Steeds meer daken in Nederland worden voorzien van zonnepanelen. De meeste daarvan zijn zwart of blauw en maken gebruik van zonnecellen gemaakt van kristallijn silicium. De kans is groot dat je over enkele jaren steeds vaker een ander soort zonnepanelen zult tegenkomen. Deze ontwikkelingen zijn op het gebied van zonnepanelen.

Hoewel zonnepanelen pas deze eeuw écht op grote schaal door consumenten worden gekocht, bestaat de technologie al veel langer. De eerste zonnecel werd namelijk in de jaren 50 ontwikkeld door een aantal onderzoekers van Bell Labs, van origine een ontwikkelingslab van het Amerikaanse telecombedrijf AT&T. 

Door de jaren heen is de efficiëntie van zonnepanelen flink verbeterd en zijn de fabricagekosten een stuk lager geworden. Waar het rendement aanvankelijk ongeveer 6 procent bedroeg, is dat opgelopen tot ruim 20 procent. Volgens de Nederlandse onderzoeksorganisatie TNO is de hoogst behaalde efficiëntie van een zonnecel op basis van silicium nu zelfs al meer dan 26 procent. Het is te verwachten dat dit de komende jaren nog op zal lopen.

Innovaties in zonnecellen

Hoewel zonnepanelen steeds betaalbaarder worden (niet alleen door lagere productiekosten, maar ook door de afschaffing van 21 procent btw op zonnepanelen), zijn ze nog altijd niet bepaald goedkoop te noemen. Ook wordt er nog hard gewerkt om de efficiëntie van zonnepanelen nog verder omhoog te krijgen. 

Zo meldde de TU Delft recent dat een Chinees bedrijf nieuwe zonnecellen heeft ontwikkeld die meer dan 25 procent efficiënter zijn dan de huidige zonnecellen. Deze efficiëntere zonnecellen zijn overigens gewoon van kristallijn silicium gemaakt, wat ook in huidige zonnepanelen de norm is.

In de toekomst wordt er in plaats van het veelgebruikte kristallijn silicium mogelijk vaker gebruikgemaakt van perovskiet in zonnecellen. Uit recent onderzoek blijkt namelijk dat zonnecellen die gebruikmaken van dit materiaal net zo efficiënt kunnen zijn als zonnecellen van kristallijn.

Perovskiet, wat vernoemd is naar de Russische mineraloog Perovski, is een stuk goedkoper om te maken dan kristallijn silicium, waardoor de kosten van zonnepanelen naar beneden kunnen gaan. Het materiaal kan ook gebruikt worden in bijvoorbeeld flexibele zonnepanelen.

Meer weten over de typen zonnepanelen die momenteel veel gebruikt worden? Je leest het op ID.nl.

Flexibele zonnepanelen

Ook worden er steeds nieuwere toepassingen gezocht voor technologieën die al langer bestaan. Flexibele zonnepanelen zijn op zichzelf bijvoorbeeld niet nieuw, maar er komen wel steeds meer toepassingen voor. Zo worden dit soort buigbare panelen onder meer gebruikt op auto’s, boten en campers. 

Ook is het mogelijk om ze te plaatsen op bijvoorbeeld een kampeertent of over dakpannen. Door de buigbaarheid van dit soort zonnepanelen zijn ze ook geschikt voor gebouwen met een afwijkende architectuur, zoals een gebogen dak. 

Reguliere zonnepanelen zijn relatief zwaar en kunnen daardoor niet zomaar op een boot of caravan worden geplaatst. Flexibele zonnepanelen zijn erg dun en zijn licht van gewicht, waardoor ze beter geschikt zijn voor gebruik op het dak van voertuigen. 

©ArgitopIA - stock.adobe.com

Zonnedakpannen

Naast het plaatsen van flexibele zonnepanelen over dakpannen, zijn er ook zogenoemde zonnedakpannen. Deze zonnedakpannen zien er wat fraaier uit dan traditionele zonnepanelen, omdat ze het gehele dak beslaan. Over het algemeen zal je zonnedakpannen echter alleen willen plaatsen in het geval van een nieuwbouwwoning of wanneer het dak van je huidige woning vervangen moet worden.

Wel zijn ze momenteel een stuk duurder dan gewone zonnepanelen en wederom zijn ze iets minder efficiënt. Dit komt voor een deel doordat ze een bolling hebben waar geen zonnecel op geplaatst kan worden. Er vindt echter ook geen ventilatie plaats onder de dakpannen, waardoor ze heter worden en dus in efficiëntie inleveren.

Overweeg je zonnepanelen te plaatsen? Kijk nu onze kennissessie over zonnepanelen terug.

©iaremenko - stock.adobe.com

Transparante zonnepanelen

Ook transparante of doorzichtige zonnepanelen worden steeds vaker gebruikt. Ze bieden uitkomst als je zonnepanelen wil plaatsen op een veranda, serre, carport of overkapping. Omdat transparante zonnepanelen voor grotendeels lichtdoorlatend zijn, kun je van de zon blijven genieten terwijl er stroom wordt opgewekt. Doorzichtige zonnepanelen zijn wel iets minder efficiënt en ook nog iets prijziger dan reguliere zonnepanelen, maar de efficiëntie zal verbeteren naarmate de ontwikkeling vordert.

Transparante zonnepanelen kun je de komende jaren ook steeds vaker verwachten in ramen. Ze worden ook wel zonneramen genoemd. Er zijn verschillende technologieën om zonne-energie op te wekken door middel van een raam. Het Amerikaanse SolarWindow heeft bijvoorbeeld een speciale coating ontwikkeld die op een raam kan worden aangebracht.

TNO heeft op zijn beurt een lichtgetint glasraam ontwikkeld dat zonne-energie opwekt. Er wordt gebruikgemaakt van dunnefilm-zonnecellen die gemaakt zijn van perovskiet. Het is de bedoeling dat zo’n zonneraam minstens 20 procent aan zonlicht doorlaat en minimaal 10 procent moet worden omgezet in zonne-energie. 

Lees ook: Wat is de terugverdientijd van zonnepanelen?

©wladimir bulgar

Alle kleuren van de regenboog

Waar zonnepanelen doorgaans zwart of blauw van kleur zijn, zullen deze standaardkleuren steeds meer plaats gaan maken voor andere kleuropties. De kleur kan tegenwoordig worden aangepast door een speciale coating aan te brengen op het glas. 

Er zijn echter weinig aanbieders die gekleurde zonnepanelen in het assortiment hebben. Door de afwijkende kleuren zijn de panelen bovendien duurder dan blauwe of zwarte zonnepanelen. Blauwe en zwarte zonnepanelen krijgen hun kleur door de materiaalkeuze. Andere kleuren zijn mogelijk, maar daarvoor is een speciale coating of andere soort behandeling nodig. Hierdoor hebben ze een lagere energieopbrengst. 

Gekleurde zonnepanelen zullen bij de consument wat minder in trek zijn dan bij bedrijven en organisaties. Veel consumenten kopen zonnepanelen namelijk in de kleur van hun dak, zodat ze minder opvallen. Oranje of rode zonnepanelen zullen waarschijnlijk wel vaker worden geplaatst op daken van huizen met oranje of rode dakpannen.

Voor gebouwen van bedrijven en organisaties bieden gekleurde zonnepanelen de mogelijkheid om de esthetiek drastisch aan te passen. Er zijn tegenwoordig ook zonnepanelen voor tegen de gevels van gebouwen. Naast dat zonnepanelen hierdoor een belangrijk onderdeel van de architectuur worden, kan zonne-energie hierdoor ook op meerdere plekken worden opgewekt dan enkel op het dak.

Volledig recyclebare zonnepanelen 

Een belangrijke ontwikkeling op het gebied van zonnepanelen is die van recyclebare panelen. Zonnepanelen gaan gemiddeld ongeveer 25 jaar mee, maar na die levensduur worden ze momenteel vernietigd. 

TNO werkt samen met enkele andere bedrijven aan een technologie om zonnepanelen te kunnen recyclen door middel van een nieuwe inkapseling. Deze zogeheten D4R-zonnepanelen kunnen bijdragen aan een optimale recycling aan het einde van de levensduur. Er wordt ook onderzocht hoe het silicium uit bestaande zonnepanelen geoogst kan worden om hergebruik mogelijk te maken, bijvoorbeeld in nieuwe zonnepanelen of in accu’s en andere producten.

Zelf energieverbruik bijhouden? Gebruik een verbruiksmeter, bijvoorbeeld deze👇🏻

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!

Zo! Dat was niet alleen de langste, maar voor velen ook meteen de beste State of Play ooit! Met meer dan 25 titels op het menu stond deze showcase vooral bij Simon dik op z’n buik geschreven. Samen met Martin en Jacco blikt hij terug op (bijna) alles wat voorbij kwam, en duiken ze dieper in onder andere: God of War: Sons of Sparta, Kena: Scars of Kosmora, Castlevania: Belmont’s Curse, Project Windless en natuurlijk de aangekondigde John Wick-game! Benieuwd wat de jongens ervan vonden? Check dan als de wiedeweerga deze speciale extra aflevering, baklap!

00:00 Intro
02:20 Ons oordeel
09:20 Project Windless
11:35 Resident Evil Requiem
13:35 Kena: Scars of Kosmora
19:00 Legacy of Kain: Defiance Remastered / Ascendance
22:45 Yakoh Shinobi Ops
27:25 Dead or Alive
31:45 Control: Resonant
36:05 Beast of Reincarnation
37:15 Neva: Prologue
39:05 Star Wars: Galactic Racer
42:35 Metal Gear Solid Collection 2
45:15 Castlevania: Belmont’s Curse
49:15 Silent Hill: Townfall
52:10 John Wick
54:35 God of War Trilogy Remake
56:35 God of War: Sons of Sparta
01:03:00 Horizon Hunters: Gathering
01:04:45 Onze Reddit-aankondiging
01:06:45 Outro

Je kan ook de podcast beluisteren hieronder of via deze link!