Eerder lanceerde Sennheiser de IE 300 en IE 900, voor respectievelijk 249 en 1.299 euro. Daar tussenin zit nog een alternatief: de 699 euro kostende IE 600. Dit model moet hifi-opties naar een breder publiek brengen, maar gaat dat ten koste van de audio-ervaring? Lees het in deze Sennheiser IE 600 review.

De Sennheiser IE 600 is in allerlei opzichten een opmerkelijk product. We realiseren ons terdege dat bijna 700 euro betalen voor bedrade oordoppen niet voor iedereen weggelegd is. Dat kan verschillende redenen hebben: je kunt het er niet aan uitgeven of je wíl het er niet aan uitgeven.

Dat neemt niet weg dat Sennheiser met de IE 600 een interessant hifi-product aflevert. Wellicht dat meer mensen via deze oordoppen in aanraking komen met hifi en de mogelijkheden die de high-end producten aan te bieden hebben. Maar wat maakt dit setje nou juist zo interessant?

Speciale behuizing uit de 3d-printer

Uiteraard speelt de audiobeleving de grootste rol. Maar voordat we daar aanbelanden, bespreken we eerst het design en de specificaties. Zo komt de behuizing uit een 3d-printer. Het materiaal dat de audiofabrikant hiervoor gebruikt is ZR01 amorf zirkonium. Dat zal niet bij iedereen een belletje doen rinkelen, maar dit materiaal heeft glasachtige atomaire structuur dat drie keer zo hard en buigbestendig is als hoogwaardig staal. Dit metaal zorgt ervoor dat de oordopjes beschermd zijn tegen roest en gebruikerssporen, waardoor ze “decennialang meegaan”, aldus Sennheiser.

Zo’n claim is natuurlijk niet te controleren binnen een tijdsbestek van enkele weken dagelijks luisteren. Enige context is dus op z’n plek en Sennheiser is niet te beroerd die te geven. Zo gebruikt de Marsrover van NASA, de Noord-Amerikaanse ruimteagentschap, dit materiaal voor haar boorkop. Daardoor hebben we tenminste het vertrouwen dat het wel snor zit met de duurzaamheid en dat de oordoppen niet snel beschadigen. 

De oordoppen voelen overigens ontzettend hard en koud aan, maar zitten desondanks vrij stevig en redelijk comfortabel in je gehoorgang.

©PXimport

Twee soorten kabels

Sennheiser levert genoeg accessoires mee om de IE 600 optimaal te gebruiken. Zo krijg je verschillende oordoppen mee, gemaakt van siliconen of traagschuim. Het is tof om te zien dat de oordoppen MMCX-kabels ondersteunen. Zo kun je de kabels gemakkelijk vervangen, indien nodig. Daarnaast zijn er twee soorten kabels: de 3,5mm-audiojack en de Pentaconn-standaard van 4,4 mm. Je hoeft dus geen genoegen te nemen met het één of ander, als je een bepaalde voorkeur hebt. De kabels bieden de optie aan de oordoppen ongebalanceerd of gebalanceerd aan te sturen.

Audio-experts zijn het erover eens dat een gebalanceerde luisterervaring veel beter is dan een ongebalanceerde. Er zit minder ruis op de lijn, de impedantie is lager en van enige vervorming is weinig sprake. Om er écht optimaal gebruik van te kunnen maken, dien je te investeren in high-end of hifi-hardware. Denk dan aan de juiste muziekspelers of dac’s die je tussen een apparaat en de set oordoppen plaatst. 

Wanneer je hifi-producten als deze Sennheiser overweegt, dan ben je wellicht al voorzien. Is dit echter je eerste keer en wil je meer uit je audio halen, dan komt er een hoop op je af.

©PXimport

Is het de moeite waard?

We richten ons even op de leek; we weten zeker dat de gemiddelde hifi-liefhebber al antwoord heeft op de vraag of investeren in dergelijke producten het waard is of niet. We kunnen nu iets flauws roepen als “het is maar net wat je eruit wil halen”, maar in feite komt het daar wel op neer. Naast goede hardware en een setje oordoppen zoals de Sennheiser IE 600, heb je namelijk ook goede muziekbestanden nodig die in de hoogste resolutie afgespeeld kunnen worden. Je kunt daarvoor een persoonlijke collectie aanmaken of je sluit een abonnement af op een hifi-streamingdienst.

Per oordop biedt Sennheiser één driver aan. In de markt voor hifi-oordoppen waait er al snel een laaiende discussie op over het gebruik van drivers in oordoppen. De één vindt dat een enkele driver moet kunnen, terwijl er ook fabrikanten zijn drie vier tot tien drivers propt in de compacte behuizing. Sennheiser houdt het dus op één driver, de zogenaamd TrueResponse-driver. Die is 7 mm groot, waardoor er genoeg ruimte is voor hogere tonen. 

Lagere tonen zijn van nature iets minder aanwezig, maar de klankkamers in de oordoppen weten het geluid subtiel te versterken waar nodig.

©PXimport

Audio-ervaring van hoog niveau

Oké, genoeg over de specificaties, de behuizing en de onderdelen, hoe klinkt de Sennheiser IE 600? We benoemen het nog één keer: de ervaring hangt sterk af van de hardware die je gebruikt en het soort muziekbestanden dat je afspeelt. Zo zit er bijvoorbeeld – even voor de leek – een gigantisch verschil tussen liedjes luisteren via Spotify en Tidal, via hetzelfde apparaat. Dat komt door het verschil in kwaliteit, maar ook door de oordoppen. Die brengen meestal een relatief neutraal geluid ten gehore, waardoor de audiobeleving grenst aan de ervaring die een artiest voor ogen heeft.

Klinkt nog steeds een beetje vaag. Want hoe klinkt het dan? Nou, ten eerste ontzettend helder. Je hoort fijne details op de achtergrond en de verschillende lagen komen allemaal mooi naar voren, zonder elkaar in de weg te zitten. De bas is niet heel sterk aanwezig, zoals dat bij draadloze consumentenoordoppen wel het geval kan zijn. Maar dat is een duidelijke keuze. 

Het betekent niet dat het basgeluid afwezig is, integendeel. Maar hij is minder hard en dreunt echt niet sterk door, waardoor je over het algemeen – ongeacht het genre – een prettige luisterervaring overhoudt.

©PXimport

Daarmee valt de IE 600 goed tussen de IE 300 en IE 900 in. Daar waar de IE 900 nóg neutraler klinkt en de IE 300 logischerwijs een stuk minder, betaal je hier niet de hoofdprijs voor een sound die heel fijn je oren in walst. De audio klinkt wat warmer in vergelijking met het duurdere model en gaat daarin nooit een grens over. 

Muziek klinkt daardoor altijd levendig en natuurlijk, evenals gecontroleerd en erg precies. De soundstage klinkt daardoor zowel heel breed als intiem. Het maakt daarin niet uit naar welke muziek je luistert; vrijwel alles klinkt mooi met de IE 600 in.

Sennheiser IE 600 – conclusie

700 euro voor een setje oordoppen is een hoop geld. Maar het is geen 1.300 euro, terwijl je wel een flinke hifi-ervaring in huis haalt. Mocht je interesse hebben in dit soort producten en wil je eens ervaren hoe muziek kan klinken door neutralere oordoppen, dan is dit een prettig startpunt wanneer je óók meteen iets nieuws in huis wil halen. 

De Sennheiser IE 600 lijkt het beste van twee werelden samen te brengen: een hifi-muziekbeleving en een relatief lage prijs. Mochten de oordoppen inderdaad “decennialang meegaan”, dan klinkt 700 euro niet als een verkeerde investering. 

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.