Ten opzichte van het vorige model uit 2018 is de LG OLED65C9PLA qua schermpaneel niet veranderd. Toch is er het een en ander vernieuwd aan deze oled-tv van LG.

Het superslanke OLED-scherm van de C9 staat op een sierlijke centrale voet, afgewerkt in geborsteld metaal. De verbinding met het toestel mocht iets steviger, nu breng je het met een lichte tik aan het wiebelen.

De tv is uitgerust met vier HDMI-aansluitingen, en als eerste fabrikant heeft LG voor volledige HDMI 2.1 aansluitingen gekozen. Ze ondersteunen ALLM (Auto Low Latency Mode), VRR (Variable Refresh Rate), eARC (enhanced ARC) en HFR 4K (High Frame Rate). De hoofdtelefoonaansluiting achteraan is lastig te bereiken. Een alternatief is een Bluetooth hoofdtelefoon.

Beeldkwaliteit

Bij een OLED-scherm levert elke pixel zelf licht, en kan individueel uitgeschakeld worden zodat hij perfect zwart is. OLED-tv’s hebben daardoor een ongeëvenaard, bijna oneindig contrast. De tweede generatie Alpha9 beeldprocessor zorgt voor uitstekende upscaling, met veel detail, en werkt netjes ruis weg. Een nieuwe instelling ‘Soepele gradaties’ werkt hinderlijke kleurbanden weg. LG introduceert nu ook ‘AI beeld’, waarbij het kunstmatige intelligentie technieken gebruikt om het beeld aan te scherpen, maar het effect was bijzonder klein. De nieuwe processor levert ook beter detail in snel bewegende beelden. De Bioscoop beeldmode is bijzonder nauwkeurig gekalibreerd. Het beeld toont veel zwartdetail, heeft een rijk, aangenaam kleurpalet en natuurlijke huidstinten.

HDR

De perfecte zwartwaarde, enorm contrast en rijk kleurpalet maken OLED een uitstekende keuze voor HDR. De maximale helderheid is onveranderd ten opzichte van vorig jaar. Voldoende om een indrukwekkend HDR-beeld te creëren, maar minder krachtig dan de betere LCD-tv’s. Ook hier is de Bioscoop mode uitstekend gekalibreerd.

Deze LG biedt ondersteuning voor HDR10, HLG en Dolby Vision, en dat garandeert een zeer ruim aanbod HDR-content, zowel op Netflix, Amazon Video, YouTube als Ultra HD Blu-ray. HDR10+ ontbreekt, maar dat vangt LG op door zijn eigen ‘Dynamic Tone Mapping’ toe te passen. Die analyseert het beeld in real-time om de weergave te optimaliseren. Dankzij verbeteringen in de analyse zijn de beelden iets helderder. ‘AI Helderheid’ past de HDR weergave ook aan op basis van het omgevingslicht. Kijk je overdag HDR-content, dan maakt hij de schaduwnuances wat beter zichtbaar zonder de rest van het beeld nadelig te beïnvloeden.

©PXimport

Smart TV

WebOS 4.5 is een uitstekend smart tv platform dat je op overzichtelijke en speelse wijze toegang biedt tot alle bronnen, apps en functies. Deze nieuwe versie gebruikt minder en kleinere iconen, en alle externe ingangen staan bij elkaar in het ‘Thuisdashboard’. In de loop van het jaar komt er ook ondersteuning voor AirPlay 2. ThinQ AI, de slimme spraakassistent, ondersteunt helaas nog steeds geen Nederlands, maar dat zou volgens LG in het najaar veranderen.

Remote

De Magic Remote ligt prima in de hand, en je beweegt een cursor op het scherm door er eenvoudig naar te wijzen. Kleine bewegingen volstaan en de cursor volgt nauwkeurig. Zo klik je snel de gewenste tegels aan, of navigeer je vlot door de menu’s. Vind je dat gedoe met aanwijzen maar niks, dan zijn er nog genoeg toetsen aanwezig op de remote om je tv op de klassieke manier te bedienen. De remote is uitgerust met een microfoon waarmee je zoekopdrachten kunt inspreken, en heeft sneltoetsen voor Netflix en Amazon. Ten opzichte van vorig jaar is er ook een toets voor Rakuten TV bijgekomen, en een play/pauze toets.

Geluidskwaliteit

Om je film soundtracks een extra zetje te geven ondersteunt de C9 Dolby Atmos, het geluidsformaat waarbij ook geluid van boven je lijkt te komen. Desondanks mag je van 2.2 kanaals speakers met 40 Watt vermogen geen echte surroundervaring verwachten. Wat ze wel leveren is een aangename klank met zelfs een tikje ruimtelijkheid. De basweergave is degelijk, zodat muziek en soundtracks mooi vol klinken. Probeer ook de ‘One Touch Sound Tuning’ even uit, daarmee verbeter je de klank op basis van de akoestiek van de kamer. De ‘AI Sound’ instelling moet een betere surround creëren, maar het voordeel leek ons beperkt.

Conclusie

Of je nu fan bent van film, sport of gaming, met deze 65 inch OLED-tv van LG haal je erg mooie beelden in huis. Het perfecte zwart en rijke kleuren en zijn uitstekend gekalibreerd zodat je geniet van mooie, natuurlijke beelden, en intense HDR-weergave. De goede bewegingsscherpte en lag input-lag zijn prima troeven voor gamers.

De OLED65C9PLA is wat basis beeldprestaties betreft niet echt veranderd ten opzichte van de 2018 C8. De maximale helderheid en het kleurpalet zijn ongewijzigd. Maar dit 2019 model biedt wel degelijk wat vernieuwingen. Zo zijn er de HDMI 2.1 aansluitingen, een primeur. De vernieuwde Alpha 9 beeldprocessor brengt een aantal goede verbeteringen op vlak van beeldkwaliteit. En met WebOS 4.5 is het gebruiksgemak van smart tv alweer wat beter. In het najaar zou ThinQ AI ook Nederlands moeten ondersteunen. Ook de prijs is goed, al blijft het een duidelijk premium product. Zolang de modellen van vorig jaar beschikbaar zijn, kan je die zeker nog overwegen als de kost een belangrijke factor is.

Providers verleiden je graag met pakketten van 1 Gbit/s of meer, maar de meeste huishoudens benutten die bandbreedte zelden volledig. Of je nu streamt in 4K, fanatiek gamet of veel thuiswerkt, de juiste snelheid kiezen kan je flink wat geld besparen. We leggen uit hoeveel Mbit/s daadwerkelijk vereist is voor een stabiele verbinding zonder onnodige kosten.

Om te bepalen wat je nodig hebt, moet je eerst weten wat je verbruikt. Internetsnelheid wordt uitgedrukt in megabit per seconde, oftewel Mbit/s. Voor simpel surfgedrag, zoals het lezen van nieuwswebsites of het versturen van e-mails, heb je nauwelijks bandbreedte nodig. Vaak is 10 tot 20 Mbit/s in combinatie met een fatsoenlijke router al ruim voldoende. De echte belasting ontstaat pas bij het streamen van video. Diensten als Netflix of Disney+ geven duidelijke richtlijnen: voor een film in Full HD heb je ongeveer 5 Mbit/s nodig, maar wil je in de hoogste 4K-kwaliteit kijken, dan loopt dat al snel op naar 25 Mbit/s per stream. Als je in je eentje woont en vooral streamt, is een instapabonnement van 50 tot 100 Mbit/s dus vaak al meer dan genoeg.

De impact van meerdere gebruikers

De rekensom verandert zodra er meerdere mensen tegelijkertijd van het netwerk gebruikmaken. Je moet de internetverbinding zien als een digitale waterleiding: als iedereen tegelijk de kraan openzet, neemt de druk af. In een gezinssituatie waar de één een film in 4K kijkt, de ander een groot spelbestand downloadt en een derde persoon aan het videobellen is, telt het verbruik al snel op. Voor een gemiddeld gezin van vier personen wordt een snelheid tussen de 100 en 200 Mbit/s aangeraden. Hiermee voorkom je de gevreesde buffer-cirkels tijdens het filmkijken en zorg je dat downloads op de achtergrond de rest van het verkeer niet platleggen.

©Pixel-Shot

Uploadsnelheid bij thuiswerken

Veel consumenten staren zich blind op de downloadsnelheid, oftewel hoe snel je gegevens binnenhaalt. Maar sinds het massale thuiswerken is de uploadsnelheid minstens zo belangrijk geworden. Die bepaalt immers hoe snel jij gegevens naar het internet kan versturen. Tijdens een videogesprek via Teams of Zoom moet jouw beeld en geluid helder bij de collega's aankomen.

Bij traditionele kabelverbindingen is de uploadsnelheid vaak een fractie van de downloadsnelheid. Glasvezel biedt hier een groot voordeel omdat de upload- en downloadsnelheid daar meestal gelijk zijn (symmetrisch). Als je vaak grote bestanden naar de cloud stuurt of veel videobelt, is een abonnement met een hogere uploadsnelheid geen overbodige luxe.

Gigabit-internet vaak overkill

Providers adverteren steeds vaker met snelheden van 1000 Mbit/s (1 Gbit/s) of hoger. Hoewel dat indrukwekkend klinkt, is het voor de gemiddelde consument vaak overkill. Je merkt dat verschil eigenlijk alleen als je zeer regelmatig gigantische bestanden downloadt, zoals updates voor moderne games die soms wel 100 GB groot zijn. Met een gigabit-verbinding is zo'n update in enkele minuten binnen, terwijl je met een 100Mbit/s-verbinding wat langer moet wachten. Voor dagelijks gebruik, inclusief streamen en surfen, merk je in de praktijk weinig verschil tussen 200 Mbit/s en 1000 Mbit/s, omdat de servers van websites en streamingdiensten de snelheid vaak zelf beperken.

Wifi als vertragende factor

Besef tot slot dat de snelheid die je bij je provider inkoopt niet altijd de snelheid is die je op je apparaat haalt. Vaak ligt een trage verbinding niet aan het abonnement, maar aan de wifi-dekking in huis. Een duur abonnement van 1 Gbit/s lost een slecht wifi-signaal op zolder niet op. Voordat je je abonnement upgradet omdat het internet traag aanvoelt, is het verstandig om eerst te controleren of je router op een goede plek staat of dat je wellicht een mesh-netwerk nodig hebt om het signaal te verbeteren. In veel gevallen is investeren in betere wifi-apparatuur effectiever dan betalen voor een hogere snelheid die je draadloos toch niet kunt benutten.

Je document is af, maar je wilt duidelijk maken dat het vertrouwelijk is of dat het een conceptversie betreft of enkel intern mag worden gedeeld. Dat kan eenvoudig met een watermerk. Zo geef je het bestand niet alleen een professionele uitstraling, maar ook een duidelijke bescherming.

Stap 1: Op één pagina

Word biedt uitgebreide mogelijkheden om een watermerk toe te voegen. Je kunt niet alleen het lettertype en de stijl aanpassen, maar ook de lay-out naar wens instellen. Net als kop- en voetteksten verschijnt een watermerk standaard op alle pagina's van een document, behalve op de omslagpagina. Wil je een watermerk slechts op één pagina plaatsen? Klik dan op de gewenste plek in het document. Ga vervolgens in het lintmenu naar het tabblad Ontwerpen en kies in de sectie Pagina-achtergrond de knop Watermerk. Via het pijltje eronder krijg je verschillende lay-outs te zien. Klik met de rechtermuisknop op de gewenste optie en selecteer Invoegen op huidige documentpositie. Het watermerk verschijnt direct in zachtgrijs onder de tekst. Omdat het in een tekstvak staat, kun je het eenvoudig bewerken. Pas de tekst aan, wijzig het lettertype en geef het de gewenste stijl, net zoals bij ieder ander tekstvak.

Stap 2: Op alle pagina's

Wil je een watermerk op alle pagina's van het Word-document? Ga dan naar Ontwerpen / Watermerk / Aangepast watermerk. Er verschijnt een venster met de titel Afgedrukt watermerk. Kies daar de optie Tekstwatermerk (standaard staat Geen watermerk geselecteerd). Vul de gewenste tekst in en bepaal het lettertype en de grootte. Met de optie Semitransparant maak je het watermerk subtieler. Tot slot kies je voor een horizontale of diagonale weergave, klik je op Toepassen en bevestig je met OK.

Stap 3: Afbeeldingswatermerk

In hetzelfde venster kun je ook een afbeeldingswatermerk toevoegen. Vink hiervoor de optie Afbeelding als watermerk aan en klik op Afbeelding selecteren. Je kiest vervolgens een grafisch bestand op de harde schijf of op OneDrive. Ook is het mogelijk om via Bing online naar een afbeelding te zoeken. In dit voorbeeld kiezen we een afbeelding van de harde schijf. Laat de instelling Schaal bij voorkeur op Automatisch staan, zodat de grootte van het watermerk zich aanpast aan de bladspiegel. Met de optie Wassen maak je de afbeelding lichter, zodat de tekst goed leesbaar blijft.