Jaarlijks krijgen miljoenen Nederlanders te maken met luchtweginfecties zoals verkoudheid en griep. Deze twee ziektes worden vaak door elkaar gehaald, maar zijn wel degelijk verschillend. In dit artikel leggen we eerst uit wat griep en verkoudheid precies zijn. Vervolgens gaan we in op de belangrijkste verschillen, zodat je ze beter kunt onderscheiden.

Wat is verkoudheid?

Een verkoudheid, ook wel nasofaryngitis genoemd, is een infectie van de bovenste luchtwegen. Het wordt veroorzaakt door rhinovirussen en coronavirussen. Er bestaan honderden verschillende varianten van deze virussen. Iedereen kan ermee besmet raken, op elke leeftijd. Een verkoudheid begint vaak met niezen, een loopneus en irritatie van de keel. Daarna ontstaan symptomen als hoesten, hoofdpijn en een ziek gevoel. In zeldzame gevallen kan ook koorts optreden.

De klachten zijn het gevolg van een ontstekingsreactie in de neus, keelholte, bijholtes en luchtwegen. De incubatietijd van een verkoudheid, de tijd tussen besmetting en ziek worden, is kort: één tot drie dagen. Verkoudheid is besmettelijk vanaf een dag voor het uitbreken van symptomen, tot ongeveer een week erna. De ziekte is zeer besmettelijk en verspreidt zich gemakkelijk via hoesten, niezen en handcontact.

Een verkoudheid gaat vanzelf over, meestal binnen zeven tot tien dagen. Er bestaat geen behandeling die het verkoudheidsvirus aanpakt. Wel kunnen klachten worden verlicht met pijnstillers en neussprays. Complicaties komen zelden voor, behalve bij mensen met een verminderde weerstand. Dan kan een bacteriële bij-infectie ontstaan, zoals sinusitis, oorontsteking of longontsteking.

Wat is griep?

Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Er bestaan drie typen: influenza A, B en C. Influenza A en B zorgen voor griepepidemieën, terwijl het C-virus alleen milde klachten geeft. Het griepvirus muteert continu, waardoor onze opgebouwde immuniteit afneemt.

Besmetting met het griepvirus leidt tot plotselinge koorts, spierpijn, hoofdpijn en algehele malaise. Ook hoesten, keelpijn en verlies van eetlust komen veel voor. De koorts is bij griep hoger dan 38 graden Celsius. De ziekte duurt gemiddeld één tot twee weken. De incubatietijd van griep is één tot vier dagen. Het virus verspreidt zich niet alleen via druppels, maar ook via de lucht. Griep is zeer besmettelijk: één zieke kan gemiddeld drie anderen aansteken. De besmettelijkheid begint een dag voor het ontstaan van symptomen en houdt ongeveer een week aan.

Bij gezonde mensen geneest griep vanzelf. Wel bestaat bij griep een verhoogd risico op complicaties, zoals longontsteking, bronchitis, middenoorontsteking en in zeldzame gevallen ook hartspierontsteking. Dat komt vooral voor bij ouderen, chronisch zieken en mensen met een verminderde weerstand.

Jaarlijks laat het RIVM het griepvaccin aanpassen aan de verwachte virusstammen. Vaccinatie wordt aangeraden voor 60-plussers, chronisch zieken, zwangere vrouwen en zorgmedewerkers. Ook zijn antivirale middelen beschikbaar, maar die werken alleen als ze binnen 48 uur na aanvang van de symptomen worden ingenomen.

De verschillen tussen griep en verkoudheid

Ondanks overlappende symptomen zijn er duidelijke verschillen tussen griep en verkoudheid. Zo is de oorzaak bijvoorbeeld anders. Verkoudheid wordt veroorzaakt door honderden verschillende rhino- en coronavirussen die het hele jaar door circuleren. Griep daarentegen wordt zoals gezegd veroorzaakt door influenza A- en B-virussen, die vooral in de wintermaanden pieken. Ook is het begin van griep meestal veel plotselinger en heftiger.

Griep begint acuut met hoge koorts boven de 38 graden, spierpijn en algehele malaise. Bij een verkoudheid is de start milder, met lichte keelpijn en niezen als eerste verschijnselen. Pas daarna volgt eventueel een lichte koorts. De symptomen bij griep zijn over het algemeen een stuk ernstiger. Denk aan hoge koorts die blijft aanhouden, zware spierpijn, uitputting en zweten. Bij verkoudheid blijft de koorts meestal uit of is deze maximaal licht verhoogd. Ook zijn vermoeidheid en spierpijn minder uitgesproken.

Wat betreft de duur zien we ook verschillen. Een verkoudheid is meestal na vijf tot tien dagen weer voorbij. Griep duurt gemiddeld één tot twee weken. Met name hoesten kan bij beide aandoeningen nog lang aanhouden door blijvende prikkeling van de luchtwegen.

Griep is besmettelijker dan verkoudheid. Het griepvirus verspreidt zich namelijk niet alleen via kleine druppeltjes, maar ook via de lucht op grotere afstand. Bij verkoudheid blijft transmissie beperkt tot hoesten, niezen en contact met snot en slijm. Daarnaast verhoogt griep voor alle leeftijden het risico op gevaarlijke medische complicaties, zoals longontsteking, bronchitis, middenoorontsteking en hartspierontsteking.

Bij verkoudheid is dit risico veel lager, behalve bij ouderen en mensen met een sterk verminderde weerstand. Behandeling van griep is mogelijk met antivirale middelen en jaarlijkse vaccinatie. Voor verkoudheid bestaan dergelijke specifieke maatregelen niet. Hierbij is de therapie puur gericht op symptomen bestrijden. We hebben de grootste verschillen op een rijtje gezet in de onderstaande tabel:

Belangrijk om te weten voor iedereen die Dispatch op een Switch of Switch 2 wil aanschaffen: de game is op die platforms gecensureerd, en dit kan niet uitgezet worden.

Dispatch kwam afgelopen jaar al uit op platforms als pc en PlayStation 5, en is sinds eerder deze week ook te koop voor Nintendo Switch en Nintendo Switch 2. Veel Switch-gamers keken al lange tijd uit naar de release van deze geprezen indiegame.

Censuur in Dispatch

Nu blijkt echter dat Dispatch op Switch-consoles gecensureerd is. De game bevat zo nu en dan scènes waarin (getekende) naaktheid voorkomt. Ook zitten er andere volwassen beelden in, zoals het opsteken van een middelvinger. In de andere platformversies zit er als optie de mogelijkheid deze beelden te censureren, maar spelers kunnen dit zelf bepalen door het aan of uit te zetten.

Op Switch en Switch 2 blijkt dit dus niet het geval: daar is het censuur vooralsnog verplicht. Volgens Dispatch-ontwikkelaar AdHoc (via Eurogamer) is dit gedaan omdat de game aan bepaalde regels moet doen om op de Nintendo eShop uit te komen.

Het lijkt er dan ook niet op dat er een patch uitkomt waarmee spelers het alsnog zelf kunnen bepalen, al is de kritiek online niet mals. Mocht die kritiek groeien, dan wordt er wellicht alsnog wat aan gedaan, maar dit is vooralsnog niet bevestigd.

Mogelijk heeft het te maken met strengere regels in bepaalde regio's - zoals Japan. Het zou kunnen dat AdHoc er voor heeft gekozen één versie van het spel voor alle regio's uit te brengen, waardoor het censuur voor alle regio's geldt. In Japan is de PS5-versie van de game bijvoorbeeld ook gecensureerd.

Nintendo heeft in een statement aan NintendoLife niet veel meer duidelijkheid gegeven over de situatie. Het bedrijf benadrukt dat leeftijdsclassificaties door onafhankelijke organisaties worden gegeven, maar dat het ook zelf richtlijnen voor zijn platforms heeft. "We informeren partners wanneer hun games niet aan deze richtlijnen voldoen, maar Nintendo past zelf niet de content van partners aan."

Nintendo en volwassen games

Nintendo zelf heeft in het verleden enkele controversiële keuzes gemaakt rondom censuur. Nintendo's spelcomputers staan er om bekend dat ze voor de hele familie bedoeld zijn, en in het verleden zorgde dit er bijvoorbeeld voor dat rood bloed met een andere kleur werd vervangen.

De laatste jaren leek Nintendo echter steeds coulanter te worden op het gebied van het vertonen van geweld en andere volwassen beelden in games. Diverse andere Switch 2- en Switch-games tonen wel volwassen materiaal, dus het is niet duidelijk waarom Dispatch dan toch gecensureerd is. Wellicht ligt het aan de combinatie met de tekenfilmachtige beelden in de game.

Over Dispatch

Dispatch draait om de aan lager wal geraakte superheld Robert Robertson. Tegenwoordig vult hij zijn tijd met een kantoorbaan, waarbij hij de administratie van andere superhelden verzorgt. Toch hoopt hij zelf uiteindelijk ook weer de held uit te kunnen hangen.

De game heeft daarmee een focus op het narratief, en doet daardoor meer dan eens denken aan de adventuregames van Telltale Games. Ontwikkelaar AdHoc bestaat dan ook gedeeltelijk uit voormalige werknemers van de studio achter de The Walking Dead-spellen.

Dispatch heeft daarbij een sterrencast die de rollen van de personages vervullen. Denk aan Aaron Paul (in de rol van de hierboven genoemde Robert), Jeffrey Wright (The Last of Us, Westworld, Matthew Mercer en Laura Bailey.

Dispatch is gestructureerd als een seizoen van een serie - de game kwam uit verspreid over meerdere episodes. AdHoc heeft eerder al laten weten dat een 'tweede seizoen' wordt overwogen.

Het is tijdelijk mogelijk om het eerste seizoen van de Amazon Prime Video-serie Fallout geheel gratis te zien.

De Fallout-serie is normaliter alleen te zien door een Amazon Prime Video-abonnement af te sluiten, maar de komende tijd zal het bedrijf gratis de afleveringen van het eerste seizoen op YouTube uitbrengen. Op moment van schrijven staan de eerste twee afleveringen er op, en de komende dagen volgt de rest.

De gratis afleveringen kunnen via het YouTube-kanaal van Amazon Prime Video bekeken worden. Tot 12 februari kan het eerste seizoen gratis via YouTube bekeken worden.

De gratis afleveringen zijn duidelijk bedoeld als promotie voor de serie, waarvan het tweede seizoen nu bezig is op Amazon Prime Video. Op 1 februari zal de laatste aflevering van dat tweede seizoen op Amazon Prime Video verschijnen.

Het succes van Fallout

In 2024 begon de fictieve Fallout-serie al op Amazon Prime Video, gebaseerd op de games van Bethesda. Met acteurs als Ella Purnell, Walton Goggins en Kyle MacLachlan wordt een alternatieve geschiedenis (en toekomst) geschetst waarbij de Verenigde Staten door een nucleaire winter geteisterd worden. Diverse samenlevingen houden het jarenlang vol in schuilkelders, en wanneer ze daar weer uit durven te komen, maken ze kennis met een aardoppervlakte die voorgoed veranderd is.

De serie bleek een grote hit en het eerste seizoen behaalde meer dan honderd miljoen kijkers. Ondertussen is al bevestigd dat er een derde seizoen komt - de opnames daarvan zullen in mei van start gaan.

Ook werkt Amazon aan een realityshow rondom Fallout, waarin deelnemers in een schuilkelder moeten leven en deel zullen nemen aan diverse spellen. Volgens de beschrijving "is het een spel van machtspatronen, populariteit en sociale strategieën waarbij uiteindelijk een gigantische geldprijs gewonnen kan worden". Verdere concrete detail zijn er nog niet, en het is ook niet duidelijk vanaf wanneer de realityshow op Amazon Prime Video te zien zal zijn.