Kijk je graag live naar sportwedstrijden? Dan kom je zeker de Tour de France en dit jaar ook de Olympische Spelen volop aan je trekken. Dankzij streamingdiensten kun je altijd en overal naar je favoriete wedstrijden kijken. Vanwege het overweldigende aanbod is het soms wel even puzzelen waar en hoe je jouw favoriete sporten in de beste kwaliteit kunt streamen. We praten je in dit artikel helemaal bij.

Het aanbod van livesport is in Nederland behoorlijk versnipperd. Daarnaast wisselen diverse felbegeerde uitzendrechten regelmatig van eigenaar. We vertellen je in dit artikel waar je momenteel de populairste wedstrijden kunt volgen en zetten bij elke aanbieder de belangrijkste plus- en minpunten op een rij.

ESPN (Compleet)

Wie van voetbal houdt, kan niet om ESPN heen. Deze partij zendt tenslotte alle Eredivisiewedstrijden integraal uit. Daarnaast is er ook volop aandacht voor de Eerste Divisie, KNVB Beker en vrouwenvoetbal. Verder kun je rekenen op uitgebreide wedstrijdanalyses, documentaires en talkshows. Naast voetbal schenkt ESPN veel aandacht aan Amerikaanse sporten, waaronder honkbal, basketbal en American Football.

Een nadeel is dat je niet bij ESPN zelf een abonnement kunt afsluiten. Sportliefhebbers dienen zich via hun tv-aanbieder te registreren. De meeste providers, zoals Ziggo, Odido en KPN, geven standaard één kanaal door. Hierop zijn elk weekend enkele Eredivisiewedstrijden live te zien. Ben je fan van een specifieke voetbalclub en wil je alle wedstrijden live volgen? Tegen extra betaling heb je toegang tot nog eens drie kanalen. De kosten voor dit zogeheten ESPN Compleet-pakket variëren. Zo betaal je hiervoor bij KPN 12,99 euro per maand, terwijl Ziggo maandelijks 17,95 euro rekent.

Goed om te weten is dat bepaalde tv-aanbieders onder de naam ESPN UHD wedstrijden in een hogere beeldkwaliteit uitzenden. Deze beelden hebben HDR-ondersteuning (HLG) en een vloeiendere weergave van vijftig frames per seconde. De resolutie bedraagt 1080p, het is dus geen 4K. ESPN UHD is een apart kanaal waarvoor je veelal een duurder tv-abonnement nodig hebt.

Voor het streamen van wedstrijden op een mobiel toestel of computer kunnen klanten de reguliere app of webdienst van hun tv-aanbieder gebruiken. Daarnaast beheert ESPN voor Android en iOS ook een eigen app. Je leest hierin het laatste voetbalnieuws en je kunt er samenvattingen bekijken. Deze toepassing kun je aan jouw tv-aanbieder koppelen, waarna je toegang hebt tot alle livekanalen. De ESPN-app vraagt nieuwe gebruikers naar hun favoriete competities en clubs. Je ontvangt bij actuele ontwikkelingen zoals doelpunten, desgewenst pushnotificaties.

Pluspunten

Minpunten

Eurosport

Eurosport is een manusje-van-alles. Naast samenvattingen van sportwedstrijden kun je bij deze aanbieder ook terecht voor live-uitzendingen. Er is met name veel aandacht voor wielrennen. Zo zendt Eurosport vrijwel alle voorjaarsklassiekers en etappes van grote rondes uit. Daarnaast kun je hier tenniswedstrijden van Grand Slams en andere toernooien bekijken. Deze aanbieder heeft ook de live-uitzendrechten van een heleboel kleine sporten in handen en je kunt er de aankomende Olympische Spelen op de voet volgen.

In de meeste basispakketten van tv-aanbieders zit standaard de hoofdzender van Eurosport. Voor Eurosport 2 dien je doorgaans een uitgebreider zenderpakket af te nemen. Heb je geen traditioneel tv-abonnement? Geen nood, want je kunt jezelf ook direct bij Eurosport aanmelden. Voor 6,99 euro per maand stream je met een app alle sportwedstrijden op een mobiel toestel of smart-tv. Handig is dat je voor favoriete sporten notificaties kunt instellen. Daarentegen zijn de vele reclames wel een minpunt.

Pluspunten

Minpunten

F1 TV Pro

Zoals de naam van de streamingdienst al prijsgeeft, richt deze aanbieder zich hoofdzakelijk op het streamen van Formule 1-races. Nuttig om te weten is dat Viaplay-abonnees zich zonder extra kosten voor F1 TV Pro kunnen aanmelden. Interessant, want Viaplay is slechts vier euro duurder en je kunt daar (onder meer) ook livewedstrijden van andere sporten volgen. Wil je jezelf tóch op F1 TV Pro abonneren, dan kun je alleen via een creditkaart afrekenen.

Deze streamingdienst richt zich op de echte liefhebbers. Via onboard-camera’s, teamradio’s en meerdere livestreams zit je tijdens elke Grand Prix op de eerste rij. Je kunt tijdens de race gedetailleerde statistieken opvragen, zoals sectortijden en data van de auto’s. Fijn is dat de wedstrijden op een framerate van vijftig beelden per seconde worden uitgezonden. Hierdoor ogen de uitzendingen vloeiend. Net als bij Viaplay bedraagt de maximale resolutie 1080p.

Minpunten zijn er helaas ook. Zo staat F1 TV Pro slechts één gelijktijdige stream toe; je kunt dus geen gezinslid op jouw account laten meeliften. Ook zijn er geen apps voor smart-tv’s beschikbaar.

Pluspunten

Minpunten

NOS / NPO Live

Betalen voor livesport is dankzij de NOS vaak niet nodig, al vloeit er wel flink wat belastinggeld naar deze organisatie. De publieke omroep maakt grote evenementen voor een breed publiek toegankelijk. Met het EK voetbal (al begonnen), de Olympische Spelen en Tour de France voor de deur staat ons een drukke sportzomer te wachten. De NOS zendt ook geregeld losse wedstrijden live uit, zoals diverse voorjaarsklassiekers in het wielrennen. Van vrijwel alle populaire sporten zijn er in Studio Sport samenvattingen te zien.

Voor toestellen met Android en iOS bestaat er een NOS-app. Tijdens sportwedstrijden kun je hierin naar livestreams kijken. Verder vallen de uitzendingen natuurlijk onder de paraplu van de NPO. Om die reden kun je met de gratis NPO Live-app op een mobiel apparaat of smart-tv eveneens veel sportwedstrijden streamen.

Onder de noemer NPO Plus bestaat er ook nog een betaalde dienst (2,95 euro per maand). Je hebt hiermee langer de tijd om uitzendingen zonder reclameonderbrekingen terug te kijken. Daarnaast profiteer je van een hogere beeldkwaliteit. Belangrijk om te weten is dat NPO Plus in NLZiet is geïntegreerd.

Pluspunten

Minpunten

Viaplay

Liefhebbers van autosport en buitenlands voetbal zijn bij Viaplay aan het juiste adres. Het van oorsprong Zweedse concern heeft namelijk de rechten van de Formule 1, de Premier League en de Bundesliga in handen. Daarnaast zendt de streamingdienst veel dartwedstrijden uit, met rond de feestdagen de WK van dartsbond PDC. Verder vind je er ook diverse sportdocumentaires, films en series.

Mooi meegenomen is dat Viaplay-abonnees ook automatisch lid zijn van F1 TV Pro. Je hebt daarmee toegang tot allerlei statistieken, extra camerabeelden en teamradio’s. Een deel van het sportpakket is sinds kort op de voormalige zender SBS9 te zien, zoals herhalingen van de Formule 1. Dit televisiestation heet nu Viaplay TV. Op het moment van schrijven is het overigens nog niet zeker of de rechten van de Formule 1 vanaf 2025 bij Viaplay blijven.

De streamingdienst kampte kort na de Nederlandse introductie in 2022 met een serieuze klachtenregen. Tegenwoordig is in ieder geval de beeldkwaliteit beter op orde. Momenteel zendt de streamingdienst Formule 1-races in een resolutie van 1080p uit (dat was eerder bij Ziggo Sport 4K). Er zijn apps voor smartphones, tablets en de meeste smart-tv’s. Vanaf een mobiel toestel kun je streams via Chromecast of AirPlay naar een televisie doorsluizen. Start je een sportwedstrijd, dan kun je live óf vanaf het begin kijken.

Pluspunten

Minpunten

Ziggo GO

De grootste kabelaar van Nederland geeft met zijn goedkoopste Kabel TV-pakket ruim vijftig televisiezenders door, waaronder Ziggo Sport (één kanaal) en Eurosport. Voor dit uitgeklede abonnement betaal je een behoorlijk maandtarief, namelijk 22,95 euro. Wil je een extra zenderpakket afnemen, zoals ESPN Compleet of Ziggo Sport Totaal? Dan heb je een internet- en tv-pakket met een digitale ontvanger nodig. Vergeleken met veel andere sportstreamers ben je met Ziggo relatief duur uit.

Buiten een kabelsignaal levert Ziggo ook een streamingdienst aan zijn klanten. Ziggo GO werkt op computers, mobiele apparaten en bepaalde smart-tv’s. Helaas zijn er geen apps voor Samsung- en LG-toestellen beschikbaar. Je kijkt met Ziggo GO naar alle kanalen uit je tv-abonnement. Dat geldt dus ook voor de betaalde zenderpakketten. De maximale resolutie van 1080p resulteert in scherpe beelden. Je kunt tv-uitzendingen tot zeven dagen terugkijken en live-uitzendingen vanaf het beginpunt starten.

Pluspunten

Minpunten

Ziggo Sport (Totaal)

Benieuwd naar de kersverse opzet van de Champions League, Europa League en Conference League? Voor Europese wedstrijden ben je vanaf het seizoen 2024-2025 aangewezen op Ziggo Sport. Gelukkig zijn wedstrijden van Nederlandse clubs voor iedereen gratis te zien, waaronder die van PSV, Feyenoord en FC Twente. Daarnaast telt het sportaanbod opvallend veel buitenlandse voetbalcompetities, zoals die van Spanje, Italië en België. Ziggo Sport zendt ook nog talloze andere sporten uit, waaronder tennis, handbal, rugby, atletiek, motorsport (MotoGP) en het momenteel zeer populaire padel.

Geïnteresseerden kunnen Ziggo Sport op verschillende manieren ontvangen. Als je een tv-pakket van Ziggo hebt, stem je af op kanaalnummer 14. Deze zender is voor deze groep vrij te ontvangen. Verder kun je het zogeheten Ziggo Sport Totaal-pakket afnemen. Dat bestaat uit maar liefst zes zenders. Het maandtarief hangt af van de tv-aanbieder, maar doorgaans betaal je zo’n 15 euro. Wie geen trek in een traditioneel tv-pakket heeft, kan zich als alternatief op de streamingdienst abonneren. Een Ziggo Sport Totaal Go-abonnement kost 9,99 euro per maand.

Pluspunten

Minpunten

KPN TV

Via een lineair televisiepakket van KPN kun je prima livesport streamen. Zo zendt de NOS de grootste sporttoernooien uit. Ook schaatsen, wielrennen en atletiek zijn veelvuldig bij deze omroep te zien. Verder heb je met een basispakket van KPN toegang tot de sportzenders ESPN (UHD), Eurosport 1 en W-Sport. Daarnaast kun je via deze aanbieder eventueel een extra zenderpakket van Viaplay (Formule 1), Ziggo Sport (Europees Voetbal) en ESPN Compleet (Eredivisie) toevoegen.

KPN ontwikkelt apps voor Android, iOS en diverse merken smart-tv’s. Je kunt de dienst ook vanuit een willekeurige browser oproepen. Ben je eenmaal ingelogd, dan staat het volledige sportaanbod netjes bij elkaar. Je kunt livewedstrijden kijken of een eerder uitgezonden sportwedstrijd terugzien. De tv-gids van KPN TV gaat tot zeven dagen terug. Abonnees kunnen de streams op drie schermen tegelijk openen.

Pluspunten

Minpunten

NLZiet

NLZiet is een goedkoop alternatief voor een regulier tv-abonnement. Voor slechts 8,95 euro per maand heb je toegang tot veertig livekanalen. Vanzelfsprekend telt het programma-aanbod diverse livewedstrijden, al ontbreekt Eurosport helaas. Betaalde sportzenders als ESPN, Ziggo Sport en Viaplay zijn eveneens niet inbegrepen. Voor het kijken van livesport ben je vooral aangewezen op het aanbod van NPO, Viaplay TV (voorheen SBS 9) en enkele Belgische zenders. De maximale resolutie komt uit op 1080p met een framerate van vijftig beelden per seconde.

NLZiet ontwikkelt voor nagenoeg ieder platform een app. Hierdoor kun je de dienst op elke smartphone, tablet en bijna alle smart-tv’s installeren. Uiteraard is er ook een webversie. Je ‘zapt’ bovenaan langs de beschikbare livekanalen. Een groot pluspunt is dat je de meeste uitzendingen een jaar lang reclamevrij kunt terugkijken. Dankzij de prettige gebruikersomgeving en goede zoekfunctie vind je snel leuke sportprogramma’s. Je kunt voor elk gezinslid een eigen profiel instellen. Twijfel je over deze prijsvriendelijke streamingdienst? Probeer het dan eens twee weken vrijblijvend uit.

Pluspunten

Minpunten

Conclusie

Een opvallende ontwikkeling is dat de scheidslijn tussen streamingdiensten, televisiezenders en traditionele tv-providers steeds dunner wordt. Diverse aanbieders werken met elkaar samen en/of schotelen klanten gecombineerde pakketten voor.

Naar ons oordeel biedt NLZiet het meeste waar voor zijn geld. Voor veel sportliefhebbers voldoen de aanwezige NPO-kanalen en Viaplay TV prima. NLZiet streamt de beelden naar vrijwel alle apparaten in een goede kwaliteit.

Wil je vanaf komend seizoen diverse Europese competities en toernooien volgen? In dat geval kun je een Ziggo Sport Totaal Go-abonnement van 9,99 euro overwegen. Met de twee genoemde diensten heb je tegen relatief lage kosten toegang tot alle grote livewedstrijden.

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.

In de rubriek Waar voor je geld gaan we een paar keer per week voor je op zoek naar producten die voor een mooie prijs op Kieskeurig.nl te koop zijn, of die bijzondere eigenschappen hebben. Dit keer: vijf smartphones met royale opslag voor al je foto's, video's, e-mails en documenten.

Hoe meer we met onze smartphones doen, des te meer ruimte we nodig hebben om alles op te slaan. Wat te denken van al je (vakantie)foto's, gemaakte video's in 4K-kwaliteit of belangrijke e-mails? We gebruiken onze telefoon voor van alles, maar de opslagruimte is vaak beperkt. Met deze vijf smartphones hoef je je daar de komende tijd in ieder geval niet meer druk over te maken.

Motorola Edge 50 Ultra

De Motorola Edge 50 Ultra heeft een opslagcapaciteit van 1 TB en draait op Android. Met een 6,67‑inch OLED‑scherm en 5G‑ondersteuning biedt deze smartphone een ruime weergave en snelle verbindingen. Deze telefoon werd in 2024 geïntroduceerd en is nog volop verkrijgbaar . De 50 MP hoofdcamera is onderdeel van een drievoudige camerasetup, waardoor je foto’s met verschillende brandpunten kunt maken. Aan de voorkant bevindt zich een 50 MP selfiecamera, ondersteund door een flitser voor extra licht.

De accu heeft een capaciteit van 4 500 mAh en is niet verwisselbaar. Deze smartphone is geschikt voor 5G‑netwerken en heeft natuurlijk ook gps, wifi en Bluetooth voor connectiviteit. Aan de binnenkant combineert Motorola een krachtige chipset met voldoende RAM om apps soepel te laten draaien.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 16 GB
Energielabel: B
Gewicht: 197 gram
Opslag uitbreidbaar: Nee

Xiaomi 14T Pro 5G 

De Xiaomi 14T Pro 5G is een Android‑telefoon met 12 GB werkgeheugen en natuurlijk 1 TB opslagruimte. Het 6,67‑inch AMOLED‑scherm biedt een heldere weergave en ondersteunt een hoge resolutie, terwijl 5G connectiviteit zorgt voor de vlotte dataoverdracht. De accu van 5 000 mAh zorgt daarnaast voor een flinke gebruiksduur.

Aan de achterkant zit een 50 MP hoofdcamera, en aan de voorkant een enkele selfiecamera. Dankzij de moderne processor en het ruime werkgeheugen kun je meerdere apps zonder haperingen gebruiken.

Schermgrootte: 6,67 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: F
Gewicht: 209 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Samsung Galaxy S25 Ultra

Deze Samsung Galaxy S25 Ultra richt zich op gebruikers die op zoek zijn naar een krachtig topmodel met 1 TB opslagcapaciteit. Het toestel heeft een 6,8‑inch AMOLED‑scherm en ondersteunt 5G. Binnenin zorgt een moderne chipset in combinatie met 16 GB RAM voor snelle prestaties, terwijl 1 TB opslag ruimte biedt voor veel foto’s, video’s en apps. De smartphone beschikt over een quad‑camera met een 200 MP hoofdsensor, waarmee je veel details vastlegt.

De accu van 5 000 mAh is niet verwisselbaar maar ondersteunt snelle laadtechnieken. Samsung levert Android 15 met langdurige softwareondersteuning. Dankzij IP68‑certificering is het toestel water‑ en stofbestendig. Voor connectiviteit ontbreken Bluetooth 5.4, wifi en gps uiteraard niet.

Schermgrootte: 6,9 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: B
Gewicht: 218 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 15 Pro Max

De iPhone 15 Pro Max is Apple’s high‑end toestel uit 2023 maar kan nog steeds prima meekomen. Het toestel beschikt over een 6,7‑inch OLED‑scherm. Onder de motorkap zorgt Apple’s eigen chip voor snelle prestaties en energie‑efficiëntie. De smartphone ondersteunt 5G en is uitgerust met een driedubbele camera met 48 MP hoofdsensor, waarmee je foto’s en video’s in hoge resolutie maakt.

De titanium behuizing zorgt voor stevigheid zonder dat het toestel te zwaar wordt. Met 1 TB opslagruimte heb je voldoende plek voor video’s, foto’s en grote apps.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht: 221 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 16 Pro

De iPhone 16 Pro is een 2024‑model van Apple dat 1 TB opslagruimte biedt. Het is een handzaam 6‑inch model en dankzij Apple’s eigen processor en 16 GB RAM draait het iOS-besturingssysteem soepel, en geeft de interne opslag van 1 TB veel ruimte voor video’s, foto’s en apps. De drievoudige camerasetup omvat een 48 MP hoofdcamera; voor selfies is er een 12 MP camera.

De iPhone 16 Pro biedt functies zoals Face ID, draadloos laden en uitgebreide AR‑mogelijkheden dankzij de krachtige chip. De behuizing is water‑ en stofbestendig (IP68) en gemaakt van aluminium en glas.

Schermgrootte: 6,3 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht : 199 g
Opslag uitbreidbaar: NEE