Je lijst met contactpersonen is in de loop der tijd flink uitgebreid, maar ook minder overzichtelijk geworden. Dubbele contacten, gedateerde gegevens, ongestructureerde lijstjes. Eerlijk is eerlijk: het is tijd voor een opschoonbeurt van je adresboek. Appeltje-eitje met deze stappen.

Niets is zo hinderlijk als een adresboek waarin je dezelfde contactpersonen tweemaal of zelfs vaker tegenkomt. Toch gebeurt dit in de praktijk vaak, bijvoorbeeld als een contactpersoon meerdere telefoonnummers gebruikt of onder verschillende (achter)namen in de lijst voorkomt. Gelukkig kun je de adresboeken vaak eenvoudig ontdubbelen, zodat je een opgeruimde lijst overhoudt.

Contacten op iOS en iPadOS

Maak je gebruik van de app Contacten op een iPhone of iPad? Die app detecteert meestal zelf de dubbele contacten. Open het menu in de app Contacten en kijk onder Mijn kaart. In het geval van dubbele contacten verschijnt daarvan een melding. Tik op Bekijk dubbele. Een overzicht van de contactpersonen verschijnt. Onder elke naam vind je het aantal kaarten dat vermoedelijk bij die persoon hoort. Heb je vertrouwen in de sorteerkwaliteiten van de app, tik dan op Voeg alles samen. Ben je het niet met het overzicht eens, maar hoef je er ook niets aan te veranderen, kies dan voor Negeer alles. Het verstandigst is om alle individuele contacten te bekijken en per situatie te beoordelen wat er moet gebeuren. Tik op een contactpersoon om te zien welke onderliggende kaarten er zijn aangetroffen. In de sectie Gecombineerde contactgegevens stelt Contacten voor welke gegevens worden kunnen worden samengevoegd. Klik op Voeg samen als je het daarmee eens bent.

De app Contacten herkent dubbele contactpersonen.

Handmatig

Soms worden de doublures niet herkend door je iPhone of iPad. Je kunt die dubbele contactgegevens dan zelf samenvoegen. Tik op de contactpersoon en kies Wijzig. Blader naar onderen en kies voor koppel contacten. Een lijst met alle contactpersonen verschijnt: tik op de naam waarmee je het contact wilt samenvoegen. Herhaal dit voor alle kaarten die dubbel zijn. De app Contacten bepaalt vervolgens hoe de contactpersoon in de lijst verschijnt. Wil je dat de contactpersoon onder een andere naam in de lijst verschijnt (bijvoorbeeld de roepnaam in plaats van de officiële naam)? Tik dan op de naam van diegene en kies voor Gebruik deze naam voor kaartbundel.

Wordt het duplicaat niet herkend? Help je iPhone of iPad een handje.

Eén account kiezen

Je kunt voorkomen dat je deze handelingen over een tijdje weer moet uitvoeren door voor één account te kiezen waarin je je contacten opslaat. Open de instellingen van iOS en kies voor Contacten. Tik op Accounts zodat het overzicht van je accounts verschijnt. Tik op het account dat je wilt gebruiken als bron en als opslag voor nieuwe contactpersonen, bijvoorbeeld iCloud of Outlook. Zet de schuif op Aan bij Contacten.

Contacten op Android

Ook op je Android-toestel kunnen dubbele contacten voor een onoverzichtelijke situatie zorgen. Maak je gebruik van de app Contacten, dan kun je de situatie snel verbeteren. Onder in het venster tik je op Organiseren. Kies vervolgens voor Voeg samen & los op. Tik op Duplicaten samenvoegen. Worden dubbele contacten niet herkend? Dan voeg je ze handmatig samen. Tik op Meer en kies Selecteren. Tik nu op de contactpersonen die je wilt samenvoegen en tik hierna wederom op Meer. Kies Samenvoegen.

Android helpt je met het automatisch samenvoegen van contactpersonen.

Standaardaccount instellen

Doordacht beheer van contactpersonen op je Android-telefoon voorkomt dat je lijsten onoverzichtelijk raken. Maak je bijvoorbeeld gebruik van meerdere accounts (zoals Gmail en Outlook), dan bestaat de kans dat je contactpersonen ‘dubbel’ worden getoond als ze van verschillende accounts afkomstig zijn. In Android kun je aangeven welk account standaard moet worden gebruikt voor de opslag van contactpersonen.

Open de app Contacten en tik op je gebruikersnaam. Kies vervolgens voor Instellingen voor contacten /Accounts. Bij Accounts voor <gebruikersnaam> zie je alle accounts die in potentie als bron kunnen dienen voor je contactpersonenlijst. Tik op een account en bekijk bij Accountsynchronisatie of er items worden gesynchroniseerd. Tik hierop en controleer of Contacten wordt gesynchroniseerd. Zorg dat de schuif op Uit staat bij de accounts die je niet als bron wilt gebruiken. Het is verstandig om één account te gebruiken voor je adresboek, bijvoorbeeld het account van Google of van Microsoft, en de synchronisatie van contacten bij andere accounts uit te schakelen. Keer hierna terug naar het instellingenscherm. Zoek naar de sectie Contacten bewerken en tik op Standaardaccount voor nieuwe contacten. Kies hier het account dat je voortaan als hoofdlocatie gebruikt, bijvoorbeeld Google Contacten of Apparaat.

Beperk het aantal accounts waarmee je met contactpersonen werkt.

Google Contacten via browser

Je kunt je contacten ook opschonen via de browser. Als je gebruikmaakt van Google voor het beheer, open je de pagina https://contacts.google.com. Zijn er dubbele gegevens aangetroffen, dan wordt hiervan melding gemaakt in de sectie Oplossen en beheren. Je vindt een rood pictogram naast Samenvoegen en oplossen. Het getal in het pictogram geeft aan hoeveel dubbele contacten zijn aangetroffen. Klik op de optie en kies Duplicaten samenvoegen. Google toont een overzicht van vergelijkbare personen. Als je het ermee eens bent, kies je Samenvoegen. Klik op Sluiten als je het niet eens bent met de suggestie. Je herhaalt deze stappen voor elke contactpersoon die mogelijk meerdere vermeldingen heeft.

Contacten in Microsoft Outlook

Ook in Microsoft Outlook kun je dubbele contactpersonen verwijderen. Er bestaan twee manieren om dit handmatig te doen en daarmee de meeste controle te houden. Vermoed je dat het om een relatief beperkte hoeveelheid duplicaten gaat, dan kun je de doublures één voor één verwijderen.

Open Outlook en kies voor Contactpersonen. Je vindt deze sectie via het menu aan de linkerzijde. In de praktijk kun je de kolom met telefoonnummers vaak goed gebruiken om snel dubbele vermeldingen te achterhalen. Open de tab Start. In de sectie Huidige weergave kies je voor Telefoon. De lijst wordt nu opnieuw gerangschikt, waarbij dezelfde telefoonnummers bij elkaar worden geplaatst. Je ziet hierdoor gemakkelijk welke vermeldingen dubbel in de lijst voorkomen. Vervolgens kun je de dubbele contactpersonen verwijderen door er met de rechtermuisknop op te klikken en te kiezen voor Verwijderen. Om meerdere contactpersonen in één keer te verwijderen, kun je ze een voor een selecteren terwijl je de Ctrl-toets ingedrukt houdt. Druk hierna op Delete.

Rangschik de contactpersonen in Outlook op telefoonnummer, zodat je eventuele duplicaten makkelijk herkent.

Bij veel duplicaten

Heb je een grote hoeveelheid duplicaten in Microsoft Outlook, dan is het beter om voor een andere aanpak te kiezen. Hierbij exporteer je de contactpersonen naar een bestand en vervolgens importeer je ze in een nieuwe map. Tijdens dit proces kun je de dubbele contactpersonen verwijderen. Klik op Contactpersonen links in het venster. Vervolgens klik je met de rechtermuisknop op de map Contactpersonen. Kies Nieuwe map. Deze voorzie je van een duidelijke naam, zoals Dubbele contacten. Open nu de map met alle contactpersonen en druk op Ctrl+A om alle items te selecteren. Sleep vervolgens de contactpersonen naar de zojuist gemaakte map Dubbele contacten. Kies nu Bestand / Openen / Importeren/exporteren en kies in de wizard voor Door komma’s gescheiden waarden. Kies de map Dubbele contacten en sla het bestand vervolgens op een gemakkelijk te bereiken locatie op, bijvoorbeeld het Bureaublad. Sluit de wizard af.

Nu gaan we de contactpersonen weer importeren. Kies opnieuw voor Bestand / Openen / Importeren/exporteren en selecteer nu Gegevens uit een ander programma of bestand importeren. Wijs het zojuist gemaakte exportbestand aan. Kies bij Opties voor Geen duplicaten importeren. Klik op Volgende. Wijs nu de gewenste locatie aan: de hoofdmap Contactpersonen. Klik op Voltooien.

Weg met die duplicaten in Outlook!

Handig om van tevoren over na te denken: Rommeltje van gemaakt? Zo deel je je schijven overzichtelijk in

Controleren

Tot slot controleer je of er geen onnodige contacten uit Outlook zijn verwijderd. Open de map Dubbele contacten en selecteer alle items uit de lijst (met Ctrl+A). Sleep die items naar de map hoofdmap Contactpersonen. Outlook controleert nu of er dubbele contactpersonen aanwezig zijn en maakt hiervan melding. Gaat het niet om een duplicaat, kies dan voor Nieuwe contactpersoon toevoegen. Gaat het wel om een dubbele vermelding, dan kies je Gegevens van geselecteerde contactpersoon bijwerken. Klik vervolgens op Bijwerken. Herhaal deze stap voor alle contactpersonen. Controleer de map Contactpersonen hierna grondig. Tevreden? Dan kun je de map Dubbele contacten (die je immers tijdelijk aangemaakt had) verwijderen.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.