ID.nl logo
10 vragen over je zorgverzekering - UPDATE 2024
© ink drop - stock.adobe.com
Zekerheid & gemak

10 vragen over je zorgverzekering - UPDATE 2024

Wil je overstappen op een nieuwe zorgverzekering, dan moet je voor het einde van het jaar een keuze maken. Blijf je bij je huidige polis of stap je over naar een andere? Wat is natura of restitutie, hoe hoog moet je je eigen risico zetten en is het verstandig om een aanvullende verzekering te nemen en welke? Op deze vragen en meer geven we je in dit artikel antwoord.

Wat kun je in dit artikel verwachten?

  • Een antwoord op de belangrijkste vragen rond je zorgverzekering
  • Wat het eigen risico inhoudt
  • Wat het verschil is tussen een natura- en een restitutiepolis

Ook interessant: Online zorgapps: wat zijn het en wat kun je ermee?

1. Wat zit er in een zorgverzekering?

De overheid heeft wettelijk bepaald wat er minimaal gedekt moet zijn in het basispakket. Dit betekent dat iedereen dezelfde basiszorg vergoed krijgt, ongeacht welke verzekering je afsluit. Zo betaal je bijvoorbeeld niet voor een bezoek aan de huisarts of voor verloskundige zorg. Ook een bezoek aan een medisch specialist, een ziekenhuisverblijf en de meeste medicijnen worden vergoed, maar dit gaat wel van je eigen risico af. Brillen en lenzen, orthodontie en fysiotherapie voor niet-chronische aandoeningen zijn dan weer niet in het basispakket opgenomen.

Per 1 januari 2024 verandert het basispakket iets:

  • Ouderen die meer risico hebben om te vallen én onderliggende klachten hebben, kunnen voortaan kosteloos meedoen aan een beweegprogramma bij een fysiotherapeut om vallen te voorkomen.
  • Gezinnen met een pasgeboren baby kunnen voortaan tot maximaal 6 weken na de bevalling kraamzorg krijgen. Nu is dat nog maximaal 10 dagen.
  • De herstelzorg na corona wordt verlengd tot 1 januari 2025. Op de website van het Zorginstituut vind je welke kosten er worden vergoed.

©Mediaphotos

Een bezoek aan je huisarts wordt vergoed vanuit het basispakket.

2. Ben ik verplicht een zorgverzekering te nemen?

Woon of werk je in Nederland, dan ben je verplicht een basisverzekering af te sluiten. Doe je dat niet, dan krijg je binnen enkele maanden een boete. Dat geldt ook voor je kinderen: binnen vier maanden na de geboorte dien je een kind in te schrijven bij een verzekeraar.

Er is echter een uitzondering: als je wegens je geloof geen zorgverzekering wilt afsluiten, dan hoeft dat niet. Je betaalt dan in plaats van een premie een bedrag aan de Belastingdienst. Dit bedrag is net zo hoog als de premie die je anders zou betalen.

Een aanvullend pakket is nooit verplicht. Je mag dus zelf weten of je je extra verzekert.

3. Wat is het verschil tussen een naturapolis en een restitutiepolis?

Bij het afsluiten van een verzekering kun je kiezen uit een natura- of een restitutiepolis. Het grootste verschil daartussen is de vrije zorgkeuze. Zo bepaal je met een restitutiepolis zelf naar welke zorgaanbieder je gaat, zonder dat dit invloed heeft op de vergoeding vanuit je verzekeraar.

Met een naturapolis vergoedt je zorgverzekeraar alleen de kosten van zorgverleners waarmee een contract is afgesloten. Komt het een keer voor dat je met een naturapolis een behandeling krijgt van een niet-aangesloten zorgverlener, dan krijg je vaak maar 75 tot 80 procent van de kosten vergoed.

Een ander verschil tussen een natura- en een restitutiepolis, is de manier van declareren. Bij natura dient de zorgverlener de rekening rechtstreeks bij de verzekeraar in. Bij restitutie moet je de rekeningen soms eerst zelf voorschieten en kun je het bedrag daarna declareren.

Tot slot is er ook een verschil in prijs. Zo kan een naturapolis enkele honderden euro’s per jaar goedkoper zijn dan een restitutiepolis.

Kort samengevat

  • Op de website van de Rijksoverheid zie je welke kosten er worden gedekt in het basispakket.
  • Je bent verplicht om een basisverzekering af te sluiten, tenzij je dat vanwege geloofsovertuigingen niet wilt.
  • Met een naturapolis worden alleen kosten vergoed van zorgverleners die een contract met jouw verzekeraar hebben afgesloten. Daardoor is zo’n polis beduidend goedkoper dan een restitutiepolis.

4. Kan ik overal terecht met mijn zorgvraag?

Alleen als je een restitutiepolis hebt afgesloten, kun je met je zorgvraag bij elke zorgaanbieder terecht. Bij een naturapolis ben je afhankelijk van zorgverleners die een contract hebben met je verzekeraar. Het is in principe mogelijk met een naturapolis zelf je zorgaanbieder te kiezen, maar dat heeft wel tot gevolg dat een aanzienlijk deel van je kosten niet wordt vergoed. Het loont dus om te controleren of de zorgverleners van jouw keuze een contract met jouw verzekeraar hebben.

5. Wat houdt het eigen risico in?

Als je gebruikmaakt van zorg uit het basispakket, dan betaal je het eerste deel van zorgkosten die onder het eigen risico vallen bijna altijd zelf. Ook in 2024 blijft het eigen risico 385 euro. Dat betekent dus dat je de eerste 385 euro aan kosten zelf betaalt.

Er zijn uitzonderingen. Zo betaal je bij huisartsen- en verloskundige zorg geen eigen risico, noch bij nacontroles en reiskosten bij orgaandonatie. Voor kinderen tot 18 jaar betaal je voor zorg die binnen het basispakket van je zorgverzekering valt ook geen eigen risico. Het eigen risico is door de overheid ingevoerd, omdat je maandelijkse premie dan lager blijft en je bewuster wordt van de kosten voor zorg.

Als je in het aankomende jaar verwacht weinig zorgkosten te maken, dan kun je ervoor kiezen je eigen risico te verhogen met bijvoorbeeld 100 of zelfs 500 euro. Je krijgt dan een korting op je maandelijkse premie, maar als je zorg nodig hebt, betaal je zelf meer geld.

6. Heeft het zin om een tandartsverzekering te erbij te nemen?

Voor kinderen tot 18 jaar worden de meeste tandartsbehandelingen gedekt in de basisverzekering, terwijl voor volwassenen de tandartszorg daar in de meeste gevallen buiten valt. Als je echt zeer ernstige problemen met je gebit hebt of naar de kaakchirurg moet, dan wordt dat vergoed. Heb je een slecht gebit en verwacht je in het komende jaar veel behandelingen nodig te hebben bij de tandarts, dan kan het lonen om een aanvullende tandartsverzekering af te sluiten. Je kunt je tandarts vragen om een offerte te maken van de behandelingen die in het komende jaar nodig zijn. Vervolgens kun je zelf zorgverzekeringen vergelijken om te berekenen wat een aanvullende verzekering je gaat kosten.

©Tommaso Lizzul

Voor de tandarts kun je als volwassene overwegen een aanvullende verzekering af te sluiten.

De beste zorgverzekering vinden?

Vergelijk verzekeringen

7. Ben ik ook gedekt in het buitenland?

Als je op vakantie gaat naar het buitenland blijf je verzekerd voor zorg, ongeacht naar welk land je gaat. De zorgkosten die je in het buitenland maakt, worden alleen vergoed als de zorg die je krijgt niet kan wachten tot je weer in Nederland bent. Kortom: spoed wordt vergoed.

Let erop dat zorgverleners in het buitenland een hogere vergoeding kunnen vragen dan de zorgaanbieders in Nederland. Het verschil moet je zelf betalen. Met sommige reisverzekeringen kun je de vergoeding laten aanvullen. Dit kan lonen als je bijvoorbeeld reist naar landen als de VS, Canada of Zwitserland, waar de zorgkosten veel hoger zijn dan in Nederland. Verder kun je een Europese gezondheidskaart aanvragen. Je hoeft kosten in het buitenland dan niet zelf voor te schieten.

Kort samengevat

  • In 2024 blijft het eigen risico 385 euro.
  • Alleen bij zeer ernstige gebitsproblemen kan tandzorg worden vergoed in het basispakket.
  • Op vakantie ben je altijd verzekerd voor zorg.

8. Wat zijn aanvullende verzekeringen en wanneer hebben die zin?

Met aanvullende verzekeringen kun je zorgkosten vergoed krijgen die je met een basispakket zelf zou moeten betalen. Het gaat hier om bijvoorbeeld extra fysiotherapie, behandelingen bij de tandarts of orthodontist, en brillen en lenzen. Sluit je een aanvullende polis af, dan worden ook deze kosten, al dan niet deels, gedekt.

Er is niet in de wet opgenomen welke kosten een verzekeraar moet vergoeden bij een aanvullend pakket. Het is dus verstandig om aanvullende zorgverzekeringen goed te vergelijken op de voorwaarden.

Een aanvullende verzekering heeft vooral zin als je op termijn verwacht veel kosten te maken bij de tandarts of orthodontist. En we benadrukken hier 'op termijn', aangezien veel kosten niet op de eerste dag van je verzekering ingaan. Of in andere woorden: je krijgt een nieuwe kroon niet een dag na het afsluiten van je tandartsverzekering vergoed. Daarvoor moet je bijvoorbeeld al zes maanden verzekerd zíjn.

©Production Perig - Perig MORISSE

Denk je dat je komend jaar veel gebruik moet maken van de fysiotherapeut? Dan kan een aanvullende verzekering zinvol zijn.

9. Hoe zit het met gezinsdekking?

Eén polis voor het hele gezin: dat is wel zo overzichtelijk, toch? Absoluut, maar de kans bestaat dat een van de gezinsleden dan oververzekerd zal zijn, met name wanneer niet iedereen dezelfde zorgwensen heeft. Stel dat jij een bril nodig hebt, maar je partner niet: dan zal er toch voor de complete polis een aanvullende brilverzekering afgesloten moeten worden. Gebruiken jullie allebei alleen de zorg uit het basispakket, dan kan het zijn dat jullie bij dezelfde verzekeraar het beste uit zijn.

Er bestaan ook aanvullende verzekeringen speciaal voor gezinnen, die vaak erg uitgebreide dekking bieden. De vraag is of je zo’n omvangrijk pakket nodig hebt. In de praktijk zullen veel mensen met een dergelijke polis oververzekerd zijn.

Kinderen onder de 18 kunnen geen eigen verzekering afsluiten, dus zij worden meeverzekerd op jouw polis. Dat gaat niet automatisch: je moet je kind wel aanmelden bij de verzekeraar. Heb je toch gekozen voor een ander pakket dan je partner? Verzeker je kind(eren) dan bij de ouder met de hoogste dekking.

10. Wat is een collectieve zorgverzekering?

Als werknemer of lid van een sportclub kun je soms aanspraak maken op een collectieve zorgverzekering. Dit is een verzekering die samen met een grote groep mensen wordt afgesloten. Sinds 2023 kun je op deze manier geen korting meer krijgen op de premie van het basispakket, maar nog wel op de premie van de aanvullende verzekering. Ook kun je aanvullende vergoedingen krijgen, gericht op jouw persoonlijke (werk)situatie.

▼ Volgende artikel
Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen
© Jeroen Boer - ID.nl
Gezond leven

Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

Uitstekend
Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Plus- en minpunten
  • Goed scherm
  • Goede activiteitentracking
  • Goede slaaptracking
  • Batterijduur
  • Zelfde chip als voorganger
  • Weinig vernieuwing

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Uiterlijk is er geen verschil met de vorige Apple Watch.

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Op de achterkant vind je de sensors die onder andere je hartslag detecteren.

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Je vindt alle gegevens in de Watch- en Gezondheid-apps.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

De Apple Watch vraagt je om een herkende activiteit te bevestigen om deze daadwerkelijk als work-out op te slaan.

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

▼ Volgende artikel
Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller
© ID.nl
Huis

Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Geen fan van Widgets? Vergeet ze dan niet uit te zetten.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Hoe minder grafische effecten, hoe sneller Windows Verkenner zal aanvoelen.
Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Snoei in de lijst opstartprogramma’s.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

In Taakbeheer zie je ook de invloed die de opstartprogramma’s en -processen hebben.
Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Standaard wordt dit Windows-onderhoud om 2 uur ’s nachts uitgevoerd.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

AppBuster geeft zelf aan welke bloatware het graag zou verwijderen, maar jij beslist.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Op tragere systemen schakel je de zoekindexering beter uit.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Deze opties zijn vooral handig voor wie vergeet deze mappen regelmatig handmatig leeg te maken. 

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Wil je liever van een andere back-up gebruikmaken, dan kun je OneDrive beter uitschakelen.
Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Je kunt uiteraard de Gamemodus nog handmatig aanzetten als je een game speelt.