ID.nl logo
Stel je smartphone veilig met een back-up
© Reshift Digital
Huis

Stel je smartphone veilig met een back-up

Smartphones beheersen een steeds groter deel van ons leven en bevatten daardoor foto's, video's, notities, agenda-afspraken, enzovoort. Maar ook smartphones zijn weleens aan vervanging toe. Hoe zorg je er dan voor dat je inhoud bewaard wordt?

Verschillende platformen

Er zijn veel verschillende soorten smartphones, maar in tegenstelling tot vroeger zijn er veel minder besturingssystemen, om de simpele reden dat niet iedere telefoonfabrikant meer de noodzaak voelt om z'n eigen besturingssysteem te ontwikkelen. Er zijn er nog altijd veel meer dan twintig, maar in realiteit zal je er maar een handjevol tegenkomen wanneer je op zoek gaat naar een mobiele telefoon.

In dit artikel bespreken we er drie. De twee populairste: iOS (van Apple) en Android (van Google) en daarnaast ook Windows Phone, dat nog lang niet zo populair is als iOS of Android, maar wel enorm is opkomst is (zeker nu Microsoft Nokia heeft gekocht).

iOS

Tip 01: iTunes en iCloud

Apple biedt in principe twee manieren aan om een reservekopie te maken van je iPhone: mét en zonder kabeltje. Wil je een reservekopie via het kabeltje maken, dan wordt deze lokaal opgeslagen op je computer en heb je dus ook die computer nodig om de reservekopie terug te zetten.

Om een reservekopie te maken, sluit je de iPhone met het kabeltje aan op je pc of Mac en start je iTunes. Klik vervolgens op de knop iPhone rechtsboven. Op de pagina die verschijnt klik je links op Deze computer en rechts op Reservekopie maken. Wil je een reservekopie terugzetten? Dan klik je in deze pagina op de knop Reservekopie terugzetten. Voor een reservekopie via iCloud heb je geen kabeltje nodig. Daarvoor navigeer je op je iPhone naar Instellingen / iCloud / Opslag en reservekopie. Daar kun je onder aan de pagina drukken op Maak nu een reservekopie.

Een reservekopie uit iCloud zet je terug via Instellingen / Algemeen / Stel opnieuw in / Wis inhoud en alle instellingen. Je iPhone gaat dan terug naar de fabrieksmodus en tijdens de installatie kun je een iCloud-reservekopie terugzetten.

©PXimport

Tip 01 Via iTunes kun je reservekopieën maken en terugzetten.

©PXimport

Tip 01 Reservekopieën maken kan ook draadloos, dankzij iCloud.

Tip 02: Handmatige back-up

iOS mag dan veelzijdig en handig zijn, maar het is ook een zeer gesloten platform omdat Apple de touwtjes strak in handen houdt. Er zijn dus geen apps die je hele iPhone back-uppen zoals dat via iCloud gaat, maar het is wel mogelijk om je foto's en video's veilig te stellen. Ook dit kan zowel draadloos als bedraad.

Met een kabeltje werkt dit als volgt. Je sluit allereerst je iPhone aan op je computer. Gebruik je een Windows-pc, dan zie je het apparaat verschijnen in de Windows Verkenner onder het kopje Computers. Klik je daarop, dan zie je de map Internal Storage met daarin de mappen die je foto's en video's bevatten. Sluit je je iPhone aan op je Mac, dan wordt (bij een standaardconfiguratie) automatisch de Fotolader gestart. Je kunt dan alle foto's en video's laten importeren, of alleen de foto's en video's van je keuze.

©PXimport

Tip 02 Wanneer je de iPhone aansluit op je pc, kun je de foto's er eenvoudig vanaf halen.

Tip 03: Dropbox

Wil je wel gebruikmaken van de cloud voor een reservekopie, maar dit niet via Apple laten lopen (omdat je niet je hele bestaan in handen van Apple wil leggen)? Dan kun je ook Dropbox gebruiken. Het nadeel is wel dat je alleen foto's kunt uploaden naar de cloud, maar dat is wederom een restrictie die door Apple is opgelegd. Er zijn meer apps dan Dropbox die je in staat stellen om foto's te uploaden, maar het mooie van Dropbox is dat het een geautomatiseerd proces is. Dit is wel zo handig, want de kans dat je snel even je foto's uploadt voor je telefoon valt of gestolen wordt, is natuurlijk vrij klein.

Start de Dropbox-app en log in met je Dropbox-account (heb je die niet, dan kun je die maken in de app). Je krijgt dan direct de vraag of je automatisch foto's wil uploaden. Had je de app al geïnstalleerd, dan schakel je de functie in via Instellingen / Camera upload, waar je het schuifje op 'aan' zet. Alle foto's die je vanaf nu maakt (en alle foto's die al op je iPhone staan) worden vervolgens automatisch geüpload naar Dropbox.

©PXimport

Tip 03 Een reservekopie van alleen je foto's kun je ook maken via Dropbox.

Privacy

Veel back-upoplossingen die we in dit artikel bespreken, maken gebruik van de cloud. Het voordeel daarvan is dat je altijd de beschikking hebt over je gegevens, zolang je maar een internetverbinding hebt. Het nadeel is dat wanneer er om wat voor reden dan ook geen verbinding mogelijk is, je dus geen toegang tot je gegevens hebt.

En hoe zit het met je privacy, hoe veilig zijn je gegevens in zo'n cloud? Je mag ervan uitgaan dat je gegevens bij een cloud-dienst redelijk veilig zijn, simpelweg omdat zo'n dienst zich geen imagoschade kan veroorloven.

Android

Tip 04: Reservekopie via Google

Uiteraard bevatten ook Android-telefoons de mogelijkheid om een reservekopie te maken van de inhoud. Opmerkelijk genoeg is het, in tegenstelling tot in iOS, de meegeleverde back-upfunctie die redelijk beperkt is.

Standaard kun je in Android een back-up maken door te drukken op Instellingen / Accounts / Back-up opties. Daar druk je op Back-up maken en terugzetten. Bij Back-up van account kun je je Google-account opgeven, waarna je de optie Back-up mijn gegevens kunt aanvinken. De naam zegt het echter al, er wordt alleen een reservekopie gemaakt van je gegevens, zoals applicatiegegevens, wifi-wachtwoorden en instellingen. Foto's en video's worden bijvoorbeeld niet meegenomen in de reservekopie. Je kunt een reservekopie terugzetten door te drukken op Standaardgegevens herstellen. Tijdens de configuratie van een nieuwe Android-smartphone kun je met behulp van je Google-account een reservekopie terugzetten.

Overigens kan het zijn dat je, afhankelijk van het merk telefoon dat je koopt, nog extra back-upopties hebt, maar dat is nooit voor de gehele inhoud van de smartphone.

©PXimport

Tip 04 Via je Google-account kun je de belangrijkste instellingen op je telefoon veiligstellen.

Tip 05: Handmatige reservekopie

Net als bij de iPhone, kun je ook je Android aansluiten op je pc en zo foto's en video's naar je harde schijf kopiëren. Android is echter geen gesloten platform, wat inhoudt dat je op deze manier nog veel meer content van de smartphone kunt halen.

Wanneer je de Android-smartphone met de bijgeleverde kabel aansluit op je computer, verschijnt de naam van je toestel in de Windows Verkenner (we nemen Windows even als voorbeeld) onder het kopje Computer. Klik hierop en vervolgens op de submap (vaak genaamd Phone) waarna je de inhoud van je gehele smartphone ziet. Ideaal, want zo kun je niet alleen foto's en video's veiligstellen vanaf de smartphone, maar ook e-books, muziek, video's, downloads en wat je ook maar op je smartphone hebt staan. Zo zou het eigenlijk overal moeten werken.

Wat daarnaast fijn is aan Android, is dat je gegevens niet alleen van de smartphone af kunt kopiëren, maar er ook naartoe. Op een nieuwe smartphone plaats je de eerder gekopieerde content dus net zo gemakkelijk weer terug.

©PXimport

Tip 05 Door de Android-smartphone aan te sluiten op je computer, kun je alle inhoud eenvoudig downloaden.

Tip 06: Kies Air

Hoe handig het maken en terugzetten van een reservekopie ook is, je kunt niet precies kiezen wat je terug wil zetten. Gelukkig heeft Samsung daar een app voor, genaamd Kies Air. Kies installeert je gratis vanuit de Google Play Store.

Wanneer je de app start, krijg je een url te zien die je moet invoeren in de browser van een computer die verbonden is met hetzelfde wifi-netwerk. Zodra je dit doet, kom je op een pagina terecht waarin je de inhoud van je telefoon per categorie kunt bekijken, downloaden en uploaden. Met Kies Air kun je zo precies downloaden wat je veilig wil stellen, waarna je het op een eventuele nieuwe telefoon weer kunt herstellen.

©PXimport

Tip 06 Met Kies Air beheer je je smartphone en bepaal je eenvoudig wat je wil opslaan als reservekopie.

Windows Phone

Tip 07: Reservekopie maken

Windows Phone is in principe net zo'n gesloten systeem als iOS, en heeft ook als voordeel dat er een partij achter zit met een eigen clouddienst, in dit geval Microsoft SkyDrive. Bij het configureren van je telefoon, heb je een Microsoft-account moeten invoeren. Dit account wordt automatisch gebruikt voor het maken van reservekopieën. De reservekopie die je kunt maken is zeer compleet, maar je bepaalt zelf hoe compleet.

Wanneer je in Windows Phone navigeert naar Instellingen / Back-up / Applijst & Instellingen, dan kun je de basisreservekopie in- of uitschakelen. Dit houdt in dat er een reservekopie wordt gemaakt van de lijst met apps die op je smartphone zijn geïnstalleerd, van je oproepgeschiedenis, je themakleur, je ingestelde accounts enzovoort. Interessant is overigens dat Windows Phone alleen een reservekopie maakt wanneer je verbonden bent met wifi, tenzij dat langer dan een week niet gebeurt. Dan wordt er een mobiele verbinding gekozen. Reservekopieën van je sms-berichten schakel je in via Instellingen / Back-up / Applijst & Sms-berichten.

©PXimport

Tip 07 Met Windows Mobile kun je eenvoudig een reservekopie van gegevens maken.

Tip 08: Reservekopie van foto's

Ook in Windows Phone kun je aangeven dat foto's en video's opgeslagen moeten worden op je SkyDrive. Microsoft heeft dit echter in een apart menu gestopt, omdat je maar 7 GB aan opslagcapaciteit krijgt. Dat lijkt veel, maar na een paar weken foto's en video's uploaden, is die ruimte wel vol.

Wil je de back-up voor foto's en video's inschakelen, navigeer dan naar Instellingen / Back-up / Foto's. Je kunt hier ook aangeven in welke kwaliteit je de foto's en video's in de reservekopie wil hebben. Dat betekent niet dat de kwaliteit omlaag geschaald wordt, maar wanneer je bijvoorbeeld kiest voor Bestekwaliteit, worden alleen foto's geüpload van 10 megapixel of meer.

©PXimport

Tip 08 Ook foto's kun je automatisch uploaden als reservekopie, maar denk daarbij wel aan je SkyDrive-opslagcapaciteit.

Tip 09: Handmatige reservekopie

Net als in iOS en Android, is het ook in Windows Phone mogelijk om content, alleen foto's en video's, te downloaden naar je computer. Opmerkelijk genoeg gaat dat niet via de Verkenner (dit lag wel in de lijn der verwachting met een Microsoft-product), maar via de Windows Phone-app. Met deze app kun je nu de inhoud van je Windows Phone naar je computer synchroniseren, en andersom. De app is er overigens ook voor OS X.

©PXimport

Tip 09 De Windows Phone-app laat je je inhoud veilig downloaden naar je pc, en uiteraard ook weer uploaden.

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.