Steeds meer daken in Nederland worden voorzien van zonnepanelen. De meeste daarvan zijn zwart of blauw en maken gebruik van zonnecellen gemaakt van kristallijn silicium. De kans is groot dat je over enkele jaren steeds vaker een ander soort zonnepanelen zult tegenkomen. Deze ontwikkelingen zijn op het gebied van zonnepanelen.

Hoewel zonnepanelen pas deze eeuw écht op grote schaal door consumenten worden gekocht, bestaat de technologie al veel langer. De eerste zonnecel werd namelijk in de jaren 50 ontwikkeld door een aantal onderzoekers van Bell Labs, van origine een ontwikkelingslab van het Amerikaanse telecombedrijf AT&T. 

Door de jaren heen is de efficiëntie van zonnepanelen flink verbeterd en zijn de fabricagekosten een stuk lager geworden. Waar het rendement aanvankelijk ongeveer 6 procent bedroeg, is dat opgelopen tot ruim 20 procent. Volgens de Nederlandse onderzoeksorganisatie TNO is de hoogst behaalde efficiëntie van een zonnecel op basis van silicium nu zelfs al meer dan 26 procent. Het is te verwachten dat dit de komende jaren nog op zal lopen.

Innovaties in zonnecellen

Hoewel zonnepanelen steeds betaalbaarder worden (niet alleen door lagere productiekosten, maar ook door de afschaffing van 21 procent btw op zonnepanelen), zijn ze nog altijd niet bepaald goedkoop te noemen. Ook wordt er nog hard gewerkt om de efficiëntie van zonnepanelen nog verder omhoog te krijgen. 

Zo meldde de TU Delft recent dat een Chinees bedrijf nieuwe zonnecellen heeft ontwikkeld die meer dan 25 procent efficiënter zijn dan de huidige zonnecellen. Deze efficiëntere zonnecellen zijn overigens gewoon van kristallijn silicium gemaakt, wat ook in huidige zonnepanelen de norm is.

In de toekomst wordt er in plaats van het veelgebruikte kristallijn silicium mogelijk vaker gebruikgemaakt van perovskiet in zonnecellen. Uit recent onderzoek blijkt namelijk dat zonnecellen die gebruikmaken van dit materiaal net zo efficiënt kunnen zijn als zonnecellen van kristallijn.

Perovskiet, wat vernoemd is naar de Russische mineraloog Perovski, is een stuk goedkoper om te maken dan kristallijn silicium, waardoor de kosten van zonnepanelen naar beneden kunnen gaan. Het materiaal kan ook gebruikt worden in bijvoorbeeld flexibele zonnepanelen.

Meer weten over de typen zonnepanelen die momenteel veel gebruikt worden? Je leest het op ID.nl.

Flexibele zonnepanelen

Ook worden er steeds nieuwere toepassingen gezocht voor technologieën die al langer bestaan. Flexibele zonnepanelen zijn op zichzelf bijvoorbeeld niet nieuw, maar er komen wel steeds meer toepassingen voor. Zo worden dit soort buigbare panelen onder meer gebruikt op auto’s, boten en campers. 

Ook is het mogelijk om ze te plaatsen op bijvoorbeeld een kampeertent of over dakpannen. Door de buigbaarheid van dit soort zonnepanelen zijn ze ook geschikt voor gebouwen met een afwijkende architectuur, zoals een gebogen dak. 

Reguliere zonnepanelen zijn relatief zwaar en kunnen daardoor niet zomaar op een boot of caravan worden geplaatst. Flexibele zonnepanelen zijn erg dun en zijn licht van gewicht, waardoor ze beter geschikt zijn voor gebruik op het dak van voertuigen. 

©ArgitopIA - stock.adobe.com

Zonnedakpannen

Naast het plaatsen van flexibele zonnepanelen over dakpannen, zijn er ook zogenoemde zonnedakpannen. Deze zonnedakpannen zien er wat fraaier uit dan traditionele zonnepanelen, omdat ze het gehele dak beslaan. Over het algemeen zal je zonnedakpannen echter alleen willen plaatsen in het geval van een nieuwbouwwoning of wanneer het dak van je huidige woning vervangen moet worden.

Wel zijn ze momenteel een stuk duurder dan gewone zonnepanelen en wederom zijn ze iets minder efficiënt. Dit komt voor een deel doordat ze een bolling hebben waar geen zonnecel op geplaatst kan worden. Er vindt echter ook geen ventilatie plaats onder de dakpannen, waardoor ze heter worden en dus in efficiëntie inleveren.

Overweeg je zonnepanelen te plaatsen? Kijk nu onze kennissessie over zonnepanelen terug.

©iaremenko - stock.adobe.com

Transparante zonnepanelen

Ook transparante of doorzichtige zonnepanelen worden steeds vaker gebruikt. Ze bieden uitkomst als je zonnepanelen wil plaatsen op een veranda, serre, carport of overkapping. Omdat transparante zonnepanelen voor grotendeels lichtdoorlatend zijn, kun je van de zon blijven genieten terwijl er stroom wordt opgewekt. Doorzichtige zonnepanelen zijn wel iets minder efficiënt en ook nog iets prijziger dan reguliere zonnepanelen, maar de efficiëntie zal verbeteren naarmate de ontwikkeling vordert.

Transparante zonnepanelen kun je de komende jaren ook steeds vaker verwachten in ramen. Ze worden ook wel zonneramen genoemd. Er zijn verschillende technologieën om zonne-energie op te wekken door middel van een raam. Het Amerikaanse SolarWindow heeft bijvoorbeeld een speciale coating ontwikkeld die op een raam kan worden aangebracht.

TNO heeft op zijn beurt een lichtgetint glasraam ontwikkeld dat zonne-energie opwekt. Er wordt gebruikgemaakt van dunnefilm-zonnecellen die gemaakt zijn van perovskiet. Het is de bedoeling dat zo’n zonneraam minstens 20 procent aan zonlicht doorlaat en minimaal 10 procent moet worden omgezet in zonne-energie. 

Lees ook: Wat is de terugverdientijd van zonnepanelen?

©wladimir bulgar

Alle kleuren van de regenboog

Waar zonnepanelen doorgaans zwart of blauw van kleur zijn, zullen deze standaardkleuren steeds meer plaats gaan maken voor andere kleuropties. De kleur kan tegenwoordig worden aangepast door een speciale coating aan te brengen op het glas. 

Er zijn echter weinig aanbieders die gekleurde zonnepanelen in het assortiment hebben. Door de afwijkende kleuren zijn de panelen bovendien duurder dan blauwe of zwarte zonnepanelen. Blauwe en zwarte zonnepanelen krijgen hun kleur door de materiaalkeuze. Andere kleuren zijn mogelijk, maar daarvoor is een speciale coating of andere soort behandeling nodig. Hierdoor hebben ze een lagere energieopbrengst. 

Gekleurde zonnepanelen zullen bij de consument wat minder in trek zijn dan bij bedrijven en organisaties. Veel consumenten kopen zonnepanelen namelijk in de kleur van hun dak, zodat ze minder opvallen. Oranje of rode zonnepanelen zullen waarschijnlijk wel vaker worden geplaatst op daken van huizen met oranje of rode dakpannen.

Voor gebouwen van bedrijven en organisaties bieden gekleurde zonnepanelen de mogelijkheid om de esthetiek drastisch aan te passen. Er zijn tegenwoordig ook zonnepanelen voor tegen de gevels van gebouwen. Naast dat zonnepanelen hierdoor een belangrijk onderdeel van de architectuur worden, kan zonne-energie hierdoor ook op meerdere plekken worden opgewekt dan enkel op het dak.

Volledig recyclebare zonnepanelen 

Een belangrijke ontwikkeling op het gebied van zonnepanelen is die van recyclebare panelen. Zonnepanelen gaan gemiddeld ongeveer 25 jaar mee, maar na die levensduur worden ze momenteel vernietigd. 

TNO werkt samen met enkele andere bedrijven aan een technologie om zonnepanelen te kunnen recyclen door middel van een nieuwe inkapseling. Deze zogeheten D4R-zonnepanelen kunnen bijdragen aan een optimale recycling aan het einde van de levensduur. Er wordt ook onderzocht hoe het silicium uit bestaande zonnepanelen geoogst kan worden om hergebruik mogelijk te maken, bijvoorbeeld in nieuwe zonnepanelen of in accu’s en andere producten.

Zelf energieverbruik bijhouden? Gebruik een verbruiksmeter, bijvoorbeeld deze👇🏻

Je bent onderweg en ziet dat je telefoon nog maar vijf procent batterij heeft. Op dat moment is een powerbank precies wat je nodig hebt. Alleen: welke? De juiste keuze begint met twee vragen: hoeveel energie heb je onderweg nodig en hoe snel moet die energie eruit kunnen?

Capaciteit: mAh is handig, maar reken in Wh

In de specificaties van powerbanks zie je bijna altijd een getal in milliampère-uur (mAh). Maar daarbij moet je je wel realiseren dat dat niet het hele verhaal is. Fabrikanten geven die mAh vaak op bij de interne batterijspanning van de cellen in de powerbank (meestal rond 3,6 tot 3,7 volt). Jouw telefoon laadt meestal via 5 volt, en bij snelladen soms op 9 of 12 volt. Die omzetting kost energie.

Zie de powerbank als een watertank met een kraan die je moet omzetten naar een andere maat aansluiting. Dat omzetten levert altijd wat verlies op. Daarom haal je in de praktijk niet 10.000 mAh uit 10.000 mAh. Reken grofweg met een bruikbare opbrengst die vaak ergens rond de 60 tot 80 procent ligt, afhankelijk van de kwaliteit van de elektronica en hoe je laadt. Met 10.000 mAh kun je een gemiddelde smartphone daarom meestal geen twee keer volledig vullen, maar eerder ongeveer anderhalf keer. Heb je een telefoon met een kleinere accu, dan kom je dichter bij de opgegeven twee keer; met een grotere accu haal je dat juist minder snel.

Wil je wat preciezer rekenen, kijk dan naar wattuur (Wh). Dat is de eenheid die echt iets zegt over hoeveel energie erin zit. Een eenvoudige omrekening helpt: Wh = (mAh × volt) / 1000. Staat er op de powerbank bijvoorbeeld 10.000 mAh bij 3,7 V, dan is dat ongeveer 37 Wh aan energie in de cellen, voordat je het omzetverlies meeneemt.

Hoeveel capaciteit heb je echt nodig?

Als je vooral een extra lading voor je telefoon zoekt op een lange dag, dan zit je met 10.000 mAh in de praktijk vaak goed. Is 'bijna vol' al al genoeg, dan kan 5.000 mAh ook, maar reken er dan niet op dat je elke moderne smartphone die helemaal leeg is weer volledig volgeladen krijgt. Ga je een weekend weg of laad je meerdere apparaten op, dan is 20.000 mAh een logische stap. Je hebt dan meer oplaadcapaciteit, maar houd er wel rekening mee dat dat ook betekent dat de powerbank groter en zwaarder is.

Voor tablets geldt hetzelfde principe, alleen is de interne accu meestal groter dan die van een telefoon. Daardoor lijkt een powerbank die voor je telefoon prima is, bij een tablet ineens snel leeg. Dat is niet vreemd: je giet simpelweg meer water in een grotere emmer. Voor laptops ligt het net even anders: daar draait het niet alleen om capaciteit, maar vooral om het vermogen (wattage). Daar komen we zo op terug.

🔋Tot zover ging het over de hoeveelheid energie (mAh/Wh). De volgende stap is de afgifte: met welk vermogen (watt) kan de powerbank die energie aan je telefoon, tablet of laptop leveren? 

Snelheid: wattage maakt het verschil

Capaciteit zegt iets over hoe vaak je kunt laden. Snelheid gaat over wattage: hoeveel vermogen de powerbank kan leveren. Dat vermogen is vooral relevant als je snel wilt bijladen, of als je een tablet of laptop wilt opladen. USB-c is daarbij de norm geworden, en USB Power Delivery (PD) is de techniek waarmee lader en toestel afspraken maken over spanning en stroom. Je powerbank en je telefoon of laptop stemmen dat onderling af, zodat laden snel kan zonder dat het onveilig wordt. Daarvoor moeten de poort en je kabel het wel ondersteunen. Let daarom ook op de aansluitingen: usb-c heb je nodig voor snelladen met Power Delivery, terwijl usb-a vooral handig is als je oudere kabels of accessoires gebruikt.

©vadish - stock.adobe.com

Eén powerbank voor telefoon én laptop: waar je op let

Een laptop opladen vraagt meer dan een telefoon. Bij een telefoon kom je vaak weg met 10 tot 20 watt. Een laptop heeft meestal 45 watt of meer nodig, en veel modellen werken prettiger met 65 watt of hoger, zeker als je tijdens het laden ook blijft werken. De beste snelcheck is simpel: kijk naar het wattage van je eigen laptoplader. Dat is je richtgetal. Zit je daar ver onder, dan kan het laden extreem traag worden, of je laptop accepteert de lader helemaal niet.

Ook de juiste kabel is belangrijk. Voor hogere vermogens is niet elke usb-C-kabel geschikt. Tot ongeveer 60 watt (meestal 20 V bij 3 A) gaat het vaak goed met een kabel die expliciet 3 A ondersteunt. Ga je boven de 60 watt, dan heb je doorgaans een usb-c-kabel nodig die 5 A aankan. Zulke kabels hebben meestal een kleine chip in de stekker, een zogeheten e-marker. Die chip vertelt aan de powerbank en je laptop dat de kabel veilig meer stroom kan verwerken. Zie het als een identiteitsbewijs: zonder e-marker schakelt het systeem vaak terug naar een lagere stand, zodat het laden langzamer gaat en de kabel niet te warm wordt. Kijk in de specificaties of op de kabel zelf of er 3 A (tot circa 60 W) of 5 A (voor hogere vermogens) staat; dat is de snelste check. 

Formaat en gewicht: energie weegt nu eenmaal wat

Meer capaciteit betekent meestal meer cellen, en dus meer gewicht. Een powerbank van 20.000 mAh zit vaak ergens in de buurt van 350 tot 500 gram. Dat voelt in een jaszak al snel log. In een rugtas valt het mee. Stel jezelf dus de vraag: wil je elke dag een kleine powerbank mee voor noodgevallen, of is dat voor jou niet genoeg en ga je dus voor een grotere powerbank? 

Veiligheid: kies niet alleen op prijs

Bij draagbare accu's wil je geen twijfel over veiligheid. Een powerbank hoort bescherming te hebben tegen oververhitting, overladen en kortsluiting, maar bij heel goedkope modellen is dat niet altijd goed geregeld. De kans dat het misgaat is klein, alleen zijn de gevolgen groot als het wél gebeurt. Kies daarom liever een merk dat laat zien hoe het met veiligheid omgaat en dat testnormen en keurmerken gewoon vermeldt. Je hoeft die standaarden niet uit je hoofd te leren, maar het helpt als een merk concreet zegt welke testen en keurmerken het gebruikt. 

Zo kies je de juiste powerbank

 De juiste powerbank kies je door stap voor stap te bepalen wat je nodig hebt: eerst de hoeveelheid energie (liefst in Wh, met mAh als praktische indicatie), daarna de laadsnelheid (wattage en PD), en pas daarna pas de vorm en het gewicht. Voor dagelijks gebruik zit je vaak goed met een compacte powerbank rond 10.000 mAh met usb-c en Power Delivery. Wil je meer capaciteit zodat je meerdere keren kunt opladen (of ook je tablet opladen), dan is 20.000 mAh logischer. Houd er dan wel rekening mee dat de powerbank zwaarder wordt. Wil je ook een laptop kunnen laden, kijk dan naar het wattage van je laptoplader en kies een powerbank die dat vermogen via usb-c PD kan leveren, inclusief een kabel die geschikt is voor dat hogere vermogen.

Uitgever Square Enix heeft de game Life is Strange: Reunion aangekondigd, een nieuw deel in de Life is Strange-franchise.

Begin deze maand gingen er al geruchten over het spel, omdat de naam al gemeld werd op de website van PEGI, de Europese organisatie die leeftijdskeuringen geeft aan spellen. Inmiddels is de game dus officieel aangekondigd en valt hieronder de eerste trailer te zien.

De allereerste Life is Strange-game draaide om hoofdpersonage Max Caulfield en haar vriendschap met Chloe Price. Vervolgen Life is Strange 2 en Life is Strange: True Colors draaiden echter om andere personages. In het in 2024 uitgekomen Life is Strange: Double Exposure keerde Max al terug, en in het aanstaande Reunion zijn beide dames weer te zien.

Terug naar Caledon University

Sterker nog: Life is Strange Reunion moet de saga rondom Max en Chloe in zijn geheel afronden. Het is dus waarschijnlijk dat dit de laatste game wordt waarin beide vriendinnen te zien zijn. Spelers doen wederom Caledon University aan, waar Max als een fotografiedocente werkt. Wanneer ze na een weekendje weg terugkeert, staat de school echter in brand, wat desastreuse gevolgen heeft voor het gebouw en de studenten.

Max kan zelf echter ternauwernood ontsnappen dankzij een speciale kracht waardoor ze de tijd kan terugspoelen - een kracht die terugkeert uit het oorspronkelijke spel. Max heeft vervolgens drie dagen de tijd om uit te zoeken hoe de brand ontstond en het tegen te houden. Tegelijkertijd arriveert ook Chloe op Caledon, die geplaagd wordt door de nachtmerries van een verleden die ze nooit heeft meegemaakt.

Spelers besturen in deze verhalende adventuregame afwisselend Max en Chloe, waarbij men gebruik kan maken van de terugspoelkrachten van Max en Chloe's praatgrage mond om meer info te achterhalen.

Vanaf 26 maart beschikbaar

Life is Strange: Reunion verschijnt op 26 maart voor PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc. De standaard versie gaat 49,99 euro kosten, maar er komen ook een Deluxe Edition (59,99 euro), Twin Pack met Life is Strange: Double Exposure (69,99 euro) en Collector's Edition (prijs in euro's nog niet bekend, 99,99 dollar) beschikbaar.