Nieuwe Android-gebruikers worden in het diepe gegooid. Het werkt allemaal net even anders als bij een computer en het OS staat niet alles toe. Wij zetten negen tips voor je op een rij om met snel Android om te leren gaan.

1. Automatische updates

Als je met Android werkt zul je snel merken dat je geen controle hebt over updates die het systeem wil doorvoeren. Dit wordt gedaan door de provider of fabrikant van je smartphone. Zo krijg je op een gegeven moment de melding dat het systeem aan het updaten is. Je kunt zo vaak op het kruisje achter de update drukken, dit heeft geen effect. Applicaties daarentegen geven een melding wanneer een update beschikbaar is. Hierover mag je zelf beslissen of je die wilt doorvoeren. Lees ook: De 35 beste Android-apps van 2015.

2. Ga voor Play Store!

Nu we het toch over apps hebben, weet waar je ze download. De simpelste optie is om je apps gewoon uit de Play Store van Google te halen. Ook muziek, films en boeken zijn hier toegankelijk voor elke Android-gebruiker. Kies gewoon de applicatie uit die je wilt hebben, gratis of betaald, en begin met downloaden. De app zal dan op het bureaublad van je smartphone terechtkomen. Je kunt de applicaties ook via een huiscomputer downloaden. Als je bent ingelogd op hetzelfde Google-account als op je smartphone, dan zal de download daar ook starten. Er zijn andere opties zoals Amazon Appstore, maar die maken het je soms onnodig moeilijk.

©PXimport

Verberg applicaties die je niet gebruikt en download veilige applicaties in de Play Store van Google.

3. Verberg vooraf geïnstalleerde apps

Bij het opstarten van je Android valt meteen op hoeveel rotzooi er vooraf is geïnstalleerd door providers en fabrikanten. Veel van de applicaties die je tijdens je kennismaking met Android tegenkomt, zal je nooit gebruiken. Enkele van deze apps kunnen verwijderd worden, anderen niet. Je kunt ze dan wel verbergen en ziet dan alleen applicaties die je wilt gebruiken.

4. Pas je beginscherm aan

Je hoofdmenu kun je compleet naar eigen stijl aanpassen. Niet iedereen is zich daarvan bewust, maar je bepaalt zelf waar je naar kijkt. Experimenteer dus een beetje met de mogelijkheden. Je kunt de vooraf ingestelde apps en Widgets gewoon verwijderen en in de plaats daarvan items wegzetten die er voor jou echt toe doen.

©PXimport

Kies je eigen stijl en maak je Android persoonlijk.

5. Flash is ontoegankelijk

Je Android is geen pc. Aangezien veel webpagina's gebruikmaken van Flash, en deze op het web worden uitgeschakeld door Android, is niet alle content altijd zichtbaar. Er is geen mogelijkheid om wel toegang te krijgen tot de Flash-website's. Applicaties waarvan wordt gezegd dat ze dat wel kunnen, moet je vermijden. Dit zijn waarschijnlijk andere applicaties dan datgene wat erover beweerd wordt op de uitlegpagina.

6. Delen met Android

Android-apparaten zijn bedoeld om informatie, foto's en video's te delen. Het is niet voor niets dat er een speciaal deel-icoontje is gemaakt. Als je een foto hebt gemaakt dan zie je dat icoontje verschijnen. Je kunt meteen via WhatsApp of de foto versturen. Het deel-icoon is niet alleen bedoeld voor social media, je kunt het ook gebruiken om webpagina's op te slaan in applicaties of om video's op te slaan in de cloud.

©PXimport

Het deel-icoontje dat je vaak gaat gebruiken.

7. Google

Android werkt het beste als je je Google-account gebruikt. Je zal het in elk geval niet over het hoofd zien, want als je je Android-device voor de eerste keer gebruikt, zal Google je om de haverklap vragen in te loggen. Dit kan allemaal wat vervelend overkomen, maar als je Android echt wil gebruiken zoals het is bedoeld, is het wel aan te raden Google vrij spel te geven.

Als je je account eenmaal aan je smartphone hebt gekoppeld, hoef je je om veel andere dingen geen zorgen meer te maken. Je bent automatisch ingelogd bij Gmail, je contacten worden geïmporteerd, je kunt chatten via Hangouts, Google Maps weet waar je bent, waar je werkt en waar je vaak naartoe gaat, al je documenten in Google Drive zijn beschikbaar, je kunt kiezen voor automatische back-pus naar de cloud, en ga zo maar door. Het kost je een beetje van je privacy, maar erg handig is het wel.

8. Launchers

Launchers zijn apps op je telefoon die als het ware de functie van het besturingssysteem gedeeltelijk overnemen. Elk Android-toestel heeft een standaard launcher, die verschilt per Android-versie en telefoonmerk. Maar er zijn ook veel particuliere launchers op de markt. De Play Store staat vol met dat soort programma's.

Om van launcher te veranderen ga je naar Instellingen > Applicaties en zoek je de launcher die je net hebt gedownload op. Hoe alles werkt en welke taken allemaal worden overgenomen, hangt af van welke app je gebruikt. Probeer er een paar uit (in dit artikel vind je enkele goede launchers om te proberen) en maak je keuze.

©PXimport

De Action Launcher is een van de meest gebruikte launchers die er zijn.

9. Widgets

Apps mogen dan de hoeksteen zijn waar elk mobielbesturingssysteem op draait, we mogen ook widgets niet vergeten. Widgets zijn handige toevoegingen die je in real-time op de hoogte houden van bepaalde gebeurtenissen. Je plaatst widgets op je startscherm en ze worden vanzelf geüpdatet. Zo kun jein een oogopslag zien wanneer het gaat regenen, welk nummer je afspeelt of wie je een mailtje heeft gestuurd, zonder dat je daarvoor losse apps hoeft te openen.

Het nadeel aan widgets is dat het echte stroomvreters zijn, dus gooi je telefoon er niet helemaal mee vol. Als ze echter met mate gebruikt kunnen widgets erg handig zijn. De beste Android-widgets vind je hier.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!