Wat fake news of nepnieuws precies is, weet ondertussen iedereen wel, maar de laatste jaren schieten ook nep reviews (fake reviews) op als woekerend onkruid. Ongetwijfeld raadpleeg je ook online beoordelingen als je een hotel boekt of een product bestelt. De kans is groot dat je weleens door zo’n review om de tuin bent geleid. Nep reviews herkennen doe je zo.

Bijna elke commerciële site publiceert feedback van klanten in de vorm van sterwaarderingen of recensies. Hun ervaringen dragen er immers aan bij of je besluit tot aankoop over te gaan. Uit onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt blijkt dat driekwart van de consumenten bij het kiezen van producten rekening houdt met de gebruikersreviews. Dat geldt vooral voor de aankoop van elektronica, overnachtingen, restaurants en pakketreizen. Maar liefst 84 procent van de webklanten vertrouwt de online beoordelingen net zozeer als de mening van hun vrienden.

Dat is een onthutsende vaststelling. De aanbevelingen van een vreemde hebben dus bijna dezelfde waarde als die van iemand die je kent en vertrouwt. Helaas is de betrouwbaarheid van deze recensies niet altijd even groot. Neprecensies plaatsen blijkt belachelijk eenvoudig en hoewel de grote webshops maatregelen nemen om hun geloofwaardigheid te behouden, blijft het moeilijk om effectief te controleren welke beoordeling echt en welke vals is. Er bestaan zelfs bureaus gespecialiseerd in het creëren van valse gebruikersaccounts om reviews te plaatsen.

Recensies betekenen exposure

Online recensies zijn vandaag de dag de ultieme vorm van adverteren. Slechte beoordelingen kunnen een bedrijf volledig kapot maken, vooral als het gaat om een kleine of jonge onderneming. Het is meermaals voorgekomen dat een bedrijf een behoorlijk deel van zijn inkomsten de mist zag ingaan door slechts één in vitriool gedrenkte beoordeling. Bovendien zijn niet alle negatieve beoordelingen legitiem. Kritiek kan verzonnen zijn door een concurrent die de reputatie van een andere shop wil bezoedelen.

Producten met uitstekende recensies krijgen daarentegen veel gratis exposure. Websites als Amazon en Yelp plaatsen producten met goede recensies bovenaan in de zoekresultaten, en pagina’s met slechte recensies worden door een website-algoritme juist voor klanten verborgen gehouden.

Het succes van producten blijkt bovendien af te hangen van de eerste beoordelingen. Algoritmen die producten hoog in de zoekresultaten duwen, letten extra op nieuwkomers die goed scoren. Hierdoor neemt de kans op succes voor deze producten toe. Het omgekeerde is ook waar. Wanneer de eerste recensies slecht zijn, zal het product snel in de vergetelheid raken en flopt de lancering.

De kracht van de eerste beoordelingen werkt als een sneeuwbaleffect. Wanneer je bijvoorbeeld in eigen beheer een zelfgeschreven boek publiceert bij Kindle Direct Publishing van Amazon en de reacties blijven uit of zijn matig, dan verdwijnt je meesterwerk in het moeras van impopulaire zelfgepubliceerde werken. Bewerk de cover, publiceer het opnieuw en koop 30 lovende neprecensies, dan is de kans veel groter dat het een succes wordt.

Verdachte praktijken

Meer dan 10 procent van de reviews is niet echt. Daarmee bedoelen we dat de beoordeling niet is geplaatst door een echte klant. Neprecensies worden geschreven door mensen van vlees en bloed. Websites die recensies genereren via artificiële intelligentie vallen snel door de mand. Ook als een restaurant in Vlissingen vijftien reviews afkomstig van een Australisch ip-adres publiceert, kun je ervan uitgaan dat er wat loos is.

Er zijn daarnaast voldoende bedrijven die geld verdienen aan het verzamelen van reviews. In principe is daar niets mis mee als het gaat om reviews die gebaseerd zijn op echte ervaringen. Wanneer zij echter freelancers ronselen om zo veel mogelijk recensies te schrijven, dan balanceren ze op de rand van het wettelijke en het toelaatbare. Wie bereid is wat te schnabbelen, kan zich inschrijven voor dit (slecht betaalde) freelancewerk.

©PXimport

Een aantal reviewsites geeft aan dat ze alle reviews controleren. Vaak betekent dit dat ze een systeem gebruiken dat hen waarschuwt wanneer meerdere beoordelingen vanaf één ip-adres binnenkomen. Zelf herken je verdachte reviews aan een aantal kenmerken. Meestal is de registratiedatum van de valse gebruiker erg recent. Vaak zijn valse reviews te vaag of juist te specifiek. Hierdoor lijkt het onwaarschijnlijk dat deze persoon ervaring heeft met het betreffende product.

Soms valt op dat tientallen reviews op hetzelfde tijdstip werden verstuurd. Verdacht is ook als de schrijver enkele keren de volledige naam van het product gebruikt. Een echte klant zal bijvoorbeeld nooit drie keer ‘Apple iPhone 8 64 GB Space Gray’ schrijven. Dat wijst dus op een onhandige poging om zoekwoorden te gebruiken voor SEO-doeleinden.

Recensies die het product op overdreven wijze de lucht in prijzen zijn sowieso verdacht. Is er echt iemand die laaiend enthousiast is over rubber handschoenen? Wantrouw een positieve recensie waarin tegelijk een negatieve uitlating staat over de concurrentie. Ook verdacht zijn veel vijfsterrenbeoordelingen met een onnozel korte inhoud. Wie echt zo blij is dat hij vijf sterren uitdeelt, zal lyrisch zijn over het product en meestal enkele leuke details opsommen. Kom je dezelfde jubelreview op meerdere plaatsen tegen, dan zit er mogelijk een fabrikant achter. Scroll ook regelmatig naar beneden, want negatieve reviews staan vaak lager op de pagina.

Scanners

Er zijn ook enkele online tools die in staat zijn fake reviews te ontmaskeren. FakeSpot is zo’n analysetool die zich vooral richt op Amazon en eBay. Je plakt de link van een product eenvoudigweg in de zoekmachine van de site. De technologie analyseert de beoordelingen om herhaalde woorden, datums en aankooppatronen te herkennen die op vermoedelijke neprecensies wijzen.

ReviewMeta doet hetzelfde en produceert een lijst met ‘Pass’ en ‘Warn’ om kopers te helpen bij het maken van hun beslissingen. The Review Index maakt een samenvatting van het aantal beoordelingen en geeft aan of er terugkerende patronen zijn die mogelijk op valse beoordelingen duiden.

©PXimport

Google en het goede nieuws

De meeste webwinkels vragen hun klanten reviews te schrijven, maar zelfs daar ligt de manipulatie voortdurend op de loer. Bol.com ontvangt zo’n 85.000 reviews per maand. Hoe groter het aantal reviews, hoe kleiner de invloed van nepbeoordelingen. Bedrijven als Bol.com vragen bij het uitschrijven van de review immers systematisch naar de plus- en minpunten.

Reviews zijn belangrijker geworden sinds Google bij de zoekresultaten sterrenwaarderingen toont die aan de hand van verschillende reviewsystemen zijn verzameld. Niet alleen kun je rechtstreeks via Google sterwaarderingen toekennen, maar ook via andere kanalen zoals Facebook. Belangrijk is dat je voor ogen houdt dat 90 procent van de reviews wel van echte klanten komt, die dus waardevol zijn voor het bedrijf en de klant. Maar laten we wel op onze hoede blijven!

Tekst: Dirk Schoofs

Sony PlayStation sluit in maart Bluepoint Games, de studio achter de remake van Demon's Souls.

Dat heeft een woordvoerder van Sony aan Bloomberg bevestigd. Door de sluiting zullen ongeveer zeventig werknemers hun baan verliezen. Volgens de woordvoerder is het besluit om de studio te sluiten genomen na "een recente zakelijke beoordeling."

"Bluepoint Games is een enorm getalenteerd team en hun technische expertise heeft exceptionele ervaringen voor de PlayStation-gemeenschap opgeleverd", zo stelde de woordvoerder. "We bedanken ze voor hun passie, creativiteit en vakmanschap."

Hermen Hulst aan het woord

In een bericht die via ResetEra werd gedeeld, liet PlayStation Studios-baas Hermen Hulst - voorheen van de Amsterdamse studio Guerrilla Games - weten dat het besluit werd genomen vanwege "een toenemende uitdagende industrie-omgeving". Aldus Hulst: "Stijgende ontwikkelkosten, een vertraging in de groei van de industrie, veranderingen in het gedrag van spelers en bredere economische tegenwind maken het moeilijker om games duurzaam te bouwen."

Hulst vervolgt: "Om ons in deze realiteit te navigeren moeten we ons aanpassen en moeten we evolueren. We hebben goed gekeken naar ons bedrijf om er zeker van te zijn dat we hedendaags leveren, terwijl we ook klaar zijn voor de toekomst. Daarom zullen we Bluepoint Games in maart sluiten."

Hij eindigde zijn bericht met het volgende: "Ik weet dat dit moeilijk nieuws is om te horen, maar ik ben zeker van de richting die we hebben gekozen. Creativiteit, innovatie en het bouwen van onvergetelijke ervaringen voor spelers blijven de kern van PlayStation Studios. We hebben een robuuste line-up voor het fiscale jaar 2026, en hebben de komende maanden veel om naar uit te kijken."

Over Bluepoint Games

Bluepoint werd in 2021 overgenomen door Sony Interactive Studio. Daarvoor werkten de bedrijven al veel samen, en de studio stond vooral bekend om hun expertise bij het creëren van remakes en remasters. Denk aan de remake van Demon's Souls die tegelijk uitkwam met de PlayStation 5, maar ook God of War Collection, de remake van Shadow of the Colossus en Uncharted: The Nathan Drake Collection.

Vorig jaar bleek al dat Sony een liveservicegame die ontwikkeld werd door Bluepoint had geannuleerd. Volgens geruchten ging het om een liveservicegame gesitueerd in het God of War-universum.

Sony heeft de afgelopen jaren meer studio's gesloten. In 2024 sloten bijvoorbeeld Firesprite, Firewalk en Neon Koi hun deuren.

De prijzen van NVMe-chips voor ssd's zijn flink aan het stijgen. Ben je van plan om je laptop van een grotere opslagcapaciteit te voorzien? Dan is dit het moment om te kijken waar je de beste deal kunt vinden. Wij vonden op Kieskeurig.nl een vijftal NVMe-ssd's, met uiteenlopende prijzen. Wees er snel bij, want deze prijzen kunnen snel verder stijgen.

Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD

Met de Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD kun je je computer of spelconsole voorzien van een extra snelle opslagoplossing. Deze M.2‑module maakt gebruik van de PCIe 4.0‑interface en haalt sequentiële leessnelheden tot 7.450 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s. Volgens Samsung liggen de willekeurige lees‑ en schrijfsnelheden 40 % en 55 % boven die van de vorige 980 PRO, waardoor de drive geschikt is voor data‑intensieve toepassingen zoals videobewerking, 3D‑ontwerp of gaming.

Het energiemanagement is volgens Samsung verbeterd: de ssd levert ruim 50 % meer prestaties per watt ten opzichte van zijn voorganger. Om je systeem stabiel te houden, beschikt de controller over slimme temperatuurbeheersing en een slanke heatsink zodat oververhitting en lawaaierige ventilatoren worden vermeden. Deze NVMe‑schijf werkt in pc’s en consoles en is ook geschikt voor de PlayStation 5. Verder ondersteunt de Samsung Magician‑software het monitoren van de schijftemperatuur en het kopiëren van gegevens.

Leessnelheid: tot 7.450 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s

WD Black SN770 2 TB NVMe SSD

De WD Black SN770 2 TB NVMe SSD is een M.2‑ssd die is bedoeld om je laptop of desktop een turboboost te geven. Het model ondersteunt de PCIe Gen 4‑interface en levert leessnelheden tot 5.150 MB/s. WD noemt een 20 % hogere energie‑efficiëntie in vergelijking met de vorige generatie, zodat je systeem minder energie verbruikt tijdens intensieve sessies. Voor gamers is er een speciale ‘gamingmodus’ in het WD Black‑dashboard: hiermee kun je de piekprestaties optimaliseren en tegelijkertijd de status van de schijf in de gaten houden.

De fabrikant benadrukt dat de drive dankzij thermische technologie consistent presteert, zelfs wanneer je langdurig speelt of grote bestanden verwerkt. Het compacte M.2‑formaat maakt hem geschikt voor moderne moederborden en laptops. Doordat de SN770 zowel voor pc als laptop is geformatteerd, kun je hem zonder speciale aanpassingen installeren.

Leessnelheid: 5.150 MB/s
Schrijfsnelheid: 4.850 MB/s

Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe SSD

De Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe is ontworpen voor gebruikers die hun pc of gameconsole willen uitrusten met veel opslag en hoge snelheden. Deze M.2‑drive maakt gebruik van een Gen 4x4‑NVMe‑controller en 3D‑TLC‑NAND; hierdoor zijn sequentiële lees‑ en schrijfsnelheden tot 7.300 MB/s en 7.000 MB/s mogelijk.

Kingston meldt bovendien dat de drive maximaal 1.000.000 IOPS haalt, wat van belang is bij multitasking of het laden van grote games. Om de prestaties stabiel te houden bij langdurige belasting, heeft Kingston een low‑profile grafeen‑aluminium warmtegeleider ontwikkeld. Voor de PlayStation 5 is een uitvoering met geïntegreerde heatsink beschikbaar; deze extra koellaag helpt de schijf koel te houden wanneer je console continu wordt belast. Met een capaciteit van 2 TB heb je genoeg ruimte voor games en multimediabestanden, en de M.2‑vormfactor maakt hem geschikt voor moderne moederborden.

Leessnelheid: tot 7.300 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 7.000 MB/s

Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMe SSD

De Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMeis een compacte NVMe‑schijf die speciaal is ontworpen voor handheld gamingapparaten en ultracompacte pc’s. Met een M.2 2230‑vormfactor past hij in handheld consoles zoals de Steam Deck en de ASUS ROG Ally. De drive gebruikt een PCIe Gen4 x4‑interface en levert sequentiële leessnelheden tot ongeveer 5.000 MB/s en schrijfsnelheden tot 3.200 MB/s.

Het door Seagate opgegeven uithoudingsvermogen vermeldt voor de 2 TB‑versie een schrijflast van 660 TBW, wat duidt op de hoeveelheid data die je in de levensduur kunt wegschrijven. Dankzij het compacte formaat en de bijbehorende 5‑jaar garantie is de drive bedoeld als duurzame upgrade voor draagbare systemen. Je hoeft daarbij geen adapters te gebruiken omdat de drive rechtstreeks in het M.2‑2230‑slot past, wat montage vereenvoudigt. Met 2 TB aan opslagruimte is er voldoende ruimte voor games, apps en systeemupdates op een handheld platform.

Leessnelheid: tot 5.000 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 3.200 MB/s

SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD

De SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD richt zich op gamers en professionals die behoefte hebben aan hoge bandbreedte. In zijn 2 TB‑uitvoering gebruikt deze M.2 2280‑drive een PCIe 4.0 x4‑interface met NVMe 1.4‑protocol. Volgens een review haalt hij sequentiële leessnelheden tot 7.250 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s, terwijl de random leesprestaties tot 1.000 K IOPS en de random schrijfprestaties tot 1.400 K IOPS reiken. De SN7100 combineert een BiCS8 TLC‑flashgeheugen met een host‑memory‑buffer (HMB), waardoor de drive DRAM‑loos is maar toch hoge prestaties levert. De review benadrukt dat de schijf energiezuinig is en gericht is op langdurig gebruik. Op Kieskeurig wordt vermeld dat deze SSD geschikt is voor zowel pc’s als gameconsoles en een opslagcapaciteit van 2 TB heeft. Daardoor kun je hem gebruiken in een desktop, laptop of console zonder dat je extra configuratie nodig hebt.

Leessnelheid: tot 7.250 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s