Wist je dat je smartphone kwetsbaar is in koude temperaturen? Wanneer je je telefoon te vaak blootstelt aan (extreem) koude lucht, kan dit zelfs permanente schade aan de accu en het beeldscherm veroorzaken. Zonde, want zo gaat je smartphone veel minder lang mee. Dit artikel helpt je dat te voorkomen.

Lees ook: Wat is het beste moment om je smartphone te vervangen?

Waarschijnlijk heb je weleens gemerkt dat je smartphone bij koude temperaturen sneller leegloopt of dat het touchscreen niet meer reageert. Dit komt doordat zowel het beeldscherm als de batterij van smartphones slecht bestand zijn tegen winterse omstandigheden. Zo kan bij temperaturen rond het vriespunt een batterij die normaliter goed werkt plotseling al uitvallen bij een percentage van 30 procent. Bij temperaturen onder -10 graden Celsius kunnen smartphones zelfs uitvallen wanneer de batterij volledig opgeladen is.  

©Zaiets Roman

Hoeveel kou kan mijn smartphone aan?

Het verschilt per smartphone hoe goed deze bestand is tegen kou. Apple geeft aan dat iPhones over het algemeen goed blijven werken bij temperaturen tussen de 0 en 35 graden Celsius. Smartphones van het merk Samsung zijn minder kwetsbaar: deze kunnen temperaturen tot -20 graden Celsius verdragen. Voor vrijwel alle telefoons en smartphones geldt dat ze rond de -40 graden Celsius hoe dan ook stoppen met werken, maar dat betekent dus niet dat je daarvoor niet al problemen kunt ondervinden. Zo kun je bij een temperatuur van 10 graden Celsius merken dat het beeldscherm van je smartphone minder fel wordt. En al ver voordat je telefoon daadwerkelijk uitvalt door kou, loopt de batterij dus een stuk sneller leeg.

Hoe dat precies werkt, is een enigszins technisch verhaal. De meeste smartphones beschikken over een lithium-ion-batterij die uit negatieve en positieve elektroden bestaat. Tussen die elektroden bewegen talloze kleine deeltjes ofwel ionen. Koude lucht maakt het voor die ionen moeilijker om te bewegen, waardoor er tijdelijk minder energie geleverd wordt aan het apparaat. In principe geldt dit voor mensen ook: het kost meer energie om ons door koude lucht te verplaatsen dan door warme lucht. Het lichaam moet dan meer inspanning leveren om warmte te creëren én vast te houden.

©Antons Jevterevs

Veruit de meeste smartphones hebben daarnaast een lcd-scherm dat verlicht wordt door middel van vloeibare kristallen. Wordt het apparaat koud, dan reageren deze kristallen trager op elektrische signalen en laten ze minder licht door. Dit zorgt niet alleen voor een lagere helderheid, maar ook voor een touchscreen dat minder goed reageert. En dat is nog niet alles. Wisselende temperaturen kunnen ook condens-schade aanrichten aan je telefoon, en omdat je touchscreen broos wordt van vrieskou, wordt deze gevoeliger voor barsten.  

Permanente beschadiging

Het is natuurlijk niet erg als je smartphone eenmalig uitvalt bij koud weer of het touchscreen in de wintermaanden niet altijd reageert zoals je wilt. Maar worden de batterij en het beeldscherm van je smartphone aan de lopende band aangetast door (extreem) koud weer, dan kan er na verloop van tijd permanente schade optreden. Daar zit je natuurlijk niet op te wachten. Met de volgende tips behoed je je smartphone zo effectief mogelijk tegen guur en koud weer.

Tip 1: Houd je smartphone in je zak

Je smartphone goed warm houden is natuurlijk stap één om ‘m te beschermen. Door je telefoon wat vaker in je zak te houden, het liefst nog in een warme binnenzak, minimaliseer je blootstelling aan koude lucht en zullen je accu en beeldscherm zo min mogelijk schade oplopen. Grijp dus niet om ieder wissewasje naar je telefoon en wacht even met terugappen tot je thuis bent.

Tip 2: Investeer in een thermisch hoesje     

Standaard telefoonhoesjes zijn er doorgaans op gericht de behuizing van je smartphone te beschermen tegen valschade, maar ze doen verder weinig voor de hardware van je telefoon. Thermische hoesjes daarentegen wel. Deze hoesjes zijn gemaakt van speciaal isolerend materiaal dat je smartphone zelfs in extreem koude temperaturen warm houdt. Dit is zowel goed voor de batterij als het beeldscherm en voorkomt ook overige schade door koud weer, bijvoorbeeld bij condensatie. Koop wel een hoesje waar je je telefoon bij bediening in kunt laten zitten om blootstelling aan kou zoveel mogelijk te beperken.

©Maridav

Tip 3: Laad je smartphone volledig op

Ga je de deur uit en heb je je smartphone daar hard bij nodig, bijvoorbeeld voor navigatie of je boodschappenlijstje? Zorg er dan voor dat je je telefoon van tevoren volledig oplaadt. Zo voorkom je dat-ie al bij een halfvolle batterij plotseling uitvalt en je aan je lot overgelaten wordt (of terug naar huis moet). Je kunt natuurlijk ook een powerbank meenemen, maar houd er rekening mee dat een powerbank ook minder goed functioneert bij kou.

Tip 4: Zet de energiebesparingsmodus aan 

Iedere smartphone beschikt over een handige energiebesparingsmodus. Wanneer je deze inschakelt, worden bepaalde energievretende taken beperkt om zoveel mogelijk batterijpercentage over te houden. Vaak gaat het om processen die op de achtergrond draaien, zoals automatische updates en synchronisatieprocessen. Ook meldingen worden soms uitgeschakeld. Bij de meeste smartphones kun je de energiebesparingsmodus aanzetten via de instellingen of het snelmenu.

Tip 5: …of zet je smartphone helemaal uit

Koud weer kan een goede stimulans zijn om je wat bewuster te worden van je smartphonegebruik. Vaak grijpen we zonder erbij na te denken tientallen keren per dag naar onze telefoon, puur uit gewoonte of verveling. Je telefoon heeft er bij lage temperaturen de meeste baat bij als je ‘m helemaal uitschakelt, dus probeer dat af en toe gewoon. Op die manier voorkom je (blijvende) schade aan de batterij en zul je zonder al die externe prikkels ook zélf een stuk beter opladen.  

©Maria de la Pe/a

Tip 6: Gebruik (draadloze) oortjes als je gaat bellen

Misschien vind je het fijn om te bellen terwijl je een ommetje maakt. Op zich geen probleem, maar doe dit dan wel met (draadloze) oortjes. Zo kun je je telefoon in je zak laten zitten en ondertussen onbezorgd blijven kletsen. Reageert het touchscreen niet meer adequaat en lukt het je niet om een binnenkomende oproep te beantwoorden? Tik dan een paar speciale touchscreen handschoenen op de kop. Die geleiden warmte beter dan normale handschoenen, waardoor je je scherm zelfs bij extreme kou kunt blijven bedienen.

Wat als je smartphone toch is uitgevallen?

Een smartphone die zichzelf uitschakelt overkomt iedereen weleens. Onthoud hierbij: geduld is een schone zaak. Forceer geen snelle opwarming door hem direct weer op te starten, maar geef hem even de tijd om zelf weer op temperatuur te komen. Na zo’n twintig minuten kun je het weer proberen. Hang je telefoon ook niet aan de oplader als hij erg koud is, want door het grote verschil in temperatuur kan condensatie ontstaan, wat schadelijk is voor de batterij.

De aankomende nieuwe Xbox-machine van Microsoft geeft wat Epic Games betreft vanaf de dag van release meteen toegang tot de digitale pc-winkel Epic Games Store.

Dat meldde Epic Games Store-hoofd Steve Allison aan Game File. Daarmee lijkt hij zo goed als te bevestigen dat de Epic Games Store toegankelijk wordt op de aankomende nieuwe Xbox, die volgens eerdere berichten meer richting een pc neigt in een consolejasje.

"We zijn zeker van plan om op de nieuwe Xbox-hardware aanwezig te zijn, aangezien ze ons vertellen dat ze dat verwelkomen - tenzij hun beleid gaat veranderen. We gaan er vanaf dag één bij zijn."

De nieuwe Xbox is in feite een pc

Microsoft bevestigde eerder al dat de volgende Xbox veel eigenschappen zal delen met pc's. Zo zouden er meerdere gamewinkels op beschikbaar komen naast de Xbox Store zelf - net zoals de vorig jaar uitgekomen ROG Xbox Ally dus. Daarmee is ook de hoop ontstaan dat er op het apparaat pc-winkels van andere partijen, zoals Steam en de Epic Games Store, beschikbaar komen. Uit bovenstaande quote blijkt dus dat Epic Games dat in ieder geval wel ziet zitten.

Naast digitale winkels van derde partijen is het aannemelijk dat ook de Xbox Store zelf aanwezig is op het apparaat. Het zou de keuze via welke winkel games gekocht worden dus bij de consument zelf leggen. Voor zover bekend is Microsoft ook bezig met een manier om Xbox Series- en Xbox One-games speelbaar te krijgen op de nieuwe Xbox via backward compatibility.

Begin dit jaar kwamen er geruchten naar buiten dat de nieuwe Xbox-interface zou draaien op de Full Screen Experience van de Xbox pc-app, dat onderdeel uitmaakt van Windows. De volgende Xbox zou volgens geruchten draaien op de AMD Magnus APU, die CPU en GPU in één chip combineert.

Eerder deze week hintte AMD al naar de mogelijkheid dat de nieuwe Xbox in 2027 uitkomt. Officieel heeft Microsoft op moment van schrijven de nieuwe machine nog niet onthuld, en er is dus ook geen releasedatum bekend.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl