ID.nl logo
Wat is de beste browser voor Windows 10?
© PXimport
Huis

Wat is de beste browser voor Windows 10?

Microsoft laat geen kans ongemoeid om Edge als de beste browser voor Windows 10 te bestempelen. Het zou de snelste, veiligste, energiezuinigste en nog veel meer zijn. Maar gebruiksstatistieken schetsen het beeld van een browser die allerminst aanslaat. Dat is gek. Want als het echt de beste browser voor Windows 10 zou zijn, waarom wordt Edge dan niet veel meer gebruikt? Er zit nog maar één ding op: testen of Edge écht beter is dan zijn rivalen: Chrome, Firefox, Internet Explorer en Opera.

De keuze voor een browser is om meerdere redenen belangrijk. Om te beginnen hangt het tegenwoordig samen met de keuze voor een smartphone. Wie voor Android kiest, gebruikt een Google-account om dingen vanaf Android te synchroniseren. Dat motiveert om gelijk ook voor Google Chrome te kiezen, omdat je dan bijvoorbeeld je favorieten synchroon houdt. Wellicht dat het lage marktaandeel van Windows-telefoons dus ook meespeelt in de matige populariteit van Edge. Wereldwijd gebruikt 64 procent van de webbezoekers Chrome, Safari (Apple) staat met 13,6 procent op de tweede plaats, Internet Explorer en Edge delen een derde plaats met gezamenlijk 8 procent.

Beveiliging

Naast gemak speelt vanzelfsprekend ook veiligheid een rol. Beveiligingsbedrijf Symantec stelt dat de browser zelfs de eerste verdedigingslinie vormt tegen cyberaanvallen. In 2016 zag de beveiliger 229.000 aanvallen per dag die een website als oorsprong hebben. Aanvallers gebruiken een zogenaamde zero-day-zwaktes van verschillende browsers om direct met de opgevraagde content ook malware zoals ransomware mee te sturen. Symantec zag in 2016 een afname van het aantal publiek aangekondigde zwaktes in Internet Explorer (IE). Niet vreemd, want in dat jaar is geen nieuwe versie van IE uitgebracht en het gebruik van IE nam volgens Symantec ook flink af – in het voordeel van Edge. Dat geeft voordelen, omdat Edge de vernieuwde beveiligingsarchitectuur van Windows 10 beter benut.

Dat lijkt goed nieuws voor Microsoft. Het biedt Edge aan als energiezuinigste, snelste en – boven alles – veiligste browser. Helaas blijkt de praktijk weerbarstiger. Tijdens de jaarlijkse Pwn2Own hackerwedstrijd kwam Edge als minst veilige browser uit de strijd. Deze hackwedstrijd wordt tijdens de CanSecWest beveiligingsconferentie gehouden en teams winnen prijzen van meer dan 100.000 dollar voor succesvolle aanvallen. Edge werd maar liefst vijf keer gehackt. Vanuit een virtuele machine werd het werkelijke systeem overgenomen en met een andere bug werd vanuit Edge controle over de Windows-kernel verkregen. Firefox werd tijdens dit evenement één keer gehackt en Safari drie keer. Google Chrome kwam voor het tweede jaar op rij volledig ongeschonden door de wedstrijd heen.

Testen

Een derde factor die erg belangrijk is bij browsers, is de snelheid. Om hier meer inzicht in te krijgen, hebben we een aantal benchmarks op de browsers losgelaten. Alle benchmarks zijn gedraaid op (dezelfde) standaardlaptop met een Intel Core i3-processor. Bekijk het kader ‘Gebruikte benchmarks’ voor een beschrijving. De verschillende benchmarks zijn na elkaar gedraaid. We hebben tijdens het verloop van de testen de accu in de gaten gehouden met BatteryInfoView. Dit geeft ons een indruk van het verbruik van de verschillende browsers onder verder identieke omstandigheden.

Voor onze test hebben we gekozen voor ‘de grote drie’: Chrome, Firefox en Edge. Om het beeld van browsers compleet te krijgen, is deze kandidatenlijst aangevuld met Internet Explorer en Opera. Internet Explorer we graag het verschil tussen Edge en IE willen weten, en Opera omdat de ontwikkelaar van deze browser ons in het verleden al vaker wist te verrassen met slimme innovaties. Safari is niet meegenomen in de test omdat Apple al een aantal jaar geen nieuwe Windows-versie van z’n browser aanbiedt.

©PXimport

Gebruikte benchmarks

Voor de metingen zijn de volgende benchmarks gebruikt. HTML5test De score van deze benchmark geeft aan hoe goed de browser html5 ondersteunt. De test benadert niet alle mogelijkheden van html5, maar probeert een representatieve hoeveelheid opties mee te nemen. Hoe hoger de score, hoe meer features de ontwikkelaars ondersteunen. JetStream JetStream is een JavaScript-benchmark waarmee meer geavanceerde webapplicaties getest worden. De test herhaalt zichzelf driemaal en geeft een gemiddelde score. Hoe hoger, hoe sneller de browser. Kraken JavaScript Benchmark Kraken is een door Mozilla ontwikkelde benchmark die JavaScript gebruikt om op basis van verschillende echte applicaties en libraries de snelheid van browsers te meten. Het resultaat wordt aangegeven in milliseconden, een lagere score betekent dat de browser sneller is. Octane 2.0 Hoewel Octane 2.0 in april van dit jaar met pensioen gestuurd is, hebben we de test toch nog meegenomen in ons overzicht. Octane bevat 17 verschillende workloads om de kracht van browsers te testen. Hoe hoger de eindscore van Octane, hoe beter de browser de testen doorstaan heeft. Peacekeeper Peacekeeper is officieel inmiddels opgevolgd, maar voor onze test nog precies bruikbaar. Het simuleert de snelheid van onder meer webvideo, sociale media en online shopping. Hoe hoger de score van Peacekeeper, hoe sneller de browser. WebXPRT WebXPRT werkt op basis van een zes verschillende tests die vooral veel van de grafische prestaties van de browser vragen. Dit levert een score op die hoger is naarmate de browser sneller werkt. SunSpider Javascript Benchmark De SunSpider Javacript Benchmark is officieel antiek en vormt onder meer de basis voor Kraken. De test draait echter zo snel, dat we hem toch hebben meegenomen. We krijgen een score in milliseconden. Lager is beter.

Chrome

Toen Google in september 2008 met Chrome op de markt kwam, trok de browser direct de aandacht omdat het tegen alle trends inging. Waar andere browsers steeds meer mogelijkheden boden, ging Chrome terug naar het absolute minimum met als voordeel meer snelheid. Inmiddels kunnen we dat niet meer stellen. Chrome bevat uitgebreide synchronisatieopties zodat het naadloos op andere computers en de smartphone te gebruiken is en het biedt extensiemogelijkheden.

In onze test lijken die uitbreidingsmogelijkheden hun tol te eisen. Waar Chrome met z’n uitgebreide mogelijkheden punten weet te scoren, haalt Opera op functionaliteit-gebied Google nog net in. Komt het op snelheid aan, dan tekent Edge betere resultaten op. Ook wat betreft batterijverbruik zien we een vergelijkbaar beeld. Chrome weet gelijk te blijven met Edge, maar wordt hier door innovatie van Opera ingehaald.

Toch kunnen we Chrome niet negatief beoordelen. Deze browser biedt zonder twijfel de beste ondersteuning voor mensen die op meerdere computers werken en/of met een Android-telefoon. Het aanbod van extensies liegt er ook niet om, dat is talrijk en uiteenlopend. De veiligheid moet natuurlijk ook meewegen, en afgaande op de uitmuntende prestaties tijdens Pwn2Own, zijn er slechtere keuzes dan Google Chrome.

©PXimport

Chrome

9Score90

  • Pluspunten

  • Perfecte integratie verschillende apparaten

  • Veel mogelijkheden

  • Minpunten

  • Snelheid

Edge

Hand in hand met de lancering van Windows 10 bracht Microsoft de Edge-browser uit. We kunnen deze browser, die bij iedere Windows-installatie de standaardkeuze is, zien als de nieuwe Internet Explorer. Maar met de vernieuwing van de naam, is ook de code op de schop gegaan. Edge doet denken aan Chrome in de begindagen: zeer minimalistisch. Die schijn kan bedriegen. Microsoft Integreert Edge met Windows-features zoals Cortana en zit bovenop updates om zo de veiligheid van de browser te bewaken.

Dat dit niet altijd werkt, bleek uit de minder rooskleurige resultaten die Edge wist te noteren tijdens de Pwn2Own-wedstrijd. Wie kiest voor Edge, doet er verstandig aan om goede beveiligingssoftware te draaien. Aan de andere kant, dat geldt voor iedereen die werkt met Windows – ook als er een andere browser gekozen is. Qua snelheid weet alleen Opera gelijke tred te houden met Edge. Ook het energieverbruik is in orde.

In gebruik blijft Edge achter op de andere browsers. Het heeft wat basale mogelijkheden om bookmarks en instellingen met andere computers te delen, maar komt niet in de buurt van Chrome. De beperkte keuze aan extensies maakt het lastig om Edge naar eigen wens uit te breiden. En aan de mogelijkheid om aantekeningen op webpagina’s te maken (voor eigen gebruik) hebben wij nog geen echt meerwaarde kunnen ontdekken. Daar zit wat ons betreft de kern van het probleem van Edge. De browser is op zich oké, maar een overtuigende reden om naar Edge over te stappen is er niet.

©PXimport

Edge

8Score80

  • Pluspunten

  • Snel in gebruik

  • Energiezuinig

  • Minpunten

  • Geen veiligheidsreputatie

Microsoft over Edge

Hoe veilig is Edge en waarom zouden we voor deze browser kiezen? Wij vroegen Microsoft om een reactie. “Microsoft Edge is een integraal onderdeel van Windows 10. Het is ontworpen met een nieuwe, unieke blik op hoe mensen het web gebruiken. Met de Windows 10 Creators Update hebben we Microsoft Edge uitgebreid met dozijnen aan nieuwe features en verbeteringen onder de motorkap. In de Windows 10 Fall Creators Update hebben we iedere succesvolle uitbuiting van Microsoft Edge die gedemonstreerd is tijdens Pwn2Own 2017, geblokkeerd. We blijven werken aan de beveiliging van Edge om de kosten van aanvallen te verhogen en de impact ervan te verlagen.”

©PXimport

Firefox

Firefox was ooit de koning onder de alternatieve browsers. Het was een baanbreker wat betreft het toevoegen van extensies om hem helemaal naar je eigen hand te zetten. Ook de snelheid, stabiliteit en basisfuncties van Firefox stonden lange tijd op de lijst met redenen om voor deze browser te kiezen. Hoewel Firefox nog steeds zijn beste beentje voorzet, lijkt deze toepassing toch een beetje over zijn top heen. Vermoedelijk dat jaar op jaar code toevoegen, zijn tol aan het eisen is.

We tekenen in onze tests matige scores op voor Firefox. Deze browser blijft qua prestaties op bijna alle vlakken alleen voor op Internet Explorer. IE wordt sinds 2016 niet meer onderhouden, we hebben voor Firefox geen vergelijkbaar excuus. Alleen de WebXPRT-tests geven Firefox een opmerkelijk goede score. Qua batterijverbruik is deze browser eveneens niet aan te raden. Hij trekt de accu van onze laptop sneller leeg dan alle concurrenten. Opera komt zonder besparingsmodus zelfs nog beter uit de test dan Firefox. Ook de integratie van Firefox met mobiele apparaten blijft achter.

In gebruik komt Firefox archaïsch over. We moeten opnieuw wennen aan een aparte balk om te zoeken en om te browsen. Die leeftijd heeft ook een voordeel. Wie een ruimere verzameling aan extensies voor een browser kan vinden dan diegenen die voor Firefox beschikbaar zijn, mag zich melden. Al met al is dit niet onze eerste keuze als we aan de slag gaan.

©PXimport

Firefox

6Score60

  • Pluspunten

  • Meeste uitbreidingen beschikbaar

  • Minpunten

  • Prestaties

Internet Explorer

Om heel eerlijk te zijn waren we een beetje verbaasd dat Internet Explorer nog steeds standaard in Windows 10 zit. Het is weliswaar niet meer de standaardbrowser, maar wie dat wil, kan direct terug in de tijd. In dit geval letterlijk, aangezien Internet Explorer sinds 2016 officieel niet meer wordt ondersteund. Vermoedelijk zit Microsoft nog even vast aan het meeleveren van Internet Explorer met Windows omdat verschillende zakelijke applicaties deze browser vereisen om goed te functioneren.

We nemen de browser mee in de test, en zijn niet verbaasd over de slechte scores. IE weet op bijna alle benchmarks een bodemscore te noteren. Alleen in de achterhaalde Sunspider-benchmark weet Internet Explorer nipt achter Edge als nummer twee te verschijnen. Het zou kunnen dat Microsoft zijn browsers voor deze benchmark optimaliseert. Gelijk een reden om als je zelf browsers met elkaar wilt vergelijken, meerdere benchmarks te gebruiken. Het energieverbruik van Internet Explorer is wat lager dan dat van Firefox, maar relatief toch ook aan de hoge kant.

Wat betreft opties biedt Internet Explorer mogelijkheden om in te loggen en te synchroniseren met je Microsoft-account. Ook zijn er verschillende add-ons en toolbars beschikbaar om de browser meer naar je hand te zetten. Desondanks kunnen we veilig stellen dat deze browser een gepasseerd station is. Edge is de betere standaard op Windows 10 meegeleverde keuze, tenzij je een webapplicatie moet draaien die je geen ander alternatief dan IE biedt.

©PXimport

Internet Explorer

4Score40

  • Pluspunten

  • Sommige webapplicaties vereisen IE

  • Minpunten

  • Prestaties

  • Wordt niet langer ondersteund

Opera

Wij hebben een zwak voor de Opera webbrowser. De software werd in 1995 afgestoten door het Noorse telefoniebedrijf Telenor en ging als zelfstandig project verder. Door de jaren heen, weet de ontwikkelaar van Opera met enige regelmaat te verbazen door nieuwe features te bedenken. Het is bijvoorbeeld de eerste browser die je favoriete pagina’s als miniaturen op je startpagina weergaf. Ondanks innovatie is het altijd een kleine speler op de browsermarkt gebleven.

Dat er met de innovatie van Opera niets mis is, zien we bij de test ook weer. We hebben deze browser tweemaal door de benchmarks gehaald, omdat we de keuze krijgen met of zonder batterijbesparing te werken. Zonder besparing noteren we gemiddeld net iets betere scores en een verbruik dat gelijk is aan Chrome en Edge. Met batterijbesparing is Opera de zuinigste browser in de test. Opera krijgt een topscore op html5-ondersteuning en behaalt topsnelheden op de meeste andere punten.

Dat Opera beter scoort dan Chrome, verbaast ons. Beide browser rusten namelijk op dezelfde Chromium-basis. Toch weet Opera betere scores uit de benchmarks te halen. Daar komt bij dat we standaard redelijk wat extra’s bij de browser krijgen. Denk bijvoorbeeld aan de ‘stash’ waarop we webpagina’s kunnen opslaan om later te lezen. Voor de meeste andere browsers zouden we daar Pocket of Evernote voor moeten gebruiken.

©PXimport

Opera

9Score90

  • Pluspunten

  • Innovatief

  • Snel

  • Minpunten

  • Mist uitgebreide integratie met mobiele apparaten

Conclusie

In de keuze voor een browser spelen drie factoren mee: veiligheid, snelheid en gebruiksvriendelijkheid. Op het gebied van snelheid vallen Edge en Opera op en qua veiligheid zien we het voordeel naar Chrome gaan. Opera is hier lastig te beoordelen omdat deze browser bij de grotere hack-wedstrijden niet is meegenomen. Firefox is weliswaar veiliger dan Edge, maar valt qua snelheid af. Een strijd tussen browsers komt daarom uit tussen Chrome en Opera, waarbij wij het voordeel zóuden laten gaan naar Opera. Deze browser biedt interessante mogelijkheden met bijvoorbeeld z’n batterijbesparende modus en weet goede resultaten te boeken. Zouden we in een wereld leven waarop we maar met één machine werken, dan was de keuze op deze browser gevallen. Helaas (voor Opera) wisselen we van woonkamerlaptop, naar werkcomputer, naar mobiele telefoon en weer terug. Chrome weet deze werelden het eenvoudigst met elkaar te verbinden. Als beste browser kiezen we daarom Google Chrome. Deze browser is veilig, redelijk snel en gebruiksvriendelijk.

Benchmarkrestulaten

©PXimport

Symantec over browsers

Hoe belangrijk is de keuze voor een browser als het om beveiliging gaat, en welke browser kunnen we het beste kiezen? Wij vroegen het aan computerbeveiliger Symantec. “Browsers zijn de eerste verdedigingslinie tegen computeraanvallen. Omdat web-aanvallen en kwetsbaarheden in browsers een grote aanvalsbron vormen, bieden wij via Norton bescherming voor alle grote webbrowsers. Wij geven daarom geen advies voor een specifieke browser, dat is aan de gebruiker zelf. Let bij de keuze van een browser op dat deze goed up-to-date gehouden wordt en zorg dat je eigen installatie dat ook is.”

©PXimport

▼ Volgende artikel
Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp
Huis

Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp

OPPO heeft de Reno14 Series gelanceerd. De smartphones, bestaande uit de Reno14 5G en Reno14 F(S) 5G, bieden AI-fotografie, verbeterde productiviteitsfuncties en een water- en stofbestendig ontwerp. Beide modellen zijn uitgerust met grote batterijen, snellaadtechnologie en ColorOS 15 op basis van Android 15. En ja, het is ook hier AI dat de klok slaat.

De nieuwe Reno14 5G en de Reno14 F(S) 5G combineren geavanceerde AI-functies met een ontwerp dat volgens de fabrikant is geïnspireerd op, eh, zeemeerminnen. Bijzonder ja... Beide modellen zijn uitgerust met verbeterde cameratechnologie en beschikken over een water- en stofbestendige behuizing met IP66, IP68 en IP69-certificeringen. De toestellen zijn per direct verkrijgbaar in Nederland.

Zeemeermin-look in glas

De Reno14 Series introduceert het zogenoemde Iridescent Mermaid Design, dat tot stand komt via twaalf coatinglagen en vijf fasen van microgravure, aldus Oppo. Hierdoor ontstaat een glanzende lichtreflectie op de achterkant. De Reno14 5G heeft een glazen afwerking uit één stuk gecombineerd met een aluminium frame, wat bijdraagt aan de stevigheid van het toestel. De behuizing is bestand tegen water en stof, en de usb-c-aansluiting is voorzien van een platina coating om corrosie te beperken, ook bij intensief gebruik.

©Oppo

Aan de achterzijde is dankzij vernuftige techniek inderdaad een soort zeemeermin zichtbaar. Of in elk geval iets van een staartvin...

Scherm reageert altijd

Beide modellen beschikken over een plat amoledscherm met smalle randen. De Reno14 5G heeft een 6,59-inch display, terwijl de Reno14 F 5G een 6,57-inch scherm biedt. Ze ondersteunen functies als Splash Touch en Glove Mode, waarmee het scherm dus ook bij natte handen of gebruik met handschoenen blijft reageren. Qua kleurstelling zijn er meerdere varianten beschikbaar. De Reno14 5G komt in Opal White en Luminous Green, terwijl de Reno14 F 5G verkrijgbaar is in Opal Blue en eveneens in Luminous Green.

Flitser versterkt nachtbeelden

Een belangrijk onderdeel van de serie is 'AI Flash Photography'. De Reno14 5G beschikt over een drievoudig flitssysteem, waaronder een speciale focusflitser voor de telefotocamera. Dit moet volgens Oppo tot tien keer meer lichtopbrengst geven dan bij de vorige generatie. De Reno14 F 5G heeft een tweevoudig flitssysteem dat een verdubbeling van de helderheid levert ten opzichte van eerdere modellen. De Reno14 5G is daarnaast uitgerust met een 50 megapixel 3,5x telefotocamera, waardoor gebruikers meer mogelijkheden hebben voor portret- en zoomfotografie.

©Oppo

Een geavanceerd camerasysteem moet voor nog betere foto's zorgen, ook al de lichtomstandigheden niet ideaal zijn.

Strakkere foto's dankzij AI

De toestellen bieden verschillende AI-gedreven functies. 'AI Livephoto 2.0' combineert korte en lange belichtingen in één opname, zodat bewegingen worden vastgelegd zonder onscherpte. Met de ingebouwde AI Editor kunnen foto's automatisch worden bijgesneden, vervorming worden hersteld en filters worden toegepast. Extra functies zijn onder andere 'AI Perfect Shot', dat ongewenste gezichtsuitdrukkingen kan corrigeren, en 'AI Eraser' en 'Reflection Remover', waarmee storende objecten of reflecties uit beelden worden gepoetst. Ook voor video zijn er verbeteringen, met ondersteuning voor 4K HDR-opnames met een breder dynamisch bereik en natuurgetrouwe kleuren.

Tolk en personal assistant in één

Naast fotografie richt Oppo zich met de Reno14 Series ook op productiviteit. Het nieuwe ColorOS 15 introduceert 'AI Mind Space', waarin informatie uit apps of het web eenvoudig kan worden opgeslagen en later via natuurlijke taal kan worden teruggevonden. Ook zijn er vertaalmogelijkheden toegevoegd, waaronder AI Call Translator voor live-gesprekken en een speciale app die tekst of spraak realtime vertaalt. Deze functies moeten de smartphones bruikbaarder maken in internationale situaties en bij dagelijks multitasken.

©Oppo

Extra koeling voor gamers

Voor betere prestaties tijdens gamen en multitasken zijn de toestellen voorzien van een verbeterd koelsysteem. De Reno14 5G beschikt over een 'AI Nano Dual-Drive'-koelsysteem, ondersteund door 'AI HyperBoost 2.0', dat de temperatuur ook tijdens intensief gebruik onder controle houdt. Daarnaast introduceert Oppo 'AI LinkBoost 3.0' voor stabielere netwerkprestaties, met automatische schakeling tussen netwerken en prioritering van belangrijke datastromen. Beide modellen hebben een 6000 mAh-batterij en ondersteunen de eigen SuperVooc-snellaadtechnologie.

Updates tot zes jaar

De Reno14 Series draait op Android 15 met ColorOS 15. Oppo belooft vijf grote ColorOS-updates en zes jaar beveiligingspatches, wat de gebruiksduur van de toestellen flink moet verlengen. Met functies als de 'Trinity Engine' en 'Luminous Rendering Engine' zijn vloeiende animaties en stabiele prestaties een belangrijk aandachtspunt.

De Reno14 Series is zoals gezegd per direct verkrijgbaar. De Reno14 5G kost 649 euro voor de versie met 512 GB opslag en 599 euro voor 256 GB. De Reno14 FS 5G met 512 GB opslag kost 449 euro, terwijl de Reno14 F 5G met 256 GB voor 399 euro al beschikbaar is. Oppo biedt tot 28 september verschillende introductiebundels aan, waaronder draadloze oordopjes en snelladers bij aankoop van een toestel.

▼ Volgende artikel
3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat
© Kittipong Jirasukhanont
Huis

3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat

Heb je een ingenieus ontwerp in gedachten, maar geen 3D-printer in huis? Geen probleem, want er zijn steeds meer manieren om objecten te laten printen zonder zelf apparatuur te bezitten. Online printdiensten nemen je werk uit handen, terwijl je alleen een digitaal bestand hoeft aan te leveren. Of je nu een sleutelhanger ontwerpt of een uniek cadeautje voor een verjaardag, 3D-printen biedt talloze mogelijkheden. Bovendien kun je putten uit uitgebreide digitale bibliotheken met kant-en-klare modellen.

In dit artikel laten we zien hoe je zonder eigen 3D-printer toch fysieke objecten maakt:

  • Zoek of ontwerp zelf een 3D-model
  • Upload je bestand naar een online printservice
  • Kies materiaal, kleur en afwerking
  • Houd rekening met de levertijd en combineer bestellingen om transportkosten te beperken
  • Meet onderdelen nauwkeurig op als je vervangstukken wilt laten printen
  • Let bij speciale projecten op resolutie en laaghoogte-instellingen

Lees ook: High-tech hobby’s: de leukste tools om zelf iets moois te maken

Het printen van ruimtelijke objecten is makkelijker dan ooit, zelfs zonder eigen 3D-printer. Er is namelijk een groeiend aanbod van onlineplatforms en webshops dat het fysieke printproces voor hun rekening neemt, terwijl jij enkel een digitaal ontwerp aanlevert. Daardoor is 3D-printen niet langer alleen weggelegd voor techfanaten of bedrijven. Het volstaat om een geschikt 3D-model te hebben in een gangbaar bestandstype, zoals STL, OBJ of STEP, en je kunt direct aan de slag. De rest van het printproces kun je uitbesteden aan professionele printservices, zodat je altijd verzekerd bent van hoge kwaliteit. Zo kunnen hobbyisten, studenten en ondernemers gemakkelijk experimenteren met 3D-technologie. Het maakt niet uit of je een miniatuur voor bordspellen, een vervangend onderdeel voor een huishoudelijk apparaat of een gepersonaliseerd sierobject wilt maken. Je regelt alles met een paar simpele online handelingen.

Een ontwerp vinden of zelf maken

De eerste stap bij 3D-printen zonder eigen printer is het vinden of ontwerpen van een geschikt model. Online zijn er miljoenen gratis en betaalde ontwerpen beschikbaar, die je vrij kunt downloaden en gebruiken. Platformen als Thingiverse en MyMiniFactory staan bol van de creaties van hobbyisten en professionals. Via de zoekfunctie typ je bijvoorbeeld ‘phone holder’ (telefoonhouder), waarna je talloze varianten vindt die direct te printen zijn. Heb je liever iets unieks? Dan kun je zelf aan de slag met ontwerpprogramma’s met een intuïtieve interface, waarmee je een 3D-bestand genereert (zie het kader ‘Zelf 3D-modellen maken’). Zo heb je de basis voor je zelfgemaakte 3D-project klaar. Het kost uiteraard wat meer moeite dan kiezen voor een ontwerp van iemand anders, maar zelf ontwerpen is wel een stuk leuker en niet in de laatste plaats leerzamer.

Op sites zoals Thingiverse staan talloze leuke en praktische ontwerpen die je kunt downloaden.

Zelf 3D-modellen maken

Wil je liever zelf unieke modellen ontwerpen? Dan zijn er diverse gratis en betaalde ontwerppakketten. Een interessante optie is Tinkercad, dat volledig in de browser werkt. In Tinkercad kies je voor Create new design, waarna je primitieve vormen sleept en schaalt. Ook Blender is een optie, met krachtige sculpting- en animatiefuncties. Let wel op de leercurve: Blender is uitgebreider dan Tinkercad, wat voor beginners interessant maar ook uitdagend kan zijn. Voor elk programma geldt dat talloze tutorials online beschikbaar zijn. Neem de tijd om wat basisprincipes te leren, zodat je eenvoudig jouw eigen creaties vormgeeft. Zo hoef je nooit te vertrouwen op bestaande downloadbare ontwerpen.

De Sculpt-modus in Blender (beeld: Blender.org).

Online printservices: zo werkt het

Als je eenmaal een bestand hebt, kun je het uploaden naar een online printservice. Er is keuze uit vele aanbieders, bijvoorbeeld 3DLabs en 3D Print Portaal. Je gaat naar de website en uploadt simpelweg het bestand vanaf je computer. De dienst controleert of je model printbaar is en toont vervolgens de geschatte kosten. Die kosten hangen af van materiaal, afmetingen en complexiteit. Wil je bijvoorbeeld een prototype in kunststof? Dan kies je in het materiaalmenu voor PLA of ABS en vink je de gewenste kleur aan. Ook metalen zoals staal of messing zijn soms mogelijk, maar die opties liggen prijstechnisch hoger. Heb je de instellingen gevonden? Dan rond je de bestelling af zoals je bij een reguliere webshop winkelt. De levertijd varieert van een paar dagen tot weken. Zo heb je in een handomdraai een professioneel geprint object in huis, zonder zelf technische apparatuur te hoeven bezitten. Het hele proces is daardoor uiterst laagdrempelig en snel geregeld.

Bij het aanleveren van je 3D-model is het belangrijk om te weten welke bestandstypen de printservice accepteert. STL is veruit de meest gangbare standaard. Het bevat de geometrie van je ontwerp in de vorm van kleine driehoekige vlakken. Daarnaast is OBJ populair omdat het extra informatie kan bevatten, zoals kleur- of textuurdetails. Er bestaan ook formaten als STEP, 3MF en AMF, maar niet elke aanbieder ondersteunt deze. Kijk op de website van de aanbieder ook of er aanvullende eisen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de wanddikte van je ontwerp.

Het gebruik van een 3D-printservice is vaak heel eenvoudig.

 Keuze uit materialen en afwerking

Niet alleen de technologie achter 3D-printen is divers, ook de materiaalkeuzes zijn talrijk. Voor de meeste beginnende gebruikers volstaan de eerder genoemde kunststoffen zoals PLA en ABS (zie kader ‘De meest gebruikte materialen’). PLA is biologisch afbreekbaar en relatief eenvoudig te printen, terwijl ABS sterker en iets hittebestendiger is. Zoek je een chique uitstraling? Dan kun je kiezen voor harsgebaseerde prints, gemaakt met lasers (SLA) of lcd-technologie. Het resulterende oppervlak is zeer glad, ideaal voor gedetailleerde miniaturen of sieraden. Daarnaast zijn er steeds meer mogelijkheden om met metalen te werken, hoewel dit vaak duurder uitvalt. Als je een model in metaal bestelt, wordt het in meerdere stappen gefreesd, gegoten of gesinterd, afhankelijk van de aanbieder. Na het printen kan een object extra nabewerkt worden, bijvoorbeeld door schuren, polijsten of zelfs verven. Sommige onlinediensten bieden deze nabewerking als extra optie aan. In de menu’s kies je dan voor afwerkingen als Polished of Painted en geef je eventueel een gewenste kleur op. Zo bepaal je zelf hoe je uiteindelijke ontwerp eruit komt te zien, zonder eigen apparatuur in huis.

©stockphoto-graf - stock.adobe.com

PLA-filament is in eindeloos veel kleuren op rollen verkrijgbaar.

De meest gebruikte materialen

PLA is een biologisch afbreekbaar bioplastic gemaakt van maïszetmeel. Het is goedkoop en relatief stevig, waardoor het ideaal is voor beginnende 3D-projecten. ABS is wat sterker en beter bestand tegen hitte. Voor afdrukken met extreme details, zoals miniaturen of sieraden, wordt vaak een op hars gebaseerd proces gebruikt waarvan het eindresultaat bijzonder glad is. Metalen prints, waaronder roestvrij staal en messing, komen tot stand via geavanceerde technieken als lasersinteren of gietprocessen. Deze zijn duurder, maar leveren zeer duurzame stukken op. Nylon (polyamide) is een ander materiaal dat veel wordt toegepast, zeker voor functionele onderdelen. Het is licht, flexibel en slijtvast. Voor elk materiaal gelden specifieke ontwerpregels. Probeer bijvoorbeeld niet te dunne wanden te maken als je met harsprint werkt, omdat die kunnen breken. Ook is de nabehandeling verschillend: PLA kun je schuren en verven, terwijl metalen vaak worden gepolijst of gecoat. Er is keuze genoeg, zodat er altijd wel een geschikt materiaal is voor jouw project.

Kosten en planning in de hand houden

Wanneer je een 3D-object laat printen via een onlinedienst, is het verstandig om vooraf je budget en tijdsplanning te bepalen. De prijs wordt meestal berekend op basis van volume en materiaalkeuze. Een simpel plastic figuurtje kost bijvoorbeeld maar een paar euro, terwijl een groot metalen voorwerp in de honderden euro’s kan lopen. Doe een paar proefuploads met verschillende materialen en controleer de gepresenteerde prijs om een idee te krijgen van de mogelijkheden. Let ook op eventuele opstartkosten per bestelling. Sommige platformen rekenen een vast tarief voor elke nieuwe opdracht, ongeacht het formaat. Om transportkosten te beperken, kun je bestellingen combineren of meerdere exemplaren in één keer laten printen. Daarnaast is het slim om te checken hoelang de productie en verzending duren. Voor belangrijke deadlines is het verstandig om wat extra speling in te bouwen, zeker als je nog nabewerking wilt uitvoeren of het object elders moet laten afwerken. Zo voorkom je teleurstellingen, zowel financieel als qua timing, en houd je de kosten en planning beter onder controle.

©ANDREY RADCHENKO

3D-printen in metaal is aanzienlijk kostbaarder dan printen in kunststof.

Van idee tot realiteit met handige voorbeelden

Stel, je wilt een vervangende knop voor je keukenmachine ontwerpen. Om te beginnen meet je de diameter van de as, de hoogte van de originele knop en andere relevante maten met een schuifmaat. Daarna start je je ontwerpsoftware en maak je een cilinder met dezelfde afmetingen. Vervolgens ‘boor’ je een gat in het midden, iets groter dan de as. Je voorziet de buitenzijde van ribbels voor extra grip door simpelweg in je 3D-programma meerdere verticale vlakken toe te voegen. Vervolgens exporteer je het model. Upload je ontwerp naar een printservice en pas de materiaalinstellingen aan. Hierdoor krijg je direct zicht op de prijs. Ben je tevreden? Dan plaats je de bestelling en wacht je tot het pakketje arriveert. Een ander voorbeeld is het printen van gepersonaliseerde sieraden. Upload een eigen 3D-ontwerp, kies een metaal of metaalfinish en laat de aanbieder de rest regelen. Zo wordt 3D-printen iets tastbaars. Creatieve mogelijkheden zijn eindeloos, voor hobby, werk en studie.

©Studio Peace - stock.adobe.com

Meten is weten, dat geldt zeker voor het nauwkeurig namaken van vervangende onderdelen.

Verwacht geen wonderen

Als laatste is het belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden. 3D-prints zien er over het algemeen net wat minder strak en glad uit dan in een fabriek of door een professional vervaardigde producten. Bekijk ook altijd de reviews van een printservice en controleer of ze ervaring hebben met het materiaal dat je wilt gebruiken. Blaas je ontwerp niet onnodig op, want hoe groter het is, hoe hoger de kosten en de kans op printfouten. Zorg dat je ontwerp fysiek stabiel staat, zonder overbodige uitsteeksels die kunnen breken. Een handige tip is om bij twijfel eerst een kleinere testversie te laten printen en die vervolgens aan te passen in de configuratietool, waarin je bijvoorbeeld de afmetingen eenvoudig aanpast. Zo zie je of het model overeenkomt met wat je in gedachten had, zonder direct de hoofdprijs te betalen. Voor speciale projecten met verfijnde details, zoals sieraden of miniaturen, is het raadzaam te informeren naar de resolutie en laaghoogte. Vaak kun je deze waarden instellen in de bestelmodule. Door daar goed op te letten, verbeter je de kwaliteit enorm. Zo haal je het beste uit je online 3D-printervaring.

Eigen prints zijn vrijwel altijd net wat minder strak dan in serie gemaakte producten, wat hier goed te zien is.

Meer controle

Met de juiste voorbereidingen, zoals een goed bestandstype en kennis van verschillende materialen, en door gebruik te maken van online printservices, kun je snel en voordelig aan de slag. Wil je nóg meer controle? Dan loont het om software te verkennen en op termijn eventueel zelf een 3D-printer aan te schaffen. Uiteindelijk is 3D-printen voor iedereen toegankelijk, zolang je maar de juiste stappen volgt.

Voordelige 3D-printers voor thuis

Als je na een paar online bestellingen de smaak te pakken hebt, kun je overwegen zelf een printer aan te schaffen. Er zijn tegenwoordig al betaalbare instapmodellen onder de driehonderd euro. Bekende merken bieden FDM-printers aan, waarmee je met gesmolten filament in lagen print. Let bij je aankoop op de bouwgrootte, de maximale temperatuur en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Een populair instapmodel is de Creality Ender-reeks, bekend om zijn uitbreidbaarheid. Wil je hogere resolutie of fijne details? Dan is een zogenoemde resinprinter wellicht interessant. Merken als Anycubic leveren compacte harsprinters (lcd of SLA), die vloeibare hars laag voor laag uitharden. Houd er rekening mee dat je te maken krijgt met geuren en chemische resten. Een goede ventilatie en beschermingsmiddelen zijn dus belangrijk. Verder moet je je geprinte objecten reinigen en nabelichten. Dit klinkt als veel werk, maar als je serieus in 3D-printen wilt duiken, bieden deze apparaten ultieme controle en eindeloze experimenteermogelijkheden in eigen huis.

3D-printers uit de Ender-reeks van Creality vind je online al voor minder dan 300 euro.