Internetgiganten doen er alles aan om geld te verdienen aan hun gebruikers. Op basis van online gesprekken en zoekgedrag kunnen ze een gebruikersprofiel opstellen en gepersonaliseerde advertenties voorschotelen. Waar kun je nog veilig chatten zonder dat je wordt afgeluisterd? We bekijken tien gratis alternatieven voor WhatsApp.

Met 1,5 miljard gebruikers is WhatsApp een van de populairste chatapplicaties. Het is voorzien van end-to-end encryptie, waarbij berichten van gebruikers versleuteld worden. Niemand anders dan diegenen die chatten, kunnen deze berichten lezen. De encryptiesoftware die WhatsApp hiervoor gebruikt, is gebaseerd op het Signal Protocol van Open Whisper Systems. Dit is een van de bekendste opensource end-to-end encryptiesystemen ter wereld. Omdat het opensource is, kan iedereen controleren of het systeem lekken bevat. Dit draagt bij aan de betrouwbaarheid van de versleuteling.

Hoewel WhatsApp beschikt over deze encryptie, zijn niet alle data van gebruikers veilig. Moederbedrijf Facebook kan niet meelezen, maar ziet wel met wie er gesproken wordt, wanneer, waar en hoelang. De internetgigant combineert die informatie met de Instagram- en Facebook-profielen van gebruikers om zo nog meer inzicht te krijgen in hun surfgedrag, sociale netwerk, mogelijke interesses en ga zo maar door. Dit alles om de gebruiker gepersonaliseerde advertenties te kunnen voorschotelen. Dat bedrijven zoveel van ons weten, kan niet goed zijn. Reden genoeg om naar een alternatief te zoeken voor WhatsApp.

Telegram

©PXimport

Een van de meest besproken alternatieven voor WhatsApp is Telegram. Dit chatplatform ondersteunt geen gesproken berichten, maar laat gebruikers wel een grote diversiteit aan bestanden delen. Bovendien heb je enkel een e-mailadres nodig om je te registreren, terwijl de onderlinge communicatie beveiligd kan worden met end-to-end encryptie. Hiervoor moet de Secret Chat-optie ingeschakeld worden. Het is ook mogelijk je eigen berichten te vernietigen via een zelfvernietigingsoptie.

Alle verstuurde bestanden, berichten of afbeeldingen worden versleuteld door Telegrams eigen encryptiesoftware, dat gebaseerd is op bestaande versleutelingstechnieken. Omdat de encryptie door Telegram zelf is ontworpen en niet opensource is, blijven speculaties de ronde doen over eventuele backdoors. Het feit dat Telegram publieke chats versleuteld opslaat op zijn eigen servers, draagt bij aan deze achterdocht.

Toch is Telegram een geliefd alternatief voor WhatsApp, getuige de 200 miljoen gebruikers die maandelijks inloggen. Dit najaar wil Telegram zijn eigen blockchain lanceren. Dan moet het platform gedecentraliseerde apps ondersteunen, cryptomunten toegankelijk maken voor zijn gebruikers en het bovendien moeilijker maken voor hackers om Telegram te ontregelen. Telegram is beschikbaar voor smartphones en gewone pc’s.

Riot.IM

©PXimport

Riot Instant Messenger is een anonieme berichtendienst waarbij gebruikers geen telefoonnummers of e-mailadressen hoeven te delen. Berichten zijn versleuteld dankzij het Matrix Protocol, waarbij het netwerk voor de communicatie ook nog eens gedecentraliseerd is. Hierdoor is het vrijwel onmogelijk dat het netwerk uitvalt. Het protocol is volledig opensource en is ook nog eens gebouwd om als brug te dienen tussen verschillende chatplatformen.

Het platform waar het nu even om gaat, is Riot zelf. Deze dienst ondersteunt tekst- en videoberichten, en het versturen van bestanden. Gebruikers kunnen geheel anonieme chatrooms maken waarbinnen alle berichten versleuteld zijn. Bovendien is Riot beschikbaar voor mobiele telefoons en desktopcomputers. Het is niet een heel bekende chat-app, maar wel een zeer geavanceerd alternatief voor gebruikers die wat meer privacy willen.

Status

©PXimport

Status Messenger is een chatplatform gebouwd op de Ethereum-blockchain en voorzien van end-to-end-encryptie via het opensource Whisper-protocol. Om de app te gebruiken, moet er binnen de app een cryptovalutaportemonnee worden aangemaakt. Er vindt dus geen koppeling plaats met socialmedia-profielen, telefoonnummers of e-mailadressen. De aangemaakte ‘Ethereum-wallet’ wordt beveiligd met een gebruikersnaam en wachtwoord.

Dankzij de gekoppelde en unieke portemonnee kunnen gebruikers cryptovaluta’s opslaan en gedecentraliseerde apps installeren. Denk aan de microblogging-app Peepeth, het befaamde verzamelspel Cryptokitties, streamingplatform Livepeer en OpenSea, een marktplaats voor virtuele goederen. Omdat Status niet gebruikmaakt van telefoonnummers of e-mailadressen, is het importeren van vrienden wat lastiger. Je kunt vrienden opslaan door uitnodigingen te versturen of te accepteren, of door QR-codes te scannen.

Doordat Status is gebouwd op blockchain-technologie, valt de snelheid van deze app wat tegen. Wel is Status volledig anoniem en introduceert het zijn gebruikers ook nog eens in de wereld van cryptovaluta’s.

Signal

©PXimport

Een bekend alternatief voor WhatsApp is Signal Messenger. Je kunt Signal beschouwen als een kopie van WhatsApp die géén metadata verzamelt. De app is gebouwd als messenger en laat gebruikers versleutelde berichten sturen, maar ook foto’s en video’s. Alle versleutelingen worden op de telefoon van de gebruiker opgeslagen, en dus niet op centrale servers.

Een punt van kritiek op de privacybescherming van Signal zit ‘m in de wijze waarop vrienden worden gevonden: daarvoor doorzoekt de app namelijk de contactenlijst van je telefoon. Toch is Signal een prima alternatief voor WhatsApp. Het biedt nagenoeg dezelfde functionaliteit zonder dat iemand gesprekken kan inzien en gebruikersdata worden verzameld.

KakaoTalk

©PXimport

In Zuid-Korea is KakaoTalk de meest gebruikte berichtendienst. Standaard conversaties binnen de app worden enkele dagen op centrale servers bewaard, terwijl de zogeheten ‘secret chat’ volledig versleuteld en dus privé is. Het is vreemd dat KakaoTalk niet standaard gebruikmaakt van deze veilige chatfunctie, maar dat hebben gebruikers dus zelf in de hand.

Net als bij WhatsApp worden telefoonnummers gebruikt voor verificatie. Maar zelfs als je met versleutelde berichten chat, kan een beetje argwaan geen kwaad. Moederbedrijf Kakao Corp is een internetgigant die tal van diensten aanbiedt. Zo heeft het een eigen blockchain-netwerk opgezet, genaamd Klaytn. KakaoTalk is het eerste platform uit eigen stal dat geïntegreerd wordt in het netwerk. Het brengt allerlei gedecentraliseerde apps en services met zich mee.

Interessant detail is dat de Amsterdamse ticketdienst GET Protocol een van de eerste partners is binnen het netwerk. In Korea kunnen gebruikers zelfs al boodschappen bestellen via de app. Berichten zijn versleuteld, maar hoeveel andersoortige data worden er verzameld?

LINE

©PXimport

LINE is vooral bekend als een Japans alternatief voor WhatsApp. Sinds drie jaar zijn onderlinge chats, groepsgesprekken tot vijftig gebruikers en onderlinge video- en audiogesprekken voorzien van end-to-end-encryptie. Hiervoor gebruikt LINE zelfontwikkelde encryptiesoftware en deze is niet opensource. Hoewel de app bekendstaat als chatapplicatie, is deze uitgegroeid tot iets veel groters. Gebruikers kunnen berichten op hun timeline plaatsen, net zoals op Twitter en Facebook.

Bovendien zijn er in-app-aankopen, kunnen er spellen gedownload worden, zijn er officiële chatkanalen van grote merken en ga maar door. LINE heeft bovendien zijn eigen cryptovaluta gelanceerd, genaamd LINK. Deze token is beschikbaar via LINE’s eigen beurs, Bibox. LINK staat bovendien centraal binnen een eigen blockchain-netwerk, waar externe ontwikkelaars gedecentraliseerde apps voor kunnen ontwikkelen. LINE is momenteel bezig met het aanbieden van meerdere softwareontwikkelkits voor ontwikkelaars. Zo wil LINE zichzelf toekomstbestendig maken, waarbij transparantie voor consumenten vooropstaat.

Dust

©PXimport

Dust wordt gezien als een zeer veilige messenger, waarbij berichten niet bewaard worden op online servers en gesprekspartners bovendien geen sleutels uitwisselen. In plaats daarvan ontmoeten gesprekspartners elkaar in een ‘geheime kamer’ waar zij beiden de sleutel voor hebben. Dust is gebouwd op de Mercury-blockchain, aangevuld met de end-to-end-encryptie van het Signal Protocol. Gebruikers kunnen verstuurde berichten handmatig verwijderen, waarna deze voor altijd verdwijnen.

Bovendien is Dust voorzien van een anonieme webbrowser zonder cookies of andere tracking-software. Toch verzamelt Dust wel wat informatie. Zo moeten gebruikers zichzelf verifiëren via sms en heeft de app toegang tot contactpersonen in de telefoon. Dus hoewel gesprekken versleuteld zijn en verwijderd worden, worden bepaalde metadata wel opgeslagen. Het is maar om aan te geven dat zelfs zeer veilige chatapplicaties de privacy niet volledig kunnen waarborgen.

Wickr Me

©PXimport

Wickr is een bedrijf dat zich richt op beveiligde gesprekken voor zakelijke doeleinden. Met Wickr Me heeft het ook een gratis optie voor consumenten. Registreren voor Wickr Me kan zonder telefoonnummer, maar de app biedt wel de mogelijkheid om contacten te zoeken op basis van hun telefoonnummers. Wickr claimt hierbij dat telefoonnummers versleuteld worden opgeslagen op hun servers en dat het bedrijf daar geen inzage in heeft. Gelukkig kunnen gebruikers elkaar ook toevoegen op basis van hun gebruikersnaam, waardoor het delen van telefoonnummers niet noodzakelijk is.

Berichten kunnen tijdelijk getoond worden, terwijl de screenshot-functie van een telefoon wordt uitgeschakeld. Let wel op, want op gehackte telefoons of een pc kan dit omzeild worden. De app beschikt ook over opties om berichten automatisch te verwijderen of te overschrijven met gebrabbel. Toch zijn er ook vraagtekens bij deze app, want alle software is door Wickr zelf ontwikkeld en niet opensource beschikbaar.

Wire

©PXimport

Wire is, net als Wickr, een beveiligd platform gericht op zakelijke groepsgesprekken, maar het kan net zo goed voor privédoeleinden worden gebruikt. De app is voorzien van opensource end-to-end-encryptie bij zowel audio-, video-, als tekstberichten. Daarmee is de veiligheid van Wire gewaarborgd. Deze chatapplicatie biedt allerlei oplossingen om zijn communicatietechnologie te integreren in zakelijke tools, maar voor gewone consumenten is de gratis versie voldoende.

De app onderscheidt zich van de concurrentie door het delen van bestanden en het versturen van berichten en groepsgesprekken te integreren in een functionele app voor zowel desktops als mobiele telefoons. Registratie kan gewoon via een anoniem emailadres, zodat gebruikers zich geen zorgen hoeven te maken om hun privacy.

Surespot

©PXimport

De makers van Surespot zien privacy als hun belangrijkste waarde. Een account wordt aangemaakt met een gebruikersnaam en wachtwoord, dus zonder e-mailadressen, socialmedia-accounts of telefoonnummers. De app maakt het ook mogelijk om meerdere accounts op één telefoon te gebruiken, terwijl gebruikers een back-up kunnen maken van hun online identiteit door een versleuteld bestand op te slaan op bijvoorbeeld Google Drive.

Het bedrijf slaat op zijn servers maximaal duizend berichten versleuteld op. De oudste berichten worden vervolgens verwijderd. Het toevoegen van vrienden kan door gebruikersnamen uit te wisselen of QR-codes te scannen. Surespot is volledig opensource en de broncode is te bekijken via Github. Verder is de app erg minimalistisch. Het ondersteunt gesproken berichten, het versturen van foto’s en tekstberichten, maar videochat is geen optie.

Tekst: Robert Hoogendoorn

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.