Iedere Mac wordt standaard geleverd met heel wat bruikbare programma's om te e-mailen, contacten bij te houden, pdf's te creëren, films te bekijken en scherm­afbeeldingen of screencasts te maken. Toch is er een aantal dingen waarvoor u extra programma's zult moeten installeren. Wij hebben 15 onmisbare programma's voor de Mac geselecteerd.

01 iWork

iWork is de directe concurrent van Microsoft Office. iWork is als fysieke schijf te koop voor 79 euro, maar handiger is om de onderdelen Pages, Numbers en Keynote los aan te schaffen in de App Store voor 16 euro per stuk. Pages is het equivalent van Word, Numbers is te vergelijken met Excel en Keynote gebruikt u voor presentaties. De drie programma's zijn niet zo uitgebreid als de Microsoft-alternatieven, maar bieden u prachtige sjablonen en werken enorm intuïtief. Microsoft-documenten kunt u gewoon openen met de iWork-programma's en bestanden zijn zelfs weer op te slaan als .doc, .xls of .ppt.

©PXimport

iWork is Apples Office-pakket.

02 TextWrangler

De standaard tekstverwerker op uw Mac is een handig gereedschap als u af en toe een tekst zonder opmaak wilt typen. Maar wanneer u vaak teksten of codes schrijft, bewerkt en opslaat, kunt u niet zonder TextWrangler. Dit gratis programma is een must-have voor webdesigners en programmeurs, maar ook normale gebruikers kunnen veel aan TextWrangler hebben. Zo vergelijkt u gemakkelijk honderden teksten met elkaar, doorzoekt u lijsten met data en ontdoet u corrupte Word-documenten van onnodige codes. TextWrangler heeft ook nog een grote broer genaamd BBEdit, dit programma is verkrijgbaar voor vijftig dollar.

©PXimport

Voor een gratis programma biedt TextWrangler ongelooflijk veel mogelijkheden.

03 iLife

Als u een nieuwe Mac koopt, krijgt u het iLife-pakket er gratis bij. In het pakket vindt u iPhoto, iMovie en GarageBand. Deze drie creatieve programma's zijn geweldig om een fotoboek van uw vakantie te maken, een video te bewerken of een muziekstuk te componeren. Hebt u een oudere Mac, dan kunt u in de App Store de nieuwste versies los kopen. De programma's werken stuk voor stuk intuïtief en vooral GarageBand ontstijgt het gevoel van een instapprogramma, doordat u met behulp van instructievideo's instrumenten kunt leren spelen en u de beschikking hebt over talloze virtuele instrumenten, gitaarversterkers en effecten.

©PXimport

Met GarageBand leert u onder andere instrumenten bespelen.

04 Pixelmator

Pixelmator is hét alternatief voor Photoshop op de Mac. En dat voor een fractie van de prijs. Voor nog geen vijfentwintig euro hebt u een serieuze Photoshop-concurrent in huis. Naast het bewerken van foto's heeft Pixelmator meer dan 150 effecten en filters aan boord en kunt u zaken als contrast, helderheid en verzadiging eenvoudig aanpassen en opslaan als jpg, png of andere formaten. Pixelmator neemt zelfs vector-taken van Adobe Illus­trator over, al is deze functionaliteit nog niet helemaal uitgekristalliseerd. Voor de gemiddelde gebruiker biedt Pixelmator genoeg om foto's te bewerken, u kunt Pixelmator overigens dertig dagen gratis uitproberen.

©PXimport

Pixelmator, hét alternatief voor Photoshop.

05 Skitch

Met Skitch maakt, deelt en bewerkt u scherm­afbeeldingen. Vanuit het programma maakt u een schermafbeelding of een afbeelding van een deel van het venster. Met een paar klikken verkleint u de afbeelding en slaat u de afbeelding in het gewenste formaat op. Opnames maken met de interne camera in uw Mac is ook mogelijk en u kunt aan alle afbeeldingen roteren of er teksten aan toevoegen. Het delen van afbeeldingen gaat via het mailprogramma op uw Mac of via de dienst Evernote. Vanuit het menu verzendt u een bestand meteen via bluetooth.

©PXimport

Schermafbeeldingen maakt, bewerkt en deelt u met Skitch.

06 HandBrake

Om dvd's of blu-rays te converteren, hebt u genoeg aan HandBrake. Stop een schijfje in uw Mac en het programma converteert een film (of desgewenst delen ervan) naar het gewenste formaat. U geeft aan welke afmetingen de film moet hebben, welk audiospoor geïmporteerd moet worden en of u ondertitels mee wilt importeren. Het programma heeft een aantal standaardinstellingen aan boord zodat u eenvoudig films kunt converteren voor uw iPhone, iPad of Apple TV. De conversie duurt wel enige tijd, maar gelukkig kunt u uw Mac tijdens het proces voor andere zaken gebruiken. HandBrake kan niet overweg met schijfjes met kopieerbeveiliging.

©PXimport

HandBrake converteert dvd's en blu-rays voor u.

07 Airfoil

Airfoil gebruikt u om muziek vanaf uw Mac draadloos naar andere apparaten in uw huis te verzenden. Hierbij maakt het gebruik van Apples AirPlay-technologie. U installeert het programma op de Mac waarvan u muziek wilt sturen. Op apparaten waarop u deze muziekstreams wilt ontvangen, installeert u het programma Airfoil Speakers. Alle apparaten moeten op hetzelfde netwerk zijn aangesloten. Er is ook een versie beschikbaar voor de iPhone, iPad of iPod touch, hiermee ontvangt u alleen signalen. Het is zelfs mogelijk om één audiosignaal naar verschillende apparaten sturen, zodat u uw muziek tegelijkertijd in de keuken en de badkamer kunt luisteren.

©PXimport

Met Airfoil kunt u muziek door uw hele huis streamen.

08 Adium

Als u veel gebruikmaakt van chatprogramma's, dan is Adium een handig gereedschap. De applicatie ondersteunt veel verschillende protocollen en zo kunt u tegelijkertijd chatten met uw Facebook-vrienden, uw Windows Live-contacten en Skype-contacten. De vormgeving van het programma is helemaal naar uw eigen hand te zetten en bestanden zijn makkelijk te versturen. Adium kan chats opslaan en contactpersonen zijn in te delen in groepen. Als u dezelfde contactpersoon op meerdere netwerken hebt, voegt u deze in Adium samen tot één contact. Adium is verder helemaal te tweaken door zogenoemde Xtras, dat kunnen bijvoorbeeld plug-ins, scripts en lay-outs zijn.

©PXimport

Chatliefhebbers hebben genoeg aan Adium.

09 Alfred

Het geavanceerde hulpprogramma Alfred opent programma's, doorzoekt uw harde schijven, zoekt op het internet en verstuurt e-mails. En dat allemaal vanuit één centraal menu. U bepaalt met welke toetscombinatie Alfred geopend wordt. Er verschijnt een balk waarin u van alles kunt zoeken, openen en bewerken. Tik bijvoorbeeld google mac pro in, google wordt geopend in uw browser en geeft het zoekresultaat weer. De zoekterm gmail opent uw Gmail en emptytrash leegt uw prullenbak. Als u eenmaal gewend bent aan Alfred, wilt u nooit meer zonder. De basisversie is gratis, een uitgebreide versie kost ongeveer twintig euro.

©PXimport

Alfred is uw persoonlijke assistent op de Mac.

10 Cyberduck

Cyberduck bestaat al een paar jaar en is samen met Transmit een graag geziene gast op elke Mac. Beide programma's zijn stabiele ftp-browsers, maar Cyberduck is gratis. Tenminste, als u het van de website van de fabrikant downloadt. In de Mac App Store kost het negentien euro. De maker verheugt zich op donaties en dit kunt u doen door het programma in de App Store voor dit bedrag te kopen. Cyberduck is overzichtelijk en zorgt voor een stabiele bestandsoverdracht via ftp. U maakt gemakkelijk bladwijzers aan en u kunt op verschillende websites tegelijkertijd zijn ingelogd.

©PXimport

Het gratis programma Cyberduck is een stabiele ftp-browser.

11 Stuffit Expander

Uw Mac bezit standaard een uitpakprogramma, maar soms krijgt u exotische gecomprimeerde bestanden van Linux- of Windows-gebruikers. Hiervoor hebt u een uitgebreider uitpakprogramma nodig. Stuffit Expander is de gratis versie van Stuffit en met dit programma opent u onder andere gecodeerde zip-bestanden, rar-bestanden en 7Zip-bestanden. Het programma draait automatisch op de achtergrond, maar het is ook mogelijk om het programma te openen en er bestanden naartoe te slepen om te decoderen. Grote broers Stuffit en Stuffit Deluxe zijn verkrijgbaar voor respectievelijk dertig en vijftig dollar via de website van fabrikant Smith Micro.

12 ClamXav

Virussen komen op de Mac lang niet zo vaak voor als op Windows-pc's, maar het lijkt erop dat de trend zich wel meer richting Apple-computers beweegt naarmate deze meer marktaandeel krijgen. Het besturingssysteem OS X is redelijk goed beveiligd tegen kwaadwillenden, maar het kan geen kwaad een virusscanner te installeren. ClamXav is een gratis virusscanner en is compatibel met Leopard, Snow Leopard en Lion. Virusdefinities worden dagelijks geüpdatet en kunnen automatisch gedownload worden naar het programma. Geïnfecteerde bestanden worden met één druk op de knop in quarantaine gezet of verplaatst naar de prullenbak.

©PXimport

ClamXav scant uw harde schijf regelmatig op virussen.

13 Little Snitch

Als u niet wilt dat programma's naar hun eigen servers communiceren, hebt u Little Snitch nodig. Dit programma houdt alle communicatie tussen uw Mac en het internet in de gaten en geeft u waar nodig een melding dat een programma toegang tot een bepaalde server wil hebben. U kunt uitzonderingen aangeven en instellen dat bepaalde programma's altijd toegang mogen krijgen tot een bepaalde poort of server. Met de demoversie hebt u drie uur lang bescherming achter elkaar, daarna krijgt u een melding dat Little Snitch is uitgeschakeld. Wilt u deze beperking verwijderen, dan koopt u het programma via de website van de fabrikant.

©PXimport

Als u niet wilt dat uw Mac naar huis belt, hebt u Little Snitch nodig.

14 VirtualBox

Soms wilt u gebruikmaken van Windows-programma's op uw Mac. U kunt ervoor kiezen om via Boot Camp een aparte partitie op te offeren voor een Windows besturingssysteem, maar het is ook mogelijk om Windows binnen Mac OS X te draaien. Hiervoor hebt u VirtualBox nodig. Het programma is gratis, maar u moet wel een licentie voor Windows hebben. Met VirtualBox is het eveneens mogelijk om meerdere besturingssystemen naast elkaar te draaien, uiteraard heeft dit wel gevolgen voor de snelheid van uw Mac.

©PXimport

Windows op de Mac met VirtualBox.

15 SuperDuper!

Een reservekopie van uw besturingssysteem is altijd een goed idee. SuperDuper! kloont uw harde schijf zodat u, in het geval van een harde schijf crash, een exacte kopie van het besturingssysteem hebt. U kopieert vervolgens de reservekopie weer terug naar een nieuwe harde schijf en binnen een uur bent u weer aan de slag zonder dat u alle programma's opnieuw hoeft te installeren en te activeren. SuperDuper! kan automatisch een zogenaamde Smart Update maken. Dit betekent dat alleen nieuw aangemaakte bestanden worden gekopieerd naar de reservekopie. Het maken van zo'n Smart Update kost daarom maar een paar minuten.

©PXimport

SuperDuper! is een geweldig kloonprogramma.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.