De feestdagen zijn voorbij, tijd om het nieuwe jaar fit te beginnen. Je smartphone kan hierbij een goede hulp zijn. Niet alleen zijn er genoeg sport-apps te vinden, je smartphone kan je ook helpen bij jouw motivatie, om bewegingen bij te houden en gegevens van accessoires te integreren.

Tip 1: Apple Gezondheid

Met de release van iOS 8 werd Apple Health gelanceerd. Alle iPhone-modellen met tenminste iOS 8 hebben sindsdien een aparte app genaamd Gezondheid. Open de app en je ziet in het Dashboard meteen hoeveel stappen je vandaag hebt gelopen. Hier hoef je niks voor te activeren, je iPhone houdt dit volledig automatisch bij. Je hebt hier wel minstens een iPhone 5S voor nodig. Je ziet bovendien wat je gemiddelde aantal stappen per dag is. Voor een gezonde levensstijl worden minstens 10.000 stappen per dag aangeraden. Dit is ongeveer zeven tot negen kilometer per dag en kun je al bereiken door twee tot drie keer op een dag een wandeling te maken van een halfuurtje. Tik op Gegevens om allerlei extra informatie over je gezondheid in te zien. Kies bijvoorbeeld Conditie > Traplopen en zet de schuif achter Toon in dashboard aan. Soms heb je extra apps of accessoires nodig om deze gegevens te kunnen volgen.

Tip 2: Google Fit

Google heeft een vergelijkbare dienst genaamd Google Fit. De app Google Fit is verkrijgbaar voor smartphones met Android 4.0 of hoger en haal je op uit de Play Store.

De dienst is eveneens standaard op alle Android Wear-smartwatches geïnstalleerd en hier heb je zelfs in je browser toegang tot Google Fit. Leuk is dat je met de app dagelijkse doelen kunt stellen, Google vindt dat je minstens een uur per dag moet bewegen en toont in het hoofdscherm of je dit doel al hebt bereikt. Waar Apple Gezondheid vooral een medische en vrij zakelijke benadering heeft, is Google Fit meer een soort motivatiecoach voor fitness-doeleinden. Wil je je doelen bijstellen, dan klik je op Instellingen en kies je Dagelijkse doelen. Als je tijdens een workout je smartphone niet bij je wilt hebben, dan kun je ook naderhand aangeven wat je hebt gedaan en hoelang je dit hebt volgehouden. Net als bij Apple Health kun je ook apps van andere fabrikanten aan Google Fit koppelen.

©PXimport

Google Fit is meer gericht op fitness en werkt niet alleen op je Android-smartphone. Ook op een Android-tablet of gewone pc kun je activiteiten toevoegen.

Tip 3: Rennen en fietsen

Eén van de makkelijkste manieren om fit te worden, is door te gaan hardlopen of fietsen. Er is een aantal goede apps om bij te houden hoe snel je hebt gerend of gefietst en wat de totale afstand is geweest. De bekendste apps voor zowel iOS als Android zijn Runtastic, Runkeeper, Endomondo en Strava. Van deze apps zijn allemaal gratis versies verkrijgbaar waarmee je basisdingen kunt bijhouden.

Bijna alle apps hebben ingebouwde functies voor zowel hardlopers als fietsers. Bij alle apps kun je je met je Facebook-account of via een normaal e-mailadres aanmelden. In Strava kun je hierna bijvoorbeeld kiezen voor Opnemen om een activiteit te laten tracken door de app. Linksbovenin staat standaard een fiets, tik erop om dit te wijzigen in wandelschoenen voor een hardloopsessie. Zodra je op de opnameknop tikt, begint de app met het opnemen van je route. Op basis van je gps-locatie en andere sensoren in je smartphone wordt er berekend hoe hard je fietst en hoe ver je fietst. De andere apps werken op een vergelijkbare manier.

©PXimport

De betaalde versie van Runkeeper kan een persoonlijke assistent voor je zijn.

Tip 4: Motivatie

Tot zover de basis. Interessanter wordt het als je een app een soort persoonlijke assistent laat worden. Alle bekende apps hebben een betaalde versie waarmee je goede trainingsplannen kunt samenstellen.

In Runkeeper heb je bijvoorbeeld de mogelijkheid om jezelf doelen te stellen of samen met vrienden doelen te verwezenlijken. Tik op Mijn schema en kies voor Help me een doel te stellen. Er staan een aantal opties open, kies bijvoorbeeld voor Fit worden en geef je niveau aan in het volgende scherm. Daarna kun je aangeven wat het langste is dat je ooit hebt hardgelopen en hoe vaak je per week wilt trainen.

De app maakt een realistisch doel aan, bijvoorbeeld een maand lang drie keer per week een bepaalde afstand rennen of een intervaltraining die door app geleid wordt. Als je het plan hebt aangemaakt, moet je op Upgrade naar Runkeeper Go tikken. Dit kost je wel 9,99 euro per maand of 39,99 euro per jaar. Endomondo is iets goedkoper overigens, hier krijg je een vergelijkbare functie voor 5,99 euro per maand.

Tip 5: Marathon

Heb je de smaak te pakken en wil je weleens proberen een halve of hele marathon te lopen, installeer dan de app Gipis. Helaas is de app alleen voor de iPhone beschikbaar, maar in het kader 'C25K' zie je een alternatief voor Android. In de app tik je op Learn what makes your plan unique en doorloop je de aanmeldingsstappen. Tik op Join now en kies om in te loggen de optie Facebook of Email. Geef je geboortedatum aan en nog wat persoonlijke informatie zoals je gewicht, lengte en geslacht. In het volgende scherm geef je aan wat je snelste recente hardlooptijd was.

Het is belangrijk om hier eerlijk te zijn, anders zit je straks opgescheept met een niet-realiseerbaar trainingsplan. Als je nog nooit een marathon hebt gerend, tik je op I don't run. Daarna geef je aan wat je doel is. Als je bijvoorbeeld een keer de 4 Mijl van Groningen wilt lopen, kun je als doel 5 km opgeven. Hierna geef je aan op welke dagen je wilt gaan hardlopen en of je wilt trainen voor een echte wedstrijd. Als je dit met Yes beantwoordt, moet je de datum van de wedstrijd ingeven. Als je klaar bent, geeft de app aan dat je op die datum een afstand gaat rennen in een bepaalde tijd. Dat is nog eens een mooie motivatie! Tik op Get plan en je persoonlijke trainingsplan wordt weergegeven. Als je een training begint, staat er precies hoelang je moet hardlopen en welk tempo je moet aanhouden. Als je te snel loopt, zal de app tegen je zeggen dat je langzamer moet lopen. Je ziet het tempo ook op je display.

C25K

Voor Android-gebruikers is de app C25K een goed alternatief voor Gipis. C25K staat voor Couch to 5K, waarbij 5K voor een hardloopwedstrijd van 5 kilometer staat. De app berekent net als Gipis een persoonlijk trainingsschema en belooft dat als je je aan het schema houdt, je na acht weken in staat bent om een 5K-race te lopen. C25K is overigens ook voor iOS beschikbaar.

©PXimport

De app C25K is een goed alternatief voor Android.

Tip 6: Fitness

Fit worden heeft natuurlijk niet alleen met beweging te maken, ook de spieren moeten getraind worden. Sworkit Lite is een gratis app voor zowel iOS als Android en is handig als je per dag een paar fitness-oefeningen wilt doen om fit te blijven. Ook bij deze app kun je je via e-mail of met Facebook aanmelden en moet je basisinformatie over jezelf aangeven. Geef aan wat je doel is door bijvoorbeeld op Build Muscle Mass te tikken. Tik vervolgens op de Home-knop en kies één van de vier trainingsopties: Strength, Cardio, Yoga of Stretching. Selecteer welke spiergroepen je wilt trainen en tik op Begin Workout. Je ziet vijf seconden lang de oefening in beeld en de app geeft heldere instructies in het Engels.

Daarna moet je een halve minuut de oefening zelf doen. Aan het einde van de vijf minuten durende workout zie je hoeveel calorieën je hebt verbrand. Hoe meer workouts je doet, des te meer medailles je kunt verdienen. Deze kun je vervolgens delen op Facebook, dit kan helpen als extra motivatie. Als je de oefeningen in alle rust eens wilt proberen, tik dan op Exercise List en selecteer één van de oefeningen. Er zijn 226 oefeningen in Sworkit te vinden en je kunt alle oefeningen combineren tot gepersonaliseerde workouts door in het thuisscherm op + Custom Workout te tikken en Design a New Workout te kiezen. Je kunt ook bestaande programma´s kiezen door op Copy a Popular Workout te tikken. Andere handige fitness-apps voor beide platformen zijn WOD Deck of Cards, Nike+ Training Clubs en 7 Minute Workout.

Tip 7: Smartwatch

De smartwatch is uitermate geschikt als apparaat om je fitness-doelen mee te tracken. Je hebt een smartwatch toch al de hele dag om je pols en je hoeft er niet aan te denken tijdens een workout. Er zijn talloze smartwatches op de markt. Sommige focussen meer op sport-toepassingen, andere zijn meer een soort digitaal horloge en weer andere zijn allrounders waarmee je allerlei smartphone-functies mee kunt overnemen. De Apple Watch is het enige officiële iOS-apparaat, maar het is goed om te weten dat veel smartwatches compatibel zijn met je iPhone.

Voor Android is de markt een stuk groter en zijn er smartwatches in elke prijscategorie verkrijgbaar. Als je op zoek bent naar een goede fitness-smartwatch, dan kan het handig zijn om te kijken naar een smartwatch die waterproof is. Ook de batterijduur kan van toepassing zijn. Een geavanceerde smartwatch als de Apple Watch, de Sony Smartwatch 3 of de LG Watch Urbane is natuurlijk te gek, maar je moet deze apparaten wel vaker opladen. Een meer basic smartwatch als de Pebble Time Steel ziet er weliswaar niet zo fancy uit, maar draait wel honderd tot honderdvijftig uren op één batterij.

©PXimport

Smartwatches zoals de Adidas miCoach Smart Run zijn speciaal gemaakt voor fitness-doeleinden.

Tip 8: Fitness-armband

Je hebt natuurlijk niet per se een smartwatch nodig om tijdens workouts informatie in te kunnen zien. Er zijn talloze andere zogenoemde wearables in de winkel verkrijgbaar. De bekendste zijn waarschijnlijk fitness-armbanden zoals de Fitbit, Jawbone Up en de Nike+ FuelBand. De functies van deze wearables kunnen verschillen, zo is de Jawbone Up2 geschikt om je beweging gedurende de dag bij te houden en slaappatronen te registreren, terwijl de Fitbit Charge HR een hartslagmeter combineert met een activiteitentracker. Sommige wearables hebben displays en wifi-mogelijkheden zodat de grens tussen een wearable en een smartwatch bijna verdwijnt, andere wearables hebben geen hightech display en zijn er juist voor bedoeld om in allerlei omstandigheden te functioneren. Dus ook als het regent of je je in een zwembad bevindt.

Tip 9: Accessoires

Dan zijn er ook nog gespecialiseerde accessoires die je met je smartphone kunt verbinden. Hier gaat het dan bijvoorbeeld om fietsaccessoires. Een goed voorbeeld is een cadanssensor. Dit apparaatje monteer je op het frame van je fiets monteert en het registreert vervolgens de omwentelingen van je fietsband. De cadansmeter communiceert via bluetooth met je smartphone en veel fiets-apps kunnen informatie van zo'n cadansmeter uitlezen.

Een wearable kan soms ook je hartslag meten, maar een losse hartslagmeter die je om je borst bindt tijdens het sporten, werkt meestal veel beter. De hartslagmeter staat ook middels bluetooth in verbinding met je smartphone. Naast specifieke accessoires voor tijdens het sporten zijn er ook veel medische accessoires te vinden die in contact staan met je smartphone. Wat te denken van een weegschaal die via bluetooth je dagelijkse gewichtsmeting aan je smartphone doorgeeft? Een bekende fabrikant van dit soort apparatuur is het Nederlandse Medisana, die naast weegschalen ook bloeddrukmeters, bloedglucosemeters en bewegingstrackers in het assortiment heeft.

©PXimport

De producten van Medisana werken met de app VitaDock+ op je smartphone samen en zo heb je altijd je medische gegevens bij de hand.

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.