Wanneer de temperaturen dalen, krijgen veel mensen last van hun handen en voeten. Ze worden koud, voelen gevoelloos of tintelend aan, en kunnen zelfs pijn gaan doen. Heb je hier ook last van? Lees dan verder voor meer uitleg en handige tips.

De symptomen van winterhanden en -tenen

Kenmerkend voor winterhanden en -tenen zijn in de eerste plaats de koude, bleke en gevoelloze vingers en tenen. Daarnaast kunnen ze ook gaan jeuken, een branderig gevoel geven, of pijnlijk en rood aanvoelen. In ernstige gevallen kunnen de handen en voeten zelfs gaan opzwellen en donkere, blauwrode plekken vertonen. Ook kunnen er blaasjes, wondjes en zweren ontstaan, bijvoorbeeld door het krabben tegen de jeuk. Behalve de handen en voeten kunnen ook andere lichaamsdelen last krijgen van winterhanden en -tenen, zoals je onderarmen, enkels, oren, neus en benen. De klachten treden vooral op bij temperaturen onder de 10 graden, vandaar de naamgeving.

Lees ook: Winterblues? Zo breng je weer een beetje zon in je leven!

Hoe ontstaan winterhanden en -tenen?

Winterhanden en -tenen worden veroorzaakt door een verminderde bloedsomloop in de kleine bloedvaten van met name de handen en voeten. Dit gebeurt bij lage temperaturen als beschermingsreactie: het lichaam probeert warmteverlies te beperken door minder bloed naar de uiteinden te sturen. Maar bij sommige mensen gaat dit proces niet goed en blijft de bloedtoevoer te lang laag. Hierdoor koelen de handen en voeten te veel af.

©zhikun sun

Wie krijgen winterhanden en -tenen?

Niet iedereen heeft evenveel last van winterhanden en -tenen. De kans wordt groter als er ook familieleden last van hebben. Vrouwen krijgen de klachten vaker dan mannen. Verder spelen leefstijlfactoren een rol. Rokers hebben bijvoorbeeld een groter risico, net als mensen die weinig bewegen of erg slank zijn. Bepaalde medicijnen, zoals bloeddrukverlagers, kunnen de bloedvaten vernauwen en het risico op winterhanden en -tenen vergroten. Ook hoge leeftijd en overgewicht zijn risicofactoren, omdat de bloedsomloop dan vaak minder optimaal is.

©FabbriDG

Hoe kun je winterhanden en -tenen voorkomen?

Gelukkig zijn er manieren om de ongemakken van winterhanden en -tenen te voorkomen. Allereerst is het belangrijk om je lichaam goed te beschermen tegen de kou. Draag mutsen, sjaals, handschoenen en warme, goed isolerende kleding wanneer het vriest. Let op dat schoenen, handschoenen en kleding niet te strak zitten, want dan snijden ze de bloedtoevoer af. Verder is het verstandig om veel te bewegen en sporten. Spieractiviteit zorgt er namelijk voor dat het bloed beter rondgepompt wordt. Doe ook regelmatig oefeningen met je handen en voeten, zoals je vuisten ballen of je tenen spreiden. Dat houdt de bloedsomloop op gang. Zorg voor een gezond gewicht en eet gevarieerd en gezond om bloedvatproblemen te voorkomen. Drink voldoende water en beperk je alcoholgebruik. Stoppen met roken verkleint eveneens het risico op winterhanden en -tenen aanzienlijk.

©zhikun sun

Wat kun je doen tegen winterhanden en -tenen?

Heb je ondanks alle voorzorgsmaatregelen toch last van winterhanden of -tenen, dan zijn er gelukkig manieren om de klachten te verzachten. Allereerst is het zaak om je handen en voeten voorzichtig op te warmen, bijvoorbeeld door ze onder je oksels of tussen de bovenbenen te houden. Smeer de huid regelmatig in met een vette crème om uitdroging tegen te gaan. Draag thermo-ondergoed, sokken en handschoenen van materialen als wol en zijde die de warmte vasthouden. Blijf de handen en voeten regelmatig bewegen om de bloedsomloop op gang te houden. Neem eventueel een ontstekingsremmer tegen de pijn. Probeer stress te verminderen, want dat is gunstig voor de doorbloeding. Ga zo nodig langs de huisarts voor advies over aanvullende behandelingen, zoals speciale zalven of voedingssupplementen.

©zhikun sun

Wil jij meer weten over gezondheid? Kijk dan onze video!

SpaceX heeft voor 250 miljard dollar xAI, het bedrijf achter X (voorheen Twitter) en ai-assistent Grok, gekocht.

SpaceX is het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk. xAI was voorheen ook in handen van Musk, maar nu zullen beide bedrijven dus gecombineerd worden. Er wordt 250 miljard dollar in eigen aandelen betaald. Daarmee wordt de waarde van SpaceX nu geschat op ongeveer 1,25 biljoen dollar.

De reden van de overname van een bedrijf van Musk door een ander bedrijf van Musk, is dat men binnen twee tot drie jaar datacenters in de ruimte kan bouwen. Zo schrijft hij in een persbericht: "De huidige ontwikkelingen in AI hangen af van grote datacentra op aarde, wat enorm voor elektriciteit en koeling vereist."

Hij vervolgt: "Er kan niet voldoen worden de wereldwijde vraag naar elektriciteit voor AI op aarde - niet eens op de korte termijn - zonder dat gemeenschappen en het milieu belast worden. Op de lange termijn is AI in de ruimte de enige manier om op te schalen."

De overname wordt dus vooral gedaan om de ruimtevaartplannen van SpaceX te combineren met de AI-plannen van xAI. Het is niet bekend of dit merkbare gevolgen gaat hebben voor X of Grok. Musk kocht een paar jaar geleden Twitter op en hernoemde het socialmediaplatform naar X.

WhatsApp introduceert een nieuwe beveiligingsstand: strikte accountinstellingen. Met één schakelaar zet je de strengste privacy- en veiligheidsopties tegelijk aan. De functie is vooral bedoeld voor gebruikers die meer risico lopen op gerichte aanvallen, zoals journalisten, politici of activisten. Hier lees je wat de nieuwe instellingen doen en hoe je ze aanzet, als je denkt dat dat voor jou nodig is.

De nieuwe stand werkt als een soort 'lockdownmodus'. Zodra je hem inschakelt, zet WhatsApp meerdere instellingen vast op de strengste stand. Daarmee wordt het moeilijker voor onbekenden om via WhatsApp contact met je te leggen of schadelijke bestanden te sturen. In ruil daarvoor wordt de app wat minder soepel in het gebruik, vooral richting mensen buiten je contactenlijst.

Niet voor iedereen nodig

Volgens WhatsApp zijn de meeste gebruikers al goed beschermd met standaardprivacy-instellingen en tweestapsverificatie. De strikte modus is bedoeld voor situaties waarin je extra voorzichtig wilt zijn, bijvoorbeeld tijdens werk met gevoelige informatie of in landen waar digitale aanvallen vaker voorkomen.

Wie de stand inschakelt, sluit als het ware alle extra sloten op zijn digitale voordeur. Handig als je tijdelijk of structureel een groter risico loopt.

Wat er gebeurt

De functie grijpt in op verschillende onderdelen van de app. Tweestapsverificatie en beveiligingsmeldingen worden automatisch geactiveerd en vastgezet. Berichten, bijlagen en media van onbekende afzenders worden geblokkeerd, en linkvoorbeelden verdwijnen uit chats. Ook oproepen van onbekende nummers worden standaard gedempt, waarbij je IP-adres verborgen blijft.

Daarnaast kunnen alleen contacten - of een door jou gekozen lijst - je toevoegen aan groepen of je profielinformatie bekijken. Zo voorkom je dat buitenstaanders eenvoudig meer over je te weten komen.

Inschakelen en beschikbaarheid

De nieuwe stand is te vinden via Instellingen > Privacy > Geavanceerd > Strikte accountinstellingen. WhatsApp rolt de optie in de komende weken gefaseerd uit. De instelling is alleen beschikbaar op je smartphone of je Mac; via WhatsApp Web of WhatsApp Windows kun je hem niet aanpassen. Zodra de stand actief is, zie je precies welke onderdelen zijn vergrendeld.

Extra beveiliging in de achtergrond

WhatsApp meldt dat het daarnaast steeds meer onderdelen van de app herschrijft in Rust, een programmeertaal die bekendstaat om zijn sterke geheugenbeveiliging. Daarmee moeten kwetsbaarheden in de verwerking van media en berichten lastiger te misbruiken zijn door spyware of andere aanvallen.