Microsoft laat geen kans ongemoeid om Edge als de beste browser voor Windows 10 te bestempelen. Het zou de snelste, veiligste, energiezuinigste en nog veel meer zijn. Maar gebruiksstatistieken schetsen het beeld van een browser die allerminst aanslaat. Dat is gek. Want als het echt de beste browser voor Windows 10 zou zijn, waarom wordt Edge dan niet veel meer gebruikt? Er zit nog maar één ding op: testen of Edge écht beter is dan zijn rivalen: Chrome, Firefox, Internet Explorer en Opera.

De keuze voor een browser is om meerdere redenen belangrijk. Om te beginnen hangt het tegenwoordig samen met de keuze voor een smartphone. Wie voor Android kiest, gebruikt een Google-account om dingen vanaf Android te synchroniseren. Dat motiveert om gelijk ook voor Google Chrome te kiezen, omdat je dan bijvoorbeeld je favorieten synchroon houdt. Wellicht dat het lage marktaandeel van Windows-telefoons dus ook meespeelt in de matige populariteit van Edge. Wereldwijd gebruikt 64 procent van de webbezoekers Chrome, Safari (Apple) staat met 13,6 procent op de tweede plaats, Internet Explorer en Edge delen een derde plaats met gezamenlijk 8 procent.

Beveiliging

Naast gemak speelt vanzelfsprekend ook veiligheid een rol. Beveiligingsbedrijf Symantec stelt dat de browser zelfs de eerste verdedigingslinie vormt tegen cyberaanvallen. In 2016 zag de beveiliger 229.000 aanvallen per dag die een website als oorsprong hebben. Aanvallers gebruiken een zogenaamde zero-day-zwaktes van verschillende browsers om direct met de opgevraagde content ook malware zoals ransomware mee te sturen. Symantec zag in 2016 een afname van het aantal publiek aangekondigde zwaktes in Internet Explorer (IE). Niet vreemd, want in dat jaar is geen nieuwe versie van IE uitgebracht en het gebruik van IE nam volgens Symantec ook flink af – in het voordeel van Edge. Dat geeft voordelen, omdat Edge de vernieuwde beveiligingsarchitectuur van Windows 10 beter benut.

Dat lijkt goed nieuws voor Microsoft. Het biedt Edge aan als energiezuinigste, snelste en – boven alles – veiligste browser. Helaas blijkt de praktijk weerbarstiger. Tijdens de jaarlijkse Pwn2Own hackerwedstrijd kwam Edge als minst veilige browser uit de strijd. Deze hackwedstrijd wordt tijdens de CanSecWest beveiligingsconferentie gehouden en teams winnen prijzen van meer dan 100.000 dollar voor succesvolle aanvallen. Edge werd maar liefst vijf keer gehackt. Vanuit een virtuele machine werd het werkelijke systeem overgenomen en met een andere bug werd vanuit Edge controle over de Windows-kernel verkregen. Firefox werd tijdens dit evenement één keer gehackt en Safari drie keer. Google Chrome kwam voor het tweede jaar op rij volledig ongeschonden door de wedstrijd heen.

Testen

Een derde factor die erg belangrijk is bij browsers, is de snelheid. Om hier meer inzicht in te krijgen, hebben we een aantal benchmarks op de browsers losgelaten. Alle benchmarks zijn gedraaid op (dezelfde) standaardlaptop met een Intel Core i3-processor. Bekijk het kader ‘Gebruikte benchmarks’ voor een beschrijving. De verschillende benchmarks zijn na elkaar gedraaid. We hebben tijdens het verloop van de testen de accu in de gaten gehouden met BatteryInfoView. Dit geeft ons een indruk van het verbruik van de verschillende browsers onder verder identieke omstandigheden.

Voor onze test hebben we gekozen voor ‘de grote drie’: Chrome, Firefox en Edge. Om het beeld van browsers compleet te krijgen, is deze kandidatenlijst aangevuld met Internet Explorer en Opera. Internet Explorer we graag het verschil tussen Edge en IE willen weten, en Opera omdat de ontwikkelaar van deze browser ons in het verleden al vaker wist te verrassen met slimme innovaties. Safari is niet meegenomen in de test omdat Apple al een aantal jaar geen nieuwe Windows-versie van z’n browser aanbiedt.

©PXimport

Gebruikte benchmarks

Chrome

Toen Google in september 2008 met Chrome op de markt kwam, trok de browser direct de aandacht omdat het tegen alle trends inging. Waar andere browsers steeds meer mogelijkheden boden, ging Chrome terug naar het absolute minimum met als voordeel meer snelheid. Inmiddels kunnen we dat niet meer stellen. Chrome bevat uitgebreide synchronisatieopties zodat het naadloos op andere computers en de smartphone te gebruiken is en het biedt extensiemogelijkheden.

In onze test lijken die uitbreidingsmogelijkheden hun tol te eisen. Waar Chrome met z’n uitgebreide mogelijkheden punten weet te scoren, haalt Opera op functionaliteit-gebied Google nog net in. Komt het op snelheid aan, dan tekent Edge betere resultaten op. Ook wat betreft batterijverbruik zien we een vergelijkbaar beeld. Chrome weet gelijk te blijven met Edge, maar wordt hier door innovatie van Opera ingehaald.

Toch kunnen we Chrome niet negatief beoordelen. Deze browser biedt zonder twijfel de beste ondersteuning voor mensen die op meerdere computers werken en/of met een Android-telefoon. Het aanbod van extensies liegt er ook niet om, dat is talrijk en uiteenlopend. De veiligheid moet natuurlijk ook meewegen, en afgaande op de uitmuntende prestaties tijdens Pwn2Own, zijn er slechtere keuzes dan Google Chrome.

©PXimport

Chrome

9Score90

Edge

Hand in hand met de lancering van Windows 10 bracht Microsoft de Edge-browser uit. We kunnen deze browser, die bij iedere Windows-installatie de standaardkeuze is, zien als de nieuwe Internet Explorer. Maar met de vernieuwing van de naam, is ook de code op de schop gegaan. Edge doet denken aan Chrome in de begindagen: zeer minimalistisch. Die schijn kan bedriegen. Microsoft Integreert Edge met Windows-features zoals Cortana en zit bovenop updates om zo de veiligheid van de browser te bewaken.

Dat dit niet altijd werkt, bleek uit de minder rooskleurige resultaten die Edge wist te noteren tijdens de Pwn2Own-wedstrijd. Wie kiest voor Edge, doet er verstandig aan om goede beveiligingssoftware te draaien. Aan de andere kant, dat geldt voor iedereen die werkt met Windows – ook als er een andere browser gekozen is. Qua snelheid weet alleen Opera gelijke tred te houden met Edge. Ook het energieverbruik is in orde.

In gebruik blijft Edge achter op de andere browsers. Het heeft wat basale mogelijkheden om bookmarks en instellingen met andere computers te delen, maar komt niet in de buurt van Chrome. De beperkte keuze aan extensies maakt het lastig om Edge naar eigen wens uit te breiden. En aan de mogelijkheid om aantekeningen op webpagina’s te maken (voor eigen gebruik) hebben wij nog geen echt meerwaarde kunnen ontdekken. Daar zit wat ons betreft de kern van het probleem van Edge. De browser is op zich oké, maar een overtuigende reden om naar Edge over te stappen is er niet.

©PXimport

Edge

8Score80

Microsoft over Edge

©PXimport

Firefox

Firefox was ooit de koning onder de alternatieve browsers. Het was een baanbreker wat betreft het toevoegen van extensies om hem helemaal naar je eigen hand te zetten. Ook de snelheid, stabiliteit en basisfuncties van Firefox stonden lange tijd op de lijst met redenen om voor deze browser te kiezen. Hoewel Firefox nog steeds zijn beste beentje voorzet, lijkt deze toepassing toch een beetje over zijn top heen. Vermoedelijk dat jaar op jaar code toevoegen, zijn tol aan het eisen is.

We tekenen in onze tests matige scores op voor Firefox. Deze browser blijft qua prestaties op bijna alle vlakken alleen voor op Internet Explorer. IE wordt sinds 2016 niet meer onderhouden, we hebben voor Firefox geen vergelijkbaar excuus. Alleen de WebXPRT-tests geven Firefox een opmerkelijk goede score. Qua batterijverbruik is deze browser eveneens niet aan te raden. Hij trekt de accu van onze laptop sneller leeg dan alle concurrenten. Opera komt zonder besparingsmodus zelfs nog beter uit de test dan Firefox. Ook de integratie van Firefox met mobiele apparaten blijft achter.

In gebruik komt Firefox archaïsch over. We moeten opnieuw wennen aan een aparte balk om te zoeken en om te browsen. Die leeftijd heeft ook een voordeel. Wie een ruimere verzameling aan extensies voor een browser kan vinden dan diegenen die voor Firefox beschikbaar zijn, mag zich melden. Al met al is dit niet onze eerste keuze als we aan de slag gaan.

©PXimport

Firefox

6Score60

Internet Explorer

Om heel eerlijk te zijn waren we een beetje verbaasd dat Internet Explorer nog steeds standaard in Windows 10 zit. Het is weliswaar niet meer de standaardbrowser, maar wie dat wil, kan direct terug in de tijd. In dit geval letterlijk, aangezien Internet Explorer sinds 2016 officieel niet meer wordt ondersteund. Vermoedelijk zit Microsoft nog even vast aan het meeleveren van Internet Explorer met Windows omdat verschillende zakelijke applicaties deze browser vereisen om goed te functioneren.

We nemen de browser mee in de test, en zijn niet verbaasd over de slechte scores. IE weet op bijna alle benchmarks een bodemscore te noteren. Alleen in de achterhaalde Sunspider-benchmark weet Internet Explorer nipt achter Edge als nummer twee te verschijnen. Het zou kunnen dat Microsoft zijn browsers voor deze benchmark optimaliseert. Gelijk een reden om als je zelf browsers met elkaar wilt vergelijken, meerdere benchmarks te gebruiken. Het energieverbruik van Internet Explorer is wat lager dan dat van Firefox, maar relatief toch ook aan de hoge kant.

Wat betreft opties biedt Internet Explorer mogelijkheden om in te loggen en te synchroniseren met je Microsoft-account. Ook zijn er verschillende add-ons en toolbars beschikbaar om de browser meer naar je hand te zetten. Desondanks kunnen we veilig stellen dat deze browser een gepasseerd station is. Edge is de betere standaard op Windows 10 meegeleverde keuze, tenzij je een webapplicatie moet draaien die je geen ander alternatief dan IE biedt.

©PXimport

Internet Explorer

4Score40

Opera

Wij hebben een zwak voor de Opera webbrowser. De software werd in 1995 afgestoten door het Noorse telefoniebedrijf Telenor en ging als zelfstandig project verder. Door de jaren heen, weet de ontwikkelaar van Opera met enige regelmaat te verbazen door nieuwe features te bedenken. Het is bijvoorbeeld de eerste browser die je favoriete pagina’s als miniaturen op je startpagina weergaf. Ondanks innovatie is het altijd een kleine speler op de browsermarkt gebleven.

Dat er met de innovatie van Opera niets mis is, zien we bij de test ook weer. We hebben deze browser tweemaal door de benchmarks gehaald, omdat we de keuze krijgen met of zonder batterijbesparing te werken. Zonder besparing noteren we gemiddeld net iets betere scores en een verbruik dat gelijk is aan Chrome en Edge. Met batterijbesparing is Opera de zuinigste browser in de test. Opera krijgt een topscore op html5-ondersteuning en behaalt topsnelheden op de meeste andere punten.

Dat Opera beter scoort dan Chrome, verbaast ons. Beide browser rusten namelijk op dezelfde Chromium-basis. Toch weet Opera betere scores uit de benchmarks te halen. Daar komt bij dat we standaard redelijk wat extra’s bij de browser krijgen. Denk bijvoorbeeld aan de ‘stash’ waarop we webpagina’s kunnen opslaan om later te lezen. Voor de meeste andere browsers zouden we daar Pocket of Evernote voor moeten gebruiken.

©PXimport

Opera

9Score90

Conclusie

In de keuze voor een browser spelen drie factoren mee: veiligheid, snelheid en gebruiksvriendelijkheid. Op het gebied van snelheid vallen Edge en Opera op en qua veiligheid zien we het voordeel naar Chrome gaan. Opera is hier lastig te beoordelen omdat deze browser bij de grotere hack-wedstrijden niet is meegenomen. Firefox is weliswaar veiliger dan Edge, maar valt qua snelheid af. Een strijd tussen browsers komt daarom uit tussen Chrome en Opera, waarbij wij het voordeel zóuden laten gaan naar Opera. Deze browser biedt interessante mogelijkheden met bijvoorbeeld z’n batterijbesparende modus en weet goede resultaten te boeken. Zouden we in een wereld leven waarop we maar met één machine werken, dan was de keuze op deze browser gevallen. Helaas (voor Opera) wisselen we van woonkamerlaptop, naar werkcomputer, naar mobiele telefoon en weer terug. Chrome weet deze werelden het eenvoudigst met elkaar te verbinden. Als beste browser kiezen we daarom Google Chrome. Deze browser is veilig, redelijk snel en gebruiksvriendelijk.

Benchmarkrestulaten

©PXimport

Symantec over browsers

©PXimport

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?