Zal je net zien: op die ene favoriete trui waarover je het ene na het andere compliment krijgt zit een gigantische vlek en wassen in de wasmachine is ten strengste verboden. Volgens het label tenminste, want soms zijn er toch manieren om vlekken weg te krijgen uit tere stoffen zonder dat je naar de stomerij hoeft. Gooi ‘m dus niet weg, maar ga wel meteen in de actie met deze tips.

Zo weet je of iets in de wasmachine mag

Van sommige stoffen heb je misschien al het vermoeden dat je extra voorzichtig moet zijn, maar check voor de zekerheid altijd het label met het wasvoorschrift in het kledingstuk. Weet je sowieso al dat er bij jou geen dag voorbij gaat zonder vlek, dan is het bij de aankoop trouwens al slim om even op het label te kijken of jullie wel zo’n goede match zijn. In onderstaande video vind je alle wassymbolen handig uitgelegd, maar zie je vooral veel kruisen, dan weet je eigenlijk al dat voorzichtigheid geboden is.

Deze 5 stoffen mogen niet in de wasmachine

Het label is dus altijd leidend bij de manier van wassen, maar mocht je ‘m uit de kleding hebben geknipt of zijn de symbolen niet meer leesbaar, dan geven we je hieronder een rijtje stoffen die je beter niet in de wasmachine wast. Hoe je eventuele vlekken er dan toch uit krijgt, verklappen we ook meteen.

1. Zijde

Zijde is afkomstig van de cocon van de zijdevlinder en daardoor een 100 procent natuurlijk materiaal. Het voordeel van zijde is dat het vuil afstoot en goed schoon te maken is, maar helaas niet in de wasmachine. Let bij zijde in het bijzonder op het gebruik van bleekmiddel en alcoholhoudende producten zoals deodorant, haarspray en parfum: deze vlekken zijn bijna niet te verwijderen.

Heb je toch een vlek ontdekt, maak deze dan zo snel mogelijk schoon. Schraap eerst de viezigheid er af en dep de vlek vervolgens droog. Gaat het om een vetvlek, dan kun je deze insprayen met wasbenzine of wat zijdewasmiddel een kwartier op de vlek laten inwerken. Daarna kun je het hele kledingstuk wassen in een teil met koud of lauwwarm water. Verwijder het overtollige water door het kledingstuk in een handdoek te rollen. Daarna laat je het liggend drogen.

Wil je liever niet met water in de weer, dan kun je vetvlekken ook bestrooien met wat bloem of inwrijven met wit brood.

©IHAR ULASHCHYK

2. Wol

Ook wol is een natuurlijk materiaal en hoef je in principe nauwelijks te wassen. Tenminste, als je geen vlekken maakt, want die zul je zo snel mogelijk moeten verwijderen.

Vloeistoffen trekken langzaam in wol in, dus als je op tijd bent, heb je een grote kans dat de vlek na behandeling niet meer te zien zal zijn. Masseer de vlek in met lauwwarm water en eventueel wat ossengalzeep. Laat dat een paar minuten intrekken en was de zeep er dan voorzichtig met water weer uit. Wanneer je wollen kleding liggend op een handdoek laat drogen, blijft de vorm goed behouden.

3. Viscose

Viscose wordt ook wel rayon of kunstzijde genoemd en is een half-synthetische stof. De basis van de stof is cellulose, ontstaan door een chemisch proces van kleine houtdeeltjes gewonnen uit bomen. Het materiaal lijkt qua uiterlijk op zijde, maar voelt aan als katoen omdat de stof goed ademt. Het nadeel van viscose is het krimpgevaar en bovendien wordt de kans op scheuren van de stof groter als het nat wordt. En dáár komt de no-go voor de wasmachine om de hoek kijken.

Zitten er vlekken op jouw viscose blouse, dan behandel je dat door wat vloeibaar wasmiddel direct op de vlek aan te brengen. Ga daarna voorzichtig te werk, want zodra viscose nat wordt, is de stof extra gevoelig. Deppen dus, en niet hard wrijven of borstelen. Daarna kun je het kledingstuk uitspoelen met koud of lauwwarm water en liggend laten drogen.

©Olga Yastremska, New Africa, Africa Studio

4. Acetaat

Acetaat is een goedkopere vervanger van zijde en heeft dezelfde mooie glans. Het bevat net als viscose cellulose uit hout, bamboe en katoen als basis, maar wordt daarna tot een soort kunststof bewerkt. Krimpen doet acetaat nauwelijks, maar het is wel extra kwetsbaar als het nat wordt. Acetaat wordt vaak gemixt met katoen, zijde en wol, en omdat je dat niet altijd ziet, is het slim om het label goed te checken.

Blijf met kleding van acetaat uit de buurt van oplosmiddelen zoals aceton of terpentine: deze vloeistoffen kunnen de vezels oplossen. Hieronder valt ook nagellakremover; zelfs de damp ervan kan al schade aanbrengen. Vlekken verwijder je zachtjes met wat zachte vlekkenverwijderaar of wasmiddel. Laat dat even intrekken en spoel het dan uit. Laat het kledingstuk met acetaat aan de lucht drogen, maar pas op met te veel warmte.

5. Leer

Prachtig, die leren rok of jurk, maar met vlekken ben je helaas de sigaar. Voorkomen is in dit geval echt beter dan genezen, dus voorzie nieuw leer daarom altijd van een beschermlaag. Behandel het voordat je het gaat dragen met een speciale vlek- en waterafstotende impregneerspray en herhaal dat regelmatig.

Toch een vlek? Gebruik dan speciale reinigingsmiddelen voor leer en nooit chemische producten. Lichte vlekjes of regendruppels kun je zacht wegpoetsen met een leersponsje. Gaat het om vetvlekken, dan is het slim om de vlek met een droge doek te deppen om zo veel mogelijk vet op te nemen. Daarna kun je er talkpoeder of maïzena op strooien en dat een nacht laten intrekken. Vervolgens veeg je het leer schoon met de lederspons. Vergeet niet om het leer daarna opnieuw te impregneren.

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.