ID.nl logo
Zo maak je je eigen geluidsschema’s in Windows
© PXimport
Zekerheid & gemak

Zo maak je je eigen geluidsschema’s in Windows

Geluiden spelen een grote rol in Windows: bijvoorbeeld als er een melding verschijnt of je wordt herinnerend aan een afspraak. Wist je dat je met de standaard geluidsschema's geen genoegen hoeft te nemen? Pak je synthesizer of muziekcollectie erbij, en laat Windows eindelijk klinken zoals je zelf wilt.

Tip 01: Instellingen

We beginnen bij het begin: de instellingen voor geluiden. Dat venster is relatief verborgen. Je vindt de instellingen via het instellingenvenster. Druk op Windows-toets+I en kies Systeem / Geluid en klik op Configuratiescherm Geluid (in de sectie Verwante instellingen). Het venster Geluid is opgebouwd uit meerdere tabbladen. Voor ons is het tabblad Geluiden van belang. Bij Geluidsschema zie je welke verzameling geluiden is ingeladen. Bij Windows 10 is de keuze eenvoudig: Geen geluiden of Windows standaard, waarbij laatstgenoemde standaard is ingeschakeld. In het vak Programmagebeurtenissen eronder zie je per actie welk geluid eraan is gekoppeld. Klik bijvoorbeeld op Agendaherinnering om het bijbehorende geluid te zien. Dit wordt getoond onderin het venster. Klik op Testen om het geluid af te spelen. Via het meerkeuzelijstje kun je een alternatief geluid kiezen. Staat het geluid er niet tussen, dan kun je het handmatig toevoegen via de knop Bladeren. Hierna heb je een nieuw geluidsschema gemaakt (gebaseerd op een bestaand geluidsschema). Om het te bewaren, klik je op Opslaan als. Geef het geluidsschema een passende naam en bevestig met OK.

©PXimport

Tip 02: Steuntje in de rug

Geluiden komen ook van pas om een actie onder de aandacht te brengen. Bijvoorbeeld als je op de Caps Lock-toets drukt (of een andere systeemtoets, zoals Num Lock of Scroll Lock) drukt. Windows kan een geluid afspelen als je een van deze drie toetsen (al dan niet per ongeluk) indrukt. In het instellingenvenster kies je voor Toegankelijkheid en ga je naar de sectie Toetsenbord. In de sectie Wisseltoetsen gebruiken zet je de schuif op Aan bij de optie Een geluid afspelen als u op Caps Lock, Num Lock of Scroll Lock drukt.

©PXimport

Opstartgeluid

Oudere versies van Windows speelden een geluid af zodra Windows werd opgestart. In Windows 10 is dat niet meer het geval. Toch is er nog wel een opstartgeluid aanwezig, als je hierop prijs stelt. In het venster Geluid plaats je een vinkje naast de optie Geluid van Windows starten afspelen.

Tip 03: Omzetten

Windows ondersteunt het wav-geluidsformaat voor de geluidsschema’s. Wil je een geluid gebruiken dat niet is opgeslagen in de wav-indeling (maar bijvoorbeeld als wma of mp3)? Door het om te zetten, kun je het alsnog gebruiken. Voor het omzetten van geluiden kun je meerdere programma’s gebruiken. Een goed voorbeeld hiervan is Audacity, waarvan je de nieuwste versie vindt op www.audacityteam.org. Eenmaal geïnstalleerd, kies je voor File / Open. Wijs nu het bestand aan dat je wilt omzetten. Je kunt ook meerdere bestanden tegelijk selecteren en openen. Kies hierna voor File / Export audio. Bij Save as type kies je voor de wav-indeling. Herhaal dit proces voor alle bestanden die je wilt omzetten naar het wav-formaat.

©PXimport

Windows ondersteunt alleen wav-bestanden in een geluidsschema

-

Tip 04: Aan de slag

Je las het hiervoor al: het is slim om op basis van een bestaand geluidsschema een eigen schema te maken. Bijvoorbeeld door het schema Windows-standaard aan te passen met eigen keuzen en het vervolgens op te slaan onder een andere naam. Een goed startpunt hiervoor is de Microsoft Store waarin je een Windows-thema kiest. Een thema bestaat uit meer dan alleen geluiden: doorgaans haal je hiermee een complete pictogrammenset en andere zaken binnen, zoals een bureaubladachtergrond. Deze onderdelen hebben we voor ons doel uiteraard niet nodig, maar de geluiden kunnen we goed inzetten. Ga hiernaartoe en klik onderaan op de pagina op With custom sounds. Een overzicht van thema’s met een geluidsschema verschijnt. Download het bestand, dat herkenbaar is aan de extensie .THEMEPACK. Om het te installeren, dubbelklik je erop. Het venster Thema’s wordt geopend. Klik nu op Geluiden om het bijbehorende venster te openen. Bij Geluidsschema is de set beschikbaar en kun je het aanpassen door geluiden wel of juist niet te gebruiken.

©PXimport

Even rust!

Vind je de systeemgeluiden van Windows prima, maar heb je er soms tijdens het gebruik van de computer even geen behoefte aan? Je hoeft niet al het geluid uit te schakelen om ongestoord door te werken, maar kunt ook alleen de systeemgeluiden tijdelijk dempen. Klik met rechts op het luidsprekerpictogram in de Windows-taakbalk en kies Volumemixer openen. Klik op de knop Syst.geluiden dempen. Even rust, terwijl andere geluidsbronnen (zoals Spotify) gewoon blijven klinken.

Tip 05: Koppelen maar!

Het aanpassen van een geluidsschema is betrekkelijk eenvoudig en gebeurt per actie. In het venster Geluid kies je eerst de actie in het vak Programmagebeurtenissen. Kies bijvoorbeeld Apparaat is verbonden. Kies vervolgens het geluid dat je aan deze actie wilt koppelen: selecteer het in de meerkeuzelijst bij Geluiden. Om eigen geluiden toe te voegen, zorg je ervoor dat de zijn opgeslagen in de map C:\Windows\Media. Klik op OK om de wijziging toe te passen en wanneer je niet per se een nieuw geluidsschema wilt maken (zoals hierboven beschreven). Je kunt een bestaand geluidsschema op een later moment altijd verwijderen. Selecteer het en klik op de knop Verwijderen. Bevestig met Ja in het bevestigingsvenster. Belangrijk om te weten is dat het standaard geluidsschema van Windows niet kan worden verwijderd.

©PXimport

Gebruik een bestaand schema als basis voor een nieuw schema

-

Tip 06: SoundPackager

Met SoundPackager van Stardock heb je nog meer controle over de geluiden in Windows. Stardock is bekend om de verschillende uitbreidingen die de ontwikkelaar maakt voor Windows, vooral op de gebieden waar de standaardfunctionaliteit van Windows tekort schiet. Hoewel SoundPackager deel uit maakt van het omvangrijkere programma Object Desktop, kun je het ook los gebruiken. De makers vragen een kleine vergoeding van 5,99 euro voor SoundPackager, maar je mag het programma dertig dagen uitproberen. Download de nieuwste versie via www.stardock.com. Na installatie klik je op de knop Start 30 Day Trial en geef je een e-mailadres op om de probeerversie te activeren. Klik in de bevestigingsmail op Activate 30 Day Trial en keer terug naar het programma. Kies voor Finish. In het hoofdvenster vind je aan de linkerkant de navigatiebalk en rechts de bijbehorende instellingen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen lokale geluidsbestanden en online geluidsbestanden. Selecteer een geluidsschema en klik op de knop Afspelen om een voorbeeld te horen. Om het bestand toe te passen, selecteer je het en klik je op Apply sound pack.

©PXimport

Tip 07: Aanpassen

Via de knop Edit sound pack (of de optie Edit sounds in het linker navigatievenster) kun je een geluidsschema aanpassen. Kies eerst welk geluidsschema je wilt bewerken bij Currently Editing. Zorg er eerst voor dat je het nieuwe geluidsschema onder een andere naam bewaart. Klik op Save as en geef het schema een passende naam. Neem bij voorkeur ook de moeite om een beschrijving in te vullen in het vak Description, zodat je het geluidsschema ook later eenvoudig herkent. Klik op Pick preview image en kies een afbeelding waarmee je het geluidsschema kunt herkennen. Tevreden? Bevestig met een klik op Save as new sound pack. Onderaan het venster vind je het tabblad Sounds. Deze tab bevat alle acties waaraan je muziek kunt koppelen. Er zijn meerdere categorieën, zoals Windows en File Explorer. De onderliggende acties verschijnen zodra je een sectie openklapt. Klik op Pick sound file en selecteer een geluid voor de actie. Klik hierna op Play om het geluid af te spelen en te controleren. Dit moet een wav-bestand zijn. Een pictogram van een muzieknoot maakt duidelijk dat je een geluid aan de actie hebt gekoppeld. Ben je op een later moment niet meer tevreden over het geluid, open dan de actie en klik op de knop Reset to default (om het geluid naar de standaardinstelling te herstellen) of op Set to no sound (om het bestaande geluid te verwijderen en geen vervangend geluid te selecteren).

©PXimport

Overzicht van geluiden

Na verloop van tijd heb je wellicht een aardige verzameling geluidsschema’s opgebouwd. Je vindt deze in een aparte map. Klik op de knop Options: de knop links in het navigatievenster met het uiterlijk van een tandwiel. Klik hierna op Browse to my saved sounds. Een verkennervenster met de juiste map wordt geopend.

Tip 08: Totale stilte

Ben je na verloop van tijd klaar met de geluiden, dan kun je ze ook volledig uitschakelen of alle geluiden naar de standaardinstellingen herstellen. Ga naar Edit sounds en kies het geluidsschema. Onderin het venster (op de tab Sounds) vind je de knoppen Reset all sounds to default (waarmee je alle geluiden naar de standaardinstellingen herstelt) en Set all to none (waarmee je alle geluiden deactiveert).

©PXimport

Tip 09: Optimaliseren

Wist je dat je de geluidsinstellingen van Windows 10 kunt optimaliseren? Zo zorg je ervoor dat je eigen geluidsschema ook optimaal tot z’n recht komt. Klik met de rechtermuisknop op het pictogram van de luidspreker, rechtsonder in het scherm naast de klok. Kies voor Geluidsinstellingen openen. In het nieuw geopende venster kies je de speakers die je wilt gebruiken bij Uw uitvoerapparaat kiezen. Doorgaans zijn de standaardluidsprekers geselecteerd, maar mogelijk gebruik je andere speakers (bijvoorbeeld bij het aansluiten van een laptop op een extern beeldscherm met ingebouwde luidsprekers). Kies hierna voor Apparaateigenschappen. In het nieuwe venster vind je de aanvullende instellingen, die afhankelijk zijn van de hardware. Zo kun je hier onder meer ruimtelijk geluid in- en uitschakelen en de balans tussen de linker- en rechterspeaker bepalen. Klik hierna op Extra apparaateigenschappen en open het tabblad Geavanceerd. Op dit tabblad kun je hardwareversnelling in- en uitschakelen (waardoor de processor van de computer minder wordt belast) en geluidsverbeteringen activeren. Ben je niet tevreden, klik dan op de knop Standaardinstellingen herstellen, waarmee je alle opties naar de fabriekswaarden terugzet.

©PXimport

Neem geen genoegen meer met die saaie standaardgeluiden

-

Tip 10: Meldingen

Naast het geluidsschema bepalen ook andere factoren wanneer in Windows geluiden worden afgespeeld. Ook meldingen van apps kunnen een geluid geven. Open het instellingenvenster en kies Systeem / Meldingen en acties. De optie Toestaan dat bij meldingen geluid wordt afgespeeld zorgt ervoor dat je een appmelding niet alleen ziet, maar ook hoort. Blader naar de sectie Meldingen van deze afzenders ontvangen. Klik nu op een app waarvan je de geluidsmeldingen wilt beheren. In het detailscherm zet je de schuif op Aan of Uit bij de optie Een geluid afspelen wanneer er een melding binnenkomt. Wil je helemaal geen meldingen, dus geen geluid, maar ook geen visuele melding, dan zet je de schuif op Uit bij de optie Meldingen.

©PXimport

Specifiek voor Windows 10

Op internet vind je veel thema’s voor Windows, waarbij ook geluidsschema’s zijn opgenomen. Let er bij het downloaden wel op dat je voor schema’s kiest die expliciet zijn ontwikkeld voor Windows 10. Bij Windows 10 is de geluidsindeling aangepast, waardoor thema’s voor eerdere Windows-versies niet werken. Thema’s voor Windows herken je aan de bestandsextensie .THEMEPACK.

▼ Volgende artikel
Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp
Huis

Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp

OPPO heeft de Reno14 Series gelanceerd. De smartphones, bestaande uit de Reno14 5G en Reno14 F(S) 5G, bieden AI-fotografie, verbeterde productiviteitsfuncties en een water- en stofbestendig ontwerp. Beide modellen zijn uitgerust met grote batterijen, snellaadtechnologie en ColorOS 15 op basis van Android 15. En ja, het is ook hier AI dat de klok slaat.

De nieuwe Reno14 5G en de Reno14 F(S) 5G combineren geavanceerde AI-functies met een ontwerp dat volgens de fabrikant is geïnspireerd op, eh, zeemeerminnen. Bijzonder ja... Beide modellen zijn uitgerust met verbeterde cameratechnologie en beschikken over een water- en stofbestendige behuizing met IP66, IP68 en IP69-certificeringen. De toestellen zijn per direct verkrijgbaar in Nederland.

Zeemeermin-look in glas

De Reno14 Series introduceert het zogenoemde Iridescent Mermaid Design, dat tot stand komt via twaalf coatinglagen en vijf fasen van microgravure, aldus Oppo. Hierdoor ontstaat een glanzende lichtreflectie op de achterkant. De Reno14 5G heeft een glazen afwerking uit één stuk gecombineerd met een aluminium frame, wat bijdraagt aan de stevigheid van het toestel. De behuizing is bestand tegen water en stof, en de usb-c-aansluiting is voorzien van een platina coating om corrosie te beperken, ook bij intensief gebruik.

©Oppo

Aan de achterzijde is dankzij vernuftige techniek inderdaad een soort zeemeermin zichtbaar. Of in elk geval iets van een staartvin...

Scherm reageert altijd

Beide modellen beschikken over een plat amoledscherm met smalle randen. De Reno14 5G heeft een 6,59-inch display, terwijl de Reno14 F 5G een 6,57-inch scherm biedt. Ze ondersteunen functies als Splash Touch en Glove Mode, waarmee het scherm dus ook bij natte handen of gebruik met handschoenen blijft reageren. Qua kleurstelling zijn er meerdere varianten beschikbaar. De Reno14 5G komt in Opal White en Luminous Green, terwijl de Reno14 F 5G verkrijgbaar is in Opal Blue en eveneens in Luminous Green.

Flitser versterkt nachtbeelden

Een belangrijk onderdeel van de serie is 'AI Flash Photography'. De Reno14 5G beschikt over een drievoudig flitssysteem, waaronder een speciale focusflitser voor de telefotocamera. Dit moet volgens Oppo tot tien keer meer lichtopbrengst geven dan bij de vorige generatie. De Reno14 F 5G heeft een tweevoudig flitssysteem dat een verdubbeling van de helderheid levert ten opzichte van eerdere modellen. De Reno14 5G is daarnaast uitgerust met een 50 megapixel 3,5x telefotocamera, waardoor gebruikers meer mogelijkheden hebben voor portret- en zoomfotografie.

©Oppo

Een geavanceerd camerasysteem moet voor nog betere foto's zorgen, ook al de lichtomstandigheden niet ideaal zijn.

Strakkere foto's dankzij AI

De toestellen bieden verschillende AI-gedreven functies. 'AI Livephoto 2.0' combineert korte en lange belichtingen in één opname, zodat bewegingen worden vastgelegd zonder onscherpte. Met de ingebouwde AI Editor kunnen foto's automatisch worden bijgesneden, vervorming worden hersteld en filters worden toegepast. Extra functies zijn onder andere 'AI Perfect Shot', dat ongewenste gezichtsuitdrukkingen kan corrigeren, en 'AI Eraser' en 'Reflection Remover', waarmee storende objecten of reflecties uit beelden worden gepoetst. Ook voor video zijn er verbeteringen, met ondersteuning voor 4K HDR-opnames met een breder dynamisch bereik en natuurgetrouwe kleuren.

Tolk en personal assistant in één

Naast fotografie richt Oppo zich met de Reno14 Series ook op productiviteit. Het nieuwe ColorOS 15 introduceert 'AI Mind Space', waarin informatie uit apps of het web eenvoudig kan worden opgeslagen en later via natuurlijke taal kan worden teruggevonden. Ook zijn er vertaalmogelijkheden toegevoegd, waaronder AI Call Translator voor live-gesprekken en een speciale app die tekst of spraak realtime vertaalt. Deze functies moeten de smartphones bruikbaarder maken in internationale situaties en bij dagelijks multitasken.

©Oppo

Extra koeling voor gamers

Voor betere prestaties tijdens gamen en multitasken zijn de toestellen voorzien van een verbeterd koelsysteem. De Reno14 5G beschikt over een 'AI Nano Dual-Drive'-koelsysteem, ondersteund door 'AI HyperBoost 2.0', dat de temperatuur ook tijdens intensief gebruik onder controle houdt. Daarnaast introduceert Oppo 'AI LinkBoost 3.0' voor stabielere netwerkprestaties, met automatische schakeling tussen netwerken en prioritering van belangrijke datastromen. Beide modellen hebben een 6000 mAh-batterij en ondersteunen de eigen SuperVooc-snellaadtechnologie.

Updates tot zes jaar

De Reno14 Series draait op Android 15 met ColorOS 15. Oppo belooft vijf grote ColorOS-updates en zes jaar beveiligingspatches, wat de gebruiksduur van de toestellen flink moet verlengen. Met functies als de 'Trinity Engine' en 'Luminous Rendering Engine' zijn vloeiende animaties en stabiele prestaties een belangrijk aandachtspunt.

De Reno14 Series is zoals gezegd per direct verkrijgbaar. De Reno14 5G kost 649 euro voor de versie met 512 GB opslag en 599 euro voor 256 GB. De Reno14 FS 5G met 512 GB opslag kost 449 euro, terwijl de Reno14 F 5G met 256 GB voor 399 euro al beschikbaar is. Oppo biedt tot 28 september verschillende introductiebundels aan, waaronder draadloze oordopjes en snelladers bij aankoop van een toestel.

▼ Volgende artikel
3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat
© Kittipong Jirasukhanont
Huis

3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat

Heb je een ingenieus ontwerp in gedachten, maar geen 3D-printer in huis? Geen probleem, want er zijn steeds meer manieren om objecten te laten printen zonder zelf apparatuur te bezitten. Online printdiensten nemen je werk uit handen, terwijl je alleen een digitaal bestand hoeft aan te leveren. Of je nu een sleutelhanger ontwerpt of een uniek cadeautje voor een verjaardag, 3D-printen biedt talloze mogelijkheden. Bovendien kun je putten uit uitgebreide digitale bibliotheken met kant-en-klare modellen.

In dit artikel laten we zien hoe je zonder eigen 3D-printer toch fysieke objecten maakt:

  • Zoek of ontwerp zelf een 3D-model
  • Upload je bestand naar een online printservice
  • Kies materiaal, kleur en afwerking
  • Houd rekening met de levertijd en combineer bestellingen om transportkosten te beperken
  • Meet onderdelen nauwkeurig op als je vervangstukken wilt laten printen
  • Let bij speciale projecten op resolutie en laaghoogte-instellingen

Lees ook: High-tech hobby’s: de leukste tools om zelf iets moois te maken

Het printen van ruimtelijke objecten is makkelijker dan ooit, zelfs zonder eigen 3D-printer. Er is namelijk een groeiend aanbod van onlineplatforms en webshops dat het fysieke printproces voor hun rekening neemt, terwijl jij enkel een digitaal ontwerp aanlevert. Daardoor is 3D-printen niet langer alleen weggelegd voor techfanaten of bedrijven. Het volstaat om een geschikt 3D-model te hebben in een gangbaar bestandstype, zoals STL, OBJ of STEP, en je kunt direct aan de slag. De rest van het printproces kun je uitbesteden aan professionele printservices, zodat je altijd verzekerd bent van hoge kwaliteit. Zo kunnen hobbyisten, studenten en ondernemers gemakkelijk experimenteren met 3D-technologie. Het maakt niet uit of je een miniatuur voor bordspellen, een vervangend onderdeel voor een huishoudelijk apparaat of een gepersonaliseerd sierobject wilt maken. Je regelt alles met een paar simpele online handelingen.

Een ontwerp vinden of zelf maken

De eerste stap bij 3D-printen zonder eigen printer is het vinden of ontwerpen van een geschikt model. Online zijn er miljoenen gratis en betaalde ontwerpen beschikbaar, die je vrij kunt downloaden en gebruiken. Platformen als Thingiverse en MyMiniFactory staan bol van de creaties van hobbyisten en professionals. Via de zoekfunctie typ je bijvoorbeeld ‘phone holder’ (telefoonhouder), waarna je talloze varianten vindt die direct te printen zijn. Heb je liever iets unieks? Dan kun je zelf aan de slag met ontwerpprogramma’s met een intuïtieve interface, waarmee je een 3D-bestand genereert (zie het kader ‘Zelf 3D-modellen maken’). Zo heb je de basis voor je zelfgemaakte 3D-project klaar. Het kost uiteraard wat meer moeite dan kiezen voor een ontwerp van iemand anders, maar zelf ontwerpen is wel een stuk leuker en niet in de laatste plaats leerzamer.

Op sites zoals Thingiverse staan talloze leuke en praktische ontwerpen die je kunt downloaden.

Zelf 3D-modellen maken

Wil je liever zelf unieke modellen ontwerpen? Dan zijn er diverse gratis en betaalde ontwerppakketten. Een interessante optie is Tinkercad, dat volledig in de browser werkt. In Tinkercad kies je voor Create new design, waarna je primitieve vormen sleept en schaalt. Ook Blender is een optie, met krachtige sculpting- en animatiefuncties. Let wel op de leercurve: Blender is uitgebreider dan Tinkercad, wat voor beginners interessant maar ook uitdagend kan zijn. Voor elk programma geldt dat talloze tutorials online beschikbaar zijn. Neem de tijd om wat basisprincipes te leren, zodat je eenvoudig jouw eigen creaties vormgeeft. Zo hoef je nooit te vertrouwen op bestaande downloadbare ontwerpen.

De Sculpt-modus in Blender (beeld: Blender.org).

Online printservices: zo werkt het

Als je eenmaal een bestand hebt, kun je het uploaden naar een online printservice. Er is keuze uit vele aanbieders, bijvoorbeeld 3DLabs en 3D Print Portaal. Je gaat naar de website en uploadt simpelweg het bestand vanaf je computer. De dienst controleert of je model printbaar is en toont vervolgens de geschatte kosten. Die kosten hangen af van materiaal, afmetingen en complexiteit. Wil je bijvoorbeeld een prototype in kunststof? Dan kies je in het materiaalmenu voor PLA of ABS en vink je de gewenste kleur aan. Ook metalen zoals staal of messing zijn soms mogelijk, maar die opties liggen prijstechnisch hoger. Heb je de instellingen gevonden? Dan rond je de bestelling af zoals je bij een reguliere webshop winkelt. De levertijd varieert van een paar dagen tot weken. Zo heb je in een handomdraai een professioneel geprint object in huis, zonder zelf technische apparatuur te hoeven bezitten. Het hele proces is daardoor uiterst laagdrempelig en snel geregeld.

Bij het aanleveren van je 3D-model is het belangrijk om te weten welke bestandstypen de printservice accepteert. STL is veruit de meest gangbare standaard. Het bevat de geometrie van je ontwerp in de vorm van kleine driehoekige vlakken. Daarnaast is OBJ populair omdat het extra informatie kan bevatten, zoals kleur- of textuurdetails. Er bestaan ook formaten als STEP, 3MF en AMF, maar niet elke aanbieder ondersteunt deze. Kijk op de website van de aanbieder ook of er aanvullende eisen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de wanddikte van je ontwerp.

Het gebruik van een 3D-printservice is vaak heel eenvoudig.

 Keuze uit materialen en afwerking

Niet alleen de technologie achter 3D-printen is divers, ook de materiaalkeuzes zijn talrijk. Voor de meeste beginnende gebruikers volstaan de eerder genoemde kunststoffen zoals PLA en ABS (zie kader ‘De meest gebruikte materialen’). PLA is biologisch afbreekbaar en relatief eenvoudig te printen, terwijl ABS sterker en iets hittebestendiger is. Zoek je een chique uitstraling? Dan kun je kiezen voor harsgebaseerde prints, gemaakt met lasers (SLA) of lcd-technologie. Het resulterende oppervlak is zeer glad, ideaal voor gedetailleerde miniaturen of sieraden. Daarnaast zijn er steeds meer mogelijkheden om met metalen te werken, hoewel dit vaak duurder uitvalt. Als je een model in metaal bestelt, wordt het in meerdere stappen gefreesd, gegoten of gesinterd, afhankelijk van de aanbieder. Na het printen kan een object extra nabewerkt worden, bijvoorbeeld door schuren, polijsten of zelfs verven. Sommige onlinediensten bieden deze nabewerking als extra optie aan. In de menu’s kies je dan voor afwerkingen als Polished of Painted en geef je eventueel een gewenste kleur op. Zo bepaal je zelf hoe je uiteindelijke ontwerp eruit komt te zien, zonder eigen apparatuur in huis.

©stockphoto-graf - stock.adobe.com

PLA-filament is in eindeloos veel kleuren op rollen verkrijgbaar.

De meest gebruikte materialen

PLA is een biologisch afbreekbaar bioplastic gemaakt van maïszetmeel. Het is goedkoop en relatief stevig, waardoor het ideaal is voor beginnende 3D-projecten. ABS is wat sterker en beter bestand tegen hitte. Voor afdrukken met extreme details, zoals miniaturen of sieraden, wordt vaak een op hars gebaseerd proces gebruikt waarvan het eindresultaat bijzonder glad is. Metalen prints, waaronder roestvrij staal en messing, komen tot stand via geavanceerde technieken als lasersinteren of gietprocessen. Deze zijn duurder, maar leveren zeer duurzame stukken op. Nylon (polyamide) is een ander materiaal dat veel wordt toegepast, zeker voor functionele onderdelen. Het is licht, flexibel en slijtvast. Voor elk materiaal gelden specifieke ontwerpregels. Probeer bijvoorbeeld niet te dunne wanden te maken als je met harsprint werkt, omdat die kunnen breken. Ook is de nabehandeling verschillend: PLA kun je schuren en verven, terwijl metalen vaak worden gepolijst of gecoat. Er is keuze genoeg, zodat er altijd wel een geschikt materiaal is voor jouw project.

Kosten en planning in de hand houden

Wanneer je een 3D-object laat printen via een onlinedienst, is het verstandig om vooraf je budget en tijdsplanning te bepalen. De prijs wordt meestal berekend op basis van volume en materiaalkeuze. Een simpel plastic figuurtje kost bijvoorbeeld maar een paar euro, terwijl een groot metalen voorwerp in de honderden euro’s kan lopen. Doe een paar proefuploads met verschillende materialen en controleer de gepresenteerde prijs om een idee te krijgen van de mogelijkheden. Let ook op eventuele opstartkosten per bestelling. Sommige platformen rekenen een vast tarief voor elke nieuwe opdracht, ongeacht het formaat. Om transportkosten te beperken, kun je bestellingen combineren of meerdere exemplaren in één keer laten printen. Daarnaast is het slim om te checken hoelang de productie en verzending duren. Voor belangrijke deadlines is het verstandig om wat extra speling in te bouwen, zeker als je nog nabewerking wilt uitvoeren of het object elders moet laten afwerken. Zo voorkom je teleurstellingen, zowel financieel als qua timing, en houd je de kosten en planning beter onder controle.

©ANDREY RADCHENKO

3D-printen in metaal is aanzienlijk kostbaarder dan printen in kunststof.

Van idee tot realiteit met handige voorbeelden

Stel, je wilt een vervangende knop voor je keukenmachine ontwerpen. Om te beginnen meet je de diameter van de as, de hoogte van de originele knop en andere relevante maten met een schuifmaat. Daarna start je je ontwerpsoftware en maak je een cilinder met dezelfde afmetingen. Vervolgens ‘boor’ je een gat in het midden, iets groter dan de as. Je voorziet de buitenzijde van ribbels voor extra grip door simpelweg in je 3D-programma meerdere verticale vlakken toe te voegen. Vervolgens exporteer je het model. Upload je ontwerp naar een printservice en pas de materiaalinstellingen aan. Hierdoor krijg je direct zicht op de prijs. Ben je tevreden? Dan plaats je de bestelling en wacht je tot het pakketje arriveert. Een ander voorbeeld is het printen van gepersonaliseerde sieraden. Upload een eigen 3D-ontwerp, kies een metaal of metaalfinish en laat de aanbieder de rest regelen. Zo wordt 3D-printen iets tastbaars. Creatieve mogelijkheden zijn eindeloos, voor hobby, werk en studie.

©Studio Peace - stock.adobe.com

Meten is weten, dat geldt zeker voor het nauwkeurig namaken van vervangende onderdelen.

Verwacht geen wonderen

Als laatste is het belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden. 3D-prints zien er over het algemeen net wat minder strak en glad uit dan in een fabriek of door een professional vervaardigde producten. Bekijk ook altijd de reviews van een printservice en controleer of ze ervaring hebben met het materiaal dat je wilt gebruiken. Blaas je ontwerp niet onnodig op, want hoe groter het is, hoe hoger de kosten en de kans op printfouten. Zorg dat je ontwerp fysiek stabiel staat, zonder overbodige uitsteeksels die kunnen breken. Een handige tip is om bij twijfel eerst een kleinere testversie te laten printen en die vervolgens aan te passen in de configuratietool, waarin je bijvoorbeeld de afmetingen eenvoudig aanpast. Zo zie je of het model overeenkomt met wat je in gedachten had, zonder direct de hoofdprijs te betalen. Voor speciale projecten met verfijnde details, zoals sieraden of miniaturen, is het raadzaam te informeren naar de resolutie en laaghoogte. Vaak kun je deze waarden instellen in de bestelmodule. Door daar goed op te letten, verbeter je de kwaliteit enorm. Zo haal je het beste uit je online 3D-printervaring.

Eigen prints zijn vrijwel altijd net wat minder strak dan in serie gemaakte producten, wat hier goed te zien is.

Meer controle

Met de juiste voorbereidingen, zoals een goed bestandstype en kennis van verschillende materialen, en door gebruik te maken van online printservices, kun je snel en voordelig aan de slag. Wil je nóg meer controle? Dan loont het om software te verkennen en op termijn eventueel zelf een 3D-printer aan te schaffen. Uiteindelijk is 3D-printen voor iedereen toegankelijk, zolang je maar de juiste stappen volgt.

Voordelige 3D-printers voor thuis

Als je na een paar online bestellingen de smaak te pakken hebt, kun je overwegen zelf een printer aan te schaffen. Er zijn tegenwoordig al betaalbare instapmodellen onder de driehonderd euro. Bekende merken bieden FDM-printers aan, waarmee je met gesmolten filament in lagen print. Let bij je aankoop op de bouwgrootte, de maximale temperatuur en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Een populair instapmodel is de Creality Ender-reeks, bekend om zijn uitbreidbaarheid. Wil je hogere resolutie of fijne details? Dan is een zogenoemde resinprinter wellicht interessant. Merken als Anycubic leveren compacte harsprinters (lcd of SLA), die vloeibare hars laag voor laag uitharden. Houd er rekening mee dat je te maken krijgt met geuren en chemische resten. Een goede ventilatie en beschermingsmiddelen zijn dus belangrijk. Verder moet je je geprinte objecten reinigen en nabelichten. Dit klinkt als veel werk, maar als je serieus in 3D-printen wilt duiken, bieden deze apparaten ultieme controle en eindeloze experimenteermogelijkheden in eigen huis.

3D-printers uit de Ender-reeks van Creality vind je online al voor minder dan 300 euro.