Zal je net zien: op die ene favoriete trui waarover je het ene na het andere compliment krijgt zit een gigantische vlek en wassen in de wasmachine is ten strengste verboden. Volgens het label tenminste, want soms zijn er toch manieren om vlekken weg te krijgen uit tere stoffen zonder dat je naar de stomerij hoeft. Gooi ‘m dus niet weg, maar ga wel meteen in de actie met deze tips.

Zo weet je of iets in de wasmachine mag

Van sommige stoffen heb je misschien al het vermoeden dat je extra voorzichtig moet zijn, maar check voor de zekerheid altijd het label met het wasvoorschrift in het kledingstuk. Weet je sowieso al dat er bij jou geen dag voorbij gaat zonder vlek, dan is het bij de aankoop trouwens al slim om even op het label te kijken of jullie wel zo’n goede match zijn. In onderstaande video vind je alle wassymbolen handig uitgelegd, maar zie je vooral veel kruisen, dan weet je eigenlijk al dat voorzichtigheid geboden is.

Deze 5 stoffen mogen niet in de wasmachine

Het label is dus altijd leidend bij de manier van wassen, maar mocht je ‘m uit de kleding hebben geknipt of zijn de symbolen niet meer leesbaar, dan geven we je hieronder een rijtje stoffen die je beter niet in de wasmachine wast. Hoe je eventuele vlekken er dan toch uit krijgt, verklappen we ook meteen.

1. Zijde

Zijde is afkomstig van de cocon van de zijdevlinder en daardoor een 100 procent natuurlijk materiaal. Het voordeel van zijde is dat het vuil afstoot en goed schoon te maken is, maar helaas niet in de wasmachine. Let bij zijde in het bijzonder op het gebruik van bleekmiddel en alcoholhoudende producten zoals deodorant, haarspray en parfum: deze vlekken zijn bijna niet te verwijderen.

Heb je toch een vlek ontdekt, maak deze dan zo snel mogelijk schoon. Schraap eerst de viezigheid er af en dep de vlek vervolgens droog. Gaat het om een vetvlek, dan kun je deze insprayen met wasbenzine of wat zijdewasmiddel een kwartier op de vlek laten inwerken. Daarna kun je het hele kledingstuk wassen in een teil met koud of lauwwarm water. Verwijder het overtollige water door het kledingstuk in een handdoek te rollen. Daarna laat je het liggend drogen.

Wil je liever niet met water in de weer, dan kun je vetvlekken ook bestrooien met wat bloem of inwrijven met wit brood.

©IHAR ULASHCHYK

2. Wol

Ook wol is een natuurlijk materiaal en hoef je in principe nauwelijks te wassen. Tenminste, als je geen vlekken maakt, want die zul je zo snel mogelijk moeten verwijderen.

Vloeistoffen trekken langzaam in wol in, dus als je op tijd bent, heb je een grote kans dat de vlek na behandeling niet meer te zien zal zijn. Masseer de vlek in met lauwwarm water en eventueel wat ossengalzeep. Laat dat een paar minuten intrekken en was de zeep er dan voorzichtig met water weer uit. Wanneer je wollen kleding liggend op een handdoek laat drogen, blijft de vorm goed behouden.

3. Viscose

Viscose wordt ook wel rayon of kunstzijde genoemd en is een half-synthetische stof. De basis van de stof is cellulose, ontstaan door een chemisch proces van kleine houtdeeltjes gewonnen uit bomen. Het materiaal lijkt qua uiterlijk op zijde, maar voelt aan als katoen omdat de stof goed ademt. Het nadeel van viscose is het krimpgevaar en bovendien wordt de kans op scheuren van de stof groter als het nat wordt. En dáár komt de no-go voor de wasmachine om de hoek kijken.

Zitten er vlekken op jouw viscose blouse, dan behandel je dat door wat vloeibaar wasmiddel direct op de vlek aan te brengen. Ga daarna voorzichtig te werk, want zodra viscose nat wordt, is de stof extra gevoelig. Deppen dus, en niet hard wrijven of borstelen. Daarna kun je het kledingstuk uitspoelen met koud of lauwwarm water en liggend laten drogen.

©Olga Yastremska, New Africa, Africa Studio

4. Acetaat

Acetaat is een goedkopere vervanger van zijde en heeft dezelfde mooie glans. Het bevat net als viscose cellulose uit hout, bamboe en katoen als basis, maar wordt daarna tot een soort kunststof bewerkt. Krimpen doet acetaat nauwelijks, maar het is wel extra kwetsbaar als het nat wordt. Acetaat wordt vaak gemixt met katoen, zijde en wol, en omdat je dat niet altijd ziet, is het slim om het label goed te checken.

Blijf met kleding van acetaat uit de buurt van oplosmiddelen zoals aceton of terpentine: deze vloeistoffen kunnen de vezels oplossen. Hieronder valt ook nagellakremover; zelfs de damp ervan kan al schade aanbrengen. Vlekken verwijder je zachtjes met wat zachte vlekkenverwijderaar of wasmiddel. Laat dat even intrekken en spoel het dan uit. Laat het kledingstuk met acetaat aan de lucht drogen, maar pas op met te veel warmte.

5. Leer

Prachtig, die leren rok of jurk, maar met vlekken ben je helaas de sigaar. Voorkomen is in dit geval echt beter dan genezen, dus voorzie nieuw leer daarom altijd van een beschermlaag. Behandel het voordat je het gaat dragen met een speciale vlek- en waterafstotende impregneerspray en herhaal dat regelmatig.

Toch een vlek? Gebruik dan speciale reinigingsmiddelen voor leer en nooit chemische producten. Lichte vlekjes of regendruppels kun je zacht wegpoetsen met een leersponsje. Gaat het om vetvlekken, dan is het slim om de vlek met een droge doek te deppen om zo veel mogelijk vet op te nemen. Daarna kun je er talkpoeder of maïzena op strooien en dat een nacht laten intrekken. Vervolgens veeg je het leer schoon met de lederspons. Vergeet niet om het leer daarna opnieuw te impregneren.

Netflix gaat dit jaar zijn mobiele app van een redesign voorzien. Daarbij komt er ruimte voor verticale video's om het verticale scherm van smartphones tegemoet te komen.

Dat kondigde co-CEO Greg Peters gisteren aan tijdens een gesprek met investeerders. De nieuwe interface van de mobiele app is nog niet getoond, maar moet ergens dit jaar uitkomen en Netflix helpen met "de uitbreiding van onze zaken gedurende het komende decennium".

Verticale video's

Netflix geeft aan dat het al sinds mei vorig jaar experimenteert met verticale video's. Daarbij worden er korte clips uit films en series van Netflix getoond in een verticaal formaat - iets wat voor smartphonegebruikers wereldwijd steeds natuurlijker voelt dankzij socialmedia-apps als TikTok en Instagram. Daarbij wordt het voor consumenten steeds normaler om videocontent op hun mobiel te kijken in plaats van op tv.

Netflix wil de opties voor verticale video's dus uitbreiden en de vernieuwde mobiele app die later dit jaar uit zal komen, moet dit mogelijk maken. Daarnaast wil het bedrijf ook meer stappen maken in de wereld van videopodcasts, waar de vernieuwde app ook geschikter voor moet worden. Deze week heeft Netflix de eerste exclusieve videopodcasts gedebuteerd.

Plannen van Netflix

De hierboven beschreven veranderingen lijken te suggereren dat Netflix zijn markt wil verbreden en het een en ander leert van populaire socialmediaplatforms. Tegelijkertijd blijft het streamingbedrijf investeren in nieuwe films en series.

Netflix wil ook nog altijd filmproductiebedrijf Warner Bros. overnemen, en daarmee dus ook HBO Max. Beide bedrijven zien de overname zitten, maar Paramount zit ertussen en wil Warner Bros. ook graag overnemen. Uiteindelijk beslissen aandeelhouders van Warner Bros. Daarom heeft Netflix de overnamedeal deze week nog wat verfijnd, waarbij er in meer 'contant' geld uitbetaald wordt in plaats van aandelen.

Je bent onderweg en ziet dat je telefoon nog maar vijf procent batterij heeft. Op dat moment is een powerbank precies wat je nodig hebt. Alleen: welke? De juiste keuze begint met twee vragen: hoeveel energie heb je onderweg nodig en hoe snel moet die energie eruit kunnen?

Capaciteit: mAh is handig, maar reken in Wh

In de specificaties van powerbanks zie je bijna altijd een getal in milliampère-uur (mAh). Maar daarbij moet je je wel realiseren dat dat niet het hele verhaal is. Fabrikanten geven die mAh vaak op bij de interne batterijspanning van de cellen in de powerbank (meestal rond 3,6 tot 3,7 volt). Jouw telefoon laadt meestal via 5 volt, en bij snelladen soms op 9 of 12 volt. Die omzetting kost energie.

Zie de powerbank als een watertank met een kraan die je moet omzetten naar een andere maat aansluiting. Dat omzetten levert altijd wat verlies op. Daarom haal je in de praktijk niet 10.000 mAh uit 10.000 mAh. Reken grofweg met een bruikbare opbrengst die vaak ergens rond de 60 tot 80 procent ligt, afhankelijk van de kwaliteit van de elektronica en hoe je laadt. Met 10.000 mAh kun je een gemiddelde smartphone daarom meestal geen twee keer volledig vullen, maar eerder ongeveer anderhalf keer. Heb je een telefoon met een kleinere accu, dan kom je dichter bij de opgegeven twee keer; met een grotere accu haal je dat juist minder snel.

Wil je wat preciezer rekenen, kijk dan naar wattuur (Wh). Dat is de eenheid die echt iets zegt over hoeveel energie erin zit. Een eenvoudige omrekening helpt: Wh = (mAh × volt) / 1000. Staat er op de powerbank bijvoorbeeld 10.000 mAh bij 3,7 V, dan is dat ongeveer 37 Wh aan energie in de cellen, voordat je het omzetverlies meeneemt.

Hoeveel capaciteit heb je echt nodig?

Als je vooral een extra lading voor je telefoon zoekt op een lange dag, dan zit je met 10.000 mAh in de praktijk vaak goed. Is 'bijna vol' al al genoeg, dan kan 5.000 mAh ook, maar reken er dan niet op dat je elke moderne smartphone die helemaal leeg is weer volledig volgeladen krijgt. Ga je een weekend weg of laad je meerdere apparaten op, dan is 20.000 mAh een logische stap. Je hebt dan meer oplaadcapaciteit, maar houd er wel rekening mee dat dat ook betekent dat de powerbank groter en zwaarder is.

Voor tablets geldt hetzelfde principe, alleen is de interne accu meestal groter dan die van een telefoon. Daardoor lijkt een powerbank die voor je telefoon prima is, bij een tablet ineens snel leeg. Dat is niet vreemd: je giet simpelweg meer water in een grotere emmer. Voor laptops ligt het net even anders: daar draait het niet alleen om capaciteit, maar vooral om het vermogen (wattage). Daar komen we zo op terug.

🔋Tot zover ging het over de hoeveelheid energie (mAh/Wh). De volgende stap is de afgifte: met welk vermogen (watt) kan de powerbank die energie aan je telefoon, tablet of laptop leveren? 

Snelheid: wattage maakt het verschil

Capaciteit zegt iets over hoe vaak je kunt laden. Snelheid gaat over wattage: hoeveel vermogen de powerbank kan leveren. Dat vermogen is vooral relevant als je snel wilt bijladen, of als je een tablet of laptop wilt opladen. USB-c is daarbij de norm geworden, en USB Power Delivery (PD) is de techniek waarmee lader en toestel afspraken maken over spanning en stroom. Je powerbank en je telefoon of laptop stemmen dat onderling af, zodat laden snel kan zonder dat het onveilig wordt. Daarvoor moeten de poort en je kabel het wel ondersteunen. Let daarom ook op de aansluitingen: usb-c heb je nodig voor snelladen met Power Delivery, terwijl usb-a vooral handig is als je oudere kabels of accessoires gebruikt.

©vadish - stock.adobe.com

Eén powerbank voor telefoon én laptop: waar je op let

Een laptop opladen vraagt meer dan een telefoon. Bij een telefoon kom je vaak weg met 10 tot 20 watt. Een laptop heeft meestal 45 watt of meer nodig, en veel modellen werken prettiger met 65 watt of hoger, zeker als je tijdens het laden ook blijft werken. De beste snelcheck is simpel: kijk naar het wattage van je eigen laptoplader. Dat is je richtgetal. Zit je daar ver onder, dan kan het laden extreem traag worden, of je laptop accepteert de lader helemaal niet.

Ook de juiste kabel is belangrijk. Voor hogere vermogens is niet elke usb-C-kabel geschikt. Tot ongeveer 60 watt (meestal 20 V bij 3 A) gaat het vaak goed met een kabel die expliciet 3 A ondersteunt. Ga je boven de 60 watt, dan heb je doorgaans een usb-c-kabel nodig die 5 A aankan. Zulke kabels hebben meestal een kleine chip in de stekker, een zogeheten e-marker. Die chip vertelt aan de powerbank en je laptop dat de kabel veilig meer stroom kan verwerken. Zie het als een identiteitsbewijs: zonder e-marker schakelt het systeem vaak terug naar een lagere stand, zodat het laden langzamer gaat en de kabel niet te warm wordt. Kijk in de specificaties of op de kabel zelf of er 3 A (tot circa 60 W) of 5 A (voor hogere vermogens) staat; dat is de snelste check. 

Formaat en gewicht: energie weegt nu eenmaal wat

Meer capaciteit betekent meestal meer cellen, en dus meer gewicht. Een powerbank van 20.000 mAh zit vaak ergens in de buurt van 350 tot 500 gram. Dat voelt in een jaszak al snel log. In een rugtas valt het mee. Stel jezelf dus de vraag: wil je elke dag een kleine powerbank mee voor noodgevallen, of is dat voor jou niet genoeg en ga je dus voor een grotere powerbank? 

Veiligheid: kies niet alleen op prijs

Bij draagbare accu's wil je geen twijfel over veiligheid. Een powerbank hoort bescherming te hebben tegen oververhitting, overladen en kortsluiting, maar bij heel goedkope modellen is dat niet altijd goed geregeld. De kans dat het misgaat is klein, alleen zijn de gevolgen groot als het wél gebeurt. Kies daarom liever een merk dat laat zien hoe het met veiligheid omgaat en dat testnormen en keurmerken gewoon vermeldt. Je hoeft die standaarden niet uit je hoofd te leren, maar het helpt als een merk concreet zegt welke testen en keurmerken het gebruikt. 

Zo kies je de juiste powerbank

 De juiste powerbank kies je door stap voor stap te bepalen wat je nodig hebt: eerst de hoeveelheid energie (liefst in Wh, met mAh als praktische indicatie), daarna de laadsnelheid (wattage en PD), en pas daarna pas de vorm en het gewicht. Voor dagelijks gebruik zit je vaak goed met een compacte powerbank rond 10.000 mAh met usb-c en Power Delivery. Wil je meer capaciteit zodat je meerdere keren kunt opladen (of ook je tablet opladen), dan is 20.000 mAh logischer. Houd er dan wel rekening mee dat de powerbank zwaarder wordt. Wil je ook een laptop kunnen laden, kijk dan naar het wattage van je laptoplader en kies een powerbank die dat vermogen via usb-c PD kan leveren, inclusief een kabel die geschikt is voor dat hogere vermogen.