Steeds meer daken in Nederland worden voorzien van zonnepanelen. De meeste daarvan zijn zwart of blauw en maken gebruik van zonnecellen gemaakt van kristallijn silicium. De kans is groot dat je over enkele jaren steeds vaker een ander soort zonnepanelen zult tegenkomen. Deze ontwikkelingen zijn op het gebied van zonnepanelen.

Hoewel zonnepanelen pas deze eeuw écht op grote schaal door consumenten worden gekocht, bestaat de technologie al veel langer. De eerste zonnecel werd namelijk in de jaren 50 ontwikkeld door een aantal onderzoekers van Bell Labs, van origine een ontwikkelingslab van het Amerikaanse telecombedrijf AT&T. 

Door de jaren heen is de efficiëntie van zonnepanelen flink verbeterd en zijn de fabricagekosten een stuk lager geworden. Waar het rendement aanvankelijk ongeveer 6 procent bedroeg, is dat opgelopen tot ruim 20 procent. Volgens de Nederlandse onderzoeksorganisatie TNO is de hoogst behaalde efficiëntie van een zonnecel op basis van silicium nu zelfs al meer dan 26 procent. Het is te verwachten dat dit de komende jaren nog op zal lopen.

Innovaties in zonnecellen

Hoewel zonnepanelen steeds betaalbaarder worden (niet alleen door lagere productiekosten, maar ook door de afschaffing van 21 procent btw op zonnepanelen), zijn ze nog altijd niet bepaald goedkoop te noemen. Ook wordt er nog hard gewerkt om de efficiëntie van zonnepanelen nog verder omhoog te krijgen. 

Zo meldde de TU Delft recent dat een Chinees bedrijf nieuwe zonnecellen heeft ontwikkeld die meer dan 25 procent efficiënter zijn dan de huidige zonnecellen. Deze efficiëntere zonnecellen zijn overigens gewoon van kristallijn silicium gemaakt, wat ook in huidige zonnepanelen de norm is.

In de toekomst wordt er in plaats van het veelgebruikte kristallijn silicium mogelijk vaker gebruikgemaakt van perovskiet in zonnecellen. Uit recent onderzoek blijkt namelijk dat zonnecellen die gebruikmaken van dit materiaal net zo efficiënt kunnen zijn als zonnecellen van kristallijn.

Perovskiet, wat vernoemd is naar de Russische mineraloog Perovski, is een stuk goedkoper om te maken dan kristallijn silicium, waardoor de kosten van zonnepanelen naar beneden kunnen gaan. Het materiaal kan ook gebruikt worden in bijvoorbeeld flexibele zonnepanelen.

Meer weten over de typen zonnepanelen die momenteel veel gebruikt worden? Je leest het op ID.nl.

Flexibele zonnepanelen

Ook worden er steeds nieuwere toepassingen gezocht voor technologieën die al langer bestaan. Flexibele zonnepanelen zijn op zichzelf bijvoorbeeld niet nieuw, maar er komen wel steeds meer toepassingen voor. Zo worden dit soort buigbare panelen onder meer gebruikt op auto’s, boten en campers. 

Ook is het mogelijk om ze te plaatsen op bijvoorbeeld een kampeertent of over dakpannen. Door de buigbaarheid van dit soort zonnepanelen zijn ze ook geschikt voor gebouwen met een afwijkende architectuur, zoals een gebogen dak. 

Reguliere zonnepanelen zijn relatief zwaar en kunnen daardoor niet zomaar op een boot of caravan worden geplaatst. Flexibele zonnepanelen zijn erg dun en zijn licht van gewicht, waardoor ze beter geschikt zijn voor gebruik op het dak van voertuigen. 

©ArgitopIA - stock.adobe.com

Zonnedakpannen

Naast het plaatsen van flexibele zonnepanelen over dakpannen, zijn er ook zogenoemde zonnedakpannen. Deze zonnedakpannen zien er wat fraaier uit dan traditionele zonnepanelen, omdat ze het gehele dak beslaan. Over het algemeen zal je zonnedakpannen echter alleen willen plaatsen in het geval van een nieuwbouwwoning of wanneer het dak van je huidige woning vervangen moet worden.

Wel zijn ze momenteel een stuk duurder dan gewone zonnepanelen en wederom zijn ze iets minder efficiënt. Dit komt voor een deel doordat ze een bolling hebben waar geen zonnecel op geplaatst kan worden. Er vindt echter ook geen ventilatie plaats onder de dakpannen, waardoor ze heter worden en dus in efficiëntie inleveren.

Overweeg je zonnepanelen te plaatsen? Kijk nu onze kennissessie over zonnepanelen terug.

©iaremenko - stock.adobe.com

Transparante zonnepanelen

Ook transparante of doorzichtige zonnepanelen worden steeds vaker gebruikt. Ze bieden uitkomst als je zonnepanelen wil plaatsen op een veranda, serre, carport of overkapping. Omdat transparante zonnepanelen voor grotendeels lichtdoorlatend zijn, kun je van de zon blijven genieten terwijl er stroom wordt opgewekt. Doorzichtige zonnepanelen zijn wel iets minder efficiënt en ook nog iets prijziger dan reguliere zonnepanelen, maar de efficiëntie zal verbeteren naarmate de ontwikkeling vordert.

Transparante zonnepanelen kun je de komende jaren ook steeds vaker verwachten in ramen. Ze worden ook wel zonneramen genoemd. Er zijn verschillende technologieën om zonne-energie op te wekken door middel van een raam. Het Amerikaanse SolarWindow heeft bijvoorbeeld een speciale coating ontwikkeld die op een raam kan worden aangebracht.

TNO heeft op zijn beurt een lichtgetint glasraam ontwikkeld dat zonne-energie opwekt. Er wordt gebruikgemaakt van dunnefilm-zonnecellen die gemaakt zijn van perovskiet. Het is de bedoeling dat zo’n zonneraam minstens 20 procent aan zonlicht doorlaat en minimaal 10 procent moet worden omgezet in zonne-energie. 

Lees ook: Wat is de terugverdientijd van zonnepanelen?

©wladimir bulgar

Alle kleuren van de regenboog

Waar zonnepanelen doorgaans zwart of blauw van kleur zijn, zullen deze standaardkleuren steeds meer plaats gaan maken voor andere kleuropties. De kleur kan tegenwoordig worden aangepast door een speciale coating aan te brengen op het glas. 

Er zijn echter weinig aanbieders die gekleurde zonnepanelen in het assortiment hebben. Door de afwijkende kleuren zijn de panelen bovendien duurder dan blauwe of zwarte zonnepanelen. Blauwe en zwarte zonnepanelen krijgen hun kleur door de materiaalkeuze. Andere kleuren zijn mogelijk, maar daarvoor is een speciale coating of andere soort behandeling nodig. Hierdoor hebben ze een lagere energieopbrengst. 

Gekleurde zonnepanelen zullen bij de consument wat minder in trek zijn dan bij bedrijven en organisaties. Veel consumenten kopen zonnepanelen namelijk in de kleur van hun dak, zodat ze minder opvallen. Oranje of rode zonnepanelen zullen waarschijnlijk wel vaker worden geplaatst op daken van huizen met oranje of rode dakpannen.

Voor gebouwen van bedrijven en organisaties bieden gekleurde zonnepanelen de mogelijkheid om de esthetiek drastisch aan te passen. Er zijn tegenwoordig ook zonnepanelen voor tegen de gevels van gebouwen. Naast dat zonnepanelen hierdoor een belangrijk onderdeel van de architectuur worden, kan zonne-energie hierdoor ook op meerdere plekken worden opgewekt dan enkel op het dak.

Volledig recyclebare zonnepanelen 

Een belangrijke ontwikkeling op het gebied van zonnepanelen is die van recyclebare panelen. Zonnepanelen gaan gemiddeld ongeveer 25 jaar mee, maar na die levensduur worden ze momenteel vernietigd. 

TNO werkt samen met enkele andere bedrijven aan een technologie om zonnepanelen te kunnen recyclen door middel van een nieuwe inkapseling. Deze zogeheten D4R-zonnepanelen kunnen bijdragen aan een optimale recycling aan het einde van de levensduur. Er wordt ook onderzocht hoe het silicium uit bestaande zonnepanelen geoogst kan worden om hergebruik mogelijk te maken, bijvoorbeeld in nieuwe zonnepanelen of in accu’s en andere producten.

Zelf energieverbruik bijhouden? Gebruik een verbruiksmeter, bijvoorbeeld deze👇🏻

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.