Voor veel huismussen is een kaars aansteken hét toppunt van gezelligheid. En vlak ook het romantische effect van kaarslicht niet uit. Maar zijn kaarsen ook een alternatief om je huis te verwarmen nu de energiekosten de pan uit rijzen? En hoe zit het dan met de veiligheid en gezondheid? We laten ons licht schijnen op de kaars: van waxinelichtje tot oplaadbaar exemplaar.

We bekijken of je kaarsen alleen geschikt zijn als sfeermaker of ook om je huis te verwarmen. We leggen ook uit hoe je kaarsen veilig gebruikt.

Met kaarsen het huis verwarmen

Kaarsen worden niet meer gebruikt als belangrijkste lichtbron, maar het is wel één van de populairste sfeermakers in huis. Met een etentje staan ze op tafel, bij een verjaardag versieren ze de taart en zodra de dagen korter worden stijgt de verkoop van kaarsen tot grote hoogte. Kaarsen geven sfeer en warmte in huis, maar kun je ze ook echt gebruiken om het huis te verwarmen? Dat zou een ideale combinatie zijn, en al helemaal nu we de verwarming een paar graden lager zetten om de kosten te drukken.

Natuurlijk geven kaarsen warmte af, je hoeft maar even je hand erboven te houden en je voelt het onmiddellijk. Toch is het verwarmen van een ruimte met kaarsen niet praktisch en al helemaal niet goedkoper dan normaal stoken. Een kaars geeft ongeveer 80 watt aan warmte af, terwijl je 1600 W nodig hebt om een kamer te verwarmen. Een snelle rekensom vertelt je dat je minimaal twintig kaarsen per ruimte nodig hebt om er warmpjes bij te zitten. Een behoorlijk gedoe, want je zit ook nog met een beperkt aantal branduren en het is bovendien een onveilige manier van verwarmen.

©mtrlin - stock.adobe.com

Zijn kaarsen gezond?

Gezellig zijn kaarsen zeker, maar goed voor jou en het milieu helaas niet altijd. Kaarsen bevatten namelijk fijnstoffen, zoals paraffine en stearine, die vrijkomen zodra je het lontje aansteekt. Je ziet de stoffen niet, maar ze kunnen wel schadelijk zijn voor je gezondheid. Ben je een fervent kaarsenbrander, dan is het goed om de volgende dingen te weten:

🕯 Ventileren is heel belangrijk als je kaarsen brandt. Vooral als je er meerdere hebt staan. Zo verdeel je de roetdeeltjes beter en neemt het risico voor je gezondheid af.
🕯 Let op of de kaars goed brandt: komt er een zwarte walm vanaf, dan kunnen hier zelfs kankerverwekkende stoffen in zitten.
🕯 Zet kaarsen of waxinelichtjes liever niet in een hoog glas of vaas, want de kaarsen krijgen op deze manier te weinig zuurstof met als gevolg extra uitstoot van fijnstof. Vind je het wel mooi om je kaars ergens in te zetten, kies dan voor een open variant, zoals deze op amazon.nl.
🕯 Check de ingrediënten van je kaars en pas op met paraffine; een bijproduct van petroleum. Vooral waxinelichtjes zitten vol met deze schadelijke stof, die bij veelvuldige blootstelling kan leiden tot astma, allergieën en aantasting van het centraal zenuwstelsel.
🕯 Kies zo veel mogelijk voor kaarsen met natuurlijke ingrediënten, zoals sojawas, bijenwas, koolzaadwas en raapzaadwas. Soms zit er naast dit ingrediënt ook nog een schadelijke stof in de kaars, lees dus altijd alsnog even het label. Nog beter: koop kaarsen met bijenwas rechtstreeks bij de imker, dan weet je zeker dat het goed zit.
🕯 Pas op met geurkaarsen, hier worden ook vaak schadelijke stoffen aan toegevoegd om juist die lekkere geur te verspreiden. Wil je dat het lekker ruikt in huis, maar wel op een gezonde manier? Dan is een diffuser een goed alternatief. Of maak zelf kaarsen van bijenwas en voeg daar een paar druppels van je favoriete etherische olie aan toe.
🕯 Blaas kaarsen niet op volle longsterkte uit alsof het verjaardagskaarsjes zijn, maar doe dit op een manier dat er zo min mogelijk roet vrijkomt. Dit kun je doen door het lontje tussen twee natte vingers te knijpen, maar ook door het lontje heel even onder te dompelen in zijn eigen kaarsvet. Dat kan door een stokje of de achterkant van een lucifer even in het kaarsvet te dopen en daarna het lontje aan te raken.

©© Rido

LED-kaarsen

Gaat het je niet om de warmte, maar vooral om de gezelligheid van flikkerend kaarslicht, dan is de led-kaars een heel gezond en veilig alternatief. Deze kaarsen worden steeds 'echter' en zijn in brandende staat bijna niet van de normale kaars te onderscheiden. Ze werken meestal op batterijen of zijn oplaadbaar en je hebt er geen omkijken naar. En ... het scheelt ook een rondje schilderen na de winter.

Led-kaarsen zijn er in verschillende vormen: van grote stompkaars tot waxinelichtje, en zijn iets prijziger dan de gewone kaars. Maar doordat ze veel en veel langer meegaan dan de traditionele kaars, heb je dat geld er zo weer uit. Gek op tech? Dan zijn de nieuwste led-kaarsen ook wat voor jou, want die zijn vaak voorzien van een afstandsbediening waarmee je de sterkte van het licht en de kleur van de vlam kunt bepalen en bovendien een timer kunt zetten.

Kaarsen veilig gebruiken

Gaat er ondanks de waarschuwingen niets boven een echte kaars? Gebruik ‘m dan met mate en veilig, want de kaars is helaas maar al te vaak de oorzaak van brand. Vijf tips van de brandweer:

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.