Hoe is het gesteld met de e-mailrespons in Nederland? Even snel een eenvoudige vraag per telefoon stellen bij bedrijven of instellingen? Kom nou, dat gaat veel beter per e-mail. Althans, zo zou het moeten zijn. Maar hoe goed of hoe slecht e-mailt Nederland eigenlijk? Krijgen we fatsoenlijk antwoord op onze vraag? Wij doen de ultieme test en sturen verschillende categorieën bedrijven een vraag. Met tegenvallend resultaat en een virus van de adsl-helpdesk van Planet Internet.

"Internet is niet allen een bibliotheek, winkel, softwarebank en entertainmentcentrum, maar ook en vooral een service- en communicatiecentrum. En als we het even niet weten of niet kunnen vinden, dan stellen we een vraag per e-mail. Bijna alle websites bieden een contactmogelijkheid per e-mail - zoals het hoort - en dus mag je er vanuit gaan dat ze antwoorden, het liefst een beetje snel graag. Maar dat kan wel eens tegenvallen. Neem bijvoorbeeld de Nederlandse gemeenten. Volgens onderzoek van Webdam (www.webdam.nl) reageert bijna de helft binnen een dag op een vraag per e-mail. Dat klinkt mooi, maar ruim twintig procent reageerde later of helemaal niet. En volgens onderzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken reageert de overheid in acht van de tien gevallen op e-mail. Ook dat klinkt mooi, maar het is natuurlijk niet goed genoeg. En hoe zit het eigenlijk met talloze andere organisaties en het Nederlandse bedrijfsleven? De testmethode We mailen 45 instellingen, bedrijven en organisaties. Alle kregen een gemakkelijke vraag op maat - een antwoord terugmailen zou dus niet al te veel moeite kosten. Het mailtje met de vraag gaat in het midden van de week rond middernacht de deur uit, zodat alle proefkonijnen vroeg in de ochtend kans hebben vlug een reply te sturen. En we zitten daarna bovenop de inbox. De onvrijwillige deelnemers krijgen vervolgens vijf werkdagen (plus een weekend, dus in totaal een week) de tijd om een afdoend antwoord te sturen. Na een week nog geen antwoord? Te laat! En gezakt voor PCM's e-mail-test. De proefkonijnen die op tijd een antwoord sturen, krijgen een cijfer op een schaal van 1 tot 10 en worden beoordeeld aan de hand van een aantal criteria en regels. De spelregels De 45 proefkonijnen kunnen punten verdienen op verschillende onderdelen en uiteindelijk een eindcijfer van maximaal 10 behalen. Daarvoor kijken we naar een aantal onderdelen. a) Is het e-mailadres (of contactformulier) snel te vinden op de website? Je moet het blinelings kunnen vinden, maar dat is lang niet altijd het geval. Soms lijkt het zelfs vakkundig verstopt! Niet goed en daarom geen punten als we meer dan vijf keer met de muis moeten doorklikken om bij een e-mailadres (of contactformulier) te komen. Drie of vier keer klikken is één punt. Geen, één of twee keer klikken - zoals het hoort - is twee punten waard. b) Een webformulier om contact op te nemen? Vaak moet daar te veel worden ingevuld. Bovendien: wat is er mis met een echt e-mailadres? Wel zo handig om een kopie van correspondentie in de outbox te hebben. Het is een kleine moeite om naast een formulier ook een e-mailadres te vermelden. Een webformulier is dan ook geen punten waard; een e-mailadres telt voor één punt. c) Ontvangstbevestiging. Veel webformulieren bevestigen het versturen/ontvangen van de boodschap op een webpagina in de browser, maar dat is niet genoeg: we willen een e-mailtje met een bevestiging. Die ontvangstbevestiging per mail is een extra punt waard. d) Het antwoord. Binnen een dag levert zes punten op. Binnen 48 uur is vier punten; binnen drie dagen is drie punten en langer dan drie dagen maar binnen een week is twee punten. Langer dan een week is te lang (geen punten!) en dus zeker een dikke onvoldoende. Na twee weken nog geen antwoord? Dat is zoiets als geen antwoord en ook dat levert een schaamtevolle nul op. Verder telt de kwaliteit van het antwoord natuurlijk ook mee. Een verwijzing naar de website als antwoord op een verzoek om informatie gemaild te krijgen, is niet in de haak en kost twee strafpunten. Een mailtje met een non-antwoord is geen antwoord, en dus ook een 0. ***Kadertje (op openingsspread) Toelichting Na de bedrijfsnaam en het webadres vermelden we of het om een webformulier of een e-mailadres gaat. Tussen haakjes staat daarachter het aantal punten van a en b (zie spelregels). Dan volgt onze vraag en daaronder het resultaat en de punten van onderdelen c en d, gevolgd door het eindcijfer. Telefoonaanbieders KPN (www.kpn.com) Formulier (1) Vraag: Wat kost het goedkoopste mobiele abonnement per maand? Na een druk op de knop meldt de website dat we binnen 24 uur een antwoord kunnen verwachten. Geen bevestiging per e-mail. Na meer dan dertig uur volgt een e-mail met excuus voor de vertraging, en met een verwijzing naar een webpagina (waar het antwoord zeker niet voor het oprapen ligt) maakt KPN zich er wel erg makkelijk van af (2). Eindcijfer: 3 Orange (www.orange.nl) E-mailadres (1): het duurt lang voordat we dat gevonden hebben: corporate-affairs@orangemaild.nl Vraag: Wat kost het goedkoopste mobiele abonnement per maand? Kennelijk wil Orange alleen gebeld worden. We horen niks van ze. Eindcijfer: 0 Telfort (www.telfort.nl) Formulier (2) Vraag: Wat kost het goedkoopste mobiele abonnement per maand? Na een druk op de knop voor het versturen van de vraag, lezen we dat we binnen drie dagen antwoord krijgen. Het wordt krap drie werkdagen met een duidelijk antwoord. Eindcijfer: 5 T-Mobile (www.t-mobile.nl) Vraag: Wat kost het goedkoopste mobiele abonnement per maand? T-Mobile wil geen e-mail, maar alleen telefoontjes of ouderwetse post. Eindcijfer: 0 Vodafone (www.vodafone.nl) Formulier (2) Vraag: Wat kost het goedkoopste mobiele abonnement per maand? Vodafone.nl meldt na twee minuten in een e-mail dat we binnen 48 uur antwoord krijgen (1). En inderdaad: na pakweg veertig uur ontvangen we de gevraagde informatie in een uitgebreide en duidelijke e-mail en een keurig overzicht van de gesprekskosten (4). Eindcijfer: 7 Online winkels Bol.com (www.bol.com) Formulier (2) Vraag: Kan ik korting krijgen als ik voor meer dan € 150 euro aan cd's bestel? Na een paar minuten komt er een ontvangstbevestiging waarin Bol meldt dat het antwoorden per e-mail vertraging oploopt en dat ze hun uiterste best doen om de mail toch snel te beantwoorden. En dat lukt: binnen 24 uur (6) hebben we antwoord. En helaas geeft Bol geen korting - of het moet om een bulk-order gaan; dan is volgens de klantenservice een korting wel bespreekbaar. Eindcijfer: 8 Kijkshop (www.kijkshop.nl) E-mailadres (3): orderdesk@kijkshop.nl Vraag: Kan ik korting krijgen als ik voor meer dan € 500 aan elektronische apparatuur bestel? Binnen 24 uur (6), zelfs binnen een halve dag (!), krijgen we antwoord van Kijkshop: “Helaas werken wij niet met kortingen bij een bepaald bedrag, Kijkshop heeft namelijk al scherpe prijzen.” Volgens ons kan het altijd scherper, maar feit is dat Kijkshop razendsnel is. Hadden ze ook nog een ontvangstbevestiging verstuurd, dan zouden ze de hoogste score hebben behaald. Eindcijfer: 9 Neckermann (www.neck.nl) Formulier (2) Vraag: Kan ik korting krijgen als ik voor meer dan € 300 aan kleding bestel? Binnen een minuut volgt er een ontvangstbevestiging per e-mail (1) die meldt dat er zo spoedig mogelijk contact wordt opgenomen. En dan verrast Neckerman ons door te bellen (Neckermann wil aardig wat gegevens in het formulier ingevuld zien). Daar zijn we eigenlijk niet van gediend. Maar het was wel snel: binnen een dag (6). Strafpuntje voor het bellen - want dat hebben we liever niet. Eindcijfer: 8 Wehkamp (www.wehkamp.nl) Formulier (2) Vraag: Kan ik korting krijgen als ik voor meer dan € 300 aan kleding bestel? Na een minuut volgt er een ontvangstbevestiging per e-mail (1) en dus had Wehkamp aardig kunnen scoren. Maar daar bleef het dan ook bij. Eindcijfer: 0 Internetproviders Planet Internet (www.planet.nl) Formulier (0) Vraag: Hoe duur is uw goedkoopste adsl-abonnement per maand? Direct krijgen we een ontvangstbevestiging (1), nadat we wel heel lang moesten rondklikken om bij een vakkundig verstopt vragenformulier te komen. Van een provider zou je meer verwachten. Dan volgt binnen drie dagen (pakweg zestig uur) (3) een antwoord - op zaterdag! Het antwoord is een verwijzing naar een webpagina waar het antwoord voor het oprapen ligt, maar dat hadden ze ook wel even kunnen mailen. Daarom twee strafpunten, maar die vergeven we Planet doordat ze op zaterdag stug doorwerken. Ze scoren dus een 4. Echter, twee weken nadat we onze vraag verstuurden, krijgen we een mailtje van 113.adsldesk@planet.nl met daaraan een virus! Helaas voor Planet: Eindcijfer: 0 Tiscali (www.tiscali.nl) E-mailadres: info@tiscali.nl (3) Vraag: Hoe duur is uw goedkoopste adsl-abonnement per maand? Het begon hoopvol, maar we hoorden niets van Tiscali. Eindcijfer: 0 XS4All (www.xs4all.nl) E-mailadres (3): info@xs4all.nl Vraag: Hoe duur is uw goedkoopste adsl-abonnement per maand? Geen haar beter dan Tiscali. Eindcijfer: 0 Banken ABN AMRO (www.abnamro.nl) Formulier (0) Vraag: Kan ik ook Internet-bankieren met de browser Opera? Binnen ongeveer een kwartier valt er een ontvangstbevestiging (1) in de inbox, en die belooft antwoord binnen 24 uur. Dat wordt ongeveer 36 uur (4). Het antwoord is wel duidelijk: dat kan alleen met Internet Explorer 4.02 (of hoger) of Netscape Communicator 4.08 (of hoger). Eindcijfer: 5 Postbank (www.postbank.nl) Formulier (2) Vraag: Kan ik ook internet-bankieren met de browser Opera? Op de valreep (2) krijgen we een antwoord van het Hoofd E-commerce en E-mail. “Door de grote belangstelling voor postbank.nl is de beantwoording van uw e-mailbericht vertraagd. Onze verontschuldigingen hiervoor.” Vervolgens de systeemeisen netjes op een rij, en Opera zit er niet bij. Maar: “Het kan zijn dat Mijn Postbank.nl wel werkt onder andere systemen, wij kunnen echter niets garanderen.” Eindcijfer: 4 Rabobank (www.rabobank.nl) Formulier (0) Vraag: Kan ik ook internet-bankieren met de browser Opera? We klikken en klikken en klikken maar vinden geen e-mailadres of webformulier. Of wacht: “Stel een vraag per e-mail over de Rabo Internetkassa”. Niet helemaal wat we zoeken, maar daar kunnen ze ons vast verder helpen. Maar helaas, we horen niks van de Rabobank. Eindcijfer: 0 Reizen ANWB (www.anwb.nl) Formulier (2) Vraag: Kan ik wekelijks een overzicht met last minute reizen per e-mail krijgen? Binnen een minuut volg een ontvangstbevestiging (1) en binnen een dag (6) antwoord. Zo'n overzicht heeft de ANWB niet en daarvoor zouden we op bezoek moeten bij een ANWB-kantoor in de buurt. Met een echt e-mailadres had de ANWB een tien kunnen halen. Eindcijfer: 9 Arke (www.arke.nl) E-mailadres: (3) info@arke.nl Vraag: Kan ik wekelijks een overzicht met last minute reizen per e-mail krijgen? Binnen een dag (6) antwoord: “Dit lukt helaas niet omdat dit per minuut verandert”. Aardig is wel weer de tip: “U kunt eventueel ook onze site Lastminute.nl bezoeken”. Door het ontbreken van een ontvangstbevestiging loopt ook Arke de maximale score mis. Eindcijfer: 9 D-Reizen (www.dreizen.nl) “Aangezien wij niet in staat zijn om grote hoeveelheden e-mail goed en snel te beantwoorden, kunt u alleen e-mailen met D-reizen als u vragen heeft over uw geboekte reis”. Eindcijfer: 0 KLM (www.klm.nl) Formulier (2) Vraag: Kan ik wekelijks een overzicht met last minute reizen per e-mail krijgen? Binnen 48 uur antwoord (4): nee, maar er zijn wel e-mail nieuwsbrieven. Eindcijfer: 6 NS (www.ns.nl) Vraag: Waar kan ik het digitale spoorboekje downloaden? De NS blijkt alleen bereikbaar per telefoon. Eindcijfer: 0 Politieke partijen CDA (www.cda.nl) E-mailadres (3): cda@bureau.cda.nl Vraag: Kunt u mij de partij-standpunten van het CDA e-mailen? Binnen een dag antwoord, maar een verwijzing naar het web. Dat kost punten (6 min 2). Eindcijfer: 7 D66 (www.d66.nl) Formulier (2) Vraag: Kunt u mij de partij-standpunten van D66 e-mailen? En dan krijgen we te lezen: “Uw bericht wordt centraal in het postarchief geregistreerd en doorgezonden aan de verantwoordelijke personen, inclusief degene aan wie u het bericht hebt gericht. Wij streven ernaar e-mailberichten binnen 7 werkdagen te beantwoorden”. Volgens de testregels is dat niet snel genoeg. We krijgen zelfs helemaal geen antwoord. Eindcijfer: 0 PvdA (www.pvda.nl) E-mailadres (3): Informatie@pvda.nl Vraag: Kunt u mij de partij-standpunten van de PvdA e-mailen? Er volgt snel een ontvangstbevestiging (1) en binnen een dag ook al een verwijzing naar de website van de partij, en ook hier kost dat twee punten. Eindcijfer: 8 VVD (www.vvd.nl) E-mailadres (3): alg.sec@vvd.nl Vraag: Kunt u mij de partij-standpunten van de VVD e-mailen? Binnen een (halve!) dag antwoord, maar ook al een verwijzing naar de website van de partij. En dat kost punten (6 min 2). Eindcijfer: 7 Overheid Ministerie van Justitie (www.justitie.nl) E-mailadres (3): voorlichting@minjus.nl Vraag: Kan ik online aangifte doen van online zwendel? Binnen twee dagen (4) meldt de publieksvoorlichter: “U kunt het plaatselijke politiekorps benaderen met uw vraag. Men kan daar voor u nagaan of men een dergelijke aangifte in behandeling kan nemen”. Eindcijfer: 7 Ministerie van OCW (www.minocw.nl) E-mailadres (3): info@minocw.nl Vraag: Kunt u mij een overzicht sturen van Nederlandse it-scholen? Binnen vier werkdagen (2) antwoord van een bedrijf dat voor het ministerie werkzaam is. Zo'n overzicht hebben ze niet maar wel enkele andere tips. Eindcijfer: 5 Rijkswaterstaat (www.rijkswaterstaat.nl) formulier (2) Vraag: Waar kan ik wegenkaarten van Nederland in pdf-formaat downloaden? Binnen een dag (6) volgt antwoord van Postbus 51 Informatiedienst namens het Ministerie van Verkeer en Waterstaat: “U kunt hiervoor terecht op de website van de Adviesdienst Verkeer en Vervoer van Rijkswaterstaat: http://www.rws-avv.nl.” Eindcijfer: 8 Staatsbosbeheer (www.staatsbosbeheer.nl) info@staatsbosbeheer.nl (3) Vraag: Waar kan ik kaarten met wandelroutes in pdf-formaat downloaden? Binnen een (halve!) dag (6): “Helaas kunnen wij u hier niet aan helpen. U kunt wel de wandelkaarten bestellen (zie onze site).” Net geen 10 door het ontbreken van een ontvangstbevestiging. Eindcijfer: 9 Verzekeringsmaatschappijen Amev (www.amev.nl) Formulier (1) Vraag: Ik neem mijn laptop vaak mee onderweg in Nederland. Kan ik deze laptop (waarde € 2500) tegen diefstal en beschadiging verzekeren, en hoeveel zou dit per jaar kosten? De website belooft zo spoedig mogelijk contact, maar Amev zwijgt in alle talen. Eindcijfer: 0 Delta Lloyd (www.deltalloyd.nl) Formulier (2) Vraag: Ik neem mijn laptop vaak mee onderweg in Nederland. Kan ik deze laptop (waarde € 2500) tegen diefstal en beschadiging verzekeren en hoeveel zou dit per jaar kosten? Binnen een (halve!) dag antwoord (6): dat is niet mogelijk. Het kan wel voor bedrijven als die ook de stationair opgestelde computerapparatuur verzekeren. Eindcijfer: 8 Kranten Algemeen Dagblad (www.ad.nl) ad@ad.nl (3) Vraag: Wat kost een jaarabonnement en kan ik dit online bestellen? Binnen een (halve!) dag antwoord (6): met toestemming tot automatische afschrijving kost dat € 212,95. en dat kan op ww.ad.nl of per e-mail geregeld worden. Had het AD een ontvangstbevestiging gestuurd, dan had het AD een 10 gekregen. Eindcijfer: 9 De Telegraaf (www.telegraaf.nl) E-mailadres (3): abonnement@telegraaf.nl Vraag: Wat kost een jaarabonnement en kan ik dit online bestellen? De Telegraaf stuurt een antwoord na net geen negen dagen. Beetje laat. Eindcijfer: 3 De Volkskrant (www.volkskrant.nl) E-mailadres (1): lezersservice.volkskrant@pcmuitgevers.nl Vraag: Wat kost een jaarabonnement en kan ik dit online bestellen? Binnen een dag antwoord, maar een verwijzing naar een webadres (6 min 2 strafpunten). Eindcijfer: 5 Omroepen AVRO (www.avro.nl) E-mailadres (3): info@avro.nl Vraag: Hoe duur is een jaarabonnement op uw tv-gids en kan ik dit online afsluiten? Binnen een (halve)! dag antwoord (6). “Een jaarabonnement op de AVRObode bedraagt EUR 45,90. Een jaarabonnement op de TeleVizier bedraagt EUR 48,40.” Verder kan dat per e-mail geregeld worden bij de AVRO, die net niet de maximum score haalt door het ontbreken van een ontvangstbevestiging. Eindcijfer: 9 NCRV (www.ncrv.nl) E-mailadres (3): webmaster@ncrv.nl Hoe duur is een jaarabonnement op uw tv-gids en kan ik dit online afsluiten? Binnen twee werkdagen (4) antwoord: “Een abonnement op onze NCRV-gids kost € 45,30 per jaar via een girokaart betaling. Als u liever automatisch wenst te betalen kost onze NCRV-gids € 44,35.” We zouden het verder per e-mail kunnen regelen. Eindcijfer: 7 VARA (www.vara.nl) webeditie@vara.nl (3) Hoe duur is een jaarabonnement op uw tv-gids en kan ik dit online afsluiten? Binnen vier werkdagen (2): “Een jaarabonnement kost € 43,70 per jaar. Met premie. Of eerste 20 weken voor € 5 Euro”. Online opgeven is mogelijk. Eindcijfer: 5 Conclusie Geen enkel proefkonijn haalde een 10. Negen van de 45 onvrijwillige proefkonijnen, ofwel twintig procent, haalde een 9. En dat is maar goed ook om het gemiddelde wat op te krikken, want het regende onvoldoendes: bijna de helft scoorde een 5 of lager. Zeker van de internetproviders hadden we meer verwacht. Het gemiddelde cijfer is een 4,9 - veel te laag. Met name het e-mailend bedrijfsleven mag beter zijn best doen. En voortaan op zijn hoede blijven, voor als we deze test in de toekomst nog eens dunnetjes over doen... Top 8 snelste e-mailers Acht proefkonijnen antwoorden binnen een halve dag. Daarom krijgen zij hier een eervolle vermelding, met de snelste bovenaan, waarbij we verder nog moeten opmerken dat de VVD wel snel was maar een matig antwoord gaf. 1) Delta Lloyd 2) Lotto 3) TPG / AVRO 5) Kijkshop 6) Algemeen Dagblad 7) Staatsbosbeheer 8) VVD Overig AlbertHeijn (www.albertheijn.nl) Formulier (2) Kan ik het Recept van de dag ook per e-mail ontvangen? Ontvangstbevestiging (1) en binnen drie (3) werkdagen antwoord (niet mogelijk). Eindcijfer: 6 Greenpeace (www.greenpeace.nl) E-mailadres (3): info@greenpeace.nl Vraag: Ik wil donateur van Greenpeace worden. Kan ik dit online regelen? Binnen een minuut volgt de ontvangstbevestiging (1) die 'zo spoedig mogelijk' antwoord belooft. Echter, pas na ruim een week krijgen we antwoord - net te laat. Eindcijfer: 3 Heineken (www.heineken.nl) Formulier (2) Is die Heerlijk Helder Heineken ringtone gratis? Ontvangstbevestiging (1) en een helder antwoord binnen een dag (6): “De enige kosten waarvoor betaald moeten worden zijn de kosten van het versturen van een sms-bericht om de ringtone aan te vragen.” Had Heineken een echt e-mailadres aangeboden, dan was het een 10 geweest. Eindcijfer: 9 Lotto (www.lotto.nl) E-mailadres (3): info@lotto.nl Hoe groot (of hoe klein) is de kans om de jackpot te winnen? Binnen een (halve!) dag (6) krijgen we antwoord: “De kans op het winnen van de hoofdprijs van 1 miljoen is 1 op 8 miljoen. De kans op het winnen van de Jackpot is 1 op 50 miljoen (45 boven 6). De kans op het winnen van een kleine prijs is ongeveer 15%.” De Lotto loopt een 10 mis door het ontbreken van een ontvangstbevestiging. Eindcijfer: 9 Microsoft (www.microsoft.nl) Formulier (0) Vraag: Wanneer zal MSN Direct in Nederland beschikbaar zijn? Na drie minuten volgt er een ontvangstbevestiging (1) van het Nederlandse Microsoft Contact Center dat Engelse tijd op de computer heeft ingesteld. En binnen twee dagen (4) het antwoord (onbekend wanneer). Eindcijfer: 5 Philips (www.philips.nl) Formulier (2) Vraag: Hoe snel is de snelste cd-brander van Philips? Binnen enkele minuten verstuurt Philips een ontvangstbevestiging (1): “Momenteel is het iets drukker dan normaal, wij zullen u over enkele dagen antwoorden.” Echter, na enkele dagen hebben we nog niks gehoord. En na enkele weken evenmin. Eindcijfer: 0 Randstad (www.randstad.nl) Formulier (2) Kunt u mij aan een baan in de it in het buitenland helpen? Binnen een dag krijgen we antwoord (6). Dat gaat niet lukken, maar: “Wel kun je zelf contact opnemen met Randstad vestigingen in het buitenland. Adressen vind je op www.randstad.com. Algemene informatie over het werken in het buitenland vindt je op www.randstad.nl bij Werkpocket.” Ook bij Randstad moeten ze op de d's en de t's letten. Eindcijfer: 8 Shell (www.shell.nl) E-mailadres (3): communicatie@shell.nl Waar kan ik een kaart met alle Shell pompstations downloaden? Na vier werkdagen krijgen we een automatisch opgesteld bericht dat ons vertelt dat verbinding met communicatie@shell.nl is geweigerd. Shell heeft pech dat de Shell-servers haperen: pas op dag acht volgt antwoord: “We hebben geen kaart met stations, maar wel een stationfinder: www.multimap.com/clients/places.cgi?client=shell&db=NL⟨=nl.” Eindcijfer: 3 TPG Post (www.tpgpost.nl) Formulier (2) Vraag: is het mogelijk om thuis postzegels te printen zodat je niet meer naar het postkantoor hoeft om postzegels te kopen? Binnen enkele minuten een ontvangstbevestiging (1) en binnen een (halve!) dag (6) een duidelijk antwoord over EasyStamp (www.tpgpostbusiness.nl/easystamp). TPG Post had een tien kunnen halen met een echt e-mailadres. Eindcijfer: 9 "

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.