ID.nl logo
In gesprek over Dyme: Geld besparen met app
© Reshift Digital
Huis

In gesprek over Dyme: Geld besparen met app

De Nederlandse app Dyme koppelt je betaalrekening aan slimme software die je inzicht geeft in je inkomsten, vaste lasten en andere uitgaven. De makers mogen dit doen omdat ze een PSD2-vergunning hebben en willen zich van de concurrentie onderscheiden door je te helpen besparen op je contracten en abonnementen. Wij spraken ze er over.

Dyme is gratis app van het Nederlandse Dyme B.V., dat geld verdient aan optionele abonnementen en commissies van contracten. De app is begonnen in Nederland en inmiddels ook beschikbaar in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Meer dan 300.000 mensen hebben een Dyme-account, van wie ongeveer de helft de app minimaal één keer per maand gebruikt. Het leeuwendeel van de gebruikers komt uit Nederland. 

Het team van Dyme telt vijftien medewerkers, met Joran Iedema als CEO. In een videogesprek met PCM vertelt hij over geld verdienen aan een gratis app, hoe de PSD2-vergunning gebruikersdata beschermt en wat zijn toekomstplannen met Dyme zijn.

Ontstaansgeschiedenis

Het idee om Dyme te beginnen ontstond een paar jaar geleden. Eén van de vier oprichters kwam er tijdens het bladeren in zijn bankafschriften achter dat hij al vier maanden voor de sportschool betaalde, terwijl hij inmiddels een andere sport beoefende. De oprichters wilden je in- en uitgaven inzichtelijker maken. 

“We dachten dat banken de benodigde ruwe data nooit met ons zouden willen delen, maar ontdekten toen dat de PSD2-vergunning eraan kwam. Die verplicht een bank de klantdata te delen als de klant dat wil. We gingen denken over manieren om waarde te bieden aan mensen aan de hand van hun transacties. We kwamen er toen achter dat veel mensen het lastig vinden om bij te houden welke abonnementen, contracten en vaste lasten ze hebben. Daar zijn we ons op gaan focussen.”

©PXimport

Fintech-apps als Dyme zijn weinig zonder PSD2, oftewel de Payment Services Directive 2-richtlijn. In de woorden van Iedema: “De PSD2-vergunning stelt consumenten in staat om hun eigen bankdata te gebruiken in de app van een externe partij, zoals Dyme. Als de consument de bankkoppeling maakt, kunnen wij de ruwe transactiegeschiedenis van het laatste jaar uitlezen en een analyse maken over je inkomsten, uitgaven en vaste lasten.” 

Dyme wil zich onderscheiden van andere apps door je suggesties te doen om abonnementen en contracten op te zeggen of om te zetten. Bedrijven vragen een PSD2-vergunning aan bij De Nederlandsche Bank (DNB). Een tijdrovende en daardoor ook dure klus, weet PCM uit gesprekken met andere fintech-start-ups. 

Iedema beaamt dit. “Het heeft ons ongeveer een jaar gekost om de licentie te krijgen. Als je alles laat doen, zit je wel rond de 200.000 euro. Wij waren gelukkig goedkoper uit, doordat een medeoprichter de aanvraag bijna helemaal zelf geschreven heeft en omdat wij korting kregen op de bijstand van een adviesbedrijf.”

PSD2-uitdagingen

Je bank mag jouw transactiegegevens alleen met een bedrijf delen als dat een PSD2-vergunning heeft en jij expliciete toestemming geeft voor het delen van je data. De bank is in dit geval wettelijk verplicht om een API-koppeling op te zetten met de betreffende app. Dyme heeft koppelingen met alle Nederlandse banken, behalve Knab. Dat ligt niet aan Dyme, benadrukt de CEO. 

“Andere fintech-apps missen ook de koppeling met Knab. Veel hangt af van hoe het systeem van de bank gebouwd is en hoe makkelijk ze de data via een API beschikbaar kunnen stellen. Wij hebben het eerst zelf geprobeerd en nu hebben we een partij ingehuurd, maar die komt er ook niet uit.” Iedema wil er niet te veel uitspraken over doen, omdat hij niet in de Knab-systemen kan kijken, maar noemt het wel ‘heel vervelend’ dat de koppeling na een jaar nog steeds niet werkt.

Onderdeel van de PSD2-vergunning is dat je als klant elke negentig dagen opnieuw toestemming ervoor geeft dat – in dit geval – Dyme toegang behoudt tot je bankdata. “Helaas”, zegt Iedema, “want niet alle gebruikers doen dat en dan werkt de app niet meer.” 

Het aanmaken van een account en het vernieuwen van de toestemming is – gelukkig voor fintech-apps – wel eenvoudiger geworden. “In het verleden ging dit vaak via de mobiele bankwebsite en had je een TAN-code of identifier nodig. Er haakten toen meer mensen af dan nu, want nu regel je die zaken in je bankieren-app en met een pincode of Face ID-gezichtsherkenning”, licht Iedema toe.

©PXimport

Dyme beheert als bedrijf met PSD2-vergunning de ruwe transactiegegevens van honderdduizenden gebruikers. Een grote verantwoordelijkheid, weten zowel Iedema als nationale toezichthouders. “Met De Nederlandsche Bank hebben we jaarlijks contact. We dienen dan een financieel verslag in en leggen uit hoe we omgaan met bedrijfs- en IT-risico’s. En we hebben op verzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens met ons privacybeleid, algemene voorwaarden en bedrijfsprocessen aangetoond dat we ons aan de privacywet AVG houden.” 

De bedrijfsprocessen van Dyme zijn vastgelegd in een procedurehandboek, dat ook bij De Nederlandsche Bank is ingediend om de PSD2-vergunning te krijgen. Iedema: “In dit handboek staan heel duidelijk de rollen van onze werknemers en wie toegang heeft tot welke gegevens.” Zo heeft de data scientist anonieme transactiedata gebruikt om het algoritme van abonnementen te verbeteren. De CEO garandeert desgevraagd dat geen enkele Dyme-medewerker zomaar de ruwe bankdata kan exporteren. 

“De enige werknemer die toegang heeft tot de database met bankgegevens en de PSD2-sleutel, is onze Chief Technology Officer. En we hebben aanvullende maatregelen genomen om die data goed op te slaan.” Details houdt Iedema logischerwijs voor zich. 

Wat hij wel kwijt wil: “Een belangrijk deel van hacking tegengaan, is ervoor zorgen dat medewerkers niet te veel toegang tot gegevens hebben en dat medewerkers heel goede beveiliging (software, red.) op hun computer en smartphone hebben.” Dyme heeft hier een interne compliance-afdeling voor die de veiligheid van de bedrijfsprocessen controleert. Een externe partij voert elk kwartaal een penetratietest uit om de algemene beveiliging te testen.

Inkomstenbronnen

De Dyme-app is gratis te gebruiken, maar voor niets gaat de zon op. Dyme heeft daarom verschillende inkomstenbronnen. Iedema: “Het gaat om twee soorten abonnementen en diverse commissies.” Met een Silver- of Gold-abonnement krijg je meer functionaliteit en kun je zonder extra kosten contracten opzeggen. De abonnementen kosten respectievelijk 45 en 55 euro per jaar. 

Zonder abonnement kun je ook contracten opzeggen, maar dan betaal je een paar euro per contract, omdat Dyme een aangetekende brief naar het betreffende bedrijf stuurt. Commissies krijgt Dyme als gebruikers via de app hun contract vernieuwen bij de bestaande energieleverancier of verzekeraar of overstappen naar een andere partij. De start-up gebruikt hier de software van Overstappen.nl voor.

“De commissie die wij ontvangen, is voor elke leverancier of verzekeraar even hoog”, benadrukt Iedema. “Wij hebben dus geen stimulans om een bepaalde partij te kiezen.”

©PXimport

De CEO laat desgevraagd weten dat de inkomsten uit abonnementen en commissies ‘even belangrijk’ zijn en dat vijftien tot twintig procent van de Dyme-gebruikers geld opleveren. Dat is relatief weinig, maar iets wat Iedema graag op de koop toeneemt. “Met dit freemium-model hopen we dat jij andere mensen aanbrengt. We vinden het mooi om iets aan te bieden wat gratis te gebruiken is.” 

Op de vraag of er altijd een gratis versie van Dyme zal blijven, antwoordt hij bevestigend, gevolgd door een diplomatieker: “Uiteindelijk ben je een start-up, dus kun je zoiets nooit helemaal garanderen. Maar op dit moment lijkt het een goede groeistrategie om een deel gratis te houden.”

Concurrentie

Natuurlijk is Dyme niet de enige app die inzicht geeft in je financiën. ABN Amro biedt het bekende Grip aan, een Friese start-up timmert aan de weg met Flow Your Money en dit jaar komt Buddy, een app die helpt voorkomen dat je in de knel komt met het betalen van je vaste lasten. 

“Er zijn best veel personal finance apps”, bevestigt Iedema van Dyme. “Ik denk dat veel van deze apps hetzelfde in hun hoofd hebben, maar dat wij het beter aanpakken.” Op de vraag waarom, antwoordt hij dat veel apps alleen inzicht bieden in je financiële situatie en dat Dyme ook handelingen kan uitvoeren. Met jouw toestemming kan de app je huidige energiecontract opzeggen en overstappen naar een goedkopere partij. Of belt Dyme namens jou en een grote groep andere gebruikers naar je energieleverancier om over een voordeliger contract te onderhandelen. 

Iedema is niet bang dat Apple of Google de markt overnemen met een app die vergelijkbaar is met Dyme. “Apple en Google maken software en stappen minder snel in de dienstverlening. Hetzelfde geldt voor banken, die zie ik dit ook niet zo snel doen. Contracten aanpassen is een sport op zich die nog best ver van hen ligt.”

©PXimport

Toekomstsplannen

Het aantal Dyme-gebruikers groeit, het team breidt uit en Iedema heeft plannen genoeg voor de nabije toekomst. De Knab-koppeling werkend krijgen, is er uiteraard één van. “De komende periode willen we meer contractbesparingsmogelijkheden toevoegen, waaronder alle verzekeringscontracten. Denk aan je zorgverzekering en inboedelverzekering.” 

Iedema vertelt ook over de mogelijkheid om geld te sparen op een aparte Dyme-rekening. “Als je wilt, kan Dyme straks analyseren hoeveel je wekelijks uitgeeft en hoeveel je opzij kunt zetten zonder dat je het doorhebt. Dat bedrag zetten we dan op een Dyme-spaarrekening, zodat mensen ongemerkt geld sparen dat ze normaal uitgeven.” 

Dyme werkt samen met een e-money license provider en kan volgens Iedema dankzij de bestaande PSD2-vergunning ‘vrij makkelijk’ aan de financiële regulatie-eisen voldoen. De start-up zet niet in op een aantrekkelijke spaarrente, maar op het gemak van ongemerkt een spaarpotje opbouwen.

Dyme is op dit moment beschikbaar in Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Dat blijft in ieder geval het komende jaar zo, zegt de CEO. De start-up wil eerst groeien in deze landen. In het Verenigd Koninkrijk heeft de app zo’n 15.000 gebruikers, in Duitsland zijn dat er pas een paar duizend. De rest van de 300.000 gebruikers komt uit Nederland. 

©PXimport

“In Duitsland zien we dat het makkelijk is om nieuwe gebruikers te werven, maar dat ze voorzichtiger zijn met maken van de bankkoppeling. Ik verwacht dat we daarom wat campagnes moeten doen om Duitsers ervan bewust te maken dat Dyme te vertrouwen is. Daarna zijn denk ik Spanje en Frankrijk het interessants, als grote landen met competitieve markten als het gaat om contracten.

Scandinavische landen zijn minder interessant, omdat ze vaker één staatsenergieleverancier hebben. Op dat punt kunnen gebruikers dus geen contractbesparing realiseren.” En kan Dyme dus ook geen commissie verdienen, wat het minder aantrekkelijk maakt om zo’n land te betreden.

De Verenigde Staten hebben wél een grote en competitieve markt. En je bankrekening koppelen aan een app kan er al jaren, weet Iedema. “Het automatisch omzetten van contracten en verzekeringen is daar nog niet mogelijk, dus de VS zou interessant kunnen zijn. Maar we denken nu dat onze grootste kansen in Europa liggen.”

▼ Volgende artikel
Retrogames spelen op je laptop? Zo werkt emuleren met MAME
Huis

Retrogames spelen op je laptop? Zo werkt emuleren met MAME

Hoewel oude arcadekasten en klassieke spelcomputers op den duur verdwijnen, hebben de bijbehorende games het eeuwige leven. Met MAME boots je de originele hardware namelijk exact na. Daarmee wek je oude videospelletjes op je pc, laptop of Mac weer tot leven! Lijkt het spelen van nostalgische Atari-, Sega- en (S)NES-spellen je wel wat? In dit artikel leggen we uit hoe je dat doet.

Wat gaan we doen?

In dit artikel leer je hoe je met de gratis emulator MAME oude arcadeklassiekers nieuw leven inblaast. We leggen uit wat emulatie precies inhoudt, hoe je MAME installeert en instelt, en hoe je legale games toevoegt via ROM-bestanden. Ook lees je hoe je het programma naar je eigen voorkeuren aanpast — van beeld en geluid tot invoerinstellingen en plug-ins. Tot slot ontdek je hoe je virtuele muntjes 'inwerpt' en extra credits instelt voor langere speeltijd.

Ook leuk: De beste PS5-games in 2026

Emuleren

Emuleren betekent dat speciale software de elektronica van een bestaand apparaat nabootst. In plaats van de originele printplaten en chips te gebruiken, vertaalt een emulator de instructies en signalen van die hardware naar je huidige pc of laptop. Een voordeel, want oude spelcomputers gaan op den duur namelijk kapot. Bovendien zijn reserveonderdelen schaars.

MAME is de bekendste emulator voor arcadekasten. De afkorting van deze freeware staat voor Multi Arcade Machine Emulator. Daarnaast ondersteunt dit programma tegenwoordig ook allerlei klassieke spelconsoles.

De doelstelling van de softwareontwikkelaars is om de hardware tot in detail na te bootsen en daarmee de technische kennis te behouden. Hierdoor speel je de games zoals ze oorspronkelijk bedoeld waren. Prettig is dat MAME iedere maand een nieuwe update vrijgeeft. Hierdoor weet je vrijwel zeker dat deze populaire emulator op jouw systeem goed blijft werken.

©jon anders wiken

Dankzij emulatiesoftware heb je voor het spelen van retrogames geen klassieke spelcomputer meer nodig.

Installatie

Met het opensource-project MAME bouw je een nauwkeurige digitale replica van één of meerdere spelcomputers. Je hoeft hiervoor alleen gratis emulatiesoftware op je systeem te installeren. MAME is voor Windows, macOS en Linux beschikbaar.

Nuttig om te weten is dat de makers nauwkeurigheid boven snelheid prefereren. Bepaalde games vormen dan ook een behoorlijke belasting voor jouw pc of laptop. Installeer het programma daarom bij voorkeur op een vlot systeem met minimaal 4 GB werkgeheugen. Volgens de ontwikkelaars werkt MAME ook op gedateerde computers van hooguit tien jaar oud, maar hierbij ervaren gebruikers wel eerder vertraging.

Ga naar www.mamedev.org en scrol een stukje omlaag. Klik onder Supported Platforms op de downloadknop van jouw besturingssysteem. Bij dit artikel werken we met de Windows-versie. Je downloadt het exe-bestand naar de computer en dubbelklikt hierop. Kies Uitvoeren en bepaal via de knop met de drie puntjes in welke map je de bestanden van het programma wilt opslaan. Bevestig met OK / Extract.

MAME is voor alle bekende desktopplatformen beschikbaar.

MAME verkennen

Ga naar de map waarin je in de vorige tip MAME hebt geïnstalleerd. Je ziet hierin flink wat mappen en bestanden. Dubbelklik op mame.exe. Er verschijnt een ietwat onorthodoxe gebruikersomgeving met de namen van tienduizenden systemen en games. Aan de linkerkant kun je het aanbod onder meer op jaartal of fabrikant sorteren.

Je kunt ook de zoekfunctie gebruiken. Begin in dat geval gewoon met typen. Zo krijg je een idee welke emulators er allemaal beschikbaar zijn. Typ je bijvoorbeeld Nintendo, dan komen iconische spelcomputers als Game Boy (Color) en Entertainment System tevoorschijn. Klik bovenaan op het sterretje om een emulator als favoriet te markeren. Op die manier vind je die later makkelijker terug.

Je kunt alvast de status van een geselecteerde emulator controleren. Als onderin beeld Status: Working verschijnt, kan MAME deze spelcomputer of arcadekast goed nabootsen. Is dat niet het geval, dan voegt de emulatiesoftware wellicht later ondersteuning toe via een update. Controleer verder ook of het beeld en geluid goed werken. In dat geval staat er OK achter respectievelijk Graphics en Sound.

Kleurt het deelvenster onderaan groen, dan werkt de geselecteerde emulator naar behoren.

Configuratiebestand

Ten opzichte van veel andere programma's wijkt de werking van MAME op bepaalde punten nogal af. Je dient bijvoorbeeld eerst twee zogeheten configuratiebestanden aan te maken. Doe je dat niet, dan slaat de emulatiesoftware jouw voorkeursinstellingen slechts tijdelijk op. Denk onder meer aan de gewenste beeldresolutie, geluidsinstellingen en invoerapparatuur.

Dubbelklik onderin beeld op General Settings en dubbelklik op Save Settings. De melding Settings saved verschijnt. Kies Return to Previous Menu om weer terug te keren naar het beginscherm. Je kunt hiervoor trouwens ook de Escape-toets gebruiken. Controleer voor de zekerheid of er in de MAME-map op de computer twee nieuwe configuratiebestanden staan, namelijk mame.ini en ui.ini.

Duik in de instellingen om een configuratiebestand aan te maken.

Nederlandse taal

De voertaal is weliswaar standaard Engels, maar er is ook een Nederlandse vertaling beschikbaar. Ga naar General Settings / Customize UI en dubbelklik op Language. Klik vervolgens twee keer op Dutch. Zodra je nu Return to Previous Menu kiest, verandert het menu direct naar het Nederlands. Bevestig met Instellingen opslaan en sluit het menu af. Houd er rekening mee dat niet alle onderdelen in MAME correct zijn vertaald.

Maak het jezelf makkelijker en activeer de Nederlandse taal.

Maplocatie ROM's

MAME heeft standaard géén spellen. Die ga je zo dadelijk namelijk zelf toevoegen. Je regelt dat door zogenoemde ROM-bestanden in het programma te laden. Zo'n ROM-bestand is kort gezegd een digitale kopie van een klassieke game. Handig, want je kunt tenslotte niet zomaar een oude spelcartridge of floppydisk op een hedendaagse computer aansluiten.

Geef in MAME aan waar je ROM's bewaart. Navigeer hiervoor achtereenvolgens naar General Settings / Mappen configureren / ROMs / Map toevoegen en selecteer de map roms binnen de MAME-opslagmap. Je bevestigt met Enter, waarna je driemaal klikt op Terug naar vorig menu. Bewaar de wijzigingen met Instellingen opslaan en sluit het menu af.

MAME kijkt in de roms-map of er nieuwe spellen beschikbaar zijn.
ROM's downloaden?

Hoewel emulators zoals MAME legaal zijn, ligt dat voor de benodigde ROM-bestanden van games helaas iets anders. Het is dan ook begrijpelijk dat de videospellen niet bij de emulatiesoftware zijn inbegrepen, want hierop rust auteursrecht. Bovendien zouden tienduizenden spellen te veel opslagcapaciteit opeisen.

Wie op Google speurt, vindt al gauw allerlei downloadbare ROM-bestanden van bekende gametitels. Kijk daarmee uit! Je mag officieel alleen een digitale back-up maken van een origineel videospel dat je zelf bezit. Het kopiëren van een authentieke cartridge is nogal complex. Je hebt hiervoor namelijk specifieke apparatuur en software nodig. Bovendien is het niet toegestaan om eventuele kopieerbeveiliging te omzeilen. Om de genoemde redenen is het natuurlijk verleidelijk om ROM-bestanden uit illegale bron te downloaden, maar volgens de Nederlandse wet is dat dus verboden.

Op talloze websites liggen illegale ROM-bestanden van bekende spellen voor het oprapen.

ROM's downloaden

Auteursrechtelijk beschermde ROM's mag je niet downloaden. Gelukkig beheert MAME zelf ook een behoorlijke collectie klassieke games. De originele makers hebben toestemming gegeven om deze ROM-bestanden gratis te gebruiken. Het betreft tientallen titels die tussen 1977 en 2001 zijn uitgebracht.

Ga naar www.mamedev.org/roms/ en klik op een interessante titel. Je zet een vinkje voor I understand that these ROM images are for non-commercial use only, waarna je op de downloadknop klikt. Bewaar het zip-bestand nu in de ROM-map van MAME. Pak dit zip-bestand beslist niet uit, want anders werkt de emulatie niet.

Check op de website van MAME welke legale ROM-bestanden van oude games je gratis kunt downloaden.

Retrogame starten

Zodra je de ROM's eenmaal in de juiste map hebt geplaatst, kun je deze games in MAME starten. Overigens circuleren er op internet ook ROM's die in de praktijk helaas niet werken. Het is dus echt een kwestie van uitproberen. Als je in de vorige tip legale kopieën vanaf de website van MAME hebt gedownload, krijg je die relatief eenvoudig aan de praat.

Klik in het linkermenu op Beschikbaar en druk vervolgens op de F1-toets. Bevestig met Enter. De emulatiesoftware controleert nu alle aanwezige ROM's. Na even wachten zie je in de lijst verse titels die je kunt spelen. Klik hierop en controleer onderaan of de status, het beeld en het geluid in orde zijn. Je opent rechtsboven eventueel het tabblad Informatie om extra details te tonen, zoals jaartal en fabrikant. Kun je een bepaalde titel niet vinden? Gebruik dan de zoekfunctie! Klik tweemaal op een titel om het videospel te starten.

Zodra je op de sneltoets F1 drukt, controleert MAME alle ROM-bestanden.

Gamen maar!

Een game start met de standaardinstellingen altijd op volledige schermgrootte. Vind je dat niet prettig, dan druk je in Windows op de sneltoets Alt+Enter om de vensterweergave te openen. Pixelachtige videospelletjes kun je vaak beter in een wat kleinere weergave spelen. Je past de grootte van het dialoogvenster naar eigen wens aan.

De bediening verschilt per spel. Vaak verschijnt er eerst een korte animatie, waarna je het spel kunt starten. Het loont de moeite om eerst even de invoerinstellingen door te nemen. Druk in de spelweergave op de Tab-toets en ga naar Invoerinstellingen / Input Assignments (this system). Je ziet nu welke knoppen je kunt gebruiken. Liever een andere indeling? Geen probleem, want het is mogelijk om de bedieningsknoppen te wijzigen. Selecteer een functie en druk vervolgens op Enter. Druk nu op de toets die je voortaan wilt gebruiken.

Klaar met spelen? Klik dan rechtsboven op het kruisje om weer terug te gaan naar het beginscherm van MAME. Je kunt als alternatief ook op de Escape-toets drukken.

Let op: artikel gaat verder onder de afbeelding en de video.

Zin in een potje poker?

🎢 Ook leuk: gratis achtbanen bouwen in je browser

View post on TikTok

Game-instellingen

Je kunt van iedere game de instellingen even doornemen. Klik met de rechtermuisknop op een titel om een contextmenu te openen. Zoals de naam al doet vermoeden, verschijnen er bij Geavanceerde opties allerlei complexe instellingen. Dat zijn er weliswaar flink wat, maar voor doorsneegebruikers zijn de meeste opties niet zo interessant.

Overigens is het wél de moeite waard om het onderdeel Automatisch opslaan/hervatten te activeren. Afhankelijk van het spel sla je daarmee de voortgang op. Kijk daarnaast ook even bij Invoerinstellingen. De Muis staat namelijk vaak uit, terwijl je veel games met dit bedieningsapparaat kunt spelen. Klik op Terug naar vorig menu.

Kijk verder ook even bij Video opties. Schakel bijvoorbeeld de Venstermodus in wanneer je liever niet wilt dat de game in een volledig scherm opent. Kies daarna Terug naar vorig menu en Save System Settings. Sluit ten slotte het menu.

Van ieder videospel kun je de instellingen aanpassen.

Muntinworp

Veel oude arcadekasten hebben een muntgleuf. Pas wanneer iemand daar een gulden of rijksdaalder in gooide, begon het spel. Aangezien MAME de hardware van klassieke arcadespellen exact nabootst, is het veelal nodig om een virtueel muntje in het systeem te werpen. Anders kun je namelijk niet spelen. Meestal druk je hiervoor op 5 voor munt één en 6 voor munt twee. Druk meermaals op deze getallen om extra credits toe te voegen.

Bij veel virtuele arcadekasten druk je verder op 1 of 2 om respectievelijk met één of twee spelers te gamen. Daarnaast zijn F6 en F7 nuttige sneltoetsen. Daarmee bewaar of laad je namelijk zogeheten savestates. Wil je even pauzeren? Druk dan op F5. Je kunt meestal met de pijltjestoetsen bewegen. Als je een schietspel speelt, is de vuurknop natuurlijk cruciaal. Dat is veelal de Spatie-, Ctrl- of Alt-toets.

De getallen achter Coin 1 en 2 geven aan met welke toetsen je een virtueel muntje kunt werpen.

Extra credits

Speel je een arcadespel en blijf je telkens virtuele muntjes inwerpen? Bij een echte arcadekast is het via fysieke schakelaars op de printplaat vaak mogelijk om de instellingen te wijzigen. Een kastbeheerder kan zo bijvoorbeeld extra credits of levens aan een muntinworp toewijzen. MAME heeft hiervoor een aangepast menu, zodat je langer kunt doorspelen.

Druk binnen de spelomgeving op de Tab-toets en ga naar DIP-schakelaars. De beschikbare instellingen zijn afhankelijk van het gekozen arcadespel. Vaak kun je het aantal levens en/of credits opvoeren. Soms zijn er ook opties om de gametijd te verlengen, een andere taal te kiezen en de moeilijkheidsgraad te wijzigen. Tot slot kun je het geluid van de 'arcadekast' wellicht aan- of uitzetten. Klaar? Klik dan achtereenvolgens op Terug naar vorig menu en Close Menu.

Pas via het onderdeel DIP-schakelaars diverse instellingen van de arcadekast aan.

Geluid

Tijdens het spelen van een spel kun je diverse geluidsopties aanpassen. Hoor je bijvoorbeeld deuntjes uit de monitorspeakers, maar gebruik je hiervoor liever aangesloten pc-speakers? Druk dan in het gamevenster op de Tab-toets. Via Audio Mixer verschijnt er een klein venster. Klik achter Device zo nodig meermaals op het pijltje totdat de juiste audiobron is geselecteerd. Daarnaast pas je optioneel ook nog het standaardvolume aan. Klik op Terug naar vorig menu.

MAME heeft ook nog diverse geavanceerde audio-opties. Open hiervoor het onderdeel Audio Effects. Via Equalizer kun je bijvoorbeeld de intensiteit van hoge en lage tonen wijzigen. Sluit het menu door twee keer op de Escape-toets te drukken.

Geef indien nodig aan dat je het geluid via de luidsprekers wilt afspelen.

Plug-ins

MAME ondersteunt het gebruik van plug-ins. Je voegt daarmee extra functies aan het programma toe. Ga vanuit het hoofdvenster naar General Settings en kies Plugins. Er wordt een lijst geopend van alle uitbreidingen die je kunt activeren.

Een leuke plug-in is bijvoorbeeld Hiscore support. Je bewaart daarmee je hoogste scores. Verder kun je met Input macro plugin een reeks toetsaanslagen aan een enkele knop toewijzen. Cheat finder helper library helpt je misschien met het vinden van handige trucs. Dat kan net het verschil zijn om een level of volledige game uit te spelen. Laat ten slotte met Game play timer tijdens het spelen desgewenst een tijdklok meelopen. Navigeer naar Terug naar vorig menu en kies Instellingen opslaan. Sluit het menu vervolgens af.

Ben je benieuwd hoe de plug-ins in de praktijk werken? Herstart dan eerst MAME en start een spel. Je drukt daarna op de Tab-toets, waarna je het onderdeel Plugin opties opent. Je kunt nu de aanwezige plug-ins configureren.

Bekijk in het overzicht met plug-ins welke uitbreidingen je wilt activeren.

👾 Pac-Man + LEGO

Het beste van twee werelden
▼ Volgende artikel
Gerucht: iPhone 17e gaat evenveel kosten als voorganger
© Jeroen Boer - ID.nl
Huis

Gerucht: iPhone 17e gaat evenveel kosten als voorganger

De mogelijk binnenkort te verschijnen iPhone 17e zou evenveel gaan kosten als de iPhone 16e, namelijk 599 dollar - omgerekend mogelijk wederom 719 euro.

Dat claimt journalist en Apple-expert Mark Gurman op Bloomberg. De iPhone e-modellen zijn betaalbaardere versies van de iPhone. Dat blijkt wel uit de prijs van de begin vorig jaar uitgekomen iPhone 16e, die op release 719 euro (en 599 dollar in de VS) kostte.

Gurman claimt dat de prijs van opvolger iPhone 17e in ieder geval in de VS gelijk blijft, oftewel nog steeds 599 dollar. Dat zou dus kunnen betekenen dat hij ook weer 719 euro in Europa gaat kosten.

Verbeteringen

De prijs blijft waarschijnlijk dan wel gelijk, maar de 17e zou toch enkele verbeteringen ten opzichte van de 16e kennen. Zo zou er een A19-chip in de iPhone 17e zitten, een chip die ook in de duurdere, reguliere iPhone-modellen voorkomt.

Verder zou de 17e ook Apple's 5G-chip bevatten, net zoals de duurdere iPhones. Tot slot zou ook MagSafe ondersteund worden voor Apple’s magnetische accessoires. Dit was bij de iPhone 16e niet het geval.

Volgens Gurman wordt de iPhone 17e op 19 februari onthuld en ergens binnenkort uitgebracht. De 16e kwam op 28 februari 2025 uit, dus het is waarschijnlijk dat de opvolger ook ergens later deze maand of begin volgende maand uitkomt. De reguliere iPhone-modellen worden altijd pas in september aangekondigd en uitgebracht.

Overigens claimt Gurman ook dat Apple binnenkort nieuwe iPads uitbrengt - een iPad Air met een M4-chip en een instapmodel met een A18-chip - en nieuwe Macbook Airs en Pro's. Die zouden mogelijk ergens in maart uitkomen.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.