ID.nl logo
De kaars als sfeermaker ... én ook als warmtebron?
© Rawpixel Ltd.
Gezond leven

De kaars als sfeermaker ... én ook als warmtebron?

Voor veel huismussen is een kaars aansteken hét toppunt van gezelligheid. En vlak ook het romantische effect van kaarslicht niet uit. Maar zijn kaarsen ook een alternatief om je huis te verwarmen nu de energiekosten de pan uit rijzen? En hoe zit het dan met de veiligheid en gezondheid? We laten ons licht schijnen op de kaars: van waxinelichtje tot oplaadbaar exemplaar.

We bekijken of je kaarsen alleen geschikt zijn als sfeermaker of ook om je huis te verwarmen. We leggen ook uit hoe je kaarsen veilig gebruikt.

Met kaarsen het huis verwarmen

Kaarsen worden niet meer gebruikt als belangrijkste lichtbron, maar het is wel één van de populairste sfeermakers in huis. Met een etentje staan ze op tafel, bij een verjaardag versieren ze de taart en zodra de dagen korter worden stijgt de verkoop van kaarsen tot grote hoogte. Kaarsen geven sfeer en warmte in huis, maar kun je ze ook echt gebruiken om het huis te verwarmen? Dat zou een ideale combinatie zijn, en al helemaal nu we de verwarming een paar graden lager zetten om de kosten te drukken.

Natuurlijk geven kaarsen warmte af, je hoeft maar even je hand erboven te houden en je voelt het onmiddellijk. Toch is het verwarmen van een ruimte met kaarsen niet praktisch en al helemaal niet goedkoper dan normaal stoken. Een kaars geeft ongeveer 80 watt aan warmte af, terwijl je 1600 W nodig hebt om een kamer te verwarmen. Een snelle rekensom vertelt je dat je minimaal twintig kaarsen per ruimte nodig hebt om er warmpjes bij te zitten. Een behoorlijk gedoe, want je zit ook nog met een beperkt aantal branduren en het is bovendien een onveilige manier van verwarmen.

©mtrlin - stock.adobe.com

Even de handen warmen met een kaars lukt nog wel, een heel huis helaas niet.

Belangrijkste lichtbron Ver voor het ontstaan van elektriciteit en gas was de kaars de enige lichtbron in huis. De Egyptenaren gebruikten rond 3000 voor Christus al kaarsen, al waren het toen meer brandende fakkels gemaakt van riet. Behoorlijk gevaarlijk en nogal sterk geurend. In de Middeleeuwen deed bijenwas als hoofdbestanddeel van de kaars z'n intrede, maar doordat dit goedje nogal duur was, konden alleen kerken en welgestelden ze in huis halen. Vele verbeteringen volgden, er werd geëxperimenteerd met verschillende stoffen zoals paraffine en de kaars werd voor iedereen betaalbaar.

Zijn kaarsen gezond?

Gezellig zijn kaarsen zeker, maar goed voor jou en het milieu helaas niet altijd. Kaarsen bevatten namelijk fijnstoffen, zoals paraffine en stearine, die vrijkomen zodra je het lontje aansteekt. Je ziet de stoffen niet, maar ze kunnen wel schadelijk zijn voor je gezondheid. Ben je een fervent kaarsenbrander, dan is het goed om de volgende dingen te weten:

🕯 Ventileren is heel belangrijk als je kaarsen brandt. Vooral als je er meerdere hebt staan. Zo verdeel je de roetdeeltjes beter en neemt het risico voor je gezondheid af.
🕯 Let op of de kaars goed brandt: komt er een zwarte walm vanaf, dan kunnen hier zelfs kankerverwekkende stoffen in zitten.
🕯 Zet kaarsen of waxinelichtjes liever niet in een hoog glas of vaas, want de kaarsen krijgen op deze manier te weinig zuurstof met als gevolg extra uitstoot van fijnstof. Vind je het wel mooi om je kaars ergens in te zetten, kies dan voor een open variant, zoals deze op amazon.nl.
🕯 Check de ingrediënten van je kaars en pas op met paraffine; een bijproduct van petroleum. Vooral waxinelichtjes zitten vol met deze schadelijke stof, die bij veelvuldige blootstelling kan leiden tot astma, allergieën en aantasting van het centraal zenuwstelsel.
🕯 Kies zo veel mogelijk voor kaarsen met natuurlijke ingrediënten, zoals sojawas, bijenwas, koolzaadwas en raapzaadwas. Soms zit er naast dit ingrediënt ook nog een schadelijke stof in de kaars, lees dus altijd alsnog even het label. Nog beter: koop kaarsen met bijenwas rechtstreeks bij de imker, dan weet je zeker dat het goed zit.
🕯 Pas op met geurkaarsen, hier worden ook vaak schadelijke stoffen aan toegevoegd om juist die lekkere geur te verspreiden. Wil je dat het lekker ruikt in huis, maar wel op een gezonde manier? Dan is een diffuser een goed alternatief. Of maak zelf kaarsen van bijenwas en voeg daar een paar druppels van je favoriete etherische olie aan toe.
🕯 Blaas kaarsen niet op volle longsterkte uit alsof het verjaardagskaarsjes zijn, maar doe dit op een manier dat er zo min mogelijk roet vrijkomt. Dit kun je doen door het lontje tussen twee natte vingers te knijpen, maar ook door het lontje heel even onder te dompelen in zijn eigen kaarsvet. Dat kan door een stokje of de achterkant van een lucifer even in het kaarsvet te dopen en daarna het lontje aan te raken.

©© Rido

Pas op met veel kaarsen bij elkaar.

LED-kaarsen

Gaat het je niet om de warmte, maar vooral om de gezelligheid van flikkerend kaarslicht, dan is de led-kaars een heel gezond en veilig alternatief. Deze kaarsen worden steeds 'echter' en zijn in brandende staat bijna niet van de normale kaars te onderscheiden. Ze werken meestal op batterijen of zijn oplaadbaar en je hebt er geen omkijken naar. En ... het scheelt ook een rondje schilderen na de winter.

Led-kaarsen zijn er in verschillende vormen: van grote stompkaars tot waxinelichtje, en zijn iets prijziger dan de gewone kaars. Maar doordat ze veel en veel langer meegaan dan de traditionele kaars, heb je dat geld er zo weer uit. Gek op tech? Dan zijn de nieuwste led-kaarsen ook wat voor jou, want die zijn vaak voorzien van een afstandsbediening waarmee je de sterkte van het licht en de kleur van de vlam kunt bepalen en bovendien een timer kunt zetten.

Kaarsen veilig gebruiken

Gaat er ondanks de waarschuwingen niets boven een echte kaars? Gebruik ‘m dan met mate en veilig, want de kaars is helaas maar al te vaak de oorzaak van brand. Vijf tips van de brandweer:

  1. Plaats kaarsen in een stevige houder en op een stabiele ondergrond.

  2. Zet kaarsen niet in de buurt van gordijnen: een zuchtje wind en de stof vat vlam.

  3. Plaats kaarsen niet bij een warmtebron, zoals de verwarming, open haard of een raam op het zuiden: zodra ze warm worden kunnen ze zacht worden en ombuigen.

  4. Houd kaarsen buiten bereik van kleine kinderen en dieren.

  5. Doof kaarsen altijd als je de kamer verlaat.

Kaarsen-collectie

Wil je wat echte kaarsen bestellen? Hier vind je de populairste kaarsen op bol.com
▼ Volgende artikel
Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2
Huis

Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

Watch on YouTube

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

▼ Volgende artikel
Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp
© Gorodenkoff Productions OU
Huis

Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.