ID.nl logo
10 vergeten besturingssystemen
© Reshift Digital
Huis

10 vergeten besturingssystemen

Jonge IT’ers van nu zullen van de meeste van deze besturingssystemen nooit gehoord hebben. Dat is jammer, want ze zijn belangrijk geweest voor de tegenwoordige platforms waarop pc's en mobieltjes draaien.

1. CP/M

Het 8 bit besturingssysteem CP/M (Control Program for Microcomputers) wordt beschouwd als eerste commerciële besturingssysteem ter wereld en zette in 1973 een revolutie in pc-land in gang. Net als bij latere opvolgers als MS-DOS moesten in de command line (opdrachtregel) commando’s worden getypt die het besturingssysteem vervolgens uitvoerde. Het systeem zorgde er onder andere voor dat ontwikkelaars veel meer mogelijkheden kregen. WordStar en dBase draaiden er bijvoorbeeld zonder enige aanpassing mee op 8080-, 8088- en 8086-computers.

CP/M werd ontwikkeld door Gary Kindall, een bij Intel werkzaam genie die het systeem voor de 8080 microprocessor van het bedrijf ontwikkelde. CP/M draaide eind jaren 70 en in het begin van de jaren 80 op de meeste compacte zakelijke en thuiscomputers (toentertijd noemden we dat nog geen pc’s). In 1981 betaalde Microsoft het bedrijf Seattle Software Works 10.000 dollar voor een ongeautoriseerde kloon van CP/M die het later aan IBM licenseerde om te gebruiken op de eerste IBM PC als PC-DOS dat later uit zou groeien tot het veel populairdere MS-DOS. CP/M draaide in zijn hoogtijdagen op 3000 verschillende computers.

2. OS/2

In augustus van het jaar 1985 tekende Microsoft een deal met IBM om samen een geavanceerd besturingssysteem met de naam OS/2 te gaan ontwikkelen als opvolger van DOS. Het uiteindelijke systeem werd echter nooit zo populair als MS DOS (of later Windows). Sterker nog, OS/2 werd hét twistpunt tussen Microsoft en IBM.

Dit kwam doordat Microsoft de meeste ontwikkelcapaciteit toekende aan Windows en Windows NT. OS/2 raakte bij Microsoft op het tweede plan verzeild. Later stapte Microsoft volledig uit de ontwikkeling van OS/2. IBM bracht in december 2001 de laatste IBM-versie van OS/2 uit en weigerde ondanks verschillende smeekbedes het systeem als open-source uit te geven.. Nu wordt het besturingssysteem up-to-date gehouden door Serenity Systems International en heet het eComStation.

OS/2 was in veel opzichten de voorloper van Windows NT (en dus ook van het latere XP en Server). Het systeem blonk uit in stabiliteit en introduceerde features die pas later in Microsoft-besturingssystemen gebracht worden, zoals een 32-bit architectuur, een virtuele machine voor DOS, multitasking en een gebruiksinterface die gedreven werd door objecten in plaats van vaste onderdelen.

Toch werd OS/2 geen succes vooral vanwege het gebrek aan applicaties (software verscheen eerst voor Windows en dan pas voor OS/2) en omdat IBM het niet zag zitten alle mogelijke hardware te ondersteunen, iets dat Microsoft met DOS en Windows wel probeerde te doen. Ook het feit dat OS/2 geen onderscheid kon maken tussen individuele gebruikers of typen gebruikers (bijvoorbeeld de gast- of beheerdersrol) in een tijd dat netwerken steeds belangrijker werden nekte de adoptie van het platform.

3. Symbian

Symbian (ontstaan in 1998) was ooit het populairste besturingssysteem voor mobiele high-end toestellen in de tijd dat nog niemand van de iPhone had gehoord. In zijn topjaren werd het OS geflankeerd door Windows Mobile, BlackBerry en allerhande op Java-gebaseerde besturingssystemen. Met name tussen 2008 en 2010 verruilden consumenten hun oude mobieltje van Nokia voor een nieuwer Symbian-model met browser en internetverbinding.

Symbian stond dus twee jaar aan de top, maar de komst van de iPhone en Android-toestellen maakten daar een einde aan. Analisten zagen de dramatische val van Symbian niet aankomen. Zelfs in 2010 verwachtte IDC nog dat Symbian in 2014 marktleidend zou zijn. Even later explodeerde de groei van Android met populaire toestellen als de HTC Desire en de eerste Samsung Galaxy S.

Symbian ligt op dit moment aan de beademing en dreigt te sterven. Hoewel er geen nieuwe toestellen meer verschijnen, kunnen gebruikers nog wel ondersteuning tegemoetzien. Nokia bracht de doorontwikkeling onder bij Accenture die tot 2016 verder blijft gaan met de ondersteuning. De Nokia 808 PureView is het laatste ‘vlaggenschip’ dat met Symbian is uitgerust.

4. BeOS

Toen Apple halverwege de jaren '90 op sterven na dood leek, besloot ex-Apple bestuurder Jean-Louis Gasseé van Be Incorporated de gok te wagen met een pc op een geheel nieuw platform. Van 1990 tot 1995 hadden 12 ingenieurs van Apple, NeXT (Steve Jobs' bedrijf) en Sun aan de BeBox en het besturingsysteem BeOS gewerkt: een investering van ruim 9 miljoen dollar en die bijvoorbeeld het 64-bit bestandssysteem BFS opleverde.

Deze krachtsinspanning resulteerde in een machine met twee PowerPC CPU's op 66MHz op een besturingssysteem dat volgens de makers de concurrentie aan zou kunnen gaan met Mac OS en Windows. De machines waren gericht op de zakelijke markt en in het bijzonder op developers. Toch werd het een grote mislukking. In de twee jaar dat de machine verkocht werd, verwisselden slechts 2000 exemplaren van eigenaar.

BeOS bestaat nog steeds, maar lijdt een marginaal bestaan sinds eigenaar Palm door HP overgenomen werd. Wat van BeOS over is, is terug te vinden in het gratis open-source OS Haiku, waarvan in november de laatste alpha-versie verscheen.

5. DR-DOS

In de jaren 80 ontwikkelden een aantal eigenzinnige ontwikkelaars een eigen Microsoft-variant voor het marktleidende MS-DOS. Gary Kindall, eerder verantwoordelijk voor CP/M, startte met Digital Research een bedrijf om het opkomende MS-DOS het vuur aan de schenen te leggen. Helaas bleek CP/M-86 niet het alternatief waar pc-gebruikers op zaten te wachten, dus besloot hij in de vorm van DR-DOS een kloon uit te brengen die DOS voorzag van functionaliteit waaraan Microsoft niet zou kunnen tippen.

DR-DOS bracht aanvullende tools voor de command-line, bood ondersteuning voor grote FAT16 harde schijven en voegde bijvoorbeeld wachtwoordbescherming aan de kernel van het systeem toe waardoor het de belangrijkste concurrent voor Microsoft werd. Later werden ook zaken als geavanceerd geheugenbeheer, schijfcompressie een taakbeheerder en ‘undelete’ aan het arsenaal toegevoegd. Desondanks werd DR-DOS nooit de belangrijkste speler en verkocht Digital Research in 1991 de broncode aan Novell die de ontwikkeling voortzette onder de naam Novell DOS en PalmDOS, een besturingssysteem voor handheld palmtoppc’s.

6. Novell Netware

Begin jaren tachtig besloot de Amerikaanse netwerkspecialist Novell om een besturingssysteem voor Novell netwerkservers te ontwikkelen waar computers draaiende op CP/M en DOS gebruik van konden maken als alternatief voor mainframes en minicomputersystemen. Enkele jaren later werd het systeem ook voor IBM PC compatible hardware vrijgegeven waardoor ook andere fabrikanten servers konden met Netware leveren.

Voor de komst van Windows NT/Windows Server was Netware een belangrijke speler in serverland en introduceerde het functionaliteit als de Netware Directory Services (NDS), een gedeelde directory zoals die tegenwoordig nog door Microsoft als Active Directory wordt gebruikt.

De grootste fouten van Novell (en aanleiding voor de ondergang van Netware) waren dat het besturingssysteem te lang heeft vertrouwd op een DOS-omgeving om het systeem te beheren, dit terwijl beheerders verlangden naar een grafische GUI-oplossing. Ook bleef Netware vasthouden aan Novells eigen IPX/SPX netwerkprotocol, terwijl het open TCP/IP de standaard voor het internet werd. Hosters kozen daarom niet voor Netware-servers, maar voor Windows-, Unix- en Linux-alternatieven. Tegenwoordig leeft Netware verder als Linux-gebaseerd besturingssysteem onder de vlag Open Enterprise Server.

7. NeXTStep

Nadat Steve Jobs Apple in 1985 noodgedwongen had verlaten, begon hij met het bedrijf NeXT, waar een heel nieuw platform werd opgebouwd rond een Unix-achtig OS met de naam NeXTSTEP. NeXT produceerde van 1988 tot 1993 een hele computerlijn (tegenwoordig allemaal verzamelobjecten), waarna de hardware werd losgelaten en het bedrijf zich volledig op software ging concentreren.

In 1994 kwam Canon, dat zelf een aandeel in NeXT had, met een eigen NeXTSTEP 486-machine: de object.station 41. Helaas bleek het NeXTSTEP OS niet populair genoeg; de object.station verkocht niet best. Maar vergis je niet: alle moderne Macs draaien op OS X, wat weer gebaseerd is op NeXTSTEP, waardoor het eigenlijk gewoon volle neefjes zijn van dit moedige Canon-initiatief.

8. GEOS

Twee jaar na het verschijnen van Apples grafische besturingssysteem Mac OS kwam Berkeley Softworks (wat later bekend werd als GeoWorks) in 1986 met een 8-bit kloon voor de 1 Mhz Commodore 64 thuiscomputer: GEOS.

Net als Mac OS bood GEOS een tekstverwerker, een rekenmachine en een tekenprogramma. Pakketten als een DTP-applicatie en spreadsheet waren afzonderlijk verkrijgbaar. Commodore was zo onder de indruk van het programma dat het GEOS standaard ging meeleveren met de goedkope C64C-machine.

In 1990 bracht GeoWorks met PC/GEOS (ook bekend als GeoWorks Ensemble) een 16-bit besturingssysteem voor XT en AT pc’s uit dat weliswaar DOS als onderliggende laag vereiste, maar wel een complete grafische interface kende waarop gebruikers programma’s konden installeren. GEOS bleef eind jaren ’90 besturingssystemen voor goedkope instapcomputers leveren in de vorm van NewDeal Office en Breadbox Ensemble.

9. AmigaOS

Tegenwoordig is multitasking de normaalste zaak van de wereld, maar bijna dertig jaar geleden werd het beschouwd als de heilige graal. Doordat Windows op DOS was gefundeerd, kon je daarmee alleen maar dromen van multitasken. Mac OS en de eerste OS/2-versie konden wel programma’s naast elkaar uitvoeren, maar de taken zaten elkaar daarbij hopeloos in de weg. Terwijl andere besturingssystemen gefrustreerd met multitasking knoeiden, wist Amiga de onderliggende problemen te omzeilen. Dit OS zat zó geavanceerd in elkaar dat de grote IT-bedrijven meer dan tien jaar nodig hadden om hun achterstand in te lopen. De multithread-multitasking capaciteiten van AmigaOS werden vooral gebruikt voor zware grafische toepassingen in de media-industrie. Des te opmerkelijker dus dat het OS ook onder een breder publiek op populariteit kon rekenen, waaronder veel gamers.

Het duurde nog tot eind jaren ’90 voordat Windows NT, OS/2 en het Mac OS multitasking ondersteunden, en in tegenstelling tot AmigaOS hadden deze systemen daar een behoorlijk zware hardwareconfiguratie voor nodig.

Helaas waren de makers van het AmigaOS beter in het bedenken van krachtige technologie dan in het bewaken van hun banksaldo. Sinds 1994 werd het bedrijf erachter verschillende malen failliet verklaard en overgenomen door andere bedrijven, zoals Commodore en Gateway. De ontwikkeling van AmigaOS 4 werd weliswaar doorgezet voor de PowerPC en deze versie kwam in 2006 zelfs op de markt, maar er heeft jarenlang juridische touwtrekkerij plaatsgevonden over wie het besturingssysteem nu eigenlijk mag voeren. Het Belgische Hyperion Entertainment claimt de boel juridisch gezien in handen te hebben en levert er nog steeds software voor.

10. WebOS

Het destijds compleet nieuwe, op Linux gebaseerde WebOS en de eerste smartphone daarmee, moesten in januari 2009 mobiele fabrikant Palm redden. De verkoop van zijn oude producten zat al geruime tijd in een neergaande spiraal en de vooruitzichten waren slecht. WebOS beloofde een smartphonesysteem met apps, multitasking en hechte integratie met e-mail en clouddiensten.

Toch werd het geen succes en werden toestellen op basis van het besturingssysteem nauwelijks verkocht. Hoe heeft dit zo mis kunnen gaan?

Ten eerste is Palm zijn tijd ver vooruit geweest door in 2008 al te kiezen voor html als app-platform voor zijn nieuwe mobiele besturingssysteem. Naderhand is echter gebleken dat Palm zijn tijd hiermee té ver vooruit was. HTML zelf was nog niet zo krachtig als het nu is met de mogelijkheden die HTML5 biedt. Bovendien waren HTML-ontwikkelaars ook nog niet gericht op 'echte' apps, die lokaal op een apparaat draaien.

"We waren simpelweg niet in staat om zo'n ambitieus en baanbrekend ontwerp uit te voeren", vertelde voormalig software-topman Paul Mercer van Palm aan The New York Times. Hij overzag het interface-ontwerp van WebOS en huurde belangrijke ontwikkelaars in voor het nieuwe besturingssysteem. "Misschien dat het nooit uitgevoerd kon worden omdat de technologie er nog niet was", zegt hij achteraf.

Die ex-topman geeft ook aan dat het moeilijk was om in 2009 programmeurs te vinden die een goed begrip hadden van browser-engine WebKit. Dat was namelijk niet alleen de basis voor Palms nieuwe platform, maar ook voor de Safari-browser in Apple's iOS en voor de webbrowser in Google's Android. Die twee techreuzen hadden het m eeste toptalent op dit gebied al weggekaapt, legt Mercer uit.

WebOS was tot voor kort in handen van HP. Dat bedrijf stopte medio 2011 met de ontwikkeling van het mobiel platform, dat een erfenis was van de overname van Palm. HP besloot het te implementeren als OS voor zijn TouchPad-tablets, iets wat uitdraaide op een grote deceptie. HP besloot vervolgens webOS vrij te geven aan de open source-gemeenschap. In februari van dit jaar besloot elektronicafabrikant LG het noodlijdende besturingssysteem over te nemen om het te kunnen integreren in zijn lijn Smart TV’s.

▼ Volgende artikel
Wasbaar dekbed: handig of juist niet?
© ID.nl
Huis

Wasbaar dekbed: handig of juist niet?

Een wasbaar dekbed combineert de vulling en de hoes tot één geheel, waardoor je nooit meer hoeft te worstelen met losse dekbedhoezen. Het klinkt als een uitkomst: even in de wasmachine, drogen, klaar. Maar werkt dat in de praktijk echt zo prettig als het lijkt? En past zo'n alles-in-één-oplossing wel bij jouw manier van slapen en wassen? We zetten alles voor je op een rij.

In dit artikel

Een dekbed dat je zó uit de kast op bed legt, zonder gedoe met hoezen – het klinkt ideaal. Maar werkt dat in de praktijk echt zo prettig? In dit artikel lees je wat een wasbaar dekbed precies is, wanneer het handig is én in welke situaties je toch beter bij je vertrouwde dekbed en overtrek blijft.

Lees ook: Dekbed in de wasdroger: helpt een tennisbal echt?

Nooit meer elke week dat gedoe met je beddengoed

Iedereen kent het wel: je staat te kl&^!@en met een dekbed dat niet in de hoes wil glijden. Het is een klusje waar bijna niemand blij van wordt. Het wasbare dekbed - ook wel bekend als 'coverless duvet' of 'dekbed zonder overtrek' - belooft daar een einde aan te maken. De buitenkant fungeert eigenlijk als een vaste hoes: je slaapt er direct onder, zonder extra overtrek. Maar dat roept wel de vraag op: hoe houd je zo'n all-in-one dekbed fris en schoon? En hoe makkelijk krijg je het eigenlijk weer droog?

Dekbed en hoes inéén

Een wasbaar dekbed is in feite een dekbed met een vaste, zachte buitenlaag waar je direct onder slaapt. De vulling – meestal van zachte vezels – is slim doorgestikt, zodat het dekbed zijn vorm behoudt en overal even comfortabel aanvoelt. In Nederland worden dit soort dekbedden op de markt gebracht door onder andere Zelesta en Happybed.

Eindelijk je bed verschonen zonder stress

Voor sommige mensen is dit dekbed een echte uitkomst. Als je minder kracht hebt of snel last krijgt van je gewrichten, is het heerlijk dat je niet hoeft te trekken en te schudden. Ook in krappe ruimtes - zoals een caravan of camper - is het handig dat je niet hoeft te manoeuvreren met losse hoezen. Voor een logeerbed is het bovendien ideaal: je pakt het uit de kast, legt het neer en het ziet er meteen netjes en uitnodigend uit.

Wasbaar dekbed zonder overtrek: hygiënisch of juist niet?

Een veelgehoorde gedachte is dat een wasbaar dekbed minder hygiënisch zou zijn dan een dekbed met losse hoes. Maar juist het tegenovergestelde is waar: omdat je telkens het hele dekbed met vulling en al in de wasmachine stopt, blijft alles een stuk frisser. Heb je een dekbed met een aparte hoes, dan was je die hoes waarschijnlijk eens per week of twee weken, maar het dekbed zelf, dat doen de meeste mensen misschien maar een paar keer per jaar in de wasmachine.

Zolang je wasmachine meewerkt …

Geen gedoe met opmaken dus, maar het wassen kan nog wel een uitdaging zijn. Een tweepersoons wasbaar dekbed neemt flink wat ruimte in en past lang niet in elke wasmachine. In een kleinere trommel kan de vulling het water en wasmiddel nauwelijks opnemen. Het wordt dan wel nat, maar niet echt schoon. Ook het drogen vraagt wat extra geduld: doordat de vulling vastzit aan de buitenkant, duurt het langer voordat het hele dekbed echt goed droog is.

Voor wie een wasbaar dekbed niet handig is

Een wasbaar dekbed klinkt misschien als dé oplossing, maar het is niet voor iedereen even praktisch. Heb je een kleine wasmachine met een trommel van minder dan 8 kilo, dan is de kans groot dat een tweepersoons dekbed er simpelweg niet in past. En zonder droger kan het behoorlijk lastig zijn om zo'n gevuld dekbed weer goed droog te krijgen. Blijft het te lang vochtig, dan loop je bovendien het risico dan het dekbed muffig gaat ruiken.

Ook als je het 's nachts snel warm hebt, is het goed om even stil te staan bij het materiaal. De meeste wasbare dekbedden zijn gemaakt van polyester, wat minder goed ademt dan bijvoorbeeld katoen of wol. Dat kan broeierig aanvoelen, zeker in de zomer. En houd je van variatie in kleur en stijl op bed? Met dit type dekbed ben je gebonden aan één look. De buitenkant is namelijk ook meteen het uiterlijk van je bed, en wisselen van stijl betekent meteen een nieuw dekbed kopen.

Zo bepaal je of een wasbaar dekbed iets voor jou is

Of een wasbaar dekbed bij je past, hangt vooral af van je gewoontes. Wil je regelmatig een andere look in je slaapkamer? Heb je genoeg ruimte én de juiste apparatuur (zoals een wasmachine met een grote trommel) om zo'n dekbed goed te wassen en te drogen? In een druk huishouden, waar de wasmachine al overuren draait, kan een dekbed met lange droogtijd onhandig zijn. Maar woon je alleen of heb je een goede droger, en wil je vooral minder gedoe met bedden opmaken? Dan kun je jezelf met een wasbaar dekbed ergernis besparen.

▼ Volgende artikel
Wat is er nieuw in GTA Online? - Updates, Social Club en de toekomst na GTA 6
© Rockstar Games
Huis

Wat is er nieuw in GTA Online? - Updates, Social Club en de toekomst na GTA 6

Grand Theft Auto 6 komt met iedere dag een beetje dichterbij, en terwijl Rockstar Games alles op alles zet om de game op tijd af te krijgen wordt er ook nog altijd toegevoegd aan Grand Theft Auto Online. De game is een gigantische bron van inkomsten voor het bedrijf, en er wordt nog altijd content aan het spel toegevoegd.

Grand Theft Auto Online in een notendop

GTA Online is de multiplayermodus die op 1 oktober 2013 beschikbaar werd gemaakt als onderdeel van GTA 5, een paar weken na de lancering van die game. In 2022 werd een standalone versie van de online modus uitgebracht, waarbij het singleplayerverhaal niet inbegrepen is. GTA 5 en GTA Online werden al geruime tijd als losse entiteiten gezien, maar zijn sindsdien dus ook echt van elkaar losgetrokken.

Wat is er nieuw deze week? 

Een van de redenen achter het continue succes van GTA Online is de constante stroom aan content die Rockstar Games in het spel pompt. Er zijn iedere week wel events en speciale missies te voltooien, en het bedrijf brengt regelmatig grotere uitbreidingen uit met verhalende missies en nieuwe operaties om vrij te spelen. Voor iedereen die bijvoorbeeld iedere dag zijn social media-feeds ververst voor de nieuwe GTA 6-trailer heeft de game veel te bieden. 

Ook deze week is er weer veel gaande in GTA Online, namelijk: 

  • Drie legale Odd Jobs toegevoegd: Firefighter, Forklift Operator en Paper Route - deze scharen zich achter de al bestaande PharmaQuick, SafeGuard Deliveries en Pizza This…-klussen 

    • Je krijgt deze week dubbele in-game dollars en Reputation Points tijdens het uitvoeren van deze Odd Jobs

  • Productiesnelheid van cocaïne is verdubbeld, en kan voor Mansion-eigenaars nog sneller

  • Verdubbelde beloningen voor Community Races

©Rockstar Games

Deze week beschikbaar in de Gun Van: 

  • Service Carbine (met 50% korting)  

  • Military Rifle (met 30% korting voor GTA+-leden)  

  • Compact EMP Launcher 

  • Sweeper Shotgun 

  • Combat PDW 

  • Switchblade 

  • Proximity Mines 

  • Sticky Bombs 

  • Tear Gas

Deze voertuigen zijn deze week in de aanbieding:

  • Pegassi Zorrusso (Super) – 30% korting

  • MTL Dune (Off-Road) – 30% korting

  • Nagasaki Outlaw (Off-Road) – 30% korting

  • Blimp (Plane) – 30% korting

  • Buckingham Shamal (Plane) – 30% korting

  • Dinka Veto Modern (Sports) – 30% korting

  • Declasse Hotring Sabre (Sports) – 30% korting

  • Übermacht Sentinel Classic (Sports) – 30% korting

  • Grotti Cheetah (Super) – 30% korting

  • Canis Freecrawler (Off-Road) – 30% korting

Verdere beloningen:

  • Gratis brandweeroutfit voor het voltooien van 25 brandweerklussen

  • Gratis Alpha Mail Warehouse-outfit voor het voltooien van vijf heftruckklussen

  • Bezorg vijf pizza's om een T-shirt van Pizza This en een driedubbele Weekly Challenge-bonus van GTA$ 300K te verdienen

De specifieke details van deze week lees je hier.

©Rockstar Games

Recente updates: 

Mansion Raid:Een nieuwe PvP-modus is Mansion Raid, waarin twee teams het tegen elkaar opnemen. Het ene team probeert een Mansion binnen te komen, de kluis te bereiken en te ontsnappen met de buit terwijl het andere team dit probeert te voorkomen. Mansions zijn groot, maar de gangen zijn nauw, dus een vijand kan je om iedere hoek verrassen. 

A Safe House in the Hills: Met deze update is het mogelijk voor spelers om een speciale Mansion aan te schaffen in de rijke buurten van Los Santos. Wie een Mansion koopt krijgt een bekend gezicht te zien: Michael De Santa en zijn vrouw Amanda - uit het verhaal van GTA 5 - introduceren je tot dit rijke leven. Verder is de KnoWay Out-missieketen toegevoegd en is de Rockstar Mission Creator geïntroduceerd, waarmee spelers hun eigen missies kunnen bouwen. 

Watch on YouTube

Hoe werkt GTA Online?

In GTA Online beleef je net als in de meeste GTA-games het leven van een crimineel in een grote stad, die een naam voor zichzelf maakt en - hopelijk - bakken met geld verdient. In tegenstelling tot de meeste GTA-games doe je dit echter in een wereld waar ook andere spelers in rondlopen, met dezelfde doelen als jij. 

De gameplaycyclus bestaat voornamelijk uit het uitvoeren van missies om geld en RP  - ofwel Reputation Points - te verdienen, om langzaam maar zeker toegang te krijgen tot grotere missies en nieuwe businesses. Net als in singleplayer GTA-games zijn er heists uit te voeren die grote bedragen opleveren, maar het is daarbij ook mogelijk een eigen crimineel imperium op te bouwen. Zo koop je locaties waarin dan bijvoorbeeld drugs worden geproduceerd, die je later kunt verkopen. Tijdens het bevoorraden van je locaties en verkopen van je producten is het daarentegen altijd mogelijk dat andere spelers je proberen te dwarsbomen. 

Verder bestaat de GTA Online-ervaring ook uit community-gedreven content, bijvoorbeeld in de vorm van online races die door spelers zijn gemaakt of verschillende roleplay-servers die in recente jaren steeds populairder zijn geworden. Hierin doen spelers alsof ze daadwerkelijk het personage zijn dat ze spelen, waarmee zij dan een gezamenlijk verhaal creëren. 

©Rockstar Games

GTA+ en Shark Cards

GTA Online is een monstersucces gebleken voor Rockstar, met name dankzij de Shark Cards - microtransacties waarvoor spelers echt geld betalen om direct virtuele GTA-dollars op hun in-game bankrekening te storten. Gezien grote bedragen bij elkaar sparen in de game best lang kan duren, betalen genoeg spelers graag voor zo’n ‘buffertje’. Er zijn verschillende soorten Shark Cards beschikbaar: 

  • Tiger Shark Cash Card - 150.000 in-game dollars | 3,99 euro

  • Bull Shark Cash Card - 600.000 in-game dollars | 7,49 euro

  • Great White Shark Cash Card - 1.500.000 in-game dollars | 14,99 euro

  • Whale Shark Cash Card - 4.250.000 in-game dollars | 37,99 euro

  • Megalodon Shark Cash Card - 10.000.000 | 74,99 euro

Een nieuwe bron van inkomsten is GTA+, een abonnement dat 7,99 euro per maand kost en toegang geeft tot verschillende extra’s in GTA Online en een aantal klassieke Rockstar-games. Het abonnement is beschikbaar op PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

De voordelen van GTA+ bestaan uit 500.000 in-game dollars, die iedere maand op de virtuele bankrekening worden gestort en toegang tot extra’s via The Vinewood Club. Zo kunnen spelers tot 100 voertuigen opslaan in een exclusieve garage, is er exclusieve korting op geselecteerde items en krijgen zij toegang tot een app op de in-game telefoon waarmee zij hun businesses snel kunnen beheren - in plaats van naar iedere locatie te rijden. Nog meer van de voordelen in GTA Online vind je onderaan deze pagina

©Rockstar Games

Daarbij krijgen GTA+-leden iedere maand gratis cosmetics en voertuigen. Tot 4 februari zijn de volgende spullen te claimen als je een abonnement hebt: 

  • Pfister Astrale (voertuig)

  • Cream Pearl Chameleon Paint (Verf voor op een voertuig)

  • Wheel Paint (Verf voor op een voertuig)

Het abonnement biedt overigens ook iets buiten GTA Online. Op het platform waarop je GTA+ afsluit zijn dan namelijk ook een aantal klassieke Rockstar-games te spelen. Die titels zijn:

  • Red Dead Redemption

  • Grand Theft Auto: Vice City - The Definitive Edition

  • Grand Theft Auto 3 - The Definitive Edition

  • Bully 

  • L.A. Noire

  • Grand Theft Auto: The Trilogy - The Definitive Edition (bevat ook bovenstaande GTA-games, plus de remaster van GTA: San Andreas

  • GTA Online (voor wie de game niet apart wil aanschaffen. 

GTA Online na de release van GTA 6

Door de hierboven genoemde Shark Cards en GTA+ blijft GTA Online een ontzettendwaardevolle bron van inkomsten voor Rockstar Games. Veel mensen vragen zich dan ook af wat er met de modus gaat gebeuren wanneer het langverwachte Grand Theft Auto 6 uitkomt. Historisch gezien kregen GTA 4, GTA 5 en Red Dead Redemption 2 namelijk ook een eigen online modus na release.

©Rockstar Games

Hoewel de komst van een onlinemodus voor GTA 6 nog niet is bevestigd, is de verwachting wel dat die er uiteindelijk komt. Wat dat betekent voor de ondersteuning van GTA Online is onbekend, al zei Take-Two's CEO Strauss Zelnick in een interview met IGN het volgende op de vraag of GTA Online wordt afgesloten:

"Ik ga theoretisch spreken, want ik ga het niet hebben over een specifiek project als daar nog geen aankondiging van is gedaan, maar over het algemeen onderhouden we onze projecten wanneer de consumenten nog steeds met die titels bezig zijn."

De spelersaantallen van GTA Online en bijbehorende inkomsten zullen met de release van GTA 6 niet in één klap wegvallen, dus het lijkt logisch dat Rockstar de online-modus nog een tijdlang blijft ondersteunen.