij series en films met een duidelijke laagweergave intenser. Voor moderne actiegames heeft een subwoofer eveneens veel meerwaarde.

Bang voor te veel bas? Geen zorgen, want meestal heeft de behuizing een draaiknop waarmee je het basniveau naar wens instelt. Bij sommige producten pas je dat met de bijgesloten afstandsbediening aan. Een subwoofer is behoorlijk aan de maat. Bedenk daarom op voorhand waar je dit apparaat neerzet.

Lees meer: Wat is een subwoofer?

Surroundset

Liefhebbers van films, series en games kunnen ook een surroundset overwegen. Je hoort dan namelijk geluid uit meerdere richtingen. Geniet zo van fraaie geluidseffecten. Met een 5.1-audiosysteem plaats je drie speakers aan de voorzijde en twee aan de achterzijde. Daarnaast is er ook nog een subwoofer. De geluidskaart van de pc moet hiervoor wel meerdere kanalen ondersteunen.

Houd er rekening mee dat alle luidsprekers via kabels zijn verbonden. Met name bij achterspeakers is het vanwege de lange afstand best een uitdaging om de snoeren netjes weg te werken. Meestal komen alle kabels bij de subwoofer terecht. Dit apparaat bevat doorgaans meerdere speakeruitgangen. Een surroundset is over het algemeen duurder dan een stereopaar. Bekende merken als Logitech, Trust en Teufel ontwikkelen geschikte producten.

Getest: Zo kies je de beste bluetooth-speaker

Aansluitingen

Heb je een pc-speakerset op het oog? Let dan op de aanwezige aansluitingen. Hiervoor bestaan namelijk meerdere mogelijkheden. Vrijwel alle luidsprekers hebben een analoge lijn- of rca-ingang. Laatstgenoemde dubbele aansluiting herken je meestal aan de rood-witte markering. Via een jack-audiokabel verbind je de luidsprekers met een pc (groene aansluiting) of laptop (hoofdtelefoonaansluiting). Surroundsets hebben doorgaans meerdere lijningangen.

Bepaalde producten kun je ook via usb aan een computer koppelen. In feite is er hierbij een usb-geluidskaart in de speaker verwerkt. Een waarschuwing is hierbij wel op zijn plaats. Sommige goedkope luidsprekers hebben alleen een usb-poort voor de stroomvoorziening. In dat geval is het niet mogelijk om via deze aansluiting audiogegevens te transporteren. Controleer dus welke functies een usb-poort ondersteunt.

Duurdere producten hebben vaak een digitale ingang, namelijk een optische en/of coaxiale aansluiting. Het voordeel hiervan is dat zo’n poort surroundgeluid kan verwerken. Overigens heb je daar alleen iets aan wanneer de geluidskaart van de pc is voorzien van een digitale uitgang.

Ben je van plan om meerdere computers en/of audiobronnen aan te sluiten? Check dan vooraf goed welke aansluitingen je hiervoor nodig hebt en hoe je tussen verschillende bronnen kunt schakelen. Bij de betere producten gebruik je hiervoor een afstandsbediening of bedieningspaneel.

Aantal audiodrivers

Wens je een hoge audiokwaliteit, dan kies je bij voorkeur een luidspreker met een ruime klankkast. Wegens natuurkundige wetten levert die over het algemeen een uitgebalanceerd geluid. Logischerwijs plaats je liever niet al te grote boxen op je bureau. Probeer hierin een middenweg te vinden en laat de kleinste modellen liever links liggen. Gelukkig zijn er tegen acceptabele prijzen degelijke pc-speakers met een behoorlijke houten klankkast verkrijgbaar.

Voor een goed geluid is het belangrijk dat de lage en hoge tonen ongeveer evenveel vertegenwoordigd zijn. Dat geldt overigens ook voor de frequenties in het middengebied. Let hierbij op het aantal aanwezige audiodrivers van de luidspreker. Dat zijn in feite minispeakers die elektrische energie omzetten in hoorbare audiogolven. Goedkope pc-speakers bezitten veelal slechts één audiodriver. Een uitgebalanceerd geluid is bij dergelijke producten vrijwel uitgesloten. Een enkele minispeaker produceert alle tonen, waardoor bepaalde frequenties achterwege blijven.

Voor een acceptabele geluidskwaliteit heb je een klankkast met minimaal twee actieve audiodrivers nodig. Een zogeheten tweeter verzorgt de hoge tonen, terwijl de woofer het midden en laag voor zijn rekening neemt. Vaak is er ook nog een passieve basreflexpoort aanwezig. Die gebruikt de vrijgekomen geluidsdruk in de behuizing om extra lage tonen te genereren.

Koptelefoonuitgang

Sommige situaties lenen zich beter voor een koptelefoon. Wie weet wil jij jezelf bijvoorbeeld afsluiten voor een lawaaiige omgeving. Of misschien val je andere gezinsleden liever niet lastig met jouw muzieksmaak. Elke pc heeft weliswaar een koptelefoonaansluiting, maar die is niet altijd eenvoudig te bereiken. Zo staat een desktop vaak ergens onder het bureau.

Als je regelmatig een bekabelde koptelefoon of oortjes gebruikt, kun je een speakerset met een geschikte aansluiting overwegen. Er is dan ergens op de behuizing een hoofdtelefoonpoort. Vaak zit die aan de voorzijde. Je hoeft dan niet meer onder het bureau te kruipen om een koptelefoon te verbinden. Zodra je de stekker in de juiste poort steekt, stuurt de pc-speaker het audiospoor naar de hoofdtelefoon.

Bluetooth

Sommige pc-luidsprekers fungeren ook als bluetooth-speaker. Superhandig, want je hoeft dan niet per se de computer in te schakelen. Verbind een smartphone of tablet draadloos en luister vervolgens naar een muziekalbum, podcast of audioboek.

Met een mobiel apparaat of laptop maak je eenvoudig verbinding. Meestal staat op het bedieningspaneel van de klankkast of afstandsbediening een bluetooth-pictogram. Dat gebruik je om naar de juiste modus te switchen. Vervolgens zoek je in de instellingen van je smartphone, tablet of laptop naar bluetooth-apparaten. Pc-speakers met ondersteuning voor deze draadloze techniek zijn overigens wel iets duurder. Onder meer Edifier en Logitech ontwikkelen diverse geschikte producten.

Bediening

Uitgebreide computerspeakers hebben een bedieningspaneel. Afhankelijk van het product kun je hierop een aantal zaken inschakelen, zoals bluetooth of (rgb-)verlichting. Daarnaast hebben kwalitatieve speakers vaak regelaars om het basniveau en de hoge tonen (treble) naar eigen smaak te wijzigen. Fijn, want zo kies je zelf een aangenaam geluid dat prettig in het gehoor ligt. Uiteraard pas je ook het volume aan. Het bedieningspaneel bevindt zich bijvoorbeeld aan de zij-, achter- of bovenkant van de behuizing.

Bij surroundsystemen kun je wellicht het aantal actieve kanalen instellen. Kies bijvoorbeeld voor twee kanalen bij een muziekalbum en 5.1-geluid bij een film. Is er een subwoofer aanwezig, dan zijn de bedieningsknoppen waarschijnlijk hierop gehuisvest. Een minpunt is dat deze knoppen minder goed bereikbaar zijn. Een subwoofer staat tenslotte meestal ergens in een verdekt hoekje op de vloer.

Bij sommige duurdere pc-speakers zit er een afstandsbediening in de productdoos. Dat is handig voor het geval je niet altijd achter je bureau naar muziek luistert. Zet vanaf de bank of luie stoel het geluid een tandje zachter of switch naar een andere bron. Verder kun je de muziekweergave soms pauzeren en liedjes skippen.

Design

Vanzelfsprekend wil het oog natuurlijk ook wat. Kies allereerst pc-luidsprekers die je mooi vindt. Veel modellen zijn zwart. Bekende merken als Edifier en Logitech fabriceren producten in verschillende kleurstellingen. Zo heb je met de breed verkrijgbare Edifier R1280T keuze tussen bruin (houtkleur), wit en zwart. Sommige fabrikanten richten zich specifiek op gamers, zoals Razer en SteelSeries. Speakers van deze merken bevatten veelal RGB-verlichting, waarbij je aan de hand van lichtschema’s de kleuren kunt aanpassen.

Pc-speakers hebben gevoelige audiodrivers. Die kun je beter niet aanraken. Ben je bang dat iemand per ongeluk tóch tegen een kwetsbare tweeter of woofer stoot? Koop in dat geval luidsprekers met beschermkappen. Je beschermt de speakerunits zo ook tegen stof. Een groep fanatieke audioliefhebbers beweert dat dit onderdeel een negatief effect heeft op de geluidskwaliteit. Bij veel modellen kun je deze beschermkap daarom loshalen, waarna je zelf bepaalt of je de minispeakers wel of niet afdekt.

Guy Ritchie werkt aan een nieuwe serie voor Amazon Prime Video: Young Sherlock. Daar is nu de eerste trailer van uitgebracht.

De serie speelt zich af rond 1870 in Oxford en is gebaseerd op het boek Young Sherlock Holmes van Andy Lane. Zoals de naam al weggeeft draait het om een nog jonge Sherlock Holmes - de speurneus is in deze serie nog maar 19 jaar oud.

De regie is zoals gezegd in handen van Guy Ritchie, de Britse filmmaker die eerder al de Sherlock Holmes-films met Robert Downey Jr. in de titulaire rol maakte. Verder is hij vooral bekend van gangsterfilms als Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch.

De rol van Sherlock wordt gespeeld door Hero Fiennes Tiffin, die eerder al in After speelde. Ook Natasha McElhone (Californication, The Truman Show) en Joseph Fiennes - de broer van Ralph Fiennes - hebben rollen.

Young Sherlock staat vanaf 4 maart op Amazon Prime Video. Bekijk hieronder de eerste trailer.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.