Ten opzichte van het vorige model uit 2018 is de LG OLED65C9PLA qua schermpaneel niet veranderd. Toch is er het een en ander vernieuwd aan deze oled-tv van LG.

Het superslanke OLED-scherm van de C9 staat op een sierlijke centrale voet, afgewerkt in geborsteld metaal. De verbinding met het toestel mocht iets steviger, nu breng je het met een lichte tik aan het wiebelen.

De tv is uitgerust met vier HDMI-aansluitingen, en als eerste fabrikant heeft LG voor volledige HDMI 2.1 aansluitingen gekozen. Ze ondersteunen ALLM (Auto Low Latency Mode), VRR (Variable Refresh Rate), eARC (enhanced ARC) en HFR 4K (High Frame Rate). De hoofdtelefoonaansluiting achteraan is lastig te bereiken. Een alternatief is een Bluetooth hoofdtelefoon.

Beeldkwaliteit

Bij een OLED-scherm levert elke pixel zelf licht, en kan individueel uitgeschakeld worden zodat hij perfect zwart is. OLED-tv’s hebben daardoor een ongeëvenaard, bijna oneindig contrast. De tweede generatie Alpha9 beeldprocessor zorgt voor uitstekende upscaling, met veel detail, en werkt netjes ruis weg. Een nieuwe instelling ‘Soepele gradaties’ werkt hinderlijke kleurbanden weg. LG introduceert nu ook ‘AI beeld’, waarbij het kunstmatige intelligentie technieken gebruikt om het beeld aan te scherpen, maar het effect was bijzonder klein. De nieuwe processor levert ook beter detail in snel bewegende beelden. De Bioscoop beeldmode is bijzonder nauwkeurig gekalibreerd. Het beeld toont veel zwartdetail, heeft een rijk, aangenaam kleurpalet en natuurlijke huidstinten.

HDR

De perfecte zwartwaarde, enorm contrast en rijk kleurpalet maken OLED een uitstekende keuze voor HDR. De maximale helderheid is onveranderd ten opzichte van vorig jaar. Voldoende om een indrukwekkend HDR-beeld te creëren, maar minder krachtig dan de betere LCD-tv’s. Ook hier is de Bioscoop mode uitstekend gekalibreerd.

Deze LG biedt ondersteuning voor HDR10, HLG en Dolby Vision, en dat garandeert een zeer ruim aanbod HDR-content, zowel op Netflix, Amazon Video, YouTube als Ultra HD Blu-ray. HDR10+ ontbreekt, maar dat vangt LG op door zijn eigen ‘Dynamic Tone Mapping’ toe te passen. Die analyseert het beeld in real-time om de weergave te optimaliseren. Dankzij verbeteringen in de analyse zijn de beelden iets helderder. ‘AI Helderheid’ past de HDR weergave ook aan op basis van het omgevingslicht. Kijk je overdag HDR-content, dan maakt hij de schaduwnuances wat beter zichtbaar zonder de rest van het beeld nadelig te beïnvloeden.

©PXimport

Smart TV

WebOS 4.5 is een uitstekend smart tv platform dat je op overzichtelijke en speelse wijze toegang biedt tot alle bronnen, apps en functies. Deze nieuwe versie gebruikt minder en kleinere iconen, en alle externe ingangen staan bij elkaar in het ‘Thuisdashboard’. In de loop van het jaar komt er ook ondersteuning voor AirPlay 2. ThinQ AI, de slimme spraakassistent, ondersteunt helaas nog steeds geen Nederlands, maar dat zou volgens LG in het najaar veranderen.

Remote

De Magic Remote ligt prima in de hand, en je beweegt een cursor op het scherm door er eenvoudig naar te wijzen. Kleine bewegingen volstaan en de cursor volgt nauwkeurig. Zo klik je snel de gewenste tegels aan, of navigeer je vlot door de menu’s. Vind je dat gedoe met aanwijzen maar niks, dan zijn er nog genoeg toetsen aanwezig op de remote om je tv op de klassieke manier te bedienen. De remote is uitgerust met een microfoon waarmee je zoekopdrachten kunt inspreken, en heeft sneltoetsen voor Netflix en Amazon. Ten opzichte van vorig jaar is er ook een toets voor Rakuten TV bijgekomen, en een play/pauze toets.

Geluidskwaliteit

Om je film soundtracks een extra zetje te geven ondersteunt de C9 Dolby Atmos, het geluidsformaat waarbij ook geluid van boven je lijkt te komen. Desondanks mag je van 2.2 kanaals speakers met 40 Watt vermogen geen echte surroundervaring verwachten. Wat ze wel leveren is een aangename klank met zelfs een tikje ruimtelijkheid. De basweergave is degelijk, zodat muziek en soundtracks mooi vol klinken. Probeer ook de ‘One Touch Sound Tuning’ even uit, daarmee verbeter je de klank op basis van de akoestiek van de kamer. De ‘AI Sound’ instelling moet een betere surround creëren, maar het voordeel leek ons beperkt.

Conclusie

Of je nu fan bent van film, sport of gaming, met deze 65 inch OLED-tv van LG haal je erg mooie beelden in huis. Het perfecte zwart en rijke kleuren en zijn uitstekend gekalibreerd zodat je geniet van mooie, natuurlijke beelden, en intense HDR-weergave. De goede bewegingsscherpte en lag input-lag zijn prima troeven voor gamers.

De OLED65C9PLA is wat basis beeldprestaties betreft niet echt veranderd ten opzichte van de 2018 C8. De maximale helderheid en het kleurpalet zijn ongewijzigd. Maar dit 2019 model biedt wel degelijk wat vernieuwingen. Zo zijn er de HDMI 2.1 aansluitingen, een primeur. De vernieuwde Alpha 9 beeldprocessor brengt een aantal goede verbeteringen op vlak van beeldkwaliteit. En met WebOS 4.5 is het gebruiksgemak van smart tv alweer wat beter. In het najaar zou ThinQ AI ook Nederlands moeten ondersteunen. Ook de prijs is goed, al blijft het een duidelijk premium product. Zolang de modellen van vorig jaar beschikbaar zijn, kan je die zeker nog overwegen als de kost een belangrijke factor is.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.