ID.nl logo
Veiling 5G-netwerken van start: wat betekent dit voor jou?
© Artinun - stock.adobe.com
Huis

Veiling 5G-netwerken van start: wat betekent dit voor jou?

Op 25 juni 2024 start de langverwachte veiling van landelijke 5G-netwerken in Nederland. Deze veiling markeert een belangrijke stap in de digitale infrastructuur van ons land. Maar wat houdt deze veiling precies in, en wat betekent het voor jou als consument?

In dit artikel:

  • Uitleg over de veiling van landelijke 5G-netwerken en het proces.

  • Hoe 5G de gebruikerservaring bij streamen, gamen en smart home-apparaten verbetert.

  • De strenge eisen voor mobiele dekking en snelheid in Nederland.

  • Hoe de veiling zorgt voor voldoende concurrentie en betere prijzen voor consumenten.

  • Toelichting van de minister over de digitale ambities van Nederland.

  • Ook interessant:

De 5G-veiling, georganiseerd door de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) namens het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK), biedt telecombedrijven de kans om frequenties te scoren op de 3,5GHz-band. Deze frequenties zijn essentieel voor het aanbieden van supersnelle en betrouwbare mobiele communicatie via 5G-netwerken. De veiling vindt elektronisch plaats en duurt zolang er biedingen worden gedaan, totdat de vraag kleiner of gelijk is aan het aanbod.

Voordelen 5G-netwerk

Als consument zul je alleen maar profiteren van de nieuwe 5G-netwerken. De hogere snelheden en betrouwbaarheid van 5G zorgen om te beginnen voor een betere gebruikerservaring bij het streamen van video’s, het spelen van online games en het gebruik van smarthome-apparaten.

Met gemiddelde snelheden van 100 Mbps en pieksnelheden tot 10 Gbit/s kun je films en series streamen in de hoogste resolutie zonder buffering, maar ook grote bestanden binnen enkele seconden downloaden en videogesprekken voeren zonder gestotter.

Daarnaast stelt 5G je in staat om allerlei nieuwe technologieën uit te proberen, zoals augmented reality. De snelle dataoverdracht en lage latentie maken het mogelijk om in realtime te communiceren en te werken, waar je ook bent.

Nieuwe technologieën en toepassingen Dankzij de mogelijkheden van 5G komen er tal van nieuwe technologieën binnen handbereik van consumenten:

Augmented Reality (AR) en Virtual Reality (VR): Of het nu gaat om games, virtuele reizen of zelfs online winkelen, AR en VR kunnen je ervaring naar een geheel nieuw niveau tillen. Gezondheidszorg op afstand: Met 5G kunnen medische consulten en zelfs bepaalde medische procedures op afstand worden uitgevoerd, waardoor toegang tot zorg wordt verbeterd. Zelfrijdende voertuigen: De lage latentie en hoge betrouwbaarheid van 5G zijn cruciaal voor de communicatie tussen zelfrijdende auto's en hun omgeving, wat de veiligheid en efficiëntie van het vervoer verhoogt. Slimme steden: 5G ondersteunt de ontwikkeling van slimme steden, waar alles van verkeerslichten tot afvalbeheer geautomatiseerd en geoptimaliseerd kan worden voor een betere levenskwaliteit.

Kenmerk4G5G
Maximale snelheid1 Gbit/s10 Gbit/s
Gemiddelde snelheid30 Mbit/s100 Mbit/s
Latentie50 ms1 ms
Aantal verbonden apparaten10.000 per km²1.000.000 per km²
Energieverbruik per bitHogerLager
ToepassingenStreamen, browsenVR/AR, zelfrijdende auto's, industriële automatisering

©FLEMAL

Betere dekking en snellere verbindingen

Nederland heeft strenge eisen gesteld aan de mobiele dekking en snelheid. Sinds de veiling in 2020 is er een dekkingseis van 98 procent van de oppervlakte van elke gemeente, met een minimale snelheid van 100 Mbit per seconde. Dat betekent dat vrijwel overal in Nederland snelle en betrouwbare mobiele internettoegang beschikbaar is. Bij een netwerkantenne kan de snelheid zelfs oplopen tot boven de 2 Gbit per seconde, wat twintig keer zo snel is.

Concurrentie en kwaliteit

Een belangrijk aspect van deze veiling is dat geen enkele marktpartij meer dan 40 procent van de beschikbare frequenties kan bemachtigen. Daardoor ontstaat voldoende concurrentie op de telecommarkt, wat leidt tot betere kwaliteit, innovatie en redelijke prijzen voor jou als consument. De ingebruiknameverplichting zorgt ervoor dat de frequenties ook daadwerkelijk snel worden ingezet, zodat we hopelijk niet veel langer hoeven te wachten op de voordelen van 5G.

5G lust wel een slokje Het is een feit dat 5G meer energie verbruikt dan zijn voorganger 4G. Dat heeft vooral te maken met verschillende technische aspecten van de technologie. Allereerst, hoe hoger de frequentie van de signalen, hoe meer energie nodig is om over een bepaalde afstand voldoende vermogen te leveren. Bovendien vereist 5G een grotere nabijheid van zenders, wat betekent dat er meer zenders moeten worden geplaatst dan bij 4G. Hoewel deze kleinere zenders voor 5G op een lager vermogen werken, leidt het totaal aantal zenders tot een hoger energieverbruik. Ongeveer 60 procent van het energieverbruik binnen het telecommunicatienetwerk komt van de zendstations, wat ze de grootste energieverbruikers maakt. Om dit energieverbruik te verminderen, wordt er gewerkt aan nieuwe antennetechnieken met richtingsbepaling voor het versturen van signalen, wat de efficiëntie moet verbeteren.

De weg vooruit

Minister Micky Adriaansens van EZK benadrukt dat deze veiling 'een mijlpaal is voor de digitale ambities van Nederland'. "Nederlandse bedrijven en consumenten hebben te lang op deze nieuwe landelijke 5G-netwerken moeten wachten", aldus Adriaansens. Met het sterk groeiende dataverbruik en de vooruitgang die andere landen al hebben geboekt, is de implementatie van nieuwe mobiele frequenties hard nodig om digitale diensten en producten te ondersteunen.

Met deze 5G-veiling is er eindelijk zicht op een digitale transformatie. Voor jou als consument betekent het snellere en betrouwbaardere mobiele connectiviteit. Met strenge eisen voor concurrentie en kwaliteit blijft Nederland bovendien vooroplopen op het gebied van mobiele communicatie. De toekomst ziet er veelbelovend uit!

▼ Volgende artikel
Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?
© Dennis
Huis

Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

Je zoekt een televisie in het budgetsegment. In de lagere prijsklassen is de term HDMI 2.1 vaak misleidend. Fabrikanten mogen de term soms gebruiken omdat de tv één specifieke feature ondersteunt (zoals ALLM), terwijl het paneel zelf technisch helemaal geen 120 Hz kan weergeven. Je koopt dan een tv met een 2.1-sticker, maar zonder het daadwerkelijke voordeel van vloeiend beeld. In dit segment is beeldkwaliteit altijd belangrijker dan het versienummer van de poort.

Je wilt alleen beter geluid via een soundbar. Vaak wordt gedacht dat je voor de beste geluidsoverdracht (eARC) per se een volledige HDMI 2.1-tv nodig hebt. Hoewel eARC officieel onderdeel is van de 2.1-specificaties, hebben veel fabrikanten deze functie ook toegevoegd aan televisies die verder gewoon op HDMI 2.0 draaien. Als je doel puur het doorsturen van Dolby Atmos-geluid is, is een volledige HDMI 2.1-poort dus geen harde eis, zolang eARC maar specifiek wordt vermeld.

Je kijkt puur films en series. Als je geen gamer bent, is er geen enkel scenario waarin HDMI 2.1 je kijkervaring verbetert. Het sluit een heleboel uitstekende oudere of goedkopere modellen uit die misschien wel een veel mooier OLED- of QLED-paneel hebben, maar niet de nieuwste aansluitingen. Beeldkwaliteit (zwartwaarden, kleur) wint het voor de filmkijker altijd van bandbreedte.

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

▼ Volgende artikel
Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?
© Wildlight Entertainment
Huis

Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Watch on YouTube

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.