Het uitbreiden van het werkgeheugen van een computer is echt geen ingewikkelde ingreep. U kunt het prima zelf doen, zonder dat u er een specialist voor inschakelt. De meeste tijd gaat zitten in de voorbereiding. Het inbouwen zelf is zo gebeurd. Wij laten zien welke stappen u moet zetten als u meer geheugen in uw systeem wilt hebben.

1. Stappenplan

Het uitbreiden van het computergeheugen is doorgaans een eenvoudig klusje, waarbij maar weinig kan misgaan zolang u voorzichtig en zorgvuldig te werk gaat. Bij een desktopcomputer opent u de behuizing, waarna u de plek waar het geheugen zit gemakkelijk zult herkennen. Bij laptops volstaat het meestal om een klepje aan de onderzijde te openen, waarna u meteen op de juiste plek bent. Soms kost het wat meer moeite om bij het geheugen te komen en bij sommige laptops moet eerst het toetsenbord worden verwijderd. Maar in de meeste gevallen is het inbouwen dus een fluitje van een cent. De meeste energie zit in de voorbereiding, als u moet bepalen hoeveel geheugen er nu in uw computer zit, wat er nog bijpast en vooral ook welk type geheugen u nodig hebt. Vandaar dat u voor een succesvolle uitbreiding een aantal voorbereidende stappen moet zetten.

2. Huidige capaciteit

Allereerst kijkt u hoeveel geheugen er nu in de computer aanwezig is. Dat kan via het configuratiescherm van Windows (de Mac komt later in dit artikel ook aan bod). Als u naar Start / Configuratiescherm / Systeem en beveiliging / Systeem gaat, ziet u de hoeveelheid geïnstalleerd geheugen, of er een 32- of 64bit-versie van Windows draait, het type processor, de fabrikant en het computermodel. Al deze informatie is nodig om te bepalen wat u nodig hebt. Een andere manier om bij dit scherm te komen, is door in Windows Verkenner met rechts op Computer te klikken en te kiezen voor Eigenschappen.

©PXimport

Bekijk eerst hoeveel geheugen er al is geplaatst en noteer meteen de specificaties van uw systeem.

Processor en Windows-variant

Zit er een 32bit-processor in uw systeem, dan kan maximaal 4 GB geheugen worden aangestuurd. Meer geheugen plaatsen is dan wel mogelijk, maar het heeft geen zin. Met een 64bit-processor en de 64bit-versie van Windows kan een systeem meer werkgeheugen gebruiken. Windows Home Basic kan met 8 GB overweg, Home Premium, de meest gangbare variant voor consumenten, kan 16 GB gebruiken en de Enterprise-, Business- en Ultimate-versies van Windows kunnen nog aanzienlijk grotere hoeveelheden werkgeheugen aansturen. Vooral voor zakelijk gebruik kan dat interessant zijn.

3. Wat is er mogelijk?

Om het werkgeheugen uit te breiden, hebt u de technische specificaties van uw systeem nodig. Elk moederbord, dat is de grote printplaat in uw computer, heeft slechts een beperkt aantal plaatsen (sockets, slots of sleuven genoemd) waarop geheugen kan worden geprikt. Daarnaast past niet elk type geheugenmodule zomaar op ieder moederbord. Alle haken en ogen bij dit onderwerp zijn te vinden in de handleiding van uw computer of het moederbord - die u in de vorm van een meegeleverd boekje of cd of dvd kunt raadplegen. Mist u de handleiding, dan kunt u op internet naar de website van de fabrikant van uw computer gaan en daar een handleiding zoeken op de ondersteuningspagina. Hebt u geen kant-en-klare computer gekocht maar zelf een systeem in elkaar gezet, dan hebt u de gegevens van het specifieke moederbord nodig dat u hebt ingebouwd. Biedt dit alles geen uitkomst, dan kunt u meestal ook nog op de website van een geheugenfabrikant terecht. Omdat geheugenmodules voor nagenoeg alle gangbare typen computers worden gemaakt, is er vaak een adviesfunctie die u precies uitlegt wat de mogelijkheden zijn.

4. Geheugenadviseur

Als voorbeeld gebruiken we hier de geheugenadviseur die op de website van Kingston kan worden gevonden, maar u kunt ook bij diverse andere geheugenfabrikanten terecht, zoals Crucial. Meteen op de hoofdpagina van Kingston is rechts de optie memory search te vinden. Daar kiest u voor Desktop of Notebook. Vervolgens geeft u de fabrikant, productlijn en het model computer aan. Vervolgens verschijnen de geschikte geheugenmodules van Kingston in beeld. Op deze pagina is ook de knop Configuration Details te vinden, die een overzicht van mogelijke configuraties toont. U kunt het geheugen hier meteen bestellen, maar nu u weet wat u nodig hebt, kan dat natuurlijk ook bij uw favoriete winkel of webshop. Zo kunt u prijzen vergelijken tussen sites van onder andere Interngeheugen.com, Informatique, ReplaceDirect en Komplett. Daarmee bent u vaak een stuk goedkoper uit dan als u het geheugen direct bij een computer- of geheugenfabrikant bestelt.

©PXimport

Geheugenfabrikanten weten van nagenoeg elk systeem welk geheugen erin past.

5. Meerdere smaken

In elk voetje op het moederbord past één geheugenmodule. Hoe meer geheugenstrips er in uw computer zitten, hoe minder u kunt bijplaatsen. Laptops hebben meestal maar twee slots. Dat is onhandig, vooral omdat computerfabrikanten vaak twee kleine modules plaatsen in plaats van één grote. Ze kiezen dan bijvoorbeeld voor twee modules van elk 2 GB in plaats van één module van 4 GB. Zolang er slots vrij zijn, kunt u geheugen bijplaatsen. Zijn alle slots bezet, dan zit er niets anders op dan enkele of alle geheugenmodules te vervangen door grotere exemplaren. Het kan overigens zo zijn dat u modules per twee of drie moet plaatsen.

6. Digitale adviseur

Om te zien hoeveel geheugenslots al in gebruik zijn, kunt u de computer openmaken. Er is echter een simpeler manier om hier achter te komen. U kunt uw computer door een speciale online dienst laten analyseren. Dat kan onder andere via de webshop Interngeheugen.com, maar bijvoorbeeld ook bij Crucial. Als u Interngeheugen.com gebruikt, klikt u op Scan uw computer nu! en vervolgens op Voer de scan nu uit! Er wordt vervolgens een programma, genaamd mappreporter.exe, naar uw computer gestuurd. Windows geeft nu een melding, waarop u via Uitvoeren toestemming moet geven om het programma te laten draaien. Vervolgens verschijnt een uitgebreid rapport met informatie over uw computer, de bezetting van de geheugenslots en uiteraard de modules die u kunt aanschaffen.

©PXimport

In plaats van alles zelf uit te zoeken, kunt u er ook voor kiezen om uw systeem online te scannen via www.interngeheugen.com.

Geheugensoorten

Er bestaan meerdere typen geheugen, zoals DDR, DDR2 en DDR3. Let er goed op dat u de juiste soort koopt, want ze zijn onderling niet uitwisselbaar. Ook wordt op geheugenmodules meestal een snelheidsaanduiding aangegeven, bijvoorbeeld '1333 MHz' en soms staan er nog extra termen bij, zoals 'unbuffered'. De handleiding en de geheugenadviseur op een website kunnen de juiste specificaties tonen van het geheugen dat in uw systeem past. Een geheugenmodule wordt soms ook wel met de technische term DIMM aangeduid en in oudere systemen kunt u SIMM-geheugen tegenkomen. DIMM's zijn vrij groot en zitten eigenlijk alleen in desktops. Vanwege ruimtegebrek worden in laptops en netbooks de veel kleinere SO-DIMM (Small Outline DIMM)-modules toegepast. Zowel DIMM- als SO-DIMM-geheugen kan van het type DDR, DDR2 of DDR3 zijn.

©PXimport

SO-DIMM-modules zijn een stuk kleiner dan DIMM's.

7. Een voorbeeld

Als voorbeeld hebben wij een laptop laten analyseren. In ons apparaat blijkt 6 GB werkgeheugen aanwezig, verdeeld over twee slots. Omdat het om een model met een quadcore-processor gaat, blijkt er nog een derde slot te zijn en dat is zowaar vrij. We kunnen dus nog een geheugenmodule bijplaatsen. Bijvoorbeeld een van 4 GB, zodat het totaal aan geheugen 10 GB telt. Willen we het geheugen nog verder uitbreiden, dan kunnen we de module van 2 GB die in het tweede slot zit, vervangen door een nieuwe module van 4 GB. Alle drie de slots zijn dan voorzien van dezelfde hoeveelheid geheugen, en in totaal telt het op tot 12 GB. Dat is meteen ook het maximum dat we in deze laptop mogen plaatsen.

©PXimport

Na analyse ziet u hoeveel geheugen er is en welke slots bezet of vrij. Als bonus krijgt u een uitbreidingsadvies.

8. Geheugen inbouwen

Zodra u weet wat u nodig hebt, bent u natuurlijk vrij om het geheugen waar dan ook aan te schaffen. U kunt bij een computerwinkel langsgaan of het online bestellen, waarbij u het vaak een werkdag later al in huis hebt. Vervolgens is het moment aangebroken om het geheugen in te bouwen. Doorgaans is dat een erg eenvoudig klusje. Zoals eerder gezegd: de voorbereidingen geven het meeste werk. Sluit allereerst de computer volledig af. Zet hem dus niet in slaapstand, maar schakel hem echt uit. Koppel vervolgens alle kabels en snoertjes los, waaronder ook het netsnoer. Hebt u een laptop, haal dan ook de accu eruit. Zo voorkomt u dat het apparaat zich mogelijk alsnog inschakelt als u per ongeluk een knop aanraakt. Druk tot slot even op de aan/uitknop. De computer kan en mag niet meer opstarten, maar zo raakt u eventuele 'reststroom' uit het apparaat kwijt.

9. Desktop openen

Er zijn enorm veel verschillende behuizingen, dus aangeven hoe u een desktop precies opent is ondoenlijk. Het kan zijn dat u enkele schroeven aan de achterzijde, zijkant of voorzijde moet losdraaien. Soms kan dan de zijkant worden geopend, maar vaak schuift u de volledige kap van het chassis. Is de behuizing eenmaal geopend, dan gaat u op zoek naar het geheugen op het moederbord. De geheugenmodules staan netjes in het gelid en rechtop in voetjes op het moederbord. Soms zitten ze wat verstopt. Zo kunnen bijvoorbeeld kabelbundels of een dvd-speler in de weg zitten. Moet u iets loskoppelen voor werkruimte, onthoud dan goed hoe alles weer teruggeplaatst moet worden. Leg de desktop eventueel plat om er beter bij te kunnen.

10. Laptop openen

Bij laptops is het geheugen doorgaans veel simpeler te bereiken, namelijk door gewoon een klepje aan de onderzijde te openen. Vaak is er een pictogram op het plastic te zien: een rechthoek met streepjes aan een lange zijde. Zo weet u meteen onder welk dekseltje het geheugen verstopt zit. Ook andere componenten, zoals de harde schijf, zijn vaak aan de hand van een pictogram te vinden. Leg de dichtgeklapte laptop ondersteboven op iets zachts, zoals een handdoek, zodat u voorkomt dat er krassen op het deksel komen door het verschuiven van het apparaat. Draai de schroefjes los en haal het klepje voorzichtig weg. De schroefjes kunnen erg klein zijn. Leg ze dus op een plek waar u ze niet kwijtraakt.

©PXimport

Meestal is het geheugen van een laptop goed toegankelijk via een klepje aan de onderzijde.

©PXimport

Een pictogram geeft vaak aan onder welk deksel zich het geheugen en andere componenten bevinden.

11. 'Personeelsingang'

Zitten er geen schroefjes in het klepje van uw laptop, of is er zelfs helemaal geen klepje te zien, dan kunt u er vrij zeker van zijn dat u zich via het toetsenbord een weg naar binnen moet banen. Dat is omslachtiger en het levert helaas iets meer risico. Ga altijd op zoek naar instructies voor uw specifieke model laptop. Doorgaans komt de procedure neer op het losmaken van het toetsenbord. Dat doet u bijvoorbeeld door met een kleine schroevendraaier voorzichtig een paar palletjes in te drukken. Daarna licht u het toetsenbord op en moet het lintkabeltje van het moederbord worden losgekoppeld. Dat kabeltje is nogal teer, het moet dus heel voorzichtig gebeuren. Nu zijn er twee mogelijkheden: u kunt via de ontstane opening rechtstreeks bij het geheugen, of u moet enkele schroeven losmaken, waarna het klepje aan de onderzijde alsnog kan worden verwijderd. Let op dat de schroefjes in lengte kunnen verschillen. Onthoud of noteer daarom welk schroefje op welke plaats thuishoort.

©PXimport

Geen schroeven te zien? Grote kans dat u eerst het toetsenbord moet weghalen voordat u het geheugen uit kunt breiden.

Statische ontladingen

Als u aan computers sleutelt, is het van belang dat u maatregelen treft om schade door elektrische ontladingen te voorkomen. U hebt vast weleens meegemaakt dat u een schok kreeg bij het vastpakken van een autoportier of zodra u iemand een hand gaf. Dat geeft een kort maar onprettig gevoel en het is soms reden voor hilariteit. Helaas kan dit type ontladingen uw computer beschadigen. Een speciaal ESD-armbandje (ElectroStatic Discharge) helpt dit te voorkomen. Aan de armband zit een snoertje dat u met een klemmetje aan het ongelakte metaal van de systeemkast vastmaakt. Als alternatief kunt u met een vinger kort de metalen behuizing aanraken. Dit moet u dan wel steeds opnieuw doen als u bij uw computer terug bent gekeerd nadat u iets hebt gepakt. Laat het geheugen liefst zo lang mogelijk in zijn speciale verpakking zitten. Ook die beschermt namelijk tegen statische ontladingen.

12. Geheugenmodule

Pak geheugenmodules alleen langs de randen vast. Raak de chips, andere minuscule componenten en vooral het rijtje vergulde contacten liever niet aan. Let er verder bij het inbouwen op dat dit altijd maar op één manier kan: de vergulde contacten zijn verdeeld in twee rijtjes (soms meer) van ongelijke lengte. Kijkt u naar het voetje op het moederbord, dan zult u zien dat ook hier twee compartimenten zijn, met een plastic schotje ertussen. Dit tussenschot past precies in de inkeping tussen de contacten van de geheugenmodule.

©PXimport

Een geheugenmodule past maar op één manier in een slot.

13. Geheugen plaatsen (desktop)

In een desktopcomputer staat elke geheugenmodule rechtop in een voetje op het moederbord. Aan de zijkanten zitten klemmetjes die de module stevig op zijn plek houden. Om geheugen weg te halen, duwt u de klemmetjes (doorgaans plastic palletjes) naar buiten en omlaag. De geheugenmodule komt nu vanzelf omhoog en u kunt hem rechtstandig uit het voetje wegnemen. Bij het plaatsen van geheugen zet u de module rechtop in de sleuf. Duw de geheugenmodule met beide duimen op de bovenrand voorzichtig rechtstandig omlaag tot u hoort dat hij aan beide zijden is vastgeklikt. De klemmetjes komen vanzelf omhoog. Er kan enige kracht voor nodig zijn, maar forceer niets. Controleer of de klemmetjes inderdaad netjes in de uitsparingen van de module zijn verankerd.

14. Geheugen plaatsen (laptop)

Bij een laptop werkt het net even iets anders. Om ruimte te besparen liggen de modules hier plat. Vaak zelfs met twee modules boven elkaar! Om een module uit de laptop te halen, buigt u beide klemmetjes voorzichtig een stukje naar buiten, dus van de module af. De module schiet vanzelf los en wipt een stukje omhoog. Nu kunt u de module eenvoudig uit het voetje nemen. Onder die module kan dus nog een tweede exemplaar zitten. Om geheugen in een vrij slot te plaatsen, steekt u de module in een hoek van ongeveer vijfenveertig graden in het voetje. Gebruik geen kracht. De contacten moeten als vanzelf in het voetje glijden en er nagenoeg helemaal in verzinken. Druk de module vervolgens voorzichtig omlaag (plat) tot een klik hoort omdat de klemmen op hun plek vallen. Verdeel de kracht door dit met twee vingers te doen. Controleer daarna of de vergulde contacten nog steeds netjes in het voetje zitten. U mag hooguit een smalle, goudkleurige strook blijven zien.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

In een laptop ligt het geheugen plat. Steek een module eerst schuin in het voetje en druk hem dan voorzichtig omlaag.

15. Dichtmaken

Zodra het geheugen is geplaatst, zet u de kap weer op de desktop of schroeft u het klepje weer in de laptop. Eventueel kunt u met definitief vastschroeven wachten tot u zeker weet dat alles in orde is en nu eerst de computer opstarten. U hoeft niets bijzonders te doen, nieuw geheugen wordt tegenwoordig automatisch herkend. De hoeveelheid aanwezig geheugen controleren werkt weer hetzelfde als beschreven in tip 2. Er kan iets minder vrij geheugen gerapporteerd worden dan u verwacht, omdat bijvoorbeeld de grafische kaart er een klein deel van gebruikt. Ook hebben bepaalde processors en sommige Windows-versies beperkingen (meer daarover leest u in het kader ´Processor en Windows-variant´, elders in dit artikel).

16. Geheugenuitbreiding bij Apple

Ook het geheugen van een Apple-computer kunt u eenvoudig zelf uitbreiden. Om te achterhalen hoeveel geheugen er in zit en of er nog geheugenslots vrij zijn, gaat u in het Apple-menu naar Over deze Mac. Hier ziet u welke processor u hebt, de hoeveelheid geheugen en het type. Klik vervolgens op Meer info / Systeemoverzicht en kies voor Geheugen. Hier is per slot te zien wat er in zit. U kunt via de website van Apple achterhalen hoeveel werkgeheugen er maximaal in uw apparaat past. Ga daarvoor naar Apple.nl en kies Support / Technische specificaties. Kies de modellijn (met de juiste datumaanduiding) en controleer onder het kopje Processor en geheugen hoeveel geheugen er maximaal in kan en welke mogelijkheden en beperkingen er zijn.

©PXimport

Een Apple-computer toont niet alleen de hoeveelheid geheugen, maar ook de bezetting van de geheugenslots.

17. Geheugenscanner voor Apple

Ook voor het uitbreiden van een Apple-computer kunt u prima terecht bij de vele webshops op internet. Voor een advies kunt u eventueel ook naar de website van een geheugenfabrikant zoals Kingston of Crucial gaan (zie tip 4 en 6). Zo kunt u de geheugenscanner van Crucial gebruiken, daar bestaat namelijk zowel een Windows- als een Mac-versie van. Ga naar Crucial.com, klik op Memory (RAM) en kies Scan my system. Installeer het programma en voer het uit. Dit scheelt u handmatig zoekwerk. Overigens kan het geheugen van een MacBook Air, iPad of iPhone helaas niet worden uitgebreid. Kies bij aanschaf van zo'n apparaat dus meteen voor een model met ruim voldoende geheugen voor de taken waarvoor u het gebruikt.

©PXimport

Crucial kan ook uw Apple-computer scannen.

18. Bestellen bij Apple

Geheugen bijkopen kan eventueel via de webshop van Apple zelf, al bent u daar doorgaans duurder uit dan op andere locaties. Op Apple.nl klikt u op Store. Vervolgens kiest u in de linkerkolom in het kader Populaire accessoires onder het kopje Voor Mac voor Geheugen. Vervolgens kiest u de juiste productlijn, zoals MacBook Pro of iMac. Let goed op de datumaanduiding (deze staat tussen haakjes). Op het volgende scherm selecteert u het model dat u hebt, waarna wordt getoond welke geheugenmodules er in passen.

©PXimport

Geheugen voor een Apple-computer bestelt u bij een van de vele webshops of in de officiële Apple Store.

19. MacBook Pro

Een MacBook Pro heeft maar twee slots en die zijn standaard al bezet. Om de hoeveelheid geheugen uit te breiden, kunt u dus niets anders doen dan de bestaande modules vervangen door versies met een grotere capaciteit. Omdat een MacBook Pro 'slechts' met maximaal 8 GB kan werken, moet u voor twee modules van elk hooguit 4 GB kiezen. Door twee dezelfde modules te gebruiken, presteert het systeem optimaal. Na het losdraaien van enkele schroeven (let op: deze hebben verschillende lengtes!) en het verwijderen van de onderkant van de behuizing, gaat het plaatsen of verwijderen van geheugen op dezelfde manier als bij een laptop, dus zoals beschreven in tip 14.

20. iMac

Afhankelijk van het model kan een iMac 8 of 16 GB geheugen aansturen. Het apparaat beschikt over twee geheugenslots. Modules van 2 of 4 GB plaatst u steeds per twee. U legt de iMac met het scherm omlaag op een zachte ondergrond, zoals een handdoek. Duw de standaard omhoog en neem het klepje weg nadat u de schroefjes hebt losgedraaid. Trek de lipjes in de compartimenten naar buiten. Als u de bestaande geheugenmodules wilt vervangen, trekt u aan de lipjes om de modules los te halen. Druk nieuwe geheugenmodules stevig maar voorzichtig aan tot u een klik hoort. Eerst worden de twee slots aan de achterzijde gevuld, daarna de slots aan de schermzijde. Stop vervolgens de lipjes terug in de compartimenten. Schroef het klepje weer vast en klap de standaard terug.

©PXimport

Op www.apple.nl vindt u onder Support / Handleidingen documenten waarin onder andere wordt uitgelegd hoe u het geheugen uitbreidt.

21. Oops!

Wordt het geheugen niet herkend of hebt u na het uitbreiden plotseling problemen met uw computer? Controleer of alle kabeltjes en het netsnoer zijn aangesloten. Aan de achterzijde van desktops zit vaak nog een aparte aan/uitschakelaar. Hebt u binnenin misschien iets losgekoppeld om bij het geheugen te kunnen? Zit de accu van de laptop wel goed vast? Als niets helpt, moet u even controleren of de geheugenmodules goed zijn geplaatst. Haal ze eruit en stop ze er opnieuw in. Als niets helpt, is het een idee om het nieuwe geheugen weer uit te bouwen. In de originele staat zou uw pc het weer als vanouds moeten doen. Controleer vervolgens opnieuw of u wel het juiste geheugen voor uw computer hebt aangeschaft. Schakel eventueel externe hulp in om het probleem op te lossen.

Windows 11 kreeg de afgelopen jaren veel nieuwe en vernieuwde apps. Deze werden vaak in de schijnwerpers gezet door de opmars van AI. Maar naast die blikvangers zitten er in dit systeem ook minder opvallende toepassingen. Dit zijn bescheiden werkpaarden die je dagelijkse pc-gebruik net dat tikkeltje efficiënter maken.

Terwijl de meesten van ons vooral vertrouwen op de klassieke apps die ze dagelijks gebruiken, zitten er in Windows 11 nog tal van functies verscholen die je workflow vereenvoudigen, je creativiteit stimuleren en je tijd besparen. In dit artikel belichten we elf van die handige helpers. Het gaat om gratis oplossingen die je niet apart hoeft te installeren; ze zijn namelijk al onderdeel van je Windows 11-systeem. Kleine tools die je misschien nog nooit hebt geopend, maar die je, eenmaal ontdekt, waarschijnlijk niet meer wilt missen.

Sticky Notes

Sticky Notes is het digitale alternatief voor de bekende kleefbriefjes. Handig voor ideeën, herinneringen, takenlijstjes en meer. Om misverstanden te voorkomen: ook Plaknotities staat op je Windows 11-pc, maar dat is de oude app met minder mogelijkheden. In zijn nieuwste versie is dit appje slimmer dan ooit.

Door met de camera van je smartphone de QR-code in Sticky Notes te scannen, openen je notities meteen in de mobiele OneNote-app. De app is verdeeld in twee tabbladen. In het eerste tabblad maak en beheer je de notities. Het tweede tabblad is bedoeld voor schermafdrukken die je hiermee maakt van actieve vensters. Staat er tekst in zo’n afbeelding? Dan herkent Sticky Notes die automatisch via OCR en kopieert de tekst naar het klembord, zodat je hem direct in een andere toepassing kunt plakken.Nog een slimme toevoeging: Sticky Notes bewaart automatisch de bron van geplakte inhoud. Kopieer je iets van een webpagina, dan wordt de link vanzelf mee opgeslagen. Zo open je later automatisch de bron van de informatie opnieuw vanuit zo’n roze, geel of blauw kattenbelletje.

Snelle videomontage met Clipchamp

Windows Movie Maker is dood, zo dood als een pier. En toch maken we tegenwoordig meer video’s dan ooit. Voor snelle en toegankelijke videobewerking is er inmiddels een overvloed aan apps. Maar met Clipchamp heb je meteen een krachtige en beginnersvriendelijke tool in huis. Je kunt er clips mee knippen, splitsen en soepel in elkaar laten overvloeien. Tekstoverlays, overgangen, achtergrondmuziek en voice-overs voeg je eenvoudig toe.

Clipchamp blinkt uit in gebruiksgemak, maar biedt tegelijk verrassend veel mogelijkheden. Zo heb je toegang tot een uitgebreide bibliotheek met stockbeelden, filters, audiotracks en effecten om de montage een professionele uitstraling te geven. Extra handig zijn de sjablonen die je sneller op weg helpen. Of laat de ingebouwde AI je begeleiden. Die doorloopt met je de selectie van media, daarna stelt de AI enkele leuke stijlen en een passende muzikale achtergrond voor. Enkele seconden later plaatst de AI een voorstel van de montage op de tijdlijn. Natuurlijk kun je het resultaat daarna nog helemaal naar je hand zetten.

Knippen en kopiëren met Klembordgeschiedenis

We knippen en kopiëren aanhoudend tijdens ons werk op de pc. Veel mensen zijn nog altijd tevreden met het standaardklembord, toch is de functie Klembordgeschiedenis vele malen handiger. Dankzij deze functie blijven de gekopieerde items bewaard tot je de computer uitschakelt of de geschiedenis wist. Zo raak je nooit meer iets kwijt. Let wel, gekopieerde bestanden of mappen komen niet in de klembordgeschiedenis terecht.

De tool kan maximaal vijfentwintig items opslaan en per item geldt een limiet van 4 MB. Wil je een eerder gekopieerd item plakken? Gebruik dan de sneltoets Windows-toets+V. Is de functie nog niet ingeschakeld, dan verschijnt er een melding met de knop Inschakelen. Daarna zie je een overzicht van alle items die in de huidige sessie zijn opgeslagen. Met de vastzetfunctie (het pinnetje) kun je belangrijke items vergrendelen, zodat ze niet verdwijnen, zelfs niet wanneer de lijst volloopt. Klik gewoon op een item en het wordt meteen in het actieve programma geplakt.

Quick Assist: Hulp op afstand

Met Quick Assist kun je via internet het scherm van iemand anders bekijken en zelfs overnemen. Ideaal om op afstand een vriend, gezinslid of collega te helpen, zonder extra software te installeren. Eerst starten beide partijen de Quick Assist-app op. Dan geven ze aan of ze hulp willen of dat ze willen assisteren. Daarna komt de verbinding tot stand dankzij een beveiligingscode.

Eenmaal verbonden kan de helper het scherm bekijken en met toestemming volledig de controle krijgen. De helper beschikt bovendien over een knoppenbalk om virtuele aantekeningen op het scherm van de ander te maken en het is mogelijk om een chatkanaal te openen. Ook kan de externe pc indien nodig vanop afstand worden herstart. Uiteraard kunnen beide partijen de verbinding op elk moment verbreken.

Live ondertiteling: Audio wordt tekst

Een ander verborgen pareltje in Windows 11 is Live ondertiteling. Deze functie zet alle audio op je pc automatisch om naar tekst. Het maakt niet uit of het gaat om een YouTube-video, een Teams-vergadering, een lokaal videobestand of een podcast. Handig voor wie gehoorondersteuning nodig heeft of wie gewoon graag meeleest.

Via de microfoonoptie kun je zelfs je eigen spraak live laten ondertitelen, bijvoorbeeld tijdens een gesprek. Er is wel een belangrijke beperking: momenteel werkt dit alleen in het Engels en Chinees. Bij Nederlandstalige audio verschijnt er geen of een sterk gebrekkige ondertiteling. Bij Engelstalige content werkt de functie daarentegen uitstekend, zelfs offline.

Alles gebeurt volledig lokaal op je apparaat, zodat je privacy gegarandeerd blijft. Volgens Microsoft wordt Live ondertiteling binnenkort uitgebreid naar talen zoals Frans, Duits, Japans, Portugees en Spaans, maar Nederlands staat nog niet op de lijst. Inschakelen kan eenvoudig met Windows-toets+Ctrl+Lof via Instellingen / Toegankelijkheid / Ondertiteling / Live ondertiteling. Je kunt bepalen waar de ondertitels op het scherm verschijnen en het is mogelijk om het lettertype, de kleur en achtergrond aan te passen voor betere leesbaarheid.

Geluidsrecorder: meer dan opnemen

De Geluidsrecorder van Windows 11 overklast zijn voorganger Voicerecorder uit Windows 10. Het is veel meer dan een eenvoudige opnametool. De app heeft een frisse interface met aan de linkerkant een overzicht van de opnames en onderaan duidelijke knoppen voor opnemen en afspelen.

Tijdens het opnemen verschijnt een golfvorm, zodat je meteen ziet of de microfoon geluid oppikt. Je kunt het gewenste opnameapparaat selecteren en hebt meer controle over de kwaliteit en het bestandsformaat. Standaard neemt Geluidsrecorder op in AAC, maar ook andere indelingen zijn mogelijk, zoals mp3, WMA, flac of wav. Daarnaast kun je bestaande audiobestanden importeren en afspelen, én de weergavesnelheid aanpassen van 0,25× tot 4×.

Handig zijn de markers die je tijdens of na de opname plaatst. Ze onderbreken de opname niet, maar maken het wel eenvoudig om achteraf direct naar specifieke punten te navigeren. Geluidsrecorder van Windows 11 gebruik je om opnames te maken en af te spelen, maar je kunt geen fragmenten knippen of wegsnijden.

Focussessies: slim focussen met timer

Omdat geconcentreerd blijven vaak lastig is, helpt Focussessie je om zonder afleiding te studeren of te werken. Zodra een sessie start, dempt Windows automatisch meldingen en minimaliseert het onderbrekingen. Het draait dus volledig om productief aan de slag te gaan. Je stelt een timer in, werkt onafgebroken en neemt korte pauzes volgens de Pomodoro-methode.

Daarnaast kun je je Microsoft To Do-taken koppelen, zodat je duidelijk ziet welke taken je tijdens een sessie wilt afronden. Wie beter werkt met muziek, kan zijn Spotify-account verbinden in het tabblad Focussessies van de Klok-app en zo zijn favoriete afspeellijsten beluisteren. Na afloop krijg je een overzicht van het aantal voltooide sessies en de totale werktijd.

Delen in directe omgeving via bluetooth of wifi

Met Delen in directe omgeving kun je bestanden, foto’s of links rechtstreeks delen met een andere Windows-pc in de omgeving. Dat gebeurt zonder tussenstation, via bluetooth of wifi. In Windows 11 is de functie grotendeels hetzelfde als in Windows 10, maar gebruiksvriendelijker. De interface oogt moderner, je hebt snellere toegang via het actiecentrum en je kunt nu zelf de opslagmap kiezen voor de ontvangen bestanden (in Windows 10 belandden die altijd in Downloads).

Voor gebruik moeten beide apparaten bluetooth 4.0+ met LE ondersteunen, binnen bereik zijn en de functie ingeschakeld hebben. In Windows 11 vind je de optie via Instellingen / Systeem / Delen in de buurt. Daar bepaal je of alleen apparaten met jouw Microsoft-account of ook iedereen in de buurt bestanden mag ontvangen. Een bestand delen gaat eenvoudig: klik met de rechtermuisknop, kies Delen en selecteer Delen in directe omgeving.

Automatisch opruimen met Opslaginzicht

Opslaginzicht kan automatisch schijfruimte vrijmaken wanneer dat nodig is. Veel gebruikers kennen deze functie niet of hebben hem uitgeschakeld, terwijl het een eenvoudige manier is om opslagproblemen te voorkomen. Je vindt de functie via Instellingen / Systeem / Opslag. Zet de schakelaar bij Gebruikersinhoud automatisch opschonen aan en Windows verwijdert bestanden uit de Prullenbak die er langer dan dertig dagen staan. Je kunt dit verfijnen en instellen op dagelijks, om de veertien dagen of om de zestig dagen.

Ook bestanden in de map Downloads kun je met deze tool na een opgegeven periode automatisch laten wissen. Deze oplossing is op maat gemaakt voor mensen die meestal vergeten deze mappen leeg te maken. Wil je meteen ruimte winnen? Klik dan op Opslaginzicht nu uitvoeren. Na afloop zie je direct hoeveel opslagruimte is vrijgekomen.

Klassieke systeemkopie

We hebben het over twee verschillende back-upconcepten die vaak door elkaar worden gehaald. De verwarring is begrijpelijk, omdat Microsoft de termen zelf door elkaar husselt. Eerst is er de klassieke Windows Back-up, de vertrouwde functie uit eerdere Windows-versies. Daarmee kun je nog steeds een volledige systeemback-up maken op een externe schijf en bovendien de versiegeschiedenis van bestanden bewaren.

Microsoft heeft deze optie in Windows 11 steeds dieper verstopt, waardoor veel gebruikers zelfs denken dat deze is verdwenen. Het bedrijf promoot de functie niet langer, omdat het liever inzet op OneDrive en externe software voor image-based back-ups. Toch is die nog beschikbaar, al is dat niet meer via de moderne instellingen.

Zo ga je te werk: typ Configuratiescherm in het Startmenu en kies Back-up maken en terugzetten (Windows 7). Klik links op Een systeemkopie maken, selecteer een externe schijf of netwerklocatie en volg de stappen. Dit levert een complete kopie van je systeem op: een echte verzekering tegen lokale rampen zoals een kapotte harde schijf of een ransomware-aanval.

Windows Back-up via OneDrive

Tegelijk richt de moderne Windows Back-up zich vooral op OneDrive-synchronisatie. Dit is een cloudgerichte vorm van back-up. Als je in Windows 11 zoekt naar Windows Back-up, kom je in een scherm met twee mogelijkheden: Een back-up van deze pc maken en Overzetten naar een nieuwe pc. Het is belangrijk te weten dat deze functie géén volledige systeemback-up maakt. In plaats daarvan bewaart hij in de cloud een kopie van je apps, instellingen (zoals bureaubladindeling, taal- en netwerkvoorkeuren) en referenties, bijvoorbeeld wifi-wachtwoorden en accounts. Daardoor kun je bij het instellen van een nieuwe pc snel je vertrouwde werkomgeving terughalen.

Voor je bestanden vertrouwt Windows Back-up op OneDrive. Via de OneDrive-app kun je onder het tandwieltje instellen dat de mappen Documenten, Afbeeldingen en Bureaublad automatisch naar de cloud worden gesynchroniseerd. Andere mappen voeg je eenvoudig toe door ze in je OneDrive-map te plaatsen. Voor een goede OneDrive-back-up moet je dus én de moderne Windows Back-up activeren, én in OneDrive aanduiden welke mappen automatisch worden gesynchroniseerd.

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934