Microsoft Word is al vele jaren de meest populaire tekstverwerker. Bijna niemand haalt eruit wat er echt in zit, en dat hoeft ook niet zolang je ermee kunt werken en de dingen gedaan krijgt die nodig zijn. Toch kan iedereen een zetje in de rug gebruiken. We hebben daarom 15 tips op een rij gezet.

Word 2013

We gaan er in dit artikel vanuit dat je Word 2013 gebruikt. De meeste tips zijn ook gewoon bruikbaar op oudere versies.

01 Mooiste lettertype

Vanwege de eenvoudige werking zullen veel mensen Word regelmatig 'misbruiken' voor taken waarvoor je eigenlijk een DTP-programma nodig hebt. Denk aan affiches, uitnodigingen, poster of geboortekaartje. Hierbij staat vaak één vraag centraal: "Welk lettertype kies ik?" Om snel tot de beste lettertypekeuze te komen schiet Word tekort. Met dp4 Font Viewer lukt dit wel. Het programma laadt alle lettertypes (fonts) die ook in Word beschikbaar zijn. Klik onder in beeld op Compare. Type bij Sampletext een zinnetje dat je wilt gebruiken in je creatie. Klik op één van de lettertypes in de linkerkolom en gebruik de pijltjestoetsen om snel door je collectie lettertypes te 'skippen'. Het lettertype (font) kun je vervolgens in Word activeren via het lint Start / Lettertype.

©PXimport

Gebruik je Word als dtp-programma voor een uitnodiging of ander creatief project? Met dp4 Font Viewer heb je snel het mooiste lettertype gevonden!

02 Standaardlettertype

Als je een nieuw document begint, bijvoorbeeld met Ctrl+N, kiest Word standaard het Calibri-lettertype met een grootte van 11 pixels. Als je liever Verdana gebruikt (of een ander lettertype), kun je het standaardlettertype aanpassen. Open de opties voor lettertype, bijvoorbeeld via Ctrl+D. Pas de lettertype-instellingen aan zoals je het wilt hebben in toekomstige documenten en klik op Als standaard instellen.

03 Opslaan

Standaard zal Word nieuwe documenten proberen op te slaan in je OneDrive. Deze standaardlocatie heeft niet ieders voorkeur. Je kunt de standaardlocatie aanpassen zodat Word je documenten in de toekomst bewaart in Mijn Documenten of de map Documenten van je Dropbox. Klik in het lint op Bestand en kies Opties / Opslaan. Plaats een vinkje bij Standaard opslaan naar computer. Wijs bij Standaardbestandslocatie met Bladeren de map aan waar je Word-documenten vanaf nu wilt opslaan.

©PXimport

Bewaar je Word-documenten niet standaard in OneDrive, maar in de voorkeursmap die je zelf kiest.

04 Opperste concentratie

Word is bekend en berucht om de vele functies, knopjes, menu's en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Soms heb je even al je concentratie nodig om je volledig op de tekst te richten. Write! is een kleine tekstverwerker die je kunt installeren naast Word. Write! biedt een basis tekstverwerker. Alles wat kan afleiden, is verwijderd zodat jij je volledig kunt focussen op je tekst. In Word kun je dit ook voor elkaar krijgen met de toetscombinatie Ctrl+Shift+F1. Hiermee verberg je bijna alle knoppen. Ctrl+F1 verbergt alleen het lint.

Voor een 'afleidingsvrije typemachine' kun je ook de Windows Taakbalk automatisch laten verdwijnen. Klik met rechtermuisknop op je taakbalk, kies Eigenschappen en plaats een vinkje bij Taakbalk automatisch verbergen.

©PXimport

Write! is een basis tekstverwerker zonder afleiding, maar hetzelfde bereik je in Word met de toetscombinatie Ctrl+Shift+F1.

05 Samenwerken

Er zijn meerdere manieren om samen te werken aan een document of project. Je kunt er bijvoorbeeld Dropbox of OneDrive gebruiken. Een voordeel van OneDrive is dat het diep verweven is in Word. Als je een Word-document bewaart in je OneDrive, kun je het direct delen met andere mensen via Bestand / Delen / Personen uitnodigen. Je kunt mensen volledige toegang geven tot het document of ze alleen leesrechten toekennen.

©PXimport

Nodig anderen uit om samen te werken aan een Word-document.

06 Projecten

Als je samenwerkt aan een project, wil je vaak meer delen dan alleen één Word-document. Denk aan Excel-bestanden, pdf's en afbeeldingen. Met de Windows Verkenner kun je de inhoud van een map eenvoudig delen via OneDrive of Dropbox. Klik met de rechtermuisknop op een map in je OneDrive en kies Delen met / OneDrive. De map wordt geopend in je browser. Met de knop Delen geef je derden toegang tot de inhoud van je map. Ditzelfde werkt ook in je Dropbox. Klik met de rechtermuisknop op de map die je wilt delen, kies Weergeven op Dropbox.com. Gebruik de knop naast Instellingen (lijkt op een mannetje met een plusteken) om anderen uit te nodigen tot de inhoud van je map.

©PXimport

Gebruik OneDrive of Dropbox via de Windows Verkenner als je echt wilt samenwerken aan een document meer wilt delen dan één Word-document.

07 Prikbordgeheugen

Met Kopiëren (Ctrl+C) of Knippen (Ctrl+X) zet je een geselecteerde tekst op je klembord, vaak om het even later elders in te voegen via Plakken (Ctrl+V). Als je nog iets kopieert of knipt, ben je het eerste onderdeel kwijt, of toch niet? Kijk in het lint bij Start en klik op het pijltje rechts van Klembord. Nu wordt de volledige inhoud van je klembord wordt getoond en worden er dus meerdere items bijgehouden. Klik op een tekst om het opnieuw te plakken.

©PXimport

Word onthoudt meer dan alleen het laatste onderdeel dat je via kopiëren of knippen op je klembord hebt gezet.

08 Plakken zonder opmaak

Als je een stuk tekst kopieert vanuit een browser en plakt in een Word-document, kun je ongewenst de opmaak van de website in je document krijgen. Je kunt de tekst opnieuw selecteren en de meeste opmaak verwijderen via Ctrl+Spatie. Als dit vaak voorkomt, kan het hulpprogramma PureText handig zijn. Hiermee krijg je de beschikking over de speciale plaktoets Windows-toets+V (of je kiest zelf een andere toetscombinatie uit) waarmee je alleen de gegevens kopieert zonder opmaak.

©PXimport

Verwijder speciale opmaak van een selectie tekst met de toetscombinatie Ctrl+Spatie of plak een tekst met PureText.

09 Opmaak kopiëren

Soms is het handig om opmaak over te nemen van een eerdere alinea of tussenkopje. Hiervoor kun je de optie Opmaak kopiëren/plakken gebruiken in het lintonderdeel Start, maar er is ook een handige toetscombinatie. Ga met de cursor in de tekst staan waarvan je de opmaak wilt kopiëren en druk op Ctrl+Shift+C (in plaats van Ctrl+C). Selecteer nu de tekst waarop je de opmaak wilt toepassen en druk op Ctrl+Shift+V (in plaats van Ctrl+V).

©PXimport

Gebruik Ctrl+Shift+C om alleen de opmaak te kopiëren en plak deze op een selectie tekst met Ctrl+Shift+V.

10 Opmaakmarkeringen

Tijdens het perfectioneren van een belangrijk Word-document loop je onder meer de opmaak na. Sommige opmaak is onzichtbaar, zoals spaties, tabs en het automatisch afbreken van woorden aan het einde van een regel. Met Ctrl+Shift+8 maak je opmaakmarkeringen zichtbaar (en verberg je ze ook weer). Je kunt bepaalde opmaakcodes ook permanent zichtbaar maken via Bestand / Opties / Weergave. Opmaakmarkeringen zijn iets anders dan stijlen, zoals Kop 1, Kop 2 en Standaard. Stijlen maak je zichtbaar met Ctrl+Alt+G (beeldmodus concept) en weer ongedaan Ctrl+Alt+P (beeldmodus afdrukweergave).

©PXimport

Soms is het handig dat je opmaakmarkeringen ziet om zo meerdere spaties van een tab te kunnen onderscheiden.

11 Cloud

Hoewel je Word installeert op je computer, is de tekstverwerker ook beschikbaar in de cloud. Documenten die je bewaart in je Dropbox of OneDrive, kun je openen en bewerken met een browser via Office Online. Afhankelijk van je Office-pakket, heeft OneDrive een streepje voor. De dienst is beter geïntegreerd in Word en onthoudt bijvoorbeeld waar je gebleven bent, ook als je verder werkt op een andere computer. Ook is je aangepaste woordenlijst bijvoorbeeld netjes overal beschikbaar. Zorg dat je aangemeld bent in Word (2013) via Bestand / Account, de rest gaat automatisch.

©PXimport

De cloud is niet alleen voor opslag voor bestanden, ook instellingen zoals je aangepaste woordenlijst wordt er bewaard.

12 Excel in Word

Bijna iedereen kent de mogelijkheid om een tabel in Word te maken, al dan niet via kopiëren en plakken vanuit Excel. Meestal is het eindresultaat een statisch object waar je niets mee kunt qua berekeningen. Door een Excel-bestand in te voegen in een Word-document, behoudt het Excel-document zijn rekenkracht. Je kunt het Excel-document bewerken, opslaan en de inhoud laten vernieuwen in Word. Klik op Invoegen / Object en ga naar het tabblad Bestand gebruiken. Plaats een vinkje bij Koppelen aan bestand en wijs je Excel-document aan. Het Excel-bestand wordt ingevoegd in je Word-document. Zodra je het Word-document in de toekomst opent, zal Word vragen of je de inhoud van het Excel-document wilt verversen. Handmatig bijwerken kan ook: klik met de rechtermuisknop op het Excel-object en kies Koppeling verversen.

©PXimport

Behoud de kracht van een Excel-tabel door een Excel-bestand te koppelen aan de inhoud van je Word-document.

13 Pdf naar Word

Word heeft een pdf-functie aan boord waarmee je een Word-document kunt opslaan in deze populaire bestandsindeling. Je vindt de optie bij Bestand / Exporteren. Maar wat als je een pdf-document hebt en dit wilt bewerken of gebruiken in Word? In dit geval schiet Word tekort en heb je een externe oplossing nodig. Het kan met freeware, maar onlinediensten werken beter. Bij https://docs.zone kun je een pdf-document uploaden en laten omzetten naar een Word-document. Het resultaat is in veel gevallen zeer goed.

©PXimport

Docs.zone is een gratis dienst waarmee je onder andere pdf-bestanden kunt omzetten naar een Word-document.

14 In- en uitzoomen

Werk je graag met grote letters op je scherm, maar wil je niet dat het document met een groot lettertype uit je printer rolt? Zorg dan dat je niet het lettertype aanpast, maar dat je je document groter bekijkt. Als je document slecht leesbaar is op je scherm maar wel correct wordt afgedrukt, kun je in- of uitzoomen. Herstel eerst de weergave van je document via Ctrl+Alt+P. Ga in het lint naar Beeld en klik op Pagina breedte voor een zo groot mogelijke weergave. Je kunt ook de Ctrl-toets ingedrukt houden terwijl je aan je muiswieltje draait. Hiermee bepaal je het zoom-niveau dat je prettig vindt om mee te werken.

©PXimport

Controleer de instellingen van het zoom-niveau als je lettertype te groot/klein wordt getoond.

15 Bestandsrevisies

Als je veelvuldig samenwerkt of werkt aan een belangrijk document, is het fijn om een vangnet te hebben voor het geval je iets verknalt. Dit vangnet is beperkt aanwezig in Word. Je kunt via Bestand / Info / Versies eerdere versies misschien iets terughalen, maar dit werkt helaas niet altijd. Als je een document bewaart in OneDrive, heb je meer mogelijkheden. Meld je aan bij OneDrive en zoek de map met het document waar je een eerdere versie van wilt herstellen. Selecteer het document door een vinkje te plaatsen en kijk bij Beheren / Versiebeheer of je een eerdere versie terugvindt. De standaard OneDrive doet alleen aan versiebeheer van Office-documenten. Dropbox heeft een bredere ondersteuning. Zoek het bestand in de Windows Verkenner waarvan je een eerdere versie nodig hebt. Klik met de rechtermuisknop en kies Vorige versies weergeven.

©PXimport

Word heeft een ingebouwd hulpje aan boord waarmee je, als je gelukt hebt, een eerdere bestandsversie/revisie kunt herstellen.

Nintendo heeft gisteren tijdens een speciale Direct-livestream een nieuwe trailer getoond van de aankomende animatiefilm The Super Mario Galaxy Movie.

Het bedrijf liet afgelopen vrijdag al weten een Direct uit te zenden rondom de aankomende film, en afgelopen zondag was deze te zien. In de nieuwe trailer die werd vertoond is te zien hoe Mario en Luigi bij een soort omgekeerde piramide aankomen - een bouwwerk dat ook in het spel Super Mario Odyssey zat - en hoe ze hier vervolgens in gaan.

Daar maken ze kennis met Yoshi, een dinosaurus die al sinds Super Mario World deel uitmaakt van de Mario-spellen. Ook personages als Baby Mario, Baby Luigi en Birdo worden voor het eerst gespot.

Over The Super Mario Galaxy Movie

Nadat enkele jaren geleden de uiterst succesvolle animatiefilm The Super Mario Bros. Movie uitkwam - logischerwijs gebaseerd op de langlopende Mario-reeks van Nintendo - werkt het bedrijf samen met Illumination al enige tijd aan het vervolg, The Super Mario Galaxy Movie.

Net zoals The Super Mario Bros. Movie lijkt ook het vervolg elementen uit allerlei verschillende Mario-games te pakken, al gebruikt deze nieuwe film de insteek van de twee Super Mario Galaxy-games, waarin Mario het universum afreist.

Diverse acteurs uit de eerste film keren terug in dit vervolg. Mario en Luigi worden wederom ingesproken door Chris Pratt en Charlie Day, en Jack Black vertolkt wederom de stem van Bowser. Ook acteurs als Keegan-Michael Key en Anya Taylor-Joy keren terug. De stem van Bowser Jr. zal in deze film ingesproken worden door Benny Safdie - vooral bekend voor zijn regiewerk - en het personage Rosalina krijgt een stem via Oscar-winnares Brie Larson.

Nintendo heeft daarnaast aangekondigd dat The Super Mario Galaxy Movie wereldwijd - op sommige markten na - op 1 april dit jaar in première zal gaan. Eerst was sprake van 3 april, maar dit is dus naar voren gehaald. In Japan gaat de film pas later die maand in première.

Nintendo-films

Nintendo zet steeds meer in op het uitbrengen van films gebaseerd op IP van het bedrijf. Naast deze Mario-films werkt Nintendo ook aan een live-action verfilming van The Legend of Zelda-reeks, die in 2027 in de bioscoop zal draaien en daarna naar Netflix komt. Volgens geruchten gaat het bedrijf ook werken aan een spin-off-animatiefilm rondom Donkey Kong, die in de Mario-films wordt ingesproken door Seth Rogen.

Nintendo gaf onlangs in een gesprek met investeerders aan dat ze de verfilmingen niet maken om op korte termijn winst te maken, maar om de franchises van het bedrijf bij een nog groter publiek vanzelfsprekend te maken - wat op de lange termijn de games van het bedrijf nog populairder moet maken.

Anderstalige of slecht verstaanbare dialogen, of video's die je in een rumoerige omgeving bekijkt: met goede ondertiteling los je zulke problemen op. We tonen hoe je zelf ondertitels maakt, aanpast, opmaakt, synchroniseert en vertaalt. We gebruiken hiervoor het gratis en opensource Subtitle Edit.

Subtitle Edit

We gaan ervan uit dat je een of meer video's wilt ondertitelen. Daarvoor gebruiken we het gratis opensource-programma Subtitle Edit. Kies bij voorkeur de installeerbare versie en download het zip-archief. Pak dit uit en dubbelklik op het exe-bestand; je kunt de standaardopties tijdens de installatie gerust behouden.

Bij de eerste keer opstarten stel je (bijvoorbeeld) Nederlands in als interfacetaal via Options / Choose language. Standaard gebruikt de app DirectShow om video's af te spelen tijdens het timen van de ondertiteling, maar je kunt beter VLC media player installeren, dat met vrijwel alle codecs werkt. In Subtitle Edit verwijs je daarna naar VLC via Instellingen / Voorkeuren, waar je in de rubriek Videospeler de optie VLC media player activeert. Wordt deze niet automatisch gevonden door Subtitle Edit, vul hier dan handmatig het pad in naar de VLC-installatiemap (bijvoorbeeld C:\Program Files\VideoLAN\VLC) en bevestig met OK.

Lees ook: VLC: het Zwitsers zakmes onder de mediaplayers

Handmatig

Subtitle Edit is nu klaar voor gebruik. Haal het gewenste videobestand op via Video / Videobestand openen, of eventueel via Video via URL openen, waarvoor de benodigde onderdelen automatisch kunnen worden gedownload. Je kunt de video bekijken in het afspeelvenster en met de blauwgerande vierkante knop onderin schermvullend afspelen (druk op Esc om terug te keren).

Maak nu een nieuw ondertitelingsbestand aan via Bestand / Nieuw. Open het tabblad Aanmaken (linksonder) en speel de video af tot de eerste zin die je wilt ondertitelen, of tot het punt waar je commentaar wilt toevoegen.

Klik op Nieuwe ondertitel toevoegen en typ de tekst in het veld Tekst. De app schat de duur automatisch in op basis van het aantal tekens, maar je kunt deze altijd aanpassen met de pijltjesknoppen. Klik op Begintijd instellen (of druk op F11) om de huidige positie als starttijd te nemen en op Eindtijd instellen (of druk op F12) voor het eindpunt. De tijdsduur wordt dan automatisch hierop berekend.

Positioneer de videospeler op het punt voor de volgende ondertitel en klik op Nieuwe ondertitel toevoegen om verder te gaan. Herhaal dit voor alle gewenste ondertitels. Met Naar tekstpositie en pauzeren spring je direct naar de begintijd van een geselecteerde ondertitel.

Audio-visualisatie

Je kunt sneltoetsen instellen om preciezer door het videobeeld te navigeren. Ga naar Instellingen / Voorkeuren / Sneltoetsen en scrol in het rechterdeelvenster naar het onderdeel Video. Daar vind je opties als Eén frame terug/vooruit en Eén seconde terug/vooruit, waaraan je onderaan de gewenste toetscombinatie kunt toewijzen.

Terug in het hoofdvenster klik je in het onderste vak om een golfvorm toe te voegen. Het audiospoor wordt nu uit je video gehaald en als golfvorm weergegeven, wat even kan duren. De pieken tonen waar gesproken wordt. Klik net voor het begin van een gesproken zin, typ de bijbehorende ondertitel bij Tekst en druk op F11 (Begintijd instellen). Doe hetzelfde bij het eindpunt met F12. Je kunt het ondertitelblok op de golfvorm ook met de muis verplaatsen en de begin- en eindpunten ervan aanpassen. Zet tot slot een vinkje bij Ondertitelselectie synchroon met afspelen, zodat de ondertitelblokken rood oplichten tijdens het afspelen, wat controle vergemakkelijkt.

AI-gestuurd

Vind je handmatig ondertitels maken te tijdrovend, genereer ze dan automatisch met artificiële intelligentie. Subtitle Edit biedt dit standaard aan. Open Video en kies Audio naar tekst (Whisper) of Audio naar tekst (Vosk/Kaldi). Beide zijn AI-modellen voor spraakherkenning. Whisper is moderner en accurater, maar werkt trager en vergt meer rekenkracht dan het opensource-duo Vosk/Kaldi dat volledig offline werkt. Antwoord Ja op de vraag om FFmpeg te downloaden en, indien gevraagd, ook op het ophalen van extra componenten als libvosk of Purfview Faster-Whisper-XLL. Na de automatische download kun je verder.

Bij Whisper klik je op de knop met drie puntjes en kies je het gewenste model. Groter betekent doorgaans accurater, maar ook zwaarder en trager. Modellen met .en ondersteunen enkel Engels. Voor andere talen kies je bijvoorbeeld medium (1,5GB) of large-v3 (3,5GB), afhankelijk van de videolengte en de kracht van je pc (RAM, cpu en gpu). Bevestig met Downloaden. Selecteer vervolgens de audiotaal bij Taal kiezen. Dit wordt ook de ondertitelingstaal, tenzij je Vertaal naar Engels activeert. Laat de overige opties ingeschakeld. Bij Geavanceerd kun je met talrijke parameters bijsturen, maar we hebben niet de ruimte hier verder op in te gaan. Start het proces met Genereren (of via Batchmodus voor meerdere video's tegelijk). De duurtijd hangt onder meer af van de hoeveelheid gesproken audio.

De opties bij Vosk/Kaldi zijn beperkter. Kies een passend taalmodel uit circa 25 talen, waaronder Dutch (large, 860 MB), download het model en klik op Genereren, waarbij je Nabewerking inschakelen geactiveerd laat.

Vertalen (semi-automatisch)

Wil je je ondertiteling vertalen voor een anderstalig publiek, dan hoef je dat niet handmatig te doen. Beginnen we met de semi-automatische methode. Open Vertalen en kies Automatisch vertalen via kopiëren en plakken. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd. Open vervolgens Google Vertalen in je browser en stel de gewenste bron- en doeltaal in. Deze dienst blijkt het beste samen te werken met de app. Klik in Subtitle Edit op Vertalen om het eerste tekstblok naar het klembord te sturen. Klik daarna in Google Vertalen op de knop Vertaling kopiëren en keer terug naar Subtitle Edit. Klik op Vertaalde tekst van klembord halen zodat de vertaling in het rechterdeelvenster verschijnt. Klik vervolgens op Brontekst naar klembord kopiëren om het volgende blok te vertalen. Herhaal dit tot alle tekst is vertaald en bevestig met OK. De vertaalde ondertitels verschijnen netjes naast de originele tekst in Subtitle Edit.

Vertalen (volautomatisch)

Het kan ook eenvoudiger, maar daarvoor heb je een API-sleutel nodig van een vertaaldienst als Google, Bing, Microsoft, DeepL of een AI-bot als ChatGPT. We nemen ChatGPT als voorbeeld.

Ga naar platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account en klik op + Create new secret key. Geef een naam op en bevestig met Create secret key. Kopieer de sleutel met Copy. Open in Subtitle Edit Vertalen / Automatisch vertalen, kies ChatGPT in het uitklapmenu en plak de sleutel met Ctrl+V bij API-sleutel. Selecteer het gewenste model, zoals gpt-4, en stel de bron- en doeltaal in. Via Geavanceerd kun je eventueel extra instructies meegeven. Klik op Vertalen om het vertaalproces te starten.

Optimaliseren

Bij AI-gegenereerde ondertitels is de kans groot dat je nog wat moet bijwerken. Daarvoor zijn verschillende hulpmiddelen voorzien. Zo kun je een ingebouwde spellingscontrole uitvoeren via Spelling / Spellingcontrole. Haal het juiste woordenboek op via het knopje met de drie puntjes en klik op Downloaden. De rest verloopt vanzelf. Je kunt ook nieuwe woorden aan het gebruikerswoordenboek toevoegen. In het menu Spelling vind je verder handige functies als Dubbele woorden zoeken en Dubbele regels zoeken.

Bij Bewerken / Lange titels opdelen kun je instellen dat te lange ondertitels automatisch worden gesplitst zodra ze een bepaalde regellengte overschrijden, bijvoorbeeld 43 tekens. Via Tekens voor in-/uitpunten titels kun je deze gesplitste regels ook laten eindigen met een specifiek leesteken, zoals - of ….

Wanneer je door de ondertitels bladert, zie je mogelijk dat sommige regels een oranje achtergrond hebben in de kolom Tijdsduur. Dat betekent dat ze te kort of te lang zichtbaar blijven in verhouding tot de tekst of de ingestelde leessnelheid. Je kunt de bijbehorende drempelwaarden aanpassen via Instellingen / Voorkeuren, rubriek Algemeen, bij Min. en Max. tijdsduur in milliseconden (standaard respectievelijk 1000 en 8000) en Maximaal aantal tekens/sec (standaard 25). Via Extra / Lijst met fouten krijg je een overzicht van alle ondertitels die deze waarden overschrijden. In dit menu vind je ook nuttige functies als Hoofd-/kleine letters wijzigen en Netflix kwaliteitscontrole, waarmee je de ondertiteling aan verschillende kwaliteitscriteria kunt toetsen.

Weergave bewerken

Standaard slaat Subtitle Edit je ondertiteling op via Bestand / Opslaan in het populaire srt-formaat (SubRip Subtitle). Zo'n srt-bestand bestaat uit platte tekst met sequentienummers, start- en eindtijden en ondertitelregels. Het formaat wordt breed ondersteund en is eenvoudig te bewerken, desnoods met een editor als Kladblok, maar biedt beperkte opmaakopties.

De belangrijkste vormgevingsfuncties zie je wanneer je in Subtitle Edit met rechts klikt op een of meer geselecteerde ondertitels. In het snelmenu vind je opties als Vet, Cursief, Onderstrepen, Kleur, Lettertype en Uitlijnen. Deze opmaak verschijnt als html-tags in de ondertitels en is zichtbaar in de voorbeeldweergave en in videospelers die dit ondersteunen. Via Opmaak verwijderen kun je specifieke opmaakelementen weer weghalen.

Het ASS/SSA-formaat (Advanced SubStation Alpha) biedt meer opmaakmogelijkheden dan srt. Je stelt dit in via Opmaak, in de knoppenbalk van Subtitle Edit, en slaat het resultaat op als .ass-bestand. De gratis tool Aegisub waarover je meer leest in het kader biedt op dit vlak nog meer opties.

Opmaak met Aegisub

Het srt-ondertitelingsbestand is ongetwijfeld het populairste en meest ondersteunde formaat, maar het ass-formaat is handig voor wie de opmaak van de ondertiteling, zoals stijl, positie en zelfs animatie, belangrijk vindt. Ook Subtitle Edit kan hiermee overweg, maar Aegisub is flexibeler. Start de app na installatie op en haal het gewenste ondertitelingsbestand (zoals srt of ass) op. Ga naar Ondertitels en kies Stijlbeheerder. Klik onderaan rechts op Nieuw en vul een stijlnaam in. Leg alle gewenste opmaakelementen vast, zoals lettertype, grootte, vet, cursief, onderstrepen, kleuren (ook voor rand en schaduw), marges, uitlijning, positionering, rotatie en meer.

Bevestig met OK en met Sluiten. Selecteer nu de (gewenste) ondertitels en selecteer net onder de knoppenbalk de gewenste stijl (standaard Default). Bewaar je ondertiteling via Bestand / Ondertitels opslaan als en kies het .ass-formaat. Je zult zelf moeten ondervinden in hoeverre de opmaak door je mediaspeler(s) wordt ondersteund.

Synchroniseren

Een van de vervelendste problemen bij het bekijken van video met ondertiteling is dat de tekst niet synchroon loopt met de dialogen: ze verschijnt net te vroeg of te laat. Dit kun je deels corrigeren in de meeste mediaspelers, maar het gaat vaak beter met een ondertitelingseditor als Subtitle Edit. Kleine afwijkingen kun je handmatig bijsturen door de tijdcodes (begintijd, eindtijd, tijdsduur) aan te passen, al wordt dat snel tijdrovend. Gelukkig kan Subtitle Edit dit ook grotendeels automatisch corrigeren.

Bij een constante verschuiving, waarbij alle ondertitels evenveel afwijken, is de oplossing eenvoudig. Selecteer de gewenste (eventueel alle) ondertitels, ga naar Synchroniseren en kies Verschuiven. Vul de exacte tijdsduur in, bijvoorbeeld 00:00:05,500, en klik op Eerder weergeven of Later weergeven.

Moeilijker is het als de ondertitels geleidelijk verder uit de pas lopen naarmate de video vordert, bijvoorbeeld 5 seconden te vroeg aan het begin en 2 seconden te laat op het einde (lineaire verschuiving). Open dan Synchroniseren / Puntsynchronisatie. Dubbelklik op het eerste foutpunt, stel de juiste tijd in en bevestig met Sync-punt instellen. Doe dit opnieuw bij een volgend foutpunt en klik op Toepassen om de tussenliggende tijdcodes automatisch te laten herberekenen.

Een alternatief is Synchroniseren / Visuele synchronisatie. Kies daarbij de juiste ondertitel (via Tekst) bij het begin van de scène en eventueel een tweede bij het eindpunt. Met de knop Synchroniseren worden de overige tijdcodes verhoudingsgewijs aangepast.

Gebruiken in VLC

We gaan ervan uit dat je nu een geschikt ondertitelingsbestand hebt dat je wilt gebruiken in je favoriete mediaspeler. We tonen hoe dit werkt in VLC media player voor Windows. Via het menu Ondertitels kun je het juiste audiospoor kiezen als de video meerdere sporen bevat, of indien er meertalige ondertitelingsbestanden in de videomap werden geplaatst (zoals <filmnaam>.mp4, <filmnaam>.nl.srt en <filmnaam>.en.srt). Tijdens het afspelen kun je met de V-toets ook snel naar het volgende ondertitelspoor schakelen. Via Ondertitelbestand toevoegen verwijs je naar het gewenste ondertitelingsbestand.

Je kunt in VLC ook de timing bijstellen. Druk tijdens het afspelen op G om de ondertitels 100 ms eerder te tonen of op H om ze 100 ms later te laten verschijnen. Via Gereedschap / Spoorsynchronisatie kun je op het tabblad Synchronisatie exact een tijdswaarde invoeren. Met Ondertitelsnelheid bepaal je hoe snel ondertitels verschijnen en verdwijnen, wat handig is bij een afwijkende framerate. Met Ondertitelduur-factor stel je in hoelang ondertitels in beeld blijven; een waarde van 0,500 bijvoorbeeld houdt ze iets langer zichtbaar.

Om de weergave aan te passen open je Gereedschap / Voorkeuren / Ondertitels/OSD. Bij Ondertiteleffecten kun je onder meer het lettertype, de tekstgrootte, de standaardkleur en de positie van de ondertitels wijzigen.

Gebruiken in Kodi

Tot slot bekijken we hoe je met ondertiteling omgaat in het populaire mediacenterprogramma Kodi.

Tijdens het afspelen klik je rechtsonder op het tekstballonicoon Ondertiteling. Schakel Ondertiteling activeren in en selecteer bij Subtitel het gewenste ondertitelspoor. Je kunt ook kiezen voor Ondertiteling zoeken en verwijzen naar het juiste ondertitelingsbestand. Verder is er de optie Download ondertiteling, maar daarvoor moet je eerst een ondertitelingsservice instellen.

Ga hiervoor in het algemene instellingenmenu - druk eventueel enkele keren op Esc - via het tandwielpictogram linksboven naar Add-ons en kies (Installeer van repository /) Ondertiteling. Selecteer een dienst, bijvoorbeeld OpenSubtitles.org, klik op Installeren en daarna op Configureren. Vul hier je accountgegevens in (in ons voorbeeld aan te maken via www.opensubtitles.org/nl).

Ga terug naar Instellingen en open Speler / Ondertiteling. Bij Talen van te downloaden ondertiteling stel je je voorkeurstaal in (bijvoorbeeld Dutch) en bij Standaard filmdienst verwijs je naar OpenSubtitles.org. In dit menu kun je ook de weergave van ondertitels aanpassen, met opties voor onder meer Positie op het scherm, Lettertype, Grootte, Stijl en Kleur.

Om de timing van ondertitels te corrigeren, klik je tijdens het afspelen opnieuw op het tekstballon-pictogram en kies je Ondertitelsynchronisatie. Met een schuifbalk kun je de ondertiteling enkele seconden vroeger of later laten verschijnen. Simpel, maar wel doeltreffend bij een constante verschuiving.

Lees ook: Films, muziek en meer: beheer al je media met Kodi