ID.nl logo
De 15 beste programma's voor uw Mac
© Reshift Digital
Huis

De 15 beste programma's voor uw Mac

Iedere Mac wordt standaard geleverd met heel wat bruikbare programma's om te e-mailen, contacten bij te houden, pdf's te creëren, films te bekijken en scherm­afbeeldingen of screencasts te maken. Toch is er een aantal dingen waarvoor u extra programma's zult moeten installeren. Wij hebben 15 onmisbare programma's voor de Mac geselecteerd.

01 iWork

iWork is de directe concurrent van Microsoft Office. iWork is als fysieke schijf te koop voor 79 euro, maar handiger is om de onderdelen Pages, Numbers en Keynote los aan te schaffen in de App Store voor 16 euro per stuk. Pages is het equivalent van Word, Numbers is te vergelijken met Excel en Keynote gebruikt u voor presentaties. De drie programma's zijn niet zo uitgebreid als de Microsoft-alternatieven, maar bieden u prachtige sjablonen en werken enorm intuïtief. Microsoft-documenten kunt u gewoon openen met de iWork-programma's en bestanden zijn zelfs weer op te slaan als .doc, .xls of .ppt.

©PXimport

iWork is Apples Office-pakket.

02 TextWrangler

De standaard tekstverwerker op uw Mac is een handig gereedschap als u af en toe een tekst zonder opmaak wilt typen. Maar wanneer u vaak teksten of codes schrijft, bewerkt en opslaat, kunt u niet zonder TextWrangler. Dit gratis programma is een must-have voor webdesigners en programmeurs, maar ook normale gebruikers kunnen veel aan TextWrangler hebben. Zo vergelijkt u gemakkelijk honderden teksten met elkaar, doorzoekt u lijsten met data en ontdoet u corrupte Word-documenten van onnodige codes. TextWrangler heeft ook nog een grote broer genaamd BBEdit, dit programma is verkrijgbaar voor vijftig dollar.

©PXimport

Voor een gratis programma biedt TextWrangler ongelooflijk veel mogelijkheden.

03 iLife

Als u een nieuwe Mac koopt, krijgt u het iLife-pakket er gratis bij. In het pakket vindt u iPhoto, iMovie en GarageBand. Deze drie creatieve programma's zijn geweldig om een fotoboek van uw vakantie te maken, een video te bewerken of een muziekstuk te componeren. Hebt u een oudere Mac, dan kunt u in de App Store de nieuwste versies los kopen. De programma's werken stuk voor stuk intuïtief en vooral GarageBand ontstijgt het gevoel van een instapprogramma, doordat u met behulp van instructievideo's instrumenten kunt leren spelen en u de beschikking hebt over talloze virtuele instrumenten, gitaarversterkers en effecten.

©PXimport

Met GarageBand leert u onder andere instrumenten bespelen.

04 Pixelmator

Pixelmator is hét alternatief voor Photoshop op de Mac. En dat voor een fractie van de prijs. Voor nog geen vijfentwintig euro hebt u een serieuze Photoshop-concurrent in huis. Naast het bewerken van foto's heeft Pixelmator meer dan 150 effecten en filters aan boord en kunt u zaken als contrast, helderheid en verzadiging eenvoudig aanpassen en opslaan als jpg, png of andere formaten. Pixelmator neemt zelfs vector-taken van Adobe Illus­trator over, al is deze functionaliteit nog niet helemaal uitgekristalliseerd. Voor de gemiddelde gebruiker biedt Pixelmator genoeg om foto's te bewerken, u kunt Pixelmator overigens dertig dagen gratis uitproberen.

©PXimport

Pixelmator, hét alternatief voor Photoshop.

05 Skitch

Met Skitch maakt, deelt en bewerkt u scherm­afbeeldingen. Vanuit het programma maakt u een schermafbeelding of een afbeelding van een deel van het venster. Met een paar klikken verkleint u de afbeelding en slaat u de afbeelding in het gewenste formaat op. Opnames maken met de interne camera in uw Mac is ook mogelijk en u kunt aan alle afbeeldingen roteren of er teksten aan toevoegen. Het delen van afbeeldingen gaat via het mailprogramma op uw Mac of via de dienst Evernote. Vanuit het menu verzendt u een bestand meteen via bluetooth.

©PXimport

Schermafbeeldingen maakt, bewerkt en deelt u met Skitch.

06 HandBrake

Om dvd's of blu-rays te converteren, hebt u genoeg aan HandBrake. Stop een schijfje in uw Mac en het programma converteert een film (of desgewenst delen ervan) naar het gewenste formaat. U geeft aan welke afmetingen de film moet hebben, welk audiospoor geïmporteerd moet worden en of u ondertitels mee wilt importeren. Het programma heeft een aantal standaardinstellingen aan boord zodat u eenvoudig films kunt converteren voor uw iPhone, iPad of Apple TV. De conversie duurt wel enige tijd, maar gelukkig kunt u uw Mac tijdens het proces voor andere zaken gebruiken. HandBrake kan niet overweg met schijfjes met kopieerbeveiliging.

©PXimport

HandBrake converteert dvd's en blu-rays voor u.

07 Airfoil

Airfoil gebruikt u om muziek vanaf uw Mac draadloos naar andere apparaten in uw huis te verzenden. Hierbij maakt het gebruik van Apples AirPlay-technologie. U installeert het programma op de Mac waarvan u muziek wilt sturen. Op apparaten waarop u deze muziekstreams wilt ontvangen, installeert u het programma Airfoil Speakers. Alle apparaten moeten op hetzelfde netwerk zijn aangesloten. Er is ook een versie beschikbaar voor de iPhone, iPad of iPod touch, hiermee ontvangt u alleen signalen. Het is zelfs mogelijk om één audiosignaal naar verschillende apparaten sturen, zodat u uw muziek tegelijkertijd in de keuken en de badkamer kunt luisteren.

©PXimport

Met Airfoil kunt u muziek door uw hele huis streamen.

08 Adium

Als u veel gebruikmaakt van chatprogramma's, dan is Adium een handig gereedschap. De applicatie ondersteunt veel verschillende protocollen en zo kunt u tegelijkertijd chatten met uw Facebook-vrienden, uw Windows Live-contacten en Skype-contacten. De vormgeving van het programma is helemaal naar uw eigen hand te zetten en bestanden zijn makkelijk te versturen. Adium kan chats opslaan en contactpersonen zijn in te delen in groepen. Als u dezelfde contactpersoon op meerdere netwerken hebt, voegt u deze in Adium samen tot één contact. Adium is verder helemaal te tweaken door zogenoemde Xtras, dat kunnen bijvoorbeeld plug-ins, scripts en lay-outs zijn.

©PXimport

Chatliefhebbers hebben genoeg aan Adium.

09 Alfred

Het geavanceerde hulpprogramma Alfred opent programma's, doorzoekt uw harde schijven, zoekt op het internet en verstuurt e-mails. En dat allemaal vanuit één centraal menu. U bepaalt met welke toetscombinatie Alfred geopend wordt. Er verschijnt een balk waarin u van alles kunt zoeken, openen en bewerken. Tik bijvoorbeeld google mac pro in, google wordt geopend in uw browser en geeft het zoekresultaat weer. De zoekterm gmail opent uw Gmail en emptytrash leegt uw prullenbak. Als u eenmaal gewend bent aan Alfred, wilt u nooit meer zonder. De basisversie is gratis, een uitgebreide versie kost ongeveer twintig euro.

©PXimport

Alfred is uw persoonlijke assistent op de Mac.

10 Cyberduck

Cyberduck bestaat al een paar jaar en is samen met Transmit een graag geziene gast op elke Mac. Beide programma's zijn stabiele ftp-browsers, maar Cyberduck is gratis. Tenminste, als u het van de website van de fabrikant downloadt. In de Mac App Store kost het negentien euro. De maker verheugt zich op donaties en dit kunt u doen door het programma in de App Store voor dit bedrag te kopen. Cyberduck is overzichtelijk en zorgt voor een stabiele bestandsoverdracht via ftp. U maakt gemakkelijk bladwijzers aan en u kunt op verschillende websites tegelijkertijd zijn ingelogd.

©PXimport

Het gratis programma Cyberduck is een stabiele ftp-browser.

11 Stuffit Expander

Uw Mac bezit standaard een uitpakprogramma, maar soms krijgt u exotische gecomprimeerde bestanden van Linux- of Windows-gebruikers. Hiervoor hebt u een uitgebreider uitpakprogramma nodig. Stuffit Expander is de gratis versie van Stuffit en met dit programma opent u onder andere gecodeerde zip-bestanden, rar-bestanden en 7Zip-bestanden. Het programma draait automatisch op de achtergrond, maar het is ook mogelijk om het programma te openen en er bestanden naartoe te slepen om te decoderen. Grote broers Stuffit en Stuffit Deluxe zijn verkrijgbaar voor respectievelijk dertig en vijftig dollar via de website van fabrikant Smith Micro.

12 ClamXav

Virussen komen op de Mac lang niet zo vaak voor als op Windows-pc's, maar het lijkt erop dat de trend zich wel meer richting Apple-computers beweegt naarmate deze meer marktaandeel krijgen. Het besturingssysteem OS X is redelijk goed beveiligd tegen kwaadwillenden, maar het kan geen kwaad een virusscanner te installeren. ClamXav is een gratis virusscanner en is compatibel met Leopard, Snow Leopard en Lion. Virusdefinities worden dagelijks geüpdatet en kunnen automatisch gedownload worden naar het programma. Geïnfecteerde bestanden worden met één druk op de knop in quarantaine gezet of verplaatst naar de prullenbak.

©PXimport

ClamXav scant uw harde schijf regelmatig op virussen.

13 Little Snitch

Als u niet wilt dat programma's naar hun eigen servers communiceren, hebt u Little Snitch nodig. Dit programma houdt alle communicatie tussen uw Mac en het internet in de gaten en geeft u waar nodig een melding dat een programma toegang tot een bepaalde server wil hebben. U kunt uitzonderingen aangeven en instellen dat bepaalde programma's altijd toegang mogen krijgen tot een bepaalde poort of server. Met de demoversie hebt u drie uur lang bescherming achter elkaar, daarna krijgt u een melding dat Little Snitch is uitgeschakeld. Wilt u deze beperking verwijderen, dan koopt u het programma via de website van de fabrikant.

©PXimport

Als u niet wilt dat uw Mac naar huis belt, hebt u Little Snitch nodig.

14 VirtualBox

Soms wilt u gebruikmaken van Windows-programma's op uw Mac. U kunt ervoor kiezen om via Boot Camp een aparte partitie op te offeren voor een Windows besturingssysteem, maar het is ook mogelijk om Windows binnen Mac OS X te draaien. Hiervoor hebt u VirtualBox nodig. Het programma is gratis, maar u moet wel een licentie voor Windows hebben. Met VirtualBox is het eveneens mogelijk om meerdere besturingssystemen naast elkaar te draaien, uiteraard heeft dit wel gevolgen voor de snelheid van uw Mac.

©PXimport

Windows op de Mac met VirtualBox.

15 SuperDuper!

Een reservekopie van uw besturingssysteem is altijd een goed idee. SuperDuper! kloont uw harde schijf zodat u, in het geval van een harde schijf crash, een exacte kopie van het besturingssysteem hebt. U kopieert vervolgens de reservekopie weer terug naar een nieuwe harde schijf en binnen een uur bent u weer aan de slag zonder dat u alle programma's opnieuw hoeft te installeren en te activeren. SuperDuper! kan automatisch een zogenaamde Smart Update maken. Dit betekent dat alleen nieuw aangemaakte bestanden worden gekopieerd naar de reservekopie. Het maken van zo'n Smart Update kost daarom maar een paar minuten.

©PXimport

SuperDuper! is een geweldig kloonprogramma.

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.