Naast de bekende betaalde streamingdiensten als Netfix en Disney+ komen er steeds meer platformen met gratis content en (meestal) reclames. In de VS heb je inmiddels een veelheid aan dergelijke gratis streamingdiensten, maar in Nederland is het aanbod beperkter, tenzij je aan de slag gaat met een VPN. Toch komen er ook hier steeds meer van zulke platformen beschikbaar. In dit artikel lopen we er een aantal voor je langs: wat is er zoal te zien en wat voor addertjes zitten er onder het gras?

Plex

Het platform Plex ken je misschien doordat je er al meer dan tien jaar een eigen mediaserver mee kunt opzetten, maar sinds 2019 is het ook een 'advertising-based video-on-demand'-dienst (of kortweg avod). Je kunt Plex via een webbrowser bezoeken, maar er is ook een breed toegankelijke app. Die is beschikbaar via onder meer Android (TV), iOS, Apple TV, en de Xbox- en PlayStation-consoles. Gebruikers hoeven alleen een account aan te maken om films en series te kunnen kijken.

De gratis content beslaat voornamelijk oude B-films en -series van onder meer MGM, Warner Media, Lionsgate en Paramount. Voorbeelden zijn de films A Christmas Carol en It’s a Wonderful Life, en de series van Popeye en Robocop. Er zitten er ook wel wat recentere documentaires en spelshows bij het aanbod. Met meer dan tienduizend films en series heeft Plex in elk geval verreweg de meeste gratis content van alle diensten die in dit artikel worden besproken. Nederlandse ondertiteling is overigens slechts zelden beschikbaar.

Ook zijn er natuurlijk redelijk wat advertenties. Die kunnen vooraf verschijnen, maar ook tijdens de aflevering of film. Houd rekening met een advertentie om de acht tot tien minuten, variërend van dertig seconden tot twee minuten.

Er is naast het on-demand aanbod ook een sectie met meer dan honderd livekanalen. Een beetje à la lineaire tv, met onder meer nieuws, reality, spelshows en gescripte tv-series en films. Er zitten geen Nederlandse zenders tussen, maar een aantal (zoals de zenders van Rakuten) bevat wel ondertiteling of (bij jeugdprogramma’s) zelfs nasynchronisatie in het Nederlands.

Daarnaast is er een Discovery-tabblad waar films en series vermeld staan die op andere (betaalde) streamingdiensten beschikbaar zijn, zoals Netflix, Disney+ en HBO Max, maar ook Nederlandse diensten als NLZIET en NPO Start. Zo wordt in een oogopslag duidelijk welke content er te streamen is. Als je op een film of serie klikt, word je meteen doorgestuurd naar de streamingdienst waar deze te zien is.

ConTV

ConTV is minder bekend dan Plex, maar werkt volgens hetzelfde avod-principe. Ook hierbij moet je een account aanmaken via de website of de app (beschikbaar op Android en iOS), en heb je daarna toegang tot een aanbod aan wat oudere cultfilms en -series. ConTV richt zich wel specifieker op bepaalde genres, zoals anime, horror en het paranormale.

Een nadeel is dat het aanbod van ConTV in Nederland veel beperkter is. Bij veel content krijg je een melding dat het niet beschikbaar is in deze regio, en daarbovenop zitten veel shows achter een betaalmuur. Er is namelijk wel een abonnement af te sluiten. Toch valt er nog genoeg gratis te kijken, hoewel je waarschijnlijk maar weinig bekende klassiekers zult tegenkomen. Voorbeelden van enigszins bekende shows zijn de anime Street Fighter II, Bruce Lee’s Fist of Fury, horrorfilm 13/13/13 en kindertekenfilmserie Daffy Duck.

Hoewel er in de gratis versie advertenties worden vertoond, zijn die minder opdringerig dan die van Plex. Zo zijn er geen pre-roll-advertenties en is de tijd tussen reclameonderbrekingen wat langer. Net als de eerdergenoemde dienst heeft ConTV een live-tv-integratie, alleen werkt deze versie helaas niet in Nederland. Bij deze dienst hoef je verder helemaal geen Nederlandse ondertiteling te verwachten.

NASA+

De naam van deze gratis on-demand streamingdienst geeft goed aan wat je er zoal kunt zien: ruimtegerelateerde content. Naast dat je er in 4K-liveuitzendingen van bijvoorbeeld raketlanceringen kunt zien en een hoop informatie krijgt over van alles wat met de ruimte te maken heeft, maakt NASA ook eigen shows voor de dienst.

Het aanbod betreft voornamelijk documentaires en educatieve (teken)films om concepten als zwarte gaten en gammastraling aan kinderen uit te leggen, met onder meer Elmo en Bill Nye (helaas allemaal zonder ondertiteling). Het gros van de aanwezige programma’s is al langer beschikbaar op NASA’s YouTube-kanaal, maar sommige content (zoals de docu Other Worlds over de James Webb-ruimtetelescoop) is exclusief te zien op NASA+.

De dienst is op het moment van schrijven nog maar kortgeleden uitgebracht, dus het aanbod is nog wat beperkt. Ook is er nog geen smart-tv-applicatie beschikbaar en vertoont de iOS- en Android-app nog wat kuren. Zo wil de videospeler soms een serie niet inladen of loopt de app in zijn geheel vast. Een belangrijk voordeel is daarentegen wel dat NASA+ geen advertenties bevat, dus naast de bugs (waar de website overigens geen last van lijkt te hebben) is dit waarschijnlijk de beste manier om NASA-content te bekijken.

Crunchyroll

Crunchyroll is een populaire streamingdienst van Sony met Japanse animatiefilms en -series, waarvan een deel gratis met advertenties te zien is. Er is in Nederland geen enkele streamingdienst met een groter aanbod aan anime, en bekende titels als Cowboy Bebop, One Piece, One-Punch Man en Attack on Titan zijn allemaal beschikbaar.

De gratis ervaring is alleen wel wat karig. Naast de reclames zijn van de nieuwere series alleen de eerste drie afleveringen te zien óf überhaupt niet gratis te kijken, en van alle andere shows alleen het eerste seizoen. Toch is dat volgens Crunchyroll in totaal goed voor meer dan duizend uur aan gratis content, maar echt lekker bingen is er niet bij.

Het is helaas ook niet mogelijk om te filteren op gratis te bekijken shows, dus pas bij het aanklikken kom je erachter of je de serie in kwestie kunt bekijken. Als je de Engelse dub wilt gebruiken, kan dat overigens alleen met een betaald abonnement. En hoewel het inmiddels vrijwel een gegeven is, noemen we toch maar even dat ook deze dienst geen Nederlandse ondertitels bevat.

Het animeplatform is overigens redelijk makkelijk toegankelijk. Naast de gebruikelijke webversie en iOS- en Android-apps is Crunchyroll ook beschikbaar voor de Nintendo Switch, PlayStation 4 en 5, en Xbox One en Series X/S. Smart-tv-apps zijn er vooralsnog niet, maar als je geen gameconsole hebt kun je met een Chromecast of Apple TV de app naar je tv casten.

©Timon

Samsung TV Plus & LG Channels

Naast gratis on-demanddiensten zijn er ook enkele ‘fast’-platformen. Dat staat voor ‘free ad-supported streaming television’, en die draaien volledig om livezenders met gratis films en series. Samsung en LG hebben beide zo’n app voor smart-tv’s uitgebracht. Qua zenderaantal delft LG Channels flink het onderspit ten opzichte van Samsung TV Plus; eerstgenoemde heeft er een stuk of vijftig, terwijl de soortgelijke dienst van de Zuid-Koreaanse fabrikant er meer dan honderd heeft.

LG Channels bevat bijvoorbeeld de kanalen van Rakuten, Hell’s Kitchen, CNN Fast en FIFA+. Samsung heeft naast al die kanalen enkele Nederlandstalige zenders, met onder meer Studio 100- en SBS6-programma’s, maar ook bijvoorbeeld als enige Top Gear, Baywatch, tekenfilmserie Yu-Gi-Oh, truecrimeshow Dateline NBC en muziekplatform XITE. Deze kanalen zenden non-stop afleveringen van de respectieve programma’s uit, al is het niet mogelijk om een aflevering vanaf het begin te kijken, te pauzeren en terug- of vooruit te spoelen. Ook worden de shows natuurlijk onderbroken door reclames.

Philips Hue SpatialAware is een nieuwe functie die lichtscènes afstemt op de indeling van je kamer. In plaats van kleuren 'los' over je lampen te verdelen, gebruikt Hue een ruimtelijke kaart waarbij rekening wordt gehouden met de onderlinge verhouding van je lampen. Het resultaat? De scènes voelen een stuk natuurlijker aan. Hoe zit dat precies, en hoe stel je het in?

Veel Hue-scènes bestaan vooral uit een palet: kleur + helderheid. De app houdt daarbij tot nu toe beperkt rekening met waar je lampen staan en op welke hoogte ze hangen. Het gevolg is dat een staande lamp in de hoek soms dezelfde kleur of felheid krijgt als spots boven de eettafel, terwijl je bij een scène als "zonsondergang" juist een logisch verloop verwacht dat door de ruimte loopt. In de praktijk voelt zo'n scène dan meer als losse lampen die toevallig hetzelfde thema draaien, in plaats van één lichtbeeld dat klopt vanuit een richting of 'bron'.

Je kunt het vergelijken met surround sound. Als je kanalen zonder plattegrond willekeurig aan speakers koppelt, hoor je wel geluid, maar de richting klopt niet. SpatialAware doet voor licht hetzelfde als een goede speakeropstelling voor audio: de plek in de ruimte wordt het uitgangspunt.

Wat SpatialAware anders doet

SpatialAware draait de aansturing om. Je scant je kamer met de camera van je telefoon of tablet, waarbij de Hue-app augmented reality gebruikt om vast te leggen waar je lampen zich bevinden: links of rechts, hoog of laag, plafond of vloer. Op basis daarvan slaat de Hue-app een ruimtelijk model van de kamer op, dat automatisch wordt bijgewerkt als je later lampen toevoegt. Kies je daarna een ondersteunde scène, dan verdeelt Hue kleur en helderheid bewust op basis van die posities. Daardoor krijgen plafondlampen en lampen op ooghoogte niet meer zomaar dezelfde tinten, maar spelen ze een eigen rol in het totale lichtbeeld.

Wanneer zie je het meeste effect

Heb je maar een paar Hue-lampen in je kamer, dan is het effect heel beperkt. Maar heb je in je kamer meerdere lampen op verschillende posities en hoogtes staan en/of hangen, dan is SpatialAware wel een mooie toepassing. Denk aan een woonkamer met plafondspots, een staande lamp naast de bank, een ledstrip achter het tv-meubel en sfeerverlichting in een kast. Dan valt er echt iets 'ruimtelijks' te verdelen en zie je sneller dat de scène als één geheel aanvoelt.

Bij scènes die op de natuur geïnspireerd zijn, zie je het verschil vaak als eerste, omdat dit soort scènes draait om een geleidelijke overgang. Denk aan het idee van een horizon: aan de ene kant warm en dieper van kleur, alsof de zon net ondergaat, en richting plafond juist lichter en koeler, zoals een heldere lucht. Zonder ruimtelijke logica kan zo'n verdeling op willekeur lijken, waardoor de sfeer niet helemaal klopt. Met SpatialAware kan Hue dat verloop koppelen aan de posities van je lampen, zodat de kleuren zich logischer verdelen en de scène als één geheel voelt.

©Philips Hue

Zo stel je Hue SpatialAware in

Open in de Hue-app de kamer waarin je SpatialAware wilt gebruiken en start de scan. De app begeleidt je terwijl je de ruimte filmt, zodat de posities van je lampen worden vastgelegd. Daarna sla je het ruimtelijke model op. Voeg je later lampen toe of verplaats je ze, dan scan je die kamer opnieuw zodat de kaart weer klopt.

Voor welke scènes kun je SpatialAware gebruiken?

Op dit moment werkt SpatialAware met ongeveer de helft van alle 'geremasterde' scènes uit de Scene Gallery. De nadruk ligt op natuur-scènes (bijvoorbeeld Savanna Sunset, Lake Placid en Mountain Breeze). Het belangrijkste om te onthouden: niet elke scène krijgt meteen SpatialAware. In de app hoort per scène zichtbaar te zijn of de functie wordt ondersteund.

©Philips Hue

Dit heb je nodig

SpatialAware werkt alleen samen met de Hue Bridge Pro. Daarnaast heb je een smartphone of tablet nodig waarop de Hue-app geïnstalleerd is (downloaden voor iOS | downloaden voor Android), zodat er een scan gemaakt kan worden. Zonder die scan is er geen ruimtelijke kaart en kan SpatialAware niets verdelen.

Wat zie je in de praktijk?

De winst zit vooral in samenhang: scènes ogen netter en meer 'zoals bedoeld', omdat hoogte en positie van je lampen meetellen. Kleur en licht worden daardoor logischer verdeeld. Plafondlicht en sfeerverlichting zitten elkaar minder in de weg, omdat ze niet meer automatisch dezelfde tinten en felheid toebedeeld krijgen.

Hue SpatialAware: praktijkvoorbeeld

Op de foto (klik erop om hem groot te openen) zie je boven de Lake Mist-scène zonder SpatialAware en daaronder dezelfde scène mét SpatialAware. Als je kijkt naar de thumbnail van het scènevoorbeeld links onderin, dan zie je dat het voorbeeld in de onderste afbeelding beter klopt met wat je in de kamer ziet: de kleuren zijn verdeeld alsof je naar een horizon kijkt. Onderaan zitten warmere, oranje tinten, die geleidelijk opschuiven naar blauwere tonen richting 'lucht'.

Dat zie je vooral terug in de verdeling over de lampen. In de bovenste versie lijkt het alsof vooral één ledstrip de scène draagt, waardoor de rest van de verlichting minder meedoet. In de onderste versie vormen de lichtpunten meer één geheel: het licht boven en achter de deur links is nu bijvoorbeeld één duidelijke kleur in plaats van dat het bestaat uit meerdere losse tinten. Dat oogt rustiger en gelijkmatiger. Tegelijk voelt die onderste versie ook wat koeler, waardoor Lake Mist misschien niet de meest uitgesproken scène is om het verschil te demonstreren, maar je ziet wel goed wat SpatialAware doet: het maakt van losse kleuren een verdeling die beter past bij het idee achter de scène.

©Philips Hue

Privacy en veiligheid

Voor SpatialAware scan je je kamer met de camera. Die 3D-scan wordt vervolgens opgeslagen in de Hue-app. Of de kaart volledig lokaal blijft of ook opgeslagen wordt in de cloud hebben wij niet kunnen achterhalen. Ga er dus niet automatisch vanuit dat alles op je telefoon blijft. Als voorzorgsmaatregel kun je de Hue-app alleen cameratoegang geven op het moment dat je de scan doet en daarna kijken in iOS of Android of je die permissie weer wilt beperken. Kan er gevoelige informatie in beeld komen (bijvoorbeeld post, documenten of een whiteboard) tijdens het scannen? Berg dat dan even weg tot na je scan.  

JBL brengt met de BandBox-serie zijn eerste audioproducten uit die specifiek gericht zijn op het maken van muziek. De BandBox Solo en Trio zijn bluetooth-speakers die tegelijkertijd functioneren als versterker voor instrumenten. De opvallendste toevoeging is het gebruik van kunstmatige intelligentie om audiosporen in realtime te scheiden, wat het meespelen met bestaande nummers makkelijker moet maken.

De kern van de nieuwe serie is de zogeheten 'Stem AI'-technologie. Hiermee kunnen gebruikers specifieke onderdelen van een liedje, zoals de zang, drums of gitaar drums in realtime op het apparaat zelf kunt isoleren of verwijderen uit elk nummer. Voor muzikanten biedt dit praktische voordelen: je kunt een gitaarpartij isoleren om precies te horen hoe deze gespeeld wordt, of de partij juist wegdraaien om zelf mee te spelen over de originele begeleiding.

Voor één muzikant

De instapversie is de BandBox Solo, een compacte speaker met een vermogen van 18 watt RMS. Het apparaat beschikt over één ingang die geschikt is voor een gitaar of microfoon. Gebruikers kunnen via de JBL One-app diverse digitale versterkers en effecten zoals reverb, chorus en phaser instellen, waardoor externe effectpedalen in veel gevallen overbodig zijn. Daarnaast functioneert de Solo als audio-interface: via de usb-c-aansluiting koppel je hem aan een laptop om direct opnames te maken in muziekproductiesoftware (DAW).

Voor meerdere muzikanten tegelijk

Voor wie meer aansluitmogelijkheden of volume nodig heeft, is er de BandBox Trio. Dit model levert 135 watt vermogen en is uitgerust met een ingebouwde vierkanaalsmixer. Hierdoor is het mogelijk om met meerdere mensen tegelijk te spelen, bijvoorbeeld een zanger en twee instrumentalisten. De Trio onderscheidt zich verder door een verwisselbare accu die tot tien uur speeltijd biedt en een LCD-scherm voor directe feedback. Ook heeft dit model meer fysieke knoppen, zodat je het geluid tijdens het spelen kunt aanpassen zonder direct de app erbij te hoeven pakken.

Prijs en beschikbaarheid

De JBL BandBox Solo en Trio zijn vanaf februari verkrijgbaar. De BandBox Solo heeft een adviesprijs van 249,99 euro. De grotere BandBox Trio kost 599,99 euro. Een belangrijk detail voor vroege kopers is dat de 'looper'-functie, waarmee je laagjes muziek over elkaar opneemt, bij lancering nog niet beschikbaar is; deze wordt volgens JBL pas in oktober via een update toegevoegd.