Je lijst met contactpersonen is in de loop der tijd flink uitgebreid, maar ook minder overzichtelijk geworden. Dubbele contacten, gedateerde gegevens, ongestructureerde lijstjes. Eerlijk is eerlijk: het is tijd voor een opschoonbeurt van je adresboek. Appeltje-eitje met deze stappen.

Niets is zo hinderlijk als een adresboek waarin je dezelfde contactpersonen tweemaal of zelfs vaker tegenkomt. Toch gebeurt dit in de praktijk vaak, bijvoorbeeld als een contactpersoon meerdere telefoonnummers gebruikt of onder verschillende (achter)namen in de lijst voorkomt. Gelukkig kun je de adresboeken vaak eenvoudig ontdubbelen, zodat je een opgeruimde lijst overhoudt.

Contacten op iOS en iPadOS

Maak je gebruik van de app Contacten op een iPhone of iPad? Die app detecteert meestal zelf de dubbele contacten. Open het menu in de app Contacten en kijk onder Mijn kaart. In het geval van dubbele contacten verschijnt daarvan een melding. Tik op Bekijk dubbele. Een overzicht van de contactpersonen verschijnt. Onder elke naam vind je het aantal kaarten dat vermoedelijk bij die persoon hoort. Heb je vertrouwen in de sorteerkwaliteiten van de app, tik dan op Voeg alles samen. Ben je het niet met het overzicht eens, maar hoef je er ook niets aan te veranderen, kies dan voor Negeer alles. Het verstandigst is om alle individuele contacten te bekijken en per situatie te beoordelen wat er moet gebeuren. Tik op een contactpersoon om te zien welke onderliggende kaarten er zijn aangetroffen. In de sectie Gecombineerde contactgegevens stelt Contacten voor welke gegevens worden kunnen worden samengevoegd. Klik op Voeg samen als je het daarmee eens bent.

De app Contacten herkent dubbele contactpersonen.

Handmatig

Soms worden de doublures niet herkend door je iPhone of iPad. Je kunt die dubbele contactgegevens dan zelf samenvoegen. Tik op de contactpersoon en kies Wijzig. Blader naar onderen en kies voor koppel contacten. Een lijst met alle contactpersonen verschijnt: tik op de naam waarmee je het contact wilt samenvoegen. Herhaal dit voor alle kaarten die dubbel zijn. De app Contacten bepaalt vervolgens hoe de contactpersoon in de lijst verschijnt. Wil je dat de contactpersoon onder een andere naam in de lijst verschijnt (bijvoorbeeld de roepnaam in plaats van de officiële naam)? Tik dan op de naam van diegene en kies voor Gebruik deze naam voor kaartbundel.

Wordt het duplicaat niet herkend? Help je iPhone of iPad een handje.

Eén account kiezen

Je kunt voorkomen dat je deze handelingen over een tijdje weer moet uitvoeren door voor één account te kiezen waarin je je contacten opslaat. Open de instellingen van iOS en kies voor Contacten. Tik op Accounts zodat het overzicht van je accounts verschijnt. Tik op het account dat je wilt gebruiken als bron en als opslag voor nieuwe contactpersonen, bijvoorbeeld iCloud of Outlook. Zet de schuif op Aan bij Contacten.

Contacten op Android

Ook op je Android-toestel kunnen dubbele contacten voor een onoverzichtelijke situatie zorgen. Maak je gebruik van de app Contacten, dan kun je de situatie snel verbeteren. Onder in het venster tik je op Organiseren. Kies vervolgens voor Voeg samen & los op. Tik op Duplicaten samenvoegen. Worden dubbele contacten niet herkend? Dan voeg je ze handmatig samen. Tik op Meer en kies Selecteren. Tik nu op de contactpersonen die je wilt samenvoegen en tik hierna wederom op Meer. Kies Samenvoegen.

Android helpt je met het automatisch samenvoegen van contactpersonen.

Standaardaccount instellen

Doordacht beheer van contactpersonen op je Android-telefoon voorkomt dat je lijsten onoverzichtelijk raken. Maak je bijvoorbeeld gebruik van meerdere accounts (zoals Gmail en Outlook), dan bestaat de kans dat je contactpersonen ‘dubbel’ worden getoond als ze van verschillende accounts afkomstig zijn. In Android kun je aangeven welk account standaard moet worden gebruikt voor de opslag van contactpersonen.

Open de app Contacten en tik op je gebruikersnaam. Kies vervolgens voor Instellingen voor contacten /Accounts. Bij Accounts voor <gebruikersnaam> zie je alle accounts die in potentie als bron kunnen dienen voor je contactpersonenlijst. Tik op een account en bekijk bij Accountsynchronisatie of er items worden gesynchroniseerd. Tik hierop en controleer of Contacten wordt gesynchroniseerd. Zorg dat de schuif op Uit staat bij de accounts die je niet als bron wilt gebruiken. Het is verstandig om één account te gebruiken voor je adresboek, bijvoorbeeld het account van Google of van Microsoft, en de synchronisatie van contacten bij andere accounts uit te schakelen. Keer hierna terug naar het instellingenscherm. Zoek naar de sectie Contacten bewerken en tik op Standaardaccount voor nieuwe contacten. Kies hier het account dat je voortaan als hoofdlocatie gebruikt, bijvoorbeeld Google Contacten of Apparaat.

Beperk het aantal accounts waarmee je met contactpersonen werkt.

Google Contacten via browser

Je kunt je contacten ook opschonen via de browser. Als je gebruikmaakt van Google voor het beheer, open je de pagina https://contacts.google.com. Zijn er dubbele gegevens aangetroffen, dan wordt hiervan melding gemaakt in de sectie Oplossen en beheren. Je vindt een rood pictogram naast Samenvoegen en oplossen. Het getal in het pictogram geeft aan hoeveel dubbele contacten zijn aangetroffen. Klik op de optie en kies Duplicaten samenvoegen. Google toont een overzicht van vergelijkbare personen. Als je het ermee eens bent, kies je Samenvoegen. Klik op Sluiten als je het niet eens bent met de suggestie. Je herhaalt deze stappen voor elke contactpersoon die mogelijk meerdere vermeldingen heeft.

Contacten in Microsoft Outlook

Ook in Microsoft Outlook kun je dubbele contactpersonen verwijderen. Er bestaan twee manieren om dit handmatig te doen en daarmee de meeste controle te houden. Vermoed je dat het om een relatief beperkte hoeveelheid duplicaten gaat, dan kun je de doublures één voor één verwijderen.

Open Outlook en kies voor Contactpersonen. Je vindt deze sectie via het menu aan de linkerzijde. In de praktijk kun je de kolom met telefoonnummers vaak goed gebruiken om snel dubbele vermeldingen te achterhalen. Open de tab Start. In de sectie Huidige weergave kies je voor Telefoon. De lijst wordt nu opnieuw gerangschikt, waarbij dezelfde telefoonnummers bij elkaar worden geplaatst. Je ziet hierdoor gemakkelijk welke vermeldingen dubbel in de lijst voorkomen. Vervolgens kun je de dubbele contactpersonen verwijderen door er met de rechtermuisknop op te klikken en te kiezen voor Verwijderen. Om meerdere contactpersonen in één keer te verwijderen, kun je ze een voor een selecteren terwijl je de Ctrl-toets ingedrukt houdt. Druk hierna op Delete.

Rangschik de contactpersonen in Outlook op telefoonnummer, zodat je eventuele duplicaten makkelijk herkent.

Bij veel duplicaten

Heb je een grote hoeveelheid duplicaten in Microsoft Outlook, dan is het beter om voor een andere aanpak te kiezen. Hierbij exporteer je de contactpersonen naar een bestand en vervolgens importeer je ze in een nieuwe map. Tijdens dit proces kun je de dubbele contactpersonen verwijderen. Klik op Contactpersonen links in het venster. Vervolgens klik je met de rechtermuisknop op de map Contactpersonen. Kies Nieuwe map. Deze voorzie je van een duidelijke naam, zoals Dubbele contacten. Open nu de map met alle contactpersonen en druk op Ctrl+A om alle items te selecteren. Sleep vervolgens de contactpersonen naar de zojuist gemaakte map Dubbele contacten. Kies nu Bestand / Openen / Importeren/exporteren en kies in de wizard voor Door komma’s gescheiden waarden. Kies de map Dubbele contacten en sla het bestand vervolgens op een gemakkelijk te bereiken locatie op, bijvoorbeeld het Bureaublad. Sluit de wizard af.

Nu gaan we de contactpersonen weer importeren. Kies opnieuw voor Bestand / Openen / Importeren/exporteren en selecteer nu Gegevens uit een ander programma of bestand importeren. Wijs het zojuist gemaakte exportbestand aan. Kies bij Opties voor Geen duplicaten importeren. Klik op Volgende. Wijs nu de gewenste locatie aan: de hoofdmap Contactpersonen. Klik op Voltooien.

Weg met die duplicaten in Outlook!

Handig om van tevoren over na te denken: Rommeltje van gemaakt? Zo deel je je schijven overzichtelijk in

Controleren

Tot slot controleer je of er geen onnodige contacten uit Outlook zijn verwijderd. Open de map Dubbele contacten en selecteer alle items uit de lijst (met Ctrl+A). Sleep die items naar de map hoofdmap Contactpersonen. Outlook controleert nu of er dubbele contactpersonen aanwezig zijn en maakt hiervan melding. Gaat het niet om een duplicaat, kies dan voor Nieuwe contactpersoon toevoegen. Gaat het wel om een dubbele vermelding, dan kies je Gegevens van geselecteerde contactpersoon bijwerken. Klik vervolgens op Bijwerken. Herhaal deze stap voor alle contactpersonen. Controleer de map Contactpersonen hierna grondig. Tevreden? Dan kun je de map Dubbele contacten (die je immers tijdelijk aangemaakt had) verwijderen.

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven. 

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.