Elke twee jaar een nieuwe smartphone? Dat is eigenlijk niet meer van deze tijd. Een goedwerkende smartphone met een klein krasje kan toch best nog even mee? Neem daarnaast diverse maatregelen om de levensduur van je geliefde mobieltje te verlengen. Dat is beter voor het milieu én je portemonnee!

Vanzelfsprekend laat iedereen graag een leefbare planeet voor toekomstige generaties achter. Onze digitale afvalberg verminderen is daarvoor een stap in de goede richting. Earth Overshoot Day komt namelijk steeds dichterbij. De productie van apparatuur vereist naast het gebruik van verschillende grondstoffen ook nog eens veel energie. Het is dan ook essentieel om langer met onze spullen te doen. Apparaten zijn tenslotte geen wegwerpartikelen.

Na afloop van een tweejarig telefoonabonnement vervangen veel mensen bijna achteloos hun smartphone. Er valt op dit gebied nog veel terrein te winnen. Een smartphone is in feite een goudmijn in je broekzak. Naast twintig tot veertig milligram goud bevat een doorsnee toestel ook nog tientallen andere kostbare metalen. Wanneer het mobiele apparaat aan het einde van je contract nog prima werkt, is het zonde om hem vroegtijdig af te danken.

Abonnement kiezen

Bij het afsluiten van een mobiel abonnement heb je de keuze uit twee mogelijkheden, namelijk mét of zonder toestel. Dat laatste noemen aanbieders een sim only-abonnement. Je ontvangt alleen een simkaart en koopt zelf een smartphone. Je profiteert in dat geval van lage maandlasten. Vanzelfsprekend betaal je wel een eenmalig bedrag voor de aanschaf van een nieuw toestel.

Als je de kosten van een smartphone liever spreidt, kun je een één- of tweejarig abonnement inclusief toestel overwegen. Je betaalt dan tijdens de looptijd van het contract een hoger bedrag. Na afloop van de contractduur brengt de mobiele telecomprovider alleen nog kosten voor bellen, sms’en en internet in rekening. Veel aanbieders bieden hun klanten na afloop van het contract een nieuw abonnement inclusief nieuw toestel aan. Dit aanbod kun je negeren.

Vanuit milieuperspectief maakt het niet zoveel uit of je voor een abonnement mét of zonder toestel kiest. Wel is het zaak om zo lang mogelijk met de smartphone te doen. Zodra het mobieltje via hoge maandlasten volledig is afbetaald, stap je het best over naar een betaalbaar sim only-abonnement. Het toestel is nu tenslotte volledig van jou. Wees zuinig op het apparaat en profiteer jarenlang van lage maandlasten.

Goedkoop is vaak duurkoop

Smartphones zijn er in allerlei prijsklassen. De goedkoopste modellen van onbekende merken beginnen bij zo’n honderd euro, terwijl je voor een nieuwe Apple iPhone 14 of Samsung Galaxy S23 al gauw richting de duizend euro gaat. De kwaliteitsverschillen zijn dan ook groot. Zo hebben goedkope smartphones veelal een behuizing van slap kunststof. Laat je zo’n toestel een keer vallen, dan is er een behoorlijke kans op schade. Verder beschikken dergelijke apparaten vaak over een matige processor en weinig werkgeheugen. Bovendien valt de capaciteit van de accu meestal tegen. Al met al lenen de goedkoopste smartphones zich niet voor jarenlang gebruik. Je hebt vermoedelijk relatief snel een nieuw exemplaar nodig.

Koop om die reden liever een nieuw toestel uit een wat hogere prijsklasse. Je vergroot daarmee de kans op een lange levensduur. De behuizing bestaat meestal uit aluminium, waarbij het scherm is voorzien van beschermend glas. Tegenwoordig zijn de betere modellen volledig stof- en waterdicht, zodat je het toestel na een ongelukje in een (zwem)bad gewoon nog kunt gebruiken. Smartphones uit een hoger prijssegment bieden ook onder de motorkap goede prestaties. Vanwege een rappe processor en voldoende werkgeheugen voelen gebruikers minder snel de behoefte om het toestel te vervangen.

©TUAINDEED

Updates en upgrades

Voor een lange levenscyclus is het updatebeleid van fabrikanten een belangrijke factor. Mobiele besturingssystemen bevatten onderhuids geregeld kwetsbaarheden. Met behulp van updates lost de fabrikant dergelijke problemen op. Gebruik dan ook bij voorkeur een smartphone van een betrouwbaar merk met een goed updatebeleid. Dat geeft de zekerheid dat het besturingssysteem en alle apps nog jaren vlekkeloos blijven werken.

Apple heeft op dit gebied een goede reputatie. Het Amerikaanse merk bracht in het voorjaar van 2023 nog updates uit voor de iPhone 6 (Plus). Deze producten zagen bijna negen(!) jaar geleden het licht, en kun je dus nog altijd veilig gebruiken. Samsung biedt voor de meeste nieuwe modellen vier of vijf jaar beveiligingsupdates. Veel goedkopere toestellen ontvangen slechts twee of drie jaar essentiële updates. Installeer nieuwe updates het liefst automatisch, zodat je het niet kunt vergeten. Dat regel je in de instellingen van de smartphone.

Naast updates bestaan er ook upgrades. Een upgrade is kortgezegd een nieuwe versie van een besturingssysteem. Zo bracht Apple vorig jaar bijvoorbeeld iOS 16 uit voor iPhones. Een upgrade voegt onder meer een verbeterd uiterlijk en nieuwe functies aan het mobiele toestel toe. Zodra je een smartphone koopt, ontvang je een aantal jaren verse upgrades. Bij een iPhone is dat bijvoorbeeld zo’n vijf of zes jaar, voor de meeste andere merken is dat minder lang.

Robuust hoesje kiezen

Een goed hoesje waarmee je de behuizing tegen val- en stootschade beschermt, draagt bij aan een langere levensduur van je smartphone. Met name een gebroken scherm komt veel voor, terwijl je de kans daarop met een degelijk hoesje aanmerkelijk verkleint. Voor elk toesteltype is er volop keuze. Neem wel een stevig exemplaar, want een slap siliconen hoesje zorgt nauwelijks voor extra bescherming.

Er bestaan allerlei soorten hoesjes. Met een zogeheten backcover bescherm je de achterzijde en zijkanten. Vaak zijn de hoeken extra verstevigd, zodat het toestel een val overleeft. Sommige fabrikanten vermelden in de specificaties of op de verpakking zelfs een maximale valhoogte. De voorkant is bij een backcover open en bloot. Gebruik hiervoor eventueel een screenprotector, zodat het scherm vrij blijft van krassen. Je hebt hierbij keuze tussen een screenprotector van kunststof of (hybride) glas. Laatstgenoemde optie biedt de beste bescherming.

Je kunt als alternatief ook een bookcase-hoes overwegen. Hierbij klik je de smartphone veelal in een speciale houder, waarna een flap het scherm beschermt tegen krassen. Een voordeel is dat je in een bookcase-hoes meestal ook wat pasjes en briefgeld kunt opbergen. Ben je vaak actief? Koop dan een speciaal hoesje voor sporters en bevestig die om je bovenarm. Je draagt het toestel dan veilig bij je.

Behuizing schoonmaken

Elke smartphone heeft meerdere aansluitingen en knopjes, zoals een oplaadpoort, een aan-uitknop, volumetoetsen en soms nog een hoofdtelefoonuitgang. Het is natuurlijk belangrijk dat dit alles goed blijft werken. Houd de smartphone om die reden goed schoon. Het helpt al door de behuizing en het hoesje dagelijks met een microvezeldoekje af te nemen.

Ophoping van vuil is namelijk een belangrijke boosdoener voor defecten. Denk maar eens aan aansluitingen en knoppen die plotseling niet meer werken. Bevat de oplaadpoort bijvoorbeeld te veel stof, kruimels en andere viezigheid, dan lukt opladen op den duur niet meer. De connector van de usb-kabel maakt in dat geval geen contact met de smartphone. Ga in geen geval aan het stekkertje frunniken. Op die manier beschadigen er mogelijk contacten. Je maakt een vervuilde oplaadpoort het beste voorzichtig schoon met perslucht, een houten tandenstoker of een miniborsteltje.

©UTKARSH_SHARMA

Accuverbruik beperken

De accu is zonder twijfel het meest slijtgevoelige onderdeel van de smartphone. Ga hier dan ook zorgvuldig mee om. Gebruik voor een optimaal en veilig laadproces sowieso altijd de officiële oplader. Vermijd daarnaast dat het toestel aan extreme hitte of kou wordt blootgesteld; accu’s kunnen daar slecht tegen.

Elke oplaadbare batterij ondersteunt een beperkt aantal laadcycli, bijvoorbeeld vijfhonderd of duizend keer. Zodra dit aantal is bereikt, zijn de accuprestaties veelal gereduceerd tot zo’n tachtig procent ten opzichte van een nieuwe batterij. Overigens maakt het niet uit op welk moment je de smartphone oplaadt. Hang je het toestel bij een resterende batterijlading van zeventig procent aan de lader en doe je dat de volgende dag bij dertig procent? Dan geldt dat bij elkaar als één laadcyclus.

Als je het aantal laadcycli in toom houdt, voorkom je een vroegtijdig einde van de accu. Beperk daarom zoveel mogelijk het energieverbruik op je smartphone. Dat is niet bijster ingewikkeld. Gebruik je op een bepaalde locatie geen wifi, bluetooth en gps? Zet deze batterijslurpers dan in de instellingen uit. Verder kun je de helderheid van het scherm verlagen. Veel hedendaagse toestellen hebben een energiebesparingsmodus waarmee je in één klap het batterijverbruik minimaliseert. Zet je smartphone tot slot gerust geregeld een dag volledig uit, bijvoorbeeld tijdens vakanties.

Toestel (laten) repareren

Soms zit er niets anders op dan een defect onderdeel van de smartphone te repareren, zoals een kapotte accu of gebroken scherm. Dat is nog altijd beter voor het milieu dan de aanschaf van een nieuw toestel. Helaas kun je bij de meeste moderne smartphones lastig zelf componenten vervangen. Zelfs bij het verwisselen van een accu komt tegenwoordig heel wat kijken. Op YouTube zijn van alle bekende modellen gedetailleerde instructiefilmpjes te vinden; uiteraard heb je dan wel het bewuste onderdeel en juiste gereedschap nodig.

Je kunt de reparatieklus ook uitbesteden. Met een beetje geluk valt het defect nog onder de garantie. Klop hiervoor aan bij de (web)winkel waar je het product hebt gekocht. Buiten de garantieperiode dien je bij de smartphonefabrikant eventueel een reparatieverzoek in. Jammer genoeg rekenen veel merken hiervoor woekerprijzen. De tarieven zijn vaak zó hoog dat je haast beter een nieuw exemplaar kunt kopen. Financieel gezien dan, want vanuit milieuperspectief is repareren altijd de betere keuze. Tot slot bestaan er ook allerlei reparatiebedrijven die tegen betaling defecte smartphones herstellen. Bedenk wel dat dergelijke bedrijven vaak geen originele onderdelen gebruiken.

Foto’s en video’s bewaren

Wie veel fotografeert en filmt, loopt wellicht tegen de opslaglimiet van een oudere smartphone aan. Ren dan niet meteen naar de winkel voor een nieuw mobieltje. Veel Android-toestellen hebben namelijk een microSD-kaartlezer, waarin je een geheugenkaart met een behoorlijke capaciteit kunt plaatsen.

Helaas kun je niet van elk toestel de opslagcapaciteit uitbreiden; iPhones en de onlangs verschenen Samsung Galaxy S23 hebben geen kaartlezer. In dat geval zit er niets anders op dan regelmatig data over te hevelen naar een ander opslagmedium, bijvoorbeeld een computer, online opslagdienst of NAS.

Smartphone toch afdanken

Valt er ondanks de genoemde tips niets meer met je smartphone te beginnen? Dan is afdanken de enige optie. Hopelijk heeft het toestel flink wat jaren dienst gedaan. Onderzoek wat je nog met het apparaat kunt doen. Zo zijn er soms tijdelijke acties van fabrikanten. Als je een toestel opstuurt, ontvang je bijvoorbeeld een cadeaubon. Daarnaast zamelen allerlei goededoelenorganisaties gedateerde toestellen in.

Gooi apparatuur nooit zomaar in een vuilnisbak. Breng je een oude smartphone naar een geschikt afvaldepot, zoals een inzamelingsbak voor kleine apparatuur bij een elektronicawinkel of de milieustraat van de gemeente. Recyclefabrieken proberen vervolgens zoveel mogelijk kostbare metalen uit de smartphones te halen.

En áls je dan op zoek bent naar een andere smartphone, dan is een tweedehands gereviseerd exemplaar ook nog een optie. Je kunt hiervoor onder andere terecht bij (web)winkels met zogeheten refurbished-producten.

De eerste trailer van Peaky Blinders: The Immortal Man - de film die de Peaky Blinders-serie opvolgt - is online gedeeld.

Eind vorig jaar kwam er al een korte teaser online, maar nu is de eerste volledige trailer te zien, die meer dan tweeënhalve minuut lang is.

Peaky Blinders: The Immortal Man speelt zich af in 1940, net zoals de serie in Birmingham. Daarin speelt de Tweede Wereldoorlog een grote rol. Hoofdpersonage Tommy Shelby heeft gedurende de serie die zich voor de film afspeelt immers last van zijn ervaringen met de Eerste Wereldoorlog, dus de Tweede Wereldoorlog zal ook een grote impact op hem maken.

Tegelijkertijd worstelt hij ook met zijn verleden als leider van de gevreesde Peaky Blinders-bende. Zeker wanneer hij verneemt dat zijn zoon de bende nieuw leven in wil blazen, moet hij uit zijn isolement komen om daar een stokje voor te steken.

Natuurlijk speelt Cillian Murphy weer de rol van Tommy Shelby. Verder zijn ook acteurs als Tim Roth, Barry Keoghan, Rebecca Ferguson en Sophie Rundle te zien. Peaky Blinders: The Immortal Man draait vanaf 6 maart in selecte bioscopen, en is vanaf 20 maart te zien op Netflix.

Vorig jaar werd ook aangekondigd dat Netflix met een nieuwe Peaky Blinders-serie komt, die verdergaat waar de serie eindigt. Om precies te zijn gaat die serie zich in 1953 afspelen, rondom een nieuwe generatie van de Shelby-familie.

Zelfs een royaal bemeten schijf raakt ooit weer vol met bestanden, van freeware en tijdelijke systeembestanden tot foto’s en vergeten downloads. Dat is niet alleen hinderlijk voor jezelf, maar kan ook problemen geven. Hoog tijd dus om schijfruimte vrij te maken en je ruimte voortaan ook beter te beheren.

Wanneer de vrije schijfruimte tot minder dan circa 15 procent van de totale capaciteit zakt, is het hoog tijd om ruimte vrij te maken. Windows heeft namelijk ruimte nodig voor tijdelijke bestanden, updates, caches, herstelpunten en het wisselbestand (pagefile). Een nagenoeg volle schijf dwingt het systeem om voortdurend data te herschikken, wat merkbare vertraging veroorzaakt. Bovendien kan Windows bij ruimtegebrek updates of systeembescherming pauzeren, en ook de (indexering van de) ingebouwde zoekfunctie kan trager werken. Voor ssd’s komt daar nog bij dat de controller eerst oude datablokken moet wissen voordat hij nieuwe kan schrijven, wat bij een nagenoeg volle schijf extra vertraging geeft.

Maar ook met meer dan 15 procent vrije ruimte blijft schijfopruiming zinvol, al zal dit dan weinig invloed hebben op de (systeem)prestaties. Een opgeruimde schijf zonder oude downloads, dubbele bestanden en ongebruikte apps biedt namelijk meer overzicht, je vindt sneller wat je zoekt en ook je back-ups worden kleiner en sneller. Bovendien kunnen oude documenten, browserdata en caches gevoelige informatie bevatten, waardoor opruimen ook je privacy ten goede komt.

Opslaganalyse

Voor je begint met opruimen, controleer je eerst hoeveel vrije schijfruimte je nog hebt en welke bestanden de meeste ruimte gebruiken. Klik in Verkenner in het navigatievenster op Deze pc om meteen te zien hoeveel ruimte er op elk station nog vrij is.

Wil je weten welke bestandscategorieën de meeste ruimte innemen, open dan Instellingen in Windows en kies Systeem / Opslag. Bovenaan zie je hoeveel ruimte op je systeempartitie in gebruik is. Daaronder toont Windows verschillende categorieën, zoals Geïnstalleerde apps, Tijdelijke bestanden en E-mailberichten, telkens met de hoeveelheid ingenomen ruimte. Klik op Meer categorieën weergeven voor alle categorieën. Let op: bij categorieën als Documenten, Afbeeldingen, Video’s en Muziek controleert Windows enkel de standaardmappen, zoals C:\Users\<accountnaam>\Afbeeldingen. Klik op een categorie voor meer details en voor mogelijke verwijderacties.

Analyse met TreeSize Free

De ingebouwde opslaganalyse beperkt zich tot de systeemschijf, terwijl je vaak ook het ruimteverbruik op andere partities of schijven wilt zien. Dit kan met een tool als TreeSize Free (www.kwikr.nl/treesize2). Start de app als administrator, open het tabblad Start en kies bij Selecteer map het station of de map. Na de scan verschijnen de (sub)mappen en bestanden in het bovenste venster, met onder meer hun grootte, aantal mappen en bestanden, en het opslagpercentage binnen de bovenliggende map. Je kunt op elke kolomkop klikken om te sorteren. Via de knoppenbalk bepaal je wat in het onderste deelvenster wordt getoond. Klik bijvoorbeeld op Grootte om elke (sub)map weer te geven als een rechthoek waarvan het oppervlak overeenkomt met de gebruikte schijfruimte, zodat je meteen ziet welke mappen het grootst zijn. Je kunt ook kiezen voor Aantal bestanden of Percentage. De Personal-versie (gratis proefversie van 14 dagen, daarna 27 euro) biedt ten opzichte van de Free-versie extra functies, zoals wizards om snel de grootste, oudste of dubbele bestanden te vinden.

Schijfopruiming

Met een tool als TreeSize kun je makkelijker overtollige opslagverbruikers vinden en ze verplaatsen of verwijderen, maar dit handmatig doen kost tijd. Het kan ook ‘semiautomatisch’ via de ingebouwde tool Schijfopruiming, die Microsoft helaas steeds minder prominent maakt. Typ schijf in het startmenu, open Schijfopruiming en kies het station dat je wilt opruimen. Na bevestiging met OK verschijnt een lijst met items die je kunt selecteren en verwijderen via OK / Bestanden verwijderen, zoals Windows Update opschonen, Tijdelijke internetbestanden en Prullenbak. Je ziet ook telkens hoeveel ruimte elk item inneemt.

Met de knop Systeembestanden opschonen start je een nieuwe scan, met op het extra tabblad Meer opties twee knoppen Opruimen: een om overbodige programma’s te verwijderen en een om oude herstelpunten te wissen. Verder in dit artikel komen we op deze onderdelen terug.

Je kunt ook opruimprofielen maken, waarbij telkens andere onderdelen worden opgeschoond. Druk op Windows-toets+Ren voer cleanmgr /sageset:<n>uit (vervang <n> door een willekeurig profielnummer, bijvoorbeeld 1), zet de gewenste vinkjes en bevestig met OK. Herhaal dit voor een ander profiel (zoals cleanmgr /sageset:<n+1>). Voer Schijfopruiming later opnieuw uit met een bestaand profiel via bijvoorbeeld cleanmgr

De-junking

Er bestaan ook gratis tools die zich richten op het opsporen en verwijderen van tijdelijke en andere ongewenste bestanden (junk). Zulke tools zijn niet strikt noodzakelijk, maar wel handig om in één keer alle webbrowsers en andere applicaties schoon te maken. Maak vooraf wel een systeemherstelpunt: klik in het startmenu op Een herstelpunt maken en volg de instructies.

Bekende tools zijn CCleaner (www.ccleaner.com) en het opensource BleachBit (www.bleachbit.org). We nemen hier BleachBit als voorbeeld. Na het opstarten zie je in het linkervenster de onderdelen die kunnen worden opgeschoond, met rechts telkens een korte toelichting. Selecteer de gewenste items, zoals Google Chrome, Microsoft Edge, Microsoft Office en Systeem, en klik op Voorvertonen om te zien wat er precies wordt verwijderd en hoeveel ruimte dat oplevert. Je kunt ook met rechts op een item klikken en hier Voorvertonen kiezen om direct te zien hoeveel schijfruimte je ermee vrijmaakt. Bevestig met Opruimen om het opschoonproces te starten.

Programma’s verwijderen

Er is zoveel goede freeware dat je waarschijnlijk al regelmatig een gratis programma uitprobeert en installeert. Zulke programma’s kosten wel schijfruimte. Gebruik je een applicatie niet langer, dan verwijder je die bij voorkeur. Dat kan via Instellingen / Apps / Geïnstalleerde apps. Klik op het knopje met drie puntjes naast de app en kies Verwijderen (twee keer). Oudere of complexere toepassingen haal je weg via het Configuratiescherm met Een programma verwijderen.

Een nadeel van de Windows-procedures is dat je slechts één toepassing tegelijk verwijdert en niet altijd alle sporen meeneemt. Gratis alternatieven als IObit Uninstaller (www.kwikr.nl/uninst) en het opensource Bulk Crap Uninstaller (www.bcuninstaller.com) ondersteunen batchverwijdering en ruimen grondiger op. Omdat IObit nogal opdringerig is, focussen we hier op BCU, gericht op iets gevorderde gebruikers.

BCU

Installeer BCU en start het programma. De eerste keer verschijnt een wizard die je in een zevental stappen door de initiële configuratie leidt; de voorgestelde opties kun je gerust laten staan. Daarna zie je een lijst met gedetecteerde programma’s die je kunt sorteren op bijvoorbeeld Naam, Installatiedatum of Grootte.

Met de Ctrl- of Shift-toets selecteer je meerdere ongewenste programma’s tegelijk, waarna je op De-installeer (stil) klikt. In het dialoogvenster dat volgt kun je het verwijderproces eventueel nog aanpassen, of zelfs kiezen voor De-installatie simuleren. Na bevestiging kun je eventueel nog aangeven welke programma-onderdelen je alsnog wilt behouden. BCU maakt automatisch een herstelpunt en zoekt na afloop naar restanten, zoals registersleutels, die je desgewenst kunt laten verwijderen. Via Help / Help openen krijg je toegang tot een uitgebreide Engelstalige handleiding.

Bloatware

De kans is groot dat Windows al vooraf geïnstalleerd was toen je je pc of laptop kocht. In dat geval heeft de fabrikant waarschijnlijk flink wat ‘crapware’ oftewel ‘bloatware’ toegevoegd, zoals proefversies en extra software naast de standaard Windows-apps. Je kunt deze handmatig verwijderen zoals eerder beschreven, maar er bestaan ook gratis tools die zich specifiek op bloatware richten.

Een daarvan is O&O AppBuster (www.kwikr.nl/appbuster). De app toont alle gedetecteerde programma’s en geeft per item in de kolom Recommendation een aanbeveling om het al dan niet te verwijderen. Kies je vervolgens de optie Computer, dan verdwijnen de geselecteerde apps ook bij toekomstige Windows-accounts. Beantwoord de vraag om eerst een herstelpunt te maken met Yes.

Voor iets gevorderde gebruikers is er Bloatware Removal Utility (www.kwikr.nl/bru). Klik op de groene Code-knop en kies Download ZIP. Pak het archief uit, navigeer naar de map, klik met rechts op Bloatware-Removal-Utility.bat en kies Als administrator uitvoeren. Dit start een PowerShell-script dat de aanwezige applicaties oplijst. Via Toggle Suggested Bloatware krijg je suggesties voor te verwijderen apps. Laat in het Options-menu de standaardinstellingen staan, zodat automatisch ook een herstelpunt wordt gemaakt. Selecteer de ongewenste items, klik op Remove Selected en bevestig met Y in het PowerShell-venster.

Dubbele bestanden

Na verloop van tijd stapelen zich niet alleen overtollige bestanden op, maar vaak ook dubbele exemplaren. Wanneer je deze opspoort en verwijdert, moet je er zeker van zijn dat het echt om exacte kopieën gaat en dat het systeem of andere applicaties ze niet nodig hebben, wat geregeld voorkomt.

Handmatig dubbele bestanden opruimen is haast onmogelijk, maar met een hulpmiddel als het gratis opensource dupeGuru (https://dupeguru.voltaicideas.net) lukt dat wel. Installeer de app en start deze bij voorkeur als administrator. Met het plusknopje onderaan voeg je de mappen toe die je wilt laten analyseren. De Toepassingsmodus laat je bij voorkeur staan op Standaard, tenzij je specifiek dubbele muziek- of beeldbestanden zoekt. Bij Onderzoekstype kies je wellicht Bestandsnaam, maar je kunt ook Inhoud (duurt langer) of Mappen selecteren.

Je kunt direct op Onderzoeken klikken, rechtsonder, maar via Meer Opties pas je indien gewenst eerst zoekfilters aan. Zo kun je bijvoorbeeld Negeer bestanden kleiner dan x KB instellen om je op grote ruimtevreters te concentreren. Na de scan toont dupeGuru alle mogelijke dubbele bestanden met een zekerheidspercentage. Via Acties kun je geselecteerde bestanden kopiëren, verplaatsen of verwijderen. Nogmaals, wees hierbij wel voorzichtig.

Extra ruimte

We belichten graag nog enkele specials: onderdelen die vaak over het hoofd worden gezien, maar waarmee je toch flink wat schijfruimte kunt winnen.We doelen hier niet op allerlei ‘optimizer tools’ en ‘registry cleaners’, die zelden extra ruimte of betere systeemprestaties opleveren en soms zelfs schade veroorzaken. Wat wél merkbaar ruimte kan besparen is het uitschakelen van de sluimerstand. Tijdens deze energiemodus wordt de inhoud van het werkgeheugen opgeslagen in het verborgen systeembestand C:\hiberfil.sys voordat de pc wordt afgesloten. Dit bestand kan tot zo’n 75 procent van het totale RAM-geheugen groot zijn. Kun je zonder sluimerstand, open dan de Opdrachtprompt als administrator en voer powercfg -h off uit (h staat voor hibernation). Na bevestiging verdwijnt hiberfil.sys. Met de parameter -on kun je de sluimerstand desgewenst later weer inschakelen.

Ook door systeemherstelpunten te verwijderen kun je tijdelijk veel ruimte vrijmaken. Druk op Windows-toets+R en voer systempropertiesprotection uit. In het venster Systeemeigenschappen open je het tabblad Systeembeveiliging, klik je op Configureren en daarna op Verwijderen en Doorgaan. Zodra het kan, kun je via de knop Maken opnieuw een herstelpunt creëren.

Acuut

Bij acute schijfnood kun je overwegen de schijfinhoud te comprimeren. Windows biedt hier standaard tools voor. Open de Verkenner, klik met rechts op de gewenste stationsletter en kies Eigenschappen. Plaats op het tabblad Algemeen een vinkje bij Dit station comprimeren om schijfruimte te besparen. Bevestig met OK en geef aan of je dit ook op alle onderliggende mappen wilt toepassen. De compressie start dan meteen. Je kunt het vinkje later weer weghalen om de data te decomprimeren. Compressie kun je ook via de opdrachtprompt starten, uitgevoerd als administrator. Met:

compact /compactos:always

comprimeer je een aantal Windows-systeembestanden, wat enkele gigabytes ruimte kan opleveren. Met:

/compactos:never

maak je dit ongedaan. .Ook afzonderlijke mappen kun je op deze manier comprimeren met:

compact.exe /c /s:<pad_naar_map>

waarbij /s ook submappen meeneemt. Vervang /c (compress) door /u (uncompress) om bestanden weer te decomprimeren. Houd er rekening mee dat het automatisch decomprimeren van bestanden bij gebruik een licht prestatieverlies kan veroorzaken, vooral op oudere pc’s.

Cloudopslag

Een extra tip voor wie de synchronisatiefunctie van cloudopslagdiensten als Google Drive of Microsoft OneDrive gebruikt: je kunt instellen dat lokale bestanden enkel verwijzingen zijn naar de exemplaren in de cloud. Pas wanneer je zo’n bestand opent, wordt het tijdelijk gedownload en op je systeem beschikbaar. Dit bespaart veel ruimte, maar het betekent wel dat je data fysiek alleen in de cloud staan en dat je een internetverbinding nodig hebt om nog niet gedownloade bestanden te openen.

In Microsoft OneDrive bijvoorbeeld stel je dit als volgt in. Klik op het OneDrive-pictogram in het systeemvak van de taakbalk, klik op het tandwielpictogram en kies Instellingen. Ga onderaan naar Geavanceerde instellingen en klik op Schijfruimte vrijmaken bij Bestanden op aanvraag. Bevestig met Doorgaan. Je herkent de verwijzingen aan een wolkicoontje; een wit bolletje met vinkje betekent tijdelijk offline opgeslagen, een groen bolletje wijst op altijd lokaal beschikbaar.

Proactief

Tot nu toe hebben we ons vooral gericht op tools en technieken om overtollige bestanden gericht op te sporen en te verwijderen, maar je kunt ook proactiever te werk gaan. Een handig hulpmiddel daarvoor vind je in de Instellingen van Windows. Kies Systeem / Opslag en klik bij Opslagbeheer op Opslaginzicht. Plaats een vinkje bij Windows probleemloos laten werken door […], zodat tijdelijke bestanden voortaan automatisch worden opgeschoond. Je kunt ook de optie Gebruikersinhoud automatisch opschonen activeren.

Bij Opslaginzicht uitvoeren bepaal je zelf wanneer deze functie actief wordt. De standaardinstelling Bij weinig vrije schijfruimte lijkt ons prima. Daarnaast kun je instellen dat bestanden in de prullenbak automatisch worden verwijderd zodra ze langer dan een instelbaar aantal dagen (tussen 1 en 60) aanwezig zijn. Voor bestanden in de map ‘Downloads’ geldt hetzelfde: ook die kunnen automatisch verdwijnen na een bepaald aantal dagen ongeopend te zijn gebleven. Tot slot kun je, aanvullend op wat we in het kaderstuk schreven, instellen dat bestanden uit OneDrive alleen nog online beschikbaar blijven als je ze gedurende een instelbaar aantal dagen niet hebt geopend. Klik op Opslaginzicht nu uitvoeren om de ingestelde opruimacties meteen te starten.