In februari is een nieuwe variant van de minicomputer Raspberry Pi uitgebracht. Het computertje is tot zesmaal krachtiger. Je kunt hem als een mini-pc'tje gebruiken, maar ook als mediaspeler of als het hart van je eigen domoticasysteem. In dit artikel introduceren we je de nieuwe Raspberry Pi 2.

De Raspberry Pi is een klein computertje met een ARM-processor, slechts zo groot als een creditcard. En het mooie: je koopt hem voor nog geen veertig euro. Het is ontwikkeld door de Brit Eben Upton, die als doel had om kinderen kennis te laten maken met programmeren en elektronica zonder hun ouders op kosten te jagen. De Raspberry Pi werd echter populair onder een heel andere groep gebruikers: computerhobbyisten zagen er onmiddellijk allerlei toepassingen voor.

©PXimport

Een digitaal fotolijstje aansturen is maar een van de vele toepassingen van een Raspberry Pi.

Op een Raspberry Pi installeer je Linux, waarna je er software op installeert en configureert om de gewenste taken uit te voeren. Zo kun je het minicomputertje gebruiken als bestandsserver, mailserver, printserver, VPN-router, mediacenter, telefooncentrale of als gewone minicomputer. En met extra hardware of elektronicacomponenten zijn de toepassingen nog indrukwekkender. Met een lcd-schermpje maak je er een digitaal fotolijstje van, met de cameramodule bouw je de Pi om tot een beveiligingscamera, met extra sensoren maak je er een weerstation van en het is zelfs mogelijk om er een heel domoticasysteem mee aan te sturen. We hebben met de eerdere versie van de Raspberry Pi al wat workshops gedaan, die je hier terugvindt.

Waar koop ik een Raspberry Pi 2?

De Raspberry Pi 2 is in heel wat webwinkels te vinden. Webwinkels die zich vooral op de Raspberry Pi en andere hobbyelectronica richten, zijn SOS Solutions, Kiwi Electronics, iPrototype en Gadgetpark. Ook algemene eletronicawinkels zoals RS Online, Conrad, Reichelt en Alternate bieden het apparaatje aan. De Raspberry Pi 2 is in de meeste webwinkels te vinden voor rond de 40 euro. Veel winkels bieden voor enkele tientjes meer een startersbundel aan, met een voeding, SD-kaartje (eventueel met besturingssysteem voorgeïnstalleerd), behuizing en eventueel een HDMI- en netwerkkabel en muis en toetsenbord. Let op dat je het juiste model koopt. Officieel heet het nieuwe model 'Raspberry Pi 2 Model B'.

©PXimport

Met een starterskit koop je onmiddellijk alle benodigdheden bij je Raspberry Pi 2.

01 Unboxing

Het eerste wat opvalt op de Raspberry Pi 2 zijn de vier usb-poorten (usb 2.0) en de ethernetpoort (100 Mbit/s). Leg die zijde aan de rechterkant. Aan de linkerzijde zit een microSD-kaartslot, waarboven een DSI-aansluiting (display serial interface) geplaatst is. Voor huis-, tuin- en keukengebruik is de HDMI-aansluiting echter handiger, of de 3,5 mm jack-aansluiting voor analoge audio en video via tulpstekker. Tussen de HDMI- en jack-aansluiting zit de aansluiting voor de Raspberry Pi-cameramodule. In de linkeronderhoek zie je een micro-usb-aansluiting om de Pi van stroom te voorzien. Tot slot zie je aan de zijde ertegenover 40 GPIO-pinnen waarmee je allerlei elektronica kunt aansturen.

©PXimport

De Raspberry Pi 2 komt in een antistatische zak in een kartonnen doosje.

02 Kaal

Met de Raspberry Pi koop je alleen een kaal moederbordje. Om het te kunnen gebruiken, heb je nog een heleboel andere componenten nodig. Allereerst een behuizing. Je hebt de keuze uit heel wat modellen, maar let erop dat je een behuizing voor de Raspberry Pi 2 of Raspberry Pi Model B+ (zij hebben dezelfde aansluitingen) koopt. Je kunt trouwens ook zelf een behuizing van Lego maken. Het besturingssysteem zet je op een microSD-kaart.

03 Kabels

Met een ethernetkabel sluit je je Pi op het netwerk aan. Doe je het liever draadloos, sluit dan een wifi-adapter op een van de usb-poorten aan. Zoek wel eerst op de wiki van de Raspberry Pi of de adapter ondersteund is. De andere usb-poorten zijn beschikbaar om een toetsenbord en/of muis op aan te sluiten. Voor heel wat toepassingen is dat echter niet nodig, bijvoorbeeld als je de Pi als server inzet.

Wil je je Pi als mediacenter of minidesktopcomputer gebruiken, dan moet je ook een scherm aansluiten. Sluit je televisie- of computerscherm via een HDMI-kabel op het computertje aan. Heb je nog een oude televisie met analoge Composiet-video, sluit dan een kabel met aan de ene kant een jack-connector en aan de andere kant een RCA-connector aan. Wil je alleen je luidsprekers aansluiten om muziek af te spelen, gebruik daarvoor dan een klassieke audiokabel met jack-connector.

Om de Pi van stroom te voorzien, gebruik je een voedingsadapter zoals voor je telefoon. Zorg echter dat die zeker 1 ampère stroom kan voorzien. Sluit je veel usb-apparaten aan, doe dat dan met een gevoede usb-hub.

©PXimport

Er zijn behuizingen in alle kleuren voor de Raspberry Pi 2: voor elk wat wils!

04 NOOBS

Nu moeten we nog een besturingssysteem op de microSD-kaart van de Pi installeren. Als je de microSD-kaart ooit al gebruikt hebt, dan is het verstandig om hem eerst even te formatteren. Gebruik daarvoor het programma SD Formatter, dat je op de website van de SD Association downloadt. Installeer de software, steek je microSD-kaart in de kaartlezer van je computer en kijk welke schijfletter Windows aan het kaartje toekent. Start SD Formatter op, selecteer de juiste schijfletter en klik op Format.

Ga daarna naar de downloadpagina van de Pi en download het zipbestand van NOOBS (New Out Of the Box Software). Pak het zipbestand uit en kopieer alle bestanden erin naar je microSD-kaartje. Als alles gekopieerd is, verwijder dan het kaartje veilig en steek het in het microSD-kaartslot van je Pi.

©PXimport

Met SD Formatter formatteer je (micro)SD-kaartjes.

05 Eerste opstart

Sluit nu alle benodigde kabels aan. Om te starten is dat een toetsenbord en muis op de usb-poorten, een netwerkkabel op de ethernetaansluiting en een HDMI-kabel van je televisie- of computerscherm naar de Pi. Als laatste sluit je de voedingsadapter op de micro-usb-aansluiting aan en steek je die in het stopcontact.

Als alles goed gaat, start je Pi nu op en toont hij op het scherm een lijst van de besturingssystemen die je kunt installeren. Stel eerst onderaan de juiste taal (Nederlands staat ertussen) en toetsenbordindeling in. Kies daarna een besturingssysteem om te installeren. Voor de meeste toepassingen is Raspbian aan te raden, maar voor een mediacenter kies je OpenELEC_Pi2 of RaspBMC.

©PXimport

Sluit alle kabels op de Raspberry Pi 2 aan.

06 Installatie

Vink Raspbian aan en klik in de menubalk op Installeer (i). Bevestig met Ja. De installatie zelf duurt even, maar je krijgt ondertussen op het scherm wat tips te zien, zoals de standaardgebruikersnaam (pi) en het wachtwoord (raspberry). Deze gegevens heb je na installatie nodig om in te loggen. Als de installatie voorbij is, klik je op OK, waarna de Pi herstart.

De eerste keer voert Raspbian het programma raspi-config uit, waarmee je een aantal zaken kunt configureren. Wil je de Pi ook als desktopsysteem gebruiken, ga dan met de pijltjestoetsen naar Enable Boot to Desktop/Scratch, druk op Enter en kies Desktop Log in as user 'pi' at the graphical desktop.

Wil je raspi-config afsluiten, ga dan met de tabtoets naar Finish en druk op Enter. Je kunt later op elk moment de configuratie opnieuw veranderen door op de opdrachtprompt van Raspbian raspi-config in te typen en met een druk op Enter te bevestigen.

De Pi uitschakelen gaat met de opdracht sudo halt of (als je het desktopsysteem gebruikt) door linksboven Menu / Shutdown te kiezen. Als er geen meldingen meer op het scherm verschijnen en alleen het rode ledje op de Pi nog brandt, trek je de voedingsadapter uit het stopcontact.

©PXimport

De installatie van Raspbian is vrij snel achter de rug.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.