De naam MQTT zal niet bij veel mensen een belletje doen rinkelen, maar het internet-of-things-protocol vormt de basis van talloze systemen in domotica. We kijken naar de werking van dit protocol en de verschillende manieren waarop je het kunt inzetten.

Het internet der dingen (internet of things, IoT) is de laatste jaren een hype, maar de meest gebruikte technologie om al die apparaten met elkaar te laten praten bestaat al twintig jaar: MQTT (Message Queuing Telemetry Transport). De eerste versie van het MQTT-protocol werd namelijk al in 1999 geschreven door Andy Stanford-Clark van IBM en Arlen Nipper van Arcom (later Eurotech).

Hun bedoeling was om een licht protocol te ontwikkelen dat met een efficiënt gebruik van bandbreedte allerlei soorten gegevens kon doorsturen met verschillende vormen van quality of service (QoS). En laat dat nu net een combinatie van eigenschappen zijn die essentieel is in het internet of things. Het mag dan ook niet verbazen dat talloze IoT-projecten ervoor gekozen hebben om onder de motorkap MQTT te gebruiken. Overigens toonde MQTT-uitvinder Stanford-Clark in 2009 de mogelijkheden al door zijn domoticasysteem via MQTT met Twitter te verbinden.

Centrale tussenpartij

Een cruciale rol in MQTT is weggelegd de ‘broker’, een centrale tussenpartij die de communicatie tussen zenders en ontvangers in goede banen leidt. In traditioneler taalgebruik zouden we het de server noemen. De broker is niet de enige afwijkende term die het MQTT-protocol gebruikt: een zender heet er uitgever (‘publisher’) en een ontvanger abonnee (‘subscriber’). Beide zijn vormen van clients. Uiteraard kan een client ook zowel zenden als ontvangen.

De broker zorgt ervoor dat uitgevers en abonnees niet van elkaars bestaan hoeven te weten: alles verloopt via de broker. Dat gaat als volgt: de broker beheert onderwerpen (‘topics’) met inhoud (‘payloads’). Een abonnee die in een onderwerp geïnteresseerd is, abonneert zich daarop bij de broker. Een uitgever die een boodschap wil sturen, publiceert zijn inhoud op een specifiek onderwerp door dit naar de broker te sturen. Zodra de broker een boodschap voor een onderwerp ontvangt, stuurt hij die door naar alle clients die op dit onderwerp geabonneerd zijn.

Hiërarchische onderwerpen

Een onderwerp kunnen we dus beschouwen als een soort locatie waarvan de naam bij uitgever en abonnee bekend is. Maar om hier wat systematiek in te brengen, definieert MQTT de onderwerpen als hiërarchische namen, gescheiden door een slash (/), zoals in url’s. Elke toepassing is voor de rest volledig vrij in de keuze van de namen; in tegenstelling tot url’s zijn er dus geen vastgelegde topdomeinen.

Wil je wat orde in je MQTT-netwerk houden, dan is het aan te raden om een systeem voor je onderwerpen te gebruiken. Een domoticatoepassing als Home Assistant doet dat door de onderwerpen van de volgende vorm te maken:

Daarbij is discovery_prefix standaard gelijk aan homeassistant. Component het type component, zoals binary_sensor enzovoort. Een voorbeeld van een onderwerp is:

Dat bevat als inhoud de temperatuur van een temperatuursensor in de slaapkamer, bijvoorbeeld 18.7.

Wildcards

MQTT kent ook ‘wildcards’ voor onderwerpen. Een client die in alle onderwerpen onder homeassistant/sensor/slaapkamer_temperature geïnteresseerd is, abonneert zich dan op:

Hij krijgt dan ook boodschappen over de onderwerpen:

Enzovoort.En als een client in alle onderwerpen van Home Assistant geïnteresseerd is, abonneert hij zich op:

Soms ben je geïnteresseerd in alle onderwerpen met een specifieke naam van het onderste niveau, ongeacht het niveau erboven. Daarvoor gebruik je de wildcard +. Zo abonneer je je bijvoorbeeld eenvoudig op de boodschappen over de laatste veranderingen van alle sensoren in Home Assistant:

De hiërarchische opbouw van onderwerpen maakt dit heel eenvoudig.

©PXimport

Verbinding en beveiliging

MQTT is ontworpen om over tcp/ip te draaien, meestal op poort 1883. Recentelijk is ook MQTT over WebSocket populair, omdat dit het mogelijk maakt om rechtstreeks in een webbrowser via MQTT te communiceren. Een JavaScript-client pakt de pakketten dan uit de WebSocket-laag uit en behandelt de MQTT-pakketten die erin zitten. MQTT over WebSocket verloopt meestal via poort 9001. Zowel MQTT over tcp/ip als MQTT over WebSocket zijn ook te gebruiken over een versleutelde verbinding, via tls.

Tot nu toe lijkt het alsof iedereen zomaar alle onderwerpen op je MQTT-broker kan uitlezen, en zo gebeurt het in veel lokale MQTT-installaties ook, maar de meeste MQTT-brokers bieden een gebruikersbeheer met bijbehorende authenticatie en gebruikersrechten. Je stelt dan in de configuratie van de broker in dat elke MQTT-client zich moet aanmelden met een gebruikersnaam en wachtwoord en lees- en schrijfrechten voor specifieke onderwerpen heeft. Zo voorkom je dat een willekeurige sensornode in je netwerk waarin iemand is ingebroken je hele domoticasysteem via MQTT kan aansturen.

Zelf aan de slag met MQTT

MQTT is in heel wat software ondersteund, dus je kunt het protocol zelf eenvoudig in je eigen projecten inzetten. Een eenvoudige manier om een Raspberry Pi, Arduino of ESP8266 via MQTT over internet te laten werken, is via de clouddienst Adafruit IO. Werk je liever in het ecosysteem van Amazon of Microsoft, gebruik dan AWS IoT respectievelijk Azure IoT Hub.

Je hoeft MQTT trouwens niet in de cloud te gebruiken: met het opensourceproject Eclipse Mosquitto, dat MQTT-protocols 3.1 en 3.1.1 ondersteunt, draai je eenvoudig een MQTT-broker op je eigen netwerk. Mosquitto komt ook met eenvoudige MQTT-clients voor op de opdrachtregel: mosquitto_pub en mosquitto_sub.

Wil je op een grafische manier MQTT-boodschappen doorzoeken, bekijken en publiceren, dan is MQTT Explorer een handig programma.

Wil je MQTT in je eigen programma’s gebruiken, dan is het project Eclipse Paho met bibliotheken in C, C++, Java, JavaScript, Python en Lua onmisbaar.

Vanavond gaan de Olypische Winterspelen Milaan-Cortina 2026 officieel van start. Wil je geen moment missen van al die prachtige wintersporten en van de prestaties van TeamNL? In dit artikel lees je hoe je op televisie en op de socials alles kunt volgen.

NOS: tv, app en radio op elkaar afgestemd

Voor veel sportliefhebbers is de NOS het logisch startpunt. Tot en met 22 februari zendt de NOS ongeveer 150 uur live televisie uit via NPO 1 en NPO Start. Daarnaast hoor je op NPO Radio 1 de hele dag door live verslag, en vind je doorlopend updates, liveblogs en uitslagen via NOS.nl, de NOS-app (iOS | Android) en NOS Teletekst (waar ook een app van is: die voor iPhones vind je hier en voor Android hier). Als je de NOS-app of NOS.nl opent, zie je meteen wat er op dat moment live is en wanneer je het beste kunt inschakelen. Je krijgt ook direct een overzicht van het dagschema en de stand in de medaillespiegel. Elke ochtend zet de NOS bovendien op een rij welke Nederlandse sporters die dag in actie komen. Dat overzicht wordt later op de dag aangevuld via de liveblogs. Ook handig: je liveblogs volgen en meldingen aanzetten voor specifieke livestreams. Je krijgt dan een seintje zodra een wedstrijd begint.

Verreweg het belangrijkst bij de NOS zijn de schaatswedstrijden. Zo doet de NOS deze Winterspelen rechtstreeks verslag van alle schaatswedstrijden én alle shorttrackwedstrijden: van het allereerste startschot tot de uitreiking van de medailles. Dat betekent niet dat er geen aandacht is voor de andere sporten (zoals snowboarden, bobsleeën, skeleton, kunstrijden en ijshockey): die komen ook ana bod. Naast de wedstrijden zelf zijn er natuurlijk interviews, voor- en nabeschouwingen, analyses en elke avond NOS Studio Olympico.

©NOS

Eurosport 1: veel live sport op één zender

Wil je echt non-stop (nou ja, bijna dan: van 9 uur 's ochtends tot middernacht) sport kijken, dan zit je goed bij Eurosport 1. Op deze zender wordt aandacht besteed aan alle sporten, maar de focus ligt daarbij wel op TeamNL. Alles is live te zien, zowel op televisie als op de streams. Hieronder zie je op welke kanalen Eurosport 1 wordt uitgezonden bij de grote televisieaanbieders. Daarnaast kun je de zender ook live en on-demand streamen via HBO Max.

©Emmanuele Ciancaglini/Getty Images for WBD

HBO Max: als je echt alles wilt zien en terugkijken

Wil je echt niets wil missen, dan moet je HBO Max zijn. Deze streamingdienst is de enige aanbieder waar alle momenten van de Spelen live en on-demand beschikbaar zijn Alle olympische sporten zijn hier van begin tot eind te streamen met Nederlands commentaar. Hoewel HBO Max ook een sport add-on verkoopt voor andere live sport, heb je die voor de Olympische Winterspelen niet nodig. Zelfs met het goedkoopste maandabonnement (5,99 euro) kun je dus al het Olympisch aanbod bekijken. Sluit je een abonnement af speciaal de de Spelen? Vergeet dan niet tijdig op te zeggen; het abonnement wordt anders automatisch verlengd.

Muziekstreamingplatform Spotify heeft een nieuwe feature: het is vanaf nu mogelijk om songteksten naar verschillende talen te vertalen.

Dat heeft het bedrijf deze week aangekondigd. De functie wordt inmiddels uitgerold, ook in Nederland en België. In 2022 was de optie al beschikbaar in een klein aantal landen, maar nu dus wereldwijd.

Op Spotify is het al lange tijd mogelijk om songteksten bij nummers die afgespeeld worden te zien. Daar zal dus ook een vertaalknop bij komen te staan. Wanneer die wordt ingedrukt, wordt er onder de echte songteksten een vertaling te zien.

De optie komt beschikbaar voor alle gebruikers van Spotify, en dus niet alleen betalende leden. Mensen die een Premium-abonnement hebben krijgen wel als extra optie de mogelijkheid om vertaalde songteksten offline te zien. Dat kan wanneer men een nummer opslaat om offline te beluisteren.

Tot slot verschijnen songteksten nu ook direct onder de albumhoes, om meteen mee te kunnen lezen. "We denken dat luisteraars dichterbij de woorden brengen hen helpt om hen meer te verbinden met hun favoriete artiesten en hun muziek. Deze updates zijn ontworpen om die connectie makkelijker en naadlozer te maken."