ID.nl logo
E-bike onderhoud: essentiële tips voor een langere levensduur en optimale prestaties
© Jorik Algra Fotogrfie
Mobiliteit

E-bike onderhoud: essentiële tips voor een langere levensduur en optimale prestaties

Fiets je fluitend door het leven op jouw e-bike? Dan wil je natuurlijk dat je trouwe tweewieler in topconditie blijft. Goed onderhoud is cruciaal voor een langere levensduur, veiligheid en optimale prestaties van jouw elektrische fiets. In dit artikel vertellen we je precies wat je moet doen om je e-bike in perfecte staat te houden. Pak je gereedschap en ga aan de slag!

Een e-bike heeft de juiste zorg en aandacht nodig om optimaal te presteren. In dit artikel duiken we dieper in het onderhoud van je e-bike en geven we je handige tips om het beste uit je elektrische fiets te halen. Van het controleren van de bandenspanning tot het reinigen en onderhouden van de ketting en tandwielen, je leert alles wat je moet weten om je e-bike in topconditie te houden.

In dit artikel behandelen we de volgende punten:

  • Bandenspanning: het belang van de juiste bandenspanning en hoe je deze controleert.
  • E-bike reiniging en inspectie: hoe je jouw e-bike schoonmaakt en onderdelen controleert op slijtage en schade.
  • Ketting- en tandwielenonderhoud: tips om de ketting en tandwielen te reinigen en smeren voor een soepele rit.
  • Remmen: informatie over controleren en afstellen voor optimale veiligheid
  • Accu en elektronica: wat je kunt doen om te zorgen voor een lange levensduur

Als je meer wilt weten over e-bikes en hoe je de juiste keuze maakt, lees dan ook ons andere artikel: Alles wat je moet weten over e-bikes: eerst lezen, dan kopen!

Bandenspanning, remmen, onderhoud – al deze aspecten spelen een cruciale rol in het genot en de prestaties van je e-bike. In dit artikel onthullen we de geheimen van het optimaliseren van je fietservaring en hoe je jouw e-bike in topconditie kunt houden. Of je nu een dagelijkse pendelaar bent of een weekendavonturier, deze tips en trucs zullen je helpen het meeste uit je elektrische fiets te halen en ervoor te zorgen dat je altijd veilig en comfortabel op pad gaat.

Bandenspanning: houd de druk erop!

Het controleren van de bandenspanning lijkt misschien een kleinigheid, maar het heeft een enorme impact op jouw fietservaring. Check de spanning minstens één keer per maand. De aanbevolen bandenspanning vind je op de zijkant van de band. Te lage bandenspanning zorgt voor extra weerstand en snellere slijtage, terwijl te hoge spanning het comfort en de grip vermindert. Gebruik een fietspomp met drukmeter voor het beste resultaat.

Hier zijn drie praktische tips over bandenspanning:

  1. Pas de bandenspanning aan het terrein aan: voor een soepele rit op verharde wegen kun je een hogere bandenspanning aanhouden, terwijl een iets lagere spanning meer grip biedt op onverharde of modderige wegen.

  2. Houd rekening met het gewicht van de berijder: een zwaardere berijder heeft over het algemeen een hogere bandenspanning nodig dan een lichtere berijder om de fiets efficiënt te laten rollen.

  3. Controleer de bandenspanning vaker bij kouder weer: banden verliezen sneller lucht bij lagere temperaturen, dus het is belangrijk om ze vaker te controleren in de wintermaanden.

Tabel: Aanbevolen bandenspanning in combinatie met het gewicht van de berijder
Gewicht berijderAanbevolen bandenspanning (bar)
50-60 kg3,0 - 3,5
60-70 kg3,5 - 4,0
70-80 kg4,0 - 4,5
80-90 kg4,5 - 5,0
90-100 kg5,0 - 5,5
100+ kg5,5 - 6,0

Let op: deze tabel dient slechts als richtlijn en de ideale bandenspanning kan variëren afhankelijk van de banden en de fiets. Raadpleeg altijd de aanbevelingen van de fabrikant en pas de spanning aan op basis van persoonlijke voorkeur en rijomstandigheden.

🟢De perfecte fietspomp kiezen: waar moet je op letten?

Aankoopadvies fietspomp: Bij het kiezen van de juiste fietspomp voor jouw e-bike zijn er enkele belangrijke factoren waarmee je rekening moet houden.

1. Type ventiel: Zorg ervoor dat de fietspomp compatibel is met het ventiel van jouw e-bike (Schrader-, Presta- of Dunlopventiel). Sommige pompen zijn voorzien van een dubbele kop die geschikt is voor meerdere ventielen, terwijl andere pompen specifieke koppen hebben die je kunt verwisselen. 2. Drukmeter: Kies een fietspomp met ingebouwde drukmeter, zodat je gemakkelijk de bandenspanning kunt controleren en aanpassen tijdens het oppompen. Digitale drukmeters zijn meestal nauwkeuriger dan analoge meters. 3. Maximale druk: Controleer de maximale druk die de fietspomp kan leveren. Dit moet voldoende zijn voor de aanbevolen bandenspanning van jouw e-bike. De meeste fietspompen kunnen drukken tussen de 6 en 8 bar leveren, wat voldoende is voor de meeste e-bikes. 4. Pompformaat: Overweeg het formaat van de fietspomp. Een vloerpomp is meestal efficiënter en gemakkelijker te gebruiken, maar kan lastig zijn om mee te nemen. Een minipomp of CO2-pomp is handig voor onderweg, maar het oppompen van de banden kan meer tijd en moeite kosten. 5. Materiaal en bouwkwaliteit: Kies een fietspomp van hoge kwaliteit, gemaakt van duurzame materialen zoals aluminium of staal. Een goede fietspomp gaat langer mee en is beter bestand tegen intensief gebruik. 6. Prijs: Bepaal je budget en houd rekening met de prijs-kwaliteitverhouding. Een goedkope fietspomp kan verleidelijk zijn, maar het is de moeite waard om te investeren in een kwalitatief betere pomp die langer meegaat en beter presteert.

Schoon en veilig: inspecteer en reinig je e-bike

Een schone e-bike is niet alleen mooi om naar te kijken, maar ook veiliger. Maak je fiets minimaal één keer per maand schoon met een zachte borstel, spons en speciale fietsreiniger. Inspecteer tijdens het schoonmaken ook het frame, de remmen, de ketting en andere onderdelen op slijtage, schade of loszittende onderdelen. Voer daarnaast regelmatig een veiligheidscontrole uit: test de verlichting, bel en reflectoren.

  1. Verwijder hardnekkig vuil met zorg: gebruik een zachte borstel of doek om modder, zand en ander vuil voorzichtig van de onderdelen te verwijderen. Vermijd het gebruik van een hogedrukreiniger, omdat deze water in de lagers en elektronica kan spuiten, wat tot problemen kan leiden.

  2. Controleer de bekabeling: let tijdens het reinigen en inspecteren van de fiets ook op de bedrading en kabels. Zorg ervoor dat er geen kabels beschadigd, geknikt of los zijn. Controleer ook de aansluitingen op de accu, motor en display om er zeker van te zijn dat ze goed vastzitten en vrij zijn van vuil en corrosie.

  3. Wees voorzichtig met water: hoewel het verleidelijk kan zijn om je e-bike met een tuinslang af te spoelen, kan te veel water schade toebrengen aan de elektronische componenten. Gebruik in plaats daarvan een vochtige doek of spons om het frame en de onderdelen schoon te maken, en zorg ervoor dat je de elektrische onderdelen zoals de accu, motor en display niet rechtstreeks met water besproeit.

Lees ook: Zo verwijder je roest van de fietsketting

©Andrey Popov

Houd je e-bike goed schoon en verleng de levensduur met regelmatig onderhoud.

Top E-bike Sloten: Bescherm Jouw Fiets

Het is essentieel om te investeren in een goed slot voor je e-bike, aangezien fietsendiefstal helaas een veelvoorkomend probleem is. Een hoogwaardig slot kan je e-bike beschermen tegen diefstal en je gemoedsrust geven wanneer je hem ergens achterlaat. Hier zijn drie aanbevolen sloten die je kunt overwegen voor de beveiliging van je e-bike:

  1. Axa Foldable 1000 Vouwslot: Dit slot is compact, makkelijk mee te nemen en biedt een goede beveiliging tegen diefstal.
  2. Abus 1060 Granit CityChain X-Plus kettingslot: Dit kettingslot is bijzonder robuust en biedt uitstekende bescherming tegen doorgewinterde fietsendieven.
  3. Axa Newton Pro UL Mini U beugelslot: Een compact en lichtgewicht U-beugelslot dat zorgt voor solide bescherming en eenvoudig op te bergen is tijdens het rijden.

Schoonmaaksets voor fietsen: professioneel onderhoud met het juiste gereedschap

Speciale schoonmaaksets voor fietsen zijn ontworpen om het reinigen en onderhouden van je e-bike eenvoudiger en effectiever te maken. Een goede schoonmaakset bevat vaak een biologisch afbreekbare fietsreiniger, ontvetter, kettingspray, borstels en een reinigingsdoek. Door te investeren in een kwalitatieve schoonmaakset, zorg je ervoor dat jouw e-bike er altijd tiptop uitziet en optimaal presteert.

Huis-, tuin- en keukenmiddelen als alternatief

Hoewel het gebruik van speciale schoonmaakproducten voor fietsen de voorkeur geniet, zijn er ook enkele huis-, tuin- en keukenmiddelen die je kunt gebruiken als alternatief:

  1. Afwasmiddel: meng een beetje afwasmiddel met water om een milde zeepoplossing te maken. Gebruik een spons of zachte borstel om je fiets voorzichtig schoon te maken. Spoel de fiets daarna grondig af met water om zeepresten te verwijderen. Vermijd het gebruik van agressieve schoonmaakmiddelen, omdat deze de lak en onderdelen van de fiets kunnen beschadigen.

  2. Witte azijn: meng gelijke delen water en witte azijn om een milde, biologisch afbreekbare ontvetter te maken. Breng deze oplossing aan op de ketting en tandwielen met een borstel of doek. Laat het even intrekken en veeg het vervolgens weg met een schone doek.

  3. Bakpoeder: Meng een beetje water met bakpoeder om een pasta te maken. Deze pasta kan worden gebruikt om hardnekkig vuil en vlekken op het frame en de wielen te verwijderen. Breng de pasta aan op het vuil, laat het even inwerken en veeg het vervolgens weg met een vochtige doek.

Let op: Hoewel huis-, tuin- en keukenmiddelen effectief kunnen zijn voor het reinigen van je e-bike, kunnen sommige middelen de onderdelen van de fiets aantasten. Gebruik deze middelen met voorzichtigheid en test ze eerst op een onopvallende plek. Het is altijd aan te raden om specifieke reinigingsproducten voor fietsen te gebruiken voor het beste resultaat.

Smerig goed: ketting en tandwielen onderhouden

De ketting en tandwielen zijn het hart van jouw e-bike. Een goed gesmeerde ketting zorgt voor soepel schakelen en minder slijtage. Reinig en smeer de ketting elke 300 tot 400 kilometer, afhankelijk van de weersomstandigheden. Gebruik hiervoor een ontvetter en een speciale kettingspray. Inspecteer de tandwielen op slijtage en vervang ze indien nodig.

  1. Houd de juiste kettingspanning aan: een te strakke ketting kan leiden tot extra slijtage en een verminderde efficiëntie, terwijl een te losse ketting het risico op aflopen vergroot. Controleer de kettingspanning regelmatig en pas deze indien nodig aan, volgens de specificaties van de fabrikant. Om de kettingspanning te meten, druk je met je vinger in het midden van de ketting tussen de tandwielen. Een goed afgestelde ketting moet ongeveer 1 tot 2 centimeter speling hebben. Raadpleeg de handleiding van je e-bike voor specifieke aanwijzingen over het aanpassen van de kettingspanning op jouw model.

  2. Gebruik de juiste smeermiddelen: kies een kettingspray of smeermiddel dat speciaal is ontworpen voor fietskettingen en e-bikes. Vermijd het gebruik van algemene smeermiddelen zoals WD-40, omdat deze niet voldoende bescherming bieden en sneller vuil aantrekken.

  3. Reinig de cassette en derailleurwieltjes: verwijder tijdens het reinigen van de ketting ook vuil en vet van de tandwielen (cassette) en de derailleurwieltjes. Dit zorgt voor een soepelere overdracht en vermindert slijtage. Gebruik een tandenborstel of speciale cassetteborstel om tussen de tanden te komen en hardnekkig vuil te verwijderen.

©BEVIS NICKEL

Maak na elke rit je remmen en ketting schoon om slijtage te voorkomen

Remmen: controleer en stel ze af voor optimale veiligheid

Goede remmen zijn essentieel voor jouw veiligheid. Controleer de remblokken op slijtage en vervang ze als ze minder dan 1,5 mm dik zijn. Stel de remmen af zodat ze goed aangrijpen en niet aanlopen. Bij mechanische remmen doe je dit met de stelschroef, bij hydraulische remmen is het belangrijk om de remvloeistof tijdig te verversen.

  1. Houd de remschijven schoon: vuil en olie op de remschijven kunnen de remprestaties verminderen. Maak de remschijven regelmatig schoon met een doek en een speciale schijfremreiniger. Vermijd het gebruik van agressieve reinigingsmiddelen of het aanraken van de remschijven met je vingers, omdat dit de remprestaties kan beïnvloeden.

  2. Controleer op ongelijke slijtage: kijk bij het inspecteren van de remblokken ook naar ongelijke slijtage. Als één remblok sneller slijt dan het andere, kan dit duiden op een probleem met de afstelling of uitlijning van de remklauw. Raadpleeg de handleiding van je e-bike of schakel een professional in om dit probleem te verhelpen.

  3. Luister naar je remmen: als je piepende of schurende geluiden hoort tijdens het remmen, is dit vaak een teken dat de remblokken versleten zijn of dat de remschijven vuil of beschadigd zijn. Voer een grondige inspectie uit en vervang indien nodig versleten of beschadigde onderdelen om te zorgen voor optimale remprestaties en veiligheid.

©Yurii Artemenko

Een goed gesmeerde en onderhouden ketting zorgt ervoor dat je fietstocht soepel en geruisloos verloopt

Accu en elektronica: zorg voor een lange levensduur

De accu is het kloppende hart van jouw e-bike. Verleng de levensduur door de accu regelmatig op te laden, zelfs als je de fiets een tijdje niet gebruikt. Bewaar de accu op een droge, koele plaats. Bescherm de elektronica en zorg voor een optimale werking met deze drie extra tips:

  1. Laad op de juiste manier op: om de levensduur van de accu te verlengen, is het belangrijk om de accu op de juiste manier op te laden. Gebruik altijd de door de fabrikant aanbevolen oplader en volg de instructies voor het opladen. Vermijd het volledig ontladen van de accu, want dit kan de capaciteit verminderen. Probeer de accu op te laden als deze tussen de 20% en 80% capaciteit heeft.

  2. Houd de contactpunten schoon: vuil en corrosie op de contactpunten van de accu en de fiets kunnen de prestaties van de e-bike verminderen en de levensduur van de accu verkorten. Maak de contactpunten regelmatig schoon met een droge doek en gebruik indien nodig een speciaal reinigingsmiddel voor elektrische contacten. Controleer ook de aansluitingen en kabels op tekenen van slijtage of schade.

  3. Bescherm tegen extreme temperaturen: accu's presteren het best bij gematigde temperaturen. Extreme hitte of kou kan de levensduur en prestaties van de accu beïnvloeden. Vermijd het bewaren of opladen van de accu bij temperaturen onder de 0°C of boven de 40°C. Als je de e-bike buiten in de kou stalt, overweeg dan om de accu mee naar binnen te nemen en op kamertemperatuur te bewaren.

Servicebeurten: investeer in een langere levensduur en optimale prestaties

Regelmatige servicebeurten zijn essentieel voor het behoud van de goede staat en veiligheid van jouw e-bike. Door je fiets door een professional te laten onderhouden, zorg je ervoor dat alle onderdelen optimaal functioneren en tijdig worden vervangen indien nodig. Servicebeurten kunnen variëren van basis tot uitgebreid, afhankelijk van het onderhoud dat jouw e-bike nodig heeft.

Basis servicebeurt: Deze beurt omvat het controleren en afstellen van de remmen, versnellingen, bandenspanning, verlichting en het smeren van de ketting. Het is aanbevolen om minimaal één keer per jaar een basis servicebeurt uit te voeren, afhankelijk van het gebruik van de fiets.

Uitgebreide servicebeurt: Een uitgebreide beurt omvat naast de punten die tijdens de basis servicebeurt worden gecheckt ook het controleren van de wieluitlijning, het vervangen van versleten onderdelen (indien nodig) en het controleren van de accu en elektronica. Een uitgebreide servicebeurt wordt aanbevolen elke 1 à 2 jaar, afhankelijk van de intensiteit van het gebruik.

De kosten voor servicebeurten kunnen variëren, afhankelijk van de werkplaats en de omvang van de beurt. Hieronder vind je een indicatie van de kosten:

Soort servicebeurtGemiddelde kosten
Basis servicebeurt50 - 80 euro
Uitgebreide servicebeurt100 - 150 euro

Houd er rekening mee dat deze kosten exclusief eventuele vervangingsonderdelen zijn. Door te investeren in regelmatige servicebeurten, verleng je de levensduur van jouw e-bike en zorg je voor een veiligere en aangenamere fietservaring.

Tabel: Veel voorkomende onderdelen die vervangen moeten worden, inclusief de geschatte kosten.
OnderdeelGeschatte kosten
Remblokken10 - 30 euro
Ketting20 - 60 euro
Cassette25 - 80 euro
Banden20 - 60 euro per stuk
Binnenband5 - 15 euro per stuk
Derailleurwieltjes10 - 30 euro
Kabels (rem/versnelling)5 - 20 euro per stuk
Accu (e-bike)200 - 600 euro

Let op: De kosten zijn exclusief arbeidsloon en kunnen variëren afhankelijk van de kwaliteit en het merk van het onderdeel. Het is altijd raadzaam om advies in te winnen bij een professionele fietsenmaker om de juiste onderdelen voor jouw specifieke e-bike te kiezen en een nauwkeurigere kosteninschatting te krijgen.

▼ Volgende artikel
Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller
© ID.nl
Huis

Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Geen fan van Widgets? Vergeet ze dan niet uit te zetten.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Hoe minder grafische effecten, hoe sneller Windows Verkenner zal aanvoelen.
Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Snoei in de lijst opstartprogramma’s.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

In Taakbeheer zie je ook de invloed die de opstartprogramma’s en -processen hebben.
Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Standaard wordt dit Windows-onderhoud om 2 uur ’s nachts uitgevoerd.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

AppBuster geeft zelf aan welke bloatware het graag zou verwijderen, maar jij beslist.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Op tragere systemen schakel je de zoekindexering beter uit.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Deze opties zijn vooral handig voor wie vergeet deze mappen regelmatig handmatig leeg te maken. 

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Wil je liever van een andere back-up gebruikmaken, dan kun je OneDrive beter uitschakelen.
Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Je kunt uiteraard de Gamemodus nog handmatig aanzetten als je een game speelt.
▼ Volgende artikel
Bouw je eigen Spotify: liedjes beheren in Navidrome
© Tomasz Zajda
Huis

Bouw je eigen Spotify: liedjes beheren in Navidrome

Bezit je een flinke digitale muziekcollectie, dan heb je waarschijnlijk helemaal geen Spotify of andere streamingsdienst nodig. Met Navidrome bouw je gewoon je eigen muziekcloud. Alle toegevoegde nummers zijn op al je apparaten beschikbaar, ook onderweg. In deze workshop lees hoe je de muziekserver zo goed mogelijk inricht.

Het gratis downloaden van muziek was tot 2014 legaal. Mogelijk heb je uit dat tijdperk nog heel wat audiobestanden op je computer of externe harde schijf staan. Daarnaast bewaar je natuurlijk net zo makkelijk kopieën van cd’s op de pc of laptop. Gebruik hiervoor een gratis tooltje, zoals Exact Audio Copy of fre:ac. Als je eenmaal een omvangrijke digitale muziekverzameling hebt opgebouwd, wordt Navidrome zeer interessant. Installeer de freeware op je computer en stream vervolgens jouw favoriete liedjes naar geschikte afspeelapparaten. Denk aan je smartphone en tablet.

Client-servermodel

Met Navidrome installeer je een muziekserver op de computer. Dit programma indexeert alle audiobestanden en creëert hiervan een overzichtelijke bibliotheek. Daarna kunnen overige computers, smartphones en andere clients de nummers opvragen. Dit zogenoemde client-servermodel werkt alleen wanneer de muziekserver actief is. Kortom, regel dat het systeem met Navidrome op de juiste luistermomenten is ingeschakeld.

Navidrome downloaden

Een pluspunt is dat de freeware lage eisen aan de hardware stelt. Gebruik het programma dus gerust op een wat oudere pc of laptop. Er zijn versies voor Windows, macOS en Linux beschikbaar. Ga naar www.navidrome.org/docs/installation om de juiste editie te downloaden. Navidrome werkt ook op een Raspberry Pi of geschikte NAS, maar voor deze workshop concentreren we ons op de Windows-versie.

Navidrome stuurt je voor het juiste downloadbestand uiteindelijk door naar de GitHub-site. Klik onderaan zo nodig op Show all om alle downloadbestanden te tonen. Kies in de lijst het msi-bestand en start direct na het downloaden de installatie. Mogelijk slaat Windows alarm, omdat dit besturingssysteem het programma niet kent. Geen zorgen, want volgens VirusTotal vormt Navidrome geen enkele bedreiging.

Enkele instellingen

Tijdens het installatieproces verschijnt er een instellingenvenster. Merk op dat Navidrome standaard poortnummer 4533 gebruikt. Dit nummer is in feite een digitale toegangspoort tot jouw muziekserver. Je hebt dat nodig om browsers en apparaten met jouw persoonlijke muziekcloud te verbinden. Daarover later meer. Je laat het poortnummer in de meeste gevallen gewoon staan. Alleen wanneer Navidrome met een ander programma conflicteert, kun je de getallen wijzigen.

Geef verder in het veld onder Music Folder aan in welke map de nummers staan opgeslagen. Bewaar je op verschillende bestandslocaties albums? Houd er rekening mee dat het programma in eerste instantie slechts één map (met alle onderliggende submappen) accepteert. Je kunt op een later moment nog wel andere bestandslocaties toevoegen. Rond met Next en Install de installatieprocedure af.

Controleer voorafgaand aan de installatie welk poortnummer Navidrome gebruikt.

Account aanmaken

Na de installatie is de muziekserver direct actief op de achtergrond van jouw systeem. Staat het programma niet in het startmenu? Dat klopt, want je bedient Navidrome in een willekeurige browser. Typ in de adresbalk http://localhost:4533 en druk op Enter. Er verschijnt een inlogscherm. Je creëert nu eerst een account. Bedenk een gebruikersnaam en typ twee keer het wachtwoord. Bevestig daarna met Create Admin.

Als je tijdens de installatie een muziekmap hebt opgegeven, zie je waarschijnlijk diverse albumhoezen. Zelfs bij grote muziekcollecties gaat het indexeren erg snel. Ga uit van hooguit enkele minuten. Een pluspunt is dat de freeware met ieder gangbaar audioformaat uit de voeten kan, waaronder mp3 en flac. Je gebruikt bovenaan de zoekfunctie om een album of artiest te vinden. Het is helaas niet mogelijk om naar de naam van een liedje te speuren.

Gebruik Chrome of een andere browser om het serverprogramma op te starten.
Naar welk album ga je als eerste luisteren?

Muziek correct taggen

Zie je in Navidrome dubbele hoezen of is de artiest onbekend? Daar kun je iets aan doen. Elk nummer heeft metadata. Hierin is onder meer de naam van het liedje, het album en de artiest opgeslagen. Wanneer de metadata niet kloppen, wordt het al gauw een rommeltje. Navidrome creëert op basis van deze gegevens namelijk een bibliotheek. Zeker bij audiotracks afkomstig uit omstreden downloadnetwerken is de informatie soms niet correct.

Het aanpassen van metadata heet in computerjargon ook wel het taggen van muziek. Jammer genoeg zit deze functie niet in Navidrome. Mp3tag en MusicBrainz Picard zijn twee tools die deze taak moeiteloos vervullen. Selecteer de gewenste nummers en pas de metadatavelden naar eigen inzicht aan. Overigens kan dat bij de genoemde programma’s ook automatisch. In dat geval maakt Mp3tag of MusicBrainz Picard verbinding met een onlinedatabase. Vergeet niet om de wijzigingen op te slaan.

Op jouw verzoek plukt MusicBrainz Picard de juiste tags uit de eigen database.

Nog wat aanpassingen

Voordat je muziek gaat luisteren, pas je eerst nog enkele instellingen aan. De voertaal is standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Klik rechtsboven op Settings (pictogram met poppetje) en kies Personal. Je klikt nu in het uitrolmenu onder Language op Nederlands. De taal verandert direct. Vind je de huidige vormgeving te donker? Selecteer dan onder Thema een ander uiterlijk. Je laat Navidrome desgewenst zelfs op Spotify lijken.

Bepaal verder of je de instelling ReplayGain wilt activeren. Hierdoor krijgen nummers van verschillende albums hetzelfde volumeniveau, mits ze voorzien zijn van zogeheten ReplayGain-tags. Voorkom daarmee dat een bepaald liedje ineens veel luider of zachter klinkt. Besef wel dat niet alle clients met deze techniek overweg kunnen. Navidrome slaat alle instellingen automatisch op.

Met dit thema lijkt Navidrome enigszins op Spotify.

Extra muziekmap

Je voegt eventueel nog een extra muziekmap toe. Navidrome creëert hiervan een tweede bibliotheek. Zodra je naar Instellingen / Libraries navigeert, verschijnt de eerder opgegeven map. Met Toevoegen opent er een nieuwe pagina. Typ eerst een relevante naam. Vul nu achter Path het volledige pad van de beoogde map in. Bij gebruik van Windows kopieer je dat eenvoudig vanuit de verkenner.

Blader eerst naar de gewenste bestandslocatie en klik vervolgens in de adresbalk van dit hulpprogramma. Je kopieert het pad nu naar Navidrome. Bevestig met Opslaan en klik daarna linksboven op Alle. De ‘nieuwe’ muziek is meteen beschikbaar. Kies linksboven op Libraries en vink de zojuist aangemaakte bibliotheek aan. Verandert er nog niets? Met behulp van het gebogen pijltje bovenaan ververs je de bibliotheken.

Voeg op een later moment zo nodig extra muziekmappen toe.

Afspeellijst aanmaken

Je luistert eenvoudig naar muziek. Zweef met de muisaanwijzer boven een albumhoes en klik op de playknop. Er verschijnt nu onderin een balk met mediaknoppen. Je kunt nummers skippen, de audioweergave pauzeren en het volume wijzigen. Klik desgewenst op het hartje om een liedje aan je favorieten toe te voegen. Er is zelfs een downloadknop om de audiobestanden lokaal op te slaan. Deze optie is met name nuttig wanneer je een ander apparaat met de Navidrome-server verbindt. Zo speel je de muziek ook op plekken zonder internetverbinding af.

Luister je graag naar nummers van verschillende artiesten? Maak dan een afspeellijst. Klik op een albumhoes om de bijbehorende nummers te tonen. Je plaatst daarna voor één of meerdere liedjes een vinkje. Kies Voeg toe aan afspeellijst en bedenk een naam. Je klikt vervolgens op het plusteken, waarna je bevestigt met Voeg toe. In het linkermenu duikt nu de zojuist ingevoerde naam op. Je sleept voortaan eenvoudig verse nummers naar deze afspeellijst.

Maak een afspeellijst met mooie muziek.

M3u-bestanden

Zie je in Navidrome al een afspeellijst? Waarschijnlijk telt jouw digitale muziekcollectie dan één of meerdere m3u-bestanden. In zo’n tekstbestandje staan verwijzingen naar verschillende liedjes. Navidrome creëert hiervan op eigen houtje een afspeellijst. Wil je dat liever niet? Zweef in het linkermenu dan met de muisaanwijzer boven Afspeellijsten en klik op het tandwiel. Nadat je alle ongewenste afspeellijsten hebt aangevinkt, klik je op Verwijderen.

Als je een afspeellijst niet gebruikt, verwijder je die uit het menu.

Extra gebruiker

Je geeft optioneel andere mensen toegang tot de Navidrome-server, zoals gezinsleden en vrienden. In dat geval creëer je voor ieder persoon een eigen account. Diegene kan dan eigen favorieten en afspeellijsten opslaan. Navigeer achtereenvolgens naar Instellingen, Gebruikers en Toevoegen. Je vult nu een gebruikersnaam, naam, e-mailadres en wachtwoord in. Bedenk goed of je iemand beheerdersrechten wilt geven. Een beheerdersaccount heeft rechten om onder meer nieuwe muziekbibliotheken en gebruikers toe te voegen. Bepaal verder welke afspeellijsten je wilt delen en vink die zo nodig aan. Zodra je onderaan op Opslaan klikt, verschijnt de nieuwe gebruiker in het overzicht. Aan jou de taak om de inloggegevens met de bewuste persoon te delen. Nuttig om te weten is dat je een gebruiker op een later moment weer kunt verwijderen.

Nodig iemand uit om naar jouw muziekverzameling te luisteren.

Clients binnen thuisnetwerk

Wanneer de Navidrome-server eenmaal correct is ingesteld, kun je ook op andere apparaten van de muziek genieten. Op een pc, laptop of mobiel apparaat binnen jouw thuisnetwerk is dat relatief simpel. Open een willekeurige browser en typ in de adresbalk http://[ip-adres]:4533. Hierbij vervang je [ip-adres] door het ip-adres van de computer waar Navidrome op draait.

Weet je dat niet? Open dan in Windows het hulpprogramma Opdrachtprompt. Typ nu ipconfig en druk op Enter om het lokale ip-adres te tonen. Zodra je op een andere computer binnen jouw netwerk naar het juiste adres gaat, verschijnt er een inlogvenster van Navidrome. Als je persoonlijke muziekcloud niet verschijnt, gooit wellicht een firewall roet in het eten. Je kunt een uitzondering instellen of de firewall op eigen risico (tijdelijk) uitzetten.

Achterhaal met Opdrachtprompt het benodigde ip-adres.

Portforwarding

Het is ook mogelijk om een computer, tablet of smartphone buiten je thuisnetwerk met de Navidrome-server te verbinden. Uiteraard is het dan wel een voorwaarde dat het apparaat verbonden is met internet. Verder dien je poortnummer 4533 in jouw router open te zetten voor netwerkverkeer. Op die manier maak je de muziekserver toegankelijk voor inkomende verbindingen van buiten het thuisnetwerk. Het openzetten van een netwerkpoort heet portforwarding. Bij elke router werkt het op een andere manier.

Gebruik je bijvoorbeeld een SmartWifi-modem van Ziggo? Ga met een browser dan naar https://smartwifiweb.ziggo.nl en log in. Je bereikt de meeste andere routers door het ip-adres van dit netwerkapparaat in de browser te typen. Navigeer in het routerpaneel van Ziggo naar Geavanceerde instellingen / Poort Forwarding en kies Nieuwe regel aanmaken. Stel bovenaan het ip-adres van de Navidrome-server in. Je hoeft alleen maar de getallen na de laatste punt in te vullen. Typ in de velden onder Lokale startpoort, Lokale eindpoort, Externe startpoort en Externe eindpoort het poortnummer 4533. Je selecteert bij Protocol de optie UDP/TCP en kiest onder Ingeschakeld voor Aan. Bevestig tot slot met Regel toevoegen.

Via het publieke ip-adres van jouw internetadres en poortnummer 4533 open je op afstand je persoonlijke muziekcloud. Via whatismyipaddress.com kun je het benodigde ip-adres achterhalen. Kijk op http://[publieke ip-adres]:4533 en geniet van de muziek.

Neem voor externe toegang tot de Navidrome-server de opties voor portforwarding van jouw router door.

Mobiel streamen

De vorige paragraaf beschrijft hoe je een apparaat buiten jouw thuisnetwerk met de Navidrome-server verbindt. Dat werkt ook met een browser op je smartphone, maar misschien vind je dat niet zo prettig. Gelukkig verbind je als alternatief een geschikte app met jouw muziekserver. Substreamer is daarvan een uitstekend voorbeeld. Deze toepassing is zowel voor iOS als Android beschikbaar.

Inloggen is simpel. Typ het correcte ip-adres en poortnummer van de Navidrome-server. Bedenk voor het invullen van de juiste gegevens of je binnen of buiten het thuisnetwerk actief bent. Je vult daarna de gebruikersnaam en het wachtwoord in. Zodra je bevestigt met Login verschijnt de muziekbibliotheek met alle albumhoezen. Vanwege de gelikte gebruikersomgeving lijkt het net alsof je een app van een online muziekdienst gebruikt. Substreamer heeft diverse handige functies in huis. Zo kun je onder andere albums downloaden en nummers naar een Chromecast doorsturen. Veel luisterplezier!

Typ in het beginscherm van Substreamer de juiste gegevens in en krijg zo toegang tot de muziekserver.
Dankzij Substreamer heb je je voltallige muziekverzameling in je broekzak.