ID.nl logo
Huis

Smartphone kopen? Kies eerst je platform!

Wil je een smartphone kopen? Kies voordat je een toestel uitzoekt, eerst het platform, zoals Android, iOS, Windows Phone of BlackBerry. Maar houd ook rekening met andere producten die je wilt gebruiken, want computers, tablets en televisies staan bij de diverse platforms steeds meer in wisselwerking.

De keuze voor een smartphone begint steeds vaker bij de keuze voor een bepaald platform. Je kunt bijvoorbeeld vallen voor het hoge gebruiksgemak van iOS, de soepele gebruikersinterface van Windows Phone, de flexibiliteit en vrijheid van Android of de goede messaging van BlackBerry. Je kunt je ook laten leiden door de overige producten die je wilt gebruiken en zo goed mogelijk wilt aansluiten, zoals tablets of televisies. Vooral Apple en Google bouwen aan een uitgebreid ‘ecosysteem’, met diensten en producten die met elkaar samenwerken.

Eén keer kiezen?
Na je platformkeuze zit je soms wel ‘vast’ aan die partij, ook wel vendor lock-in genoemd. Vooral Apple heeft daar een handje van, al is het wel verbeterd. Muziek die je via iTunes aanschaft, kun je tegenwoordig ook op niet-Apple-producten afspelen, zoals een Android-smartphone. Als je veel apps aanschaft, is het logischer bij dat platform te blijven. Je iPhone-apps kun je ook weer op je iPad-gebruiken. Dat geldt op vergelijkbare wijze voor smartphones en tablets met Android, als je hetzelfde account gebruikt. Bovendien profiteer je van andere platformspecifieke diensten, zoals iCloud om informatie te synchroniseren tussen je iPhone, iPad en computer.

Het aanbod van apps, muziek en video’s kan ook een argument zijn bij je platformkeuze. Doorgaans kwamen apps als eerste in de App Store voor iOS uit en later in Android Market. Tegenwoordig houdt dat vrij gelijke tred en ook wat aantal apps betreft, ontlopen ze elkaar niet veel. Het aanbod voor Windows Phone is het afgelopen jaar relatief gezien het snelst gegroeid, waardoor Marketplace inmiddels groter is dan BlackBerry App World. Bij alle platforms kun je je eigen media als muziek, video’s en e-books gebruiken, maar zijn er ook diensten om dergelijke content via internet aan te schaffen. Voor muziek zijn er ook gespecialiseerde diensten als Spotify, die via een app op meerdere platforms zijn te gebruiken.

Android: voordelen en nadelen

Android heeft zich de afgelopen jaren razendsnel ontwikkeld en met de komst van Android 4.0 oftewel Ice Cream Sandwich (ICS) is er voortaan één uitvoering voor zowel smartphones als tablets. Hopelijk gaat het de fragmentatie tegen, want tot op heden is er een wildgroei aan Android-versies. Voor het ontvangen van updates ben je bovendien afhankelijk van de keuzes van de fabrikant. Die garantie heb je zelden, al ziet Google graag dat updates gedurende 18 maanden garandeert worden. Fabrikanten gaan bovendien met de gebruikersinterface aan de haal en leveren toestellen met een grafische schil, zoals Samsung TouchWiz en HTC Sense. Niet alle gebruikers zijn hier over te spreken. Bij ICS is het ook minder nodig en zijn er goede argumenten om voor de originele oftewel ‘stock’ Android te kiezen, zoals de Galaxy Nexus.

Wat gebruiksvriendelijkheid betreft, blijft Android achter bij iOS, maar is op veel punten wel flexibeler. Een voorbeeld zijn de widgets, die je op de beginschermen kunt plaatsen met bijvoorbeeld een overzicht van je afspraken of e-mailberichten. Handig is ook de organisatie rondom je Google-account. De e-mail (Gmail), contactpersonen en agenda van het account kun je direct met je smartphone synchroniseren en ook veel andere accounts worden ondersteund. Met je Google-account kun je aankopen doen in Android Market.

Ontwikkelaars krijgen haast alle vrijheid, waardoor je bij dit platform allerlei soorten apps tegenkomt, ook apps die Apple zou kunnen verbieden. Daar staat tegenover dat er ook veel rommel in Android Market te vinden is. Hoewel er geen ‘iTunes-achtige’ software voor Android is, kun je wel bijvoorbeeld de winkel via de browser bezoeken en downloads naar je toestel sturen. Een meerwaarde is de uitgebreide gratis navigatie van Google, al is voor het ophalen van kaarten wel een internetverbinding nodig. Er zijn ook betaalde apps (onder meer van Navigon en Sygic, maar nog niet van TomTom) met offline kaarten.

Ecosysteem

Google brengt diensten rondom muziek (Google Music) en boeken (Google Books) ook naar Europa. Vooral Google Music, dat in de Verenigde Staten al beschikbaar is, lijkt interessant. Hiermee kun je tot 20.000 nummers online kunt opslaan. Door muziek naar de cloud te brengen, is het overal beschikbaar, onder meer vanaf je smartphone of tablet en via de browser. Een handige uitbreiding op je Android-smartphone is natuurlijk de Android-tablet. Als je hierop hetzelfde Google-account gebruikt, kun je je aankopen hier weer op zetten.

Enkele Android-smartphones kun je via hdmi-kabel met een televisie verbinden, al is dat soms een prijzige accessoire. Het draadloos streamen via wifi is dankzij dlna wel vrijwel altijd mogelijk als je je televisie deel hebt gemaakt van hetzelfde netwerk. Zo breng je bijvoorbeeld video’s, foto’s en muziek over naar een televisie. Dlna is een goede, universele tegenhanger van Apple AirPlay, maar geeft in de praktijk wel vaak wat meer problemen bij het verbinden en afspelen. Google brengt dit jaar ook zijn kastje voor bij de televisie naar Europa; Google TV is een tegenhanger van Apple TV die ook samenwerkt met Android-telefoons en zelfs apps kan draaien.

Toestellen

Android geeft een enorme keuze aan toestellen, in alle prijsklassen en met uiteenlopende vormfactors en specificaties. Er zijn soms leuke trends, denk bijvoorbeeld aan goedkope Android-smartphones met volledig qwertytoetsenbord onder het (relatief kleine) scherm, zoals de Samsung Galaxy TXT en de HTC ChaCha. Bij de ‘full-touchmodellen’ loopt de schermgrootte uiteen van 3,2 tot 5,3 inch. Je komt modellen met normale, maar ook dualcoreprocessoren tegen en de eerste quadcores dienen zich aan. De opslagcapaciteit kun je vrijwel altijd uitbreiden met een micro-sd-kaart. De camera telt doorgaans 5 of 8 megapixel met meestal 1080p-video.

Er zijn altijd enkele toestellen die eruit springen. Zo was Samsung succesvol met de Samsung Galaxy S en zijn opvolger, de Galaxy S II. Voor Google is de Galaxy Nexus gemaakt, het eerste toestel met Android 4.0. Sony (voorheen Sony Ericsson) heeft een sterke Xperia-lijn en ook HTC speelt een belangrijke rol in de Android-markt.

Verschil tussen dure en goedkope Android toestellen

Met name voor Android, en in mindere mate ook voor Windows Phone, heb je vaak een zeer brede keuze aan toestellen in alle prijsklassen. In goedkopere toestellen kan op verschillende onderdelen worden bespaard. Dat is niet altijd heel zichtbaar, behalve als er op de behuizing wordt bespaard, zoals bij de Nokia Lumia 710. Het toestel voelt meer ‘plastic’ aan, maar is ook beduidend goedkoper en een prima keuze als je kunt leven met de mindere opslagcapaciteit (8 GB in plaats van 16 GB) en cameraresolutie (5 in plaats van 8 megapixels). In goedkopere toestellen met Android zijn behuizing, processor en camera vaak een sluitpost, maar wordt vooral op het scherm bespaard. In plaats van bijvoorbeeld super-amoled of super-lcd wordt een goedkopere lcd-variant gebruikt met minder contrast en helderheid, maar nog steeds een prima beeld. Bij nog goedkopere toestellen gaat het ook nog ten koste van de resolutie, wat je vooral merkt als je bijvoorbeeld een webpagina op volledig scherm bekijkt.

Voordelen Android

  • groot aanbod van apps

  • flexibel

  • snel groeiend ecosysteem

Nadelen Android

  • fragmentatie door veel verschillende toestellen

  • ook veel rotzooi in Android market 

iOS: voordelen en nadelen

Apple heeft met de iPhone baanbrekend werk verricht en het gebruiksgemak is bijna ongeëvenaard, hooguit door Windows Phone. Dat wordt gecombineerd met een hoge mate van flexibiliteit, hoewel niet op het niveau van het meer ‘open’ Android. Het begon allemaal als samensmelting van iPod en telefoon, wat hem voor de muziekliefhebber nog steeds de beste keuze maakt, maar ook toepassingen als browser en e-mail liggen op een hoog niveau. Het nieuwe iOS 5 brengt meer verbeteringen, vooral iCloud. Je kunt een gratis e-mailadres aanvragen (@me.com) en agenda’s, contacten, herinneringen, bladwijzers, notities, documenten en foto’s synchroniseren met verschillende iOS-apparaten en een computer. Op een Mac is OS X Lion nodig om hier optimaal van te profiteren, voor Windows is een controlpanel beschikbaar om met bijvoorbeeld Outlook te synchroniseren.

Ook het nieuwe berichtencentrum komt het gebruiksgemak en het overzicht ten goede. Notificaties voor bijvoorbeeld gemiste oproepen, sms’jes, reacties in Facebook en nieuwe e-mail worden in één venster samengebracht dat je op elk moment naar beneden kunt slepen. Een inkomende notificatie verschijnt als een strook aan de bovenkant van het scherm en is daardoor veel minder opdringerig. Je kunt in het berichtencentrum voor het weer en aandelen een widget instellen, al zijn widgets bij Android beduidend flexibeler. Sterk aan iOS is het grote aanbod van apps, ook voor bijvoorbeeld navigatie. Ondanks de relatieve geslotenheid van iOS zorgen veel apps ervoor dat de mogelijkheden toch vrijwel onbeperkt worden.

Ecosysteem

Apple heeft een complete keten aan producten om mee uit te breiden. Het sluit natuurlijk goed aan op een computer met Mac OS X, al geniet een Windows-gebruiker vrijwel dezelfde voordelen. Er zijn apps speciaal voor de iPad, maar de meeste apps voor de iPhone werken er ook op. Het apparaat kun je ook opnemen in je iCloud. Naast apps kun je muziek, boeken en films die je hebt aangeschaft hierop gebruiken. Vanaf je iPad download je de meeste content ook rechtstreeks via het bewuste account (op basis van je Apple-id).

Apple heeft met Apple TV een handig kastje voor bij de televisie, waarmee je bijvoorbeeld films kunt streamen naar je televisie, ook vanaf YouTube. Bijzonder is ook het nieuwe AirPlay mirroring, dat het volledige scherm van een iPhone 4S (of iPad 2) draadloos via AirPlay toont op een hd-televisie die op Apple TV is aangesloten, ideaal om games op het grote scherm te spelen. Daarnaast zijn er talloze accessoires die nuttig zijn voor het beluisteren van muziek, zoals docks of de AirPort Express om muziek te streamen of draadloos te printen. De fabrikant zou verder plannen hebben om onder eigen merk een televisie uit te brengen.

Toestellen

Het actuele model, de iPhone 4S, is beschikbaar in zwart of wit. Het is aan de buitenkant gelijk aan de iPhone 4, maar onderscheidt zich door een snellere processor, betere camera en de spraakassistent Siri, die op andere platforms nog ongeëvenaard is. De iPhone 4S is beschikbaar met 16, 32 of 64 GB geheugen. Je kunt dit niet uitbreiden. In de meeste situaties heb je aan 16 GB voldoende, zeker omdat je steeds meer informatie online kunt opslaan en bijvoorbeeld muziek en apps selectief kunt synchroniseren via iTunes. Voor navigatiesoftware (zoals TomTom) met Europese kaarten moet je 2 GB rekenen, zwaardere games nemen al snel 500 MB aan ruimte in.

Een nadeel is de relatief hoge prijs. Bij Android heb je keuze uit veel goedkopere modellen. Er zijn wel geruchten dat Apple met een goedkopere uitvoering van de iPhone komt. Ook kun je tegen lagere prijzen nog steeds de voorgangers kopen, zoals de iPhone 4 of iPhone 3GS, die beide ook iOS 5 ondersteunen. Op veel plaatsen, zoals bij Apple zelf, vind je ze echter alleen met 8 GB opslagcapaciteit, wat vrij krap is.

Voordelen iOS:

  • gebruiksvriendelijk

  • uitgebreid ecosysteem

Nadelen iOS:

  • relatief 'gesloten' systeem. Strenge eisen voor nieuwe apps in de iTunes store

  • prijzige toestellen 

Windows Phone: voordelen en nadelen

Windows Phone 7 werpt zich vooral na het verschijnen van versie 'Mango' op als een aantrekkelijk alternatief met zeer gebruiksvriendelijke bediening, al gaat dat wel iets ten koste van de flexibiliteit. Onderscheidend is het startscherm met tegels die informatie geven over bijvoorbeeld gemiste gesprekken of nieuwe e-mail, als een soort widgets. Ook veel apps kun je als tegel vastpinnen op je startscherm.

Een Windows Live-account staat bij dit platform centraal. Je kunt andere accounts (zoals Facebook en Twitter) hier gemakkelijk koppelen. Ook Google en Exchange worden ondersteund. Opvallend is de manier waarop informatie wordt verzameld rondom je contactpersonen. In plaats van aparte apps voor onder meer e-mail, sms, Facebook en Twitter worden alle updates van één persoon gebundeld en kun je op al deze manieren contact leggen. Dat is een pluspunt als je actief bent op sociale netwerken. Je kunt zelfs groepen maken, bijvoorbeeld van je voetbalvrienden, en deze groepen net als individuele contacten vastpinnen als tegel.

Ecosysteem

Op je computer werkt Windows Phone samen met de Zune-software, een beetje het equivalent van iTunes. Je kunt het gebruiken om updates voor je telefoon te installeren en media (muziek, video’s, afbeeldingen en podcasts) te synchroniseren. Tevens heb je toegang tot Marketplace voor het downloaden van apps, kopen van muziek en kopen of huren van films. Als onderdeel van je Windows Live-account kun je ook gebruikmaken van SkyDrive, waarmee je tot 25 GB online kunt opslaan in de cloud. Het geeft ook toegang tot de gedeelde Office-documenten op de computer.

Er zijn games voor Windows Phone beschikbaar onder de noemer Xbox Live, maar de integratie met de gameconsole zelf is nog beperkt. De eerste stappen daartoe zijn Xbox Dashboard en Xbox Companion. De laatste dient als een soort afstandsbediening, waarmee je door de catalogus op de gameconsole bladert of films en muziek in de wachtrij zet om af te spelen.

De gebruikersinterface van het nieuwe desktopbesturingssysteem, Windows 8, deelt veel elementen met Windows Phone 7, maar in hoeverre de twee platforms in de toekomst samensmelten, valt nu nog nauwelijks te zeggen. Uiteraard heeft het bedrijf nog wel wat pijlen op zijn boog, denk aan bijvoorbeeld Skype en de verschillende zakelijke diensten rondom Office 365.

Toestellen

Fabrikanten die toestellen met Windows Phone willen maken, moeten aan vrij strenge eisen voldoen en kunnen binnen beperkte marges opereren. Verschillen tussen toestellen zijn daardoor vrij klein. Alle modellen hebben dezelfde resolutie (480x800 pixels), maar wel uiteenlopende schermafmetingen, meestal tussen 3,6 en 4,7 inch. De processorsnelheid ligt veelal tussen 1 en 1,5 GHz. Een toestel met minder snelle processor heeft maar zeer beperkt invloed op de gebruikerservaring, het besturingssysteem reageert overal vlot. Toestellen hebben minimaal 512 MB geheugen, maar soms ook meer. De opslagcapaciteit is doorgaans 8, 16 of 32 GB. Dat kun je over het algemeen echter niet uitbreiden.

Een van de meest geprezen toestellen van de afgelopen maanden is de Nokia Lumia 800, met de Lumia 710 als budgetvriendelijk alternatief. De toestellen onderscheiden zich met Nokia-specifieke diensten: Nokia Kaarten (een soort Google Maps), Nokia Rijden (gratis navigatie) en de muziekwinkel Nokia Music. Met Nokia Rijden kun je ook de kaarten op je apparaat downloaden, zodat dataverkeer wordt beperkt. Van de andere grote spelers zijn Samsung en HTC vooral actief op Android-gebied, maar ze hebben ook toestellen met Windows Phone uitgebracht.

Voordelen Windows Phone:

  • heel gebruiksvriendelijk

  • sterke integratie van sociale netwerken

Nadelen Windows Phone:

  • weinig diversiteit in toestellen

  • beperkt ecosysteem

BlackBerry: voordelen en nadelen

In het verleden wist BlackBerry OS zich vooral te onderscheiden met mobiele e-mail en de toestellen zelf met een echt qwertytoetsenbord. Voor de ‘gewone’ gebruiker is mobiele e-mail op de andere platforms echter praktischer, omdat je daarin rechtstreeks je e-mailaccount kunt koppelen. Bij BlackBerry zit je voor mobiele e-mail vast aan een duurder abonnement, dat je wel de mogelijkheid geeft om tot tien normale e-mailaccounts naar je toestel door te sturen en daar te beheren.

BlackBerry is onder jongeren nog steeds het populairste platform. Wat meespeelt, is de mogelijkheid om gratis te pingen, als onderdeel van de populaire dienst BlackBerry Messenger (BBM). Op andere platforms zijn overigens voldoende alternatieven om gratis berichten uit te wisselen, denk aan apps als WhatsApp. Ze werken in de meeste gevallen, in tegenstelling tot BBM, ook tussen verschillende platforms onderling.

De veilige opzet van het systeem levert soms ook problemen op. Zo konden BlackBerry-gebruikers in oktober vorig jaar in veel delen van de wereld drie dagen lang geen verbinding met BlackBerry-servers maken. Als genoegdoening gaf het bedrijf via App World een aantal populaire betaalde apps gratis weg. Het heeft het imago van de fabrikant echter geen goed gedaan.

Ecosysteem

Het ecosysteem van BlackBerry is altijd vooral gericht op het geavanceerde beheer van de toestellen voor bedrijven, maar als gewone gebruiker heb je daar weinig aan. Interessant is wel de nieuwe muziekdienst BBM Music, waarmee je voor een vast bedrag per maand muziek beluistert en deelt.

De PlayBook, een tablet met 7-inch scherm, vormt een handige combinatie met een BlackBerry, al slaat het product nog niet goed aan. Hoewel er geen aparte e-mailclient op zit, kun je de PlayBook wel koppelen met je BlackBerry voor het inzien van de e-mail, agenda en contacten op je toestel en gebruik van Blackberry Messenger. Dat is weliswaar extra veilig − de informatie komt namelijk niet op de tablet zelf te staan − maar ook wat omslachtig. De fabrikant werkt er aan om zijn e-maildienst geschikt te maken voor PlayBook, al blijkt dat technisch een behoorlijke uitdaging. De tablet ondersteunt overigens wel wifi, bijvoorbeeld voor browsen, en heeft een zeer soepele gebruikersinterface op basis van QNX, dat tegen de hoop en verwachtingen in nog steeds niet het debuut in de smartphones zelf heeft gemaakt.

Toestellen

Fabrikant RIM heeft een groot aanbod van Blackberry-smartphones, waarbij recente modellen van Blackberry OS 7.0 zijn voorzien. In eerdere modellen vind je nog OS 6.0, dat je overigens niet kunt opwaarderen naar de nieuwe versie. De belangrijkste toevoeging in OS 7.0 is de ondersteuning voor touchscreens, alhoewel je dat niet in elk model met dit besturingssysteem terugvindt. De producten laten zich groeperen als Bold, Curve en Torch, al vormen ze qua vormfactor geen houvast. De meeste producten hebben een toetsenbord (onder het scherm of uitschuifbaar), dat soms is gecombineerd met een touchscreen.

De fabrikant heeft inmiddels twee producten met alleen een touchscreen uitgebracht: de Torch 9860 en de goedkopere, kleinere Curve 9380. Een toestel met alleen een touchscreen is weliswaar bij alle platforms steeds meer de norm, maar het is lastig bij het schrijven van langere berichten. Je kunt door het grotere scherm wel meer genieten van multimediatoepassingen. Een BlackBerry ‘hoort’ voor de meeste mensen een toetsenbord te hebben. Als je daar snel mee kunt werken, is bovendien de combinatie met een touchscreen minder nodig en vaak zelfs soms ongewenst, maar alles hangt af van je persoonlijke voorkeur.

Voordelen BlackBerry:

  • sterke messaging met ‘ping’

  • sociale muziekdienst BBM Music

Nadelen BlackBerry:

  • kleiner aanbod van apps

  • duurder abonnement

Alle voor- en nadelen op een rijtje

Voor het gemak hebben we op deze pagina alle voor- en nadelen van de verschillende platformen op een rij gezet en sluiten we af met een tabel waarin alle aspecten van het platform beoordeeld worden. Veel succes en plezier met het kopen van een smartphone!

Android

VoordelenNadelengroot aanbod smartphonesfragmentatie door veel verschillende toestellenflexibel snel groeiend ecosysteemook veel rotzooi in Android market

iOS

VoordelenNadelengebruiksvriendelijkrelatief 'gesloten' systeemuitgebreid ecosysteemprijzige toestellen

Windows Phone

Voordelen Windows PhoneNadelen Windows Phoneheel gebruiksvriendelijkweinig diversiteit in toestellensterke integratie van sociale netwerkenbeperkt ecosysteem

Blackberry

Voordelen BlackBerryNadelen BlackBerrysterke messaging met 'ping'kleiner aanbod van appssociale muziekdienst BBM Musicduurder abonnement

 AndroidiOSWindows PhoneBlackBerryGebruiksgemakgoedheel fijnheel fijnokeStandaard voorzieningengoedgoedruime voldoendegemiddeldKeuze toestellenheel veelheel weiniggemiddeldgemiddeldAantal beschikbare appsgigantischgigantischveelbeperktFlexibiliteitheel flexibelbeperktbeperktbeperktOpmerkingenSterke koppeling met Google-account. Brede keuze aan toestellen, ook relatief goedkope modellen.Synchronisatie en backup via iCloud. Beperkte toestelkeuze en relatief duur.Sterke koppeling Windows Live-account. Steeds breder aanbod van onder andere Nokia, HTC en Samsung.Gratis pingen, erg populair onder jongeren. Toegang e-mail alleen Blackberry-generiek.

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.

▼ Volgende artikel
Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand
© MG | ID.nl
Huis

Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Dynamische achtergronden zorgen voor afwisseling.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Handig: voor specifieke apps een andere taal hanteren.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Het venster Snelle instellingen is flink op de schop gegaan.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

Een verlichtingseffect zodra je een melding ontvangt.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

iOS 26 hanteert het Liquid Glass-design.

Zonder achtergrond

iOS bevat de nieuwe app Voorvertoning. Hiermee kun je documenten scannen, invullen en opslaan als pdf-bestand. Wil je een nieuwe achtergrond op het vergrendel- of thuisscherm instellen, maar heeft de afbeelding een achtergrond die je liever niet ziet? Ook dan kun je de app Voorvertoning inzetten. Open de afbeelding en tik op de knop rechtsboven (herkenbaar aan >>). Kies voor Verwijder achtergrond. Sla de afbeelding opnieuw op en gebruik deze vervolgens als achtergrond. 

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Bepaal hoe de pictogrammen worden getoond.

Uniforme kleuren

Je kunt het kleurenschema van iOS ook overeen laten komen met de kleur van de behuizing van het toestel, bijvoorbeeld oranje. In het vak Getint vind je uiterst links een knop met het pictogram van een telefoon. Klik hierop om de kleuren te laten ‘matchen’. iOS weet op basis van het serienummer welke telefoon en welke kleur je gebruikt.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Liquid Glass kan niet helemaal uitgeschakeld worden, maar je kunt een eind komen.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Kies tussen een lichte en donkere modus.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Je kunt aangepaste achtergronden kiezen in de app Berichten.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.