De term 'nepnieuws' wordt inmiddels te pas en te onpas gebruikt, en de beladenheid van het woord is daarom al flink in waarde gedaald. Toch is 'fake news' nog steeds een probleem waar criminelen én staten graag op inspelen, en wordt het een lucratief verdienmodel voor kwaadwillenden. Dat blijkt althans uit een rapport waarin staat dat het op internet mogelijk is met nepnieuws een verkiezing te beïnvloeden.

Dat blijkt uit een onderzoek van beveiligingsbedrijf Trend Micro (PDF). Het rapport bevat 81 pagina's en kijkt naar de ondergrondse marktplaatsen waar je 'fake news' kunt kopen'. Opvallend aan het onderzoek is dat er heel veel Chinese, Russische en Middenoosterse websites tussen de marktplaatsen zitten. Vooral Rusland heeft de afgelopen jaren stevig ingezet op nepnieuws. De Amerikaanse inlichtingen- en opsporingsdiensten gaan er inmiddels vanuit dat het die inzet van nepnieuws was die ervoor heeft gezorgd dat Donald Trump is uitgeroepen tot president.

Journalisten afzeiken

Uit het onderzoek blijkt dat de verkopers hele pakketten aanbieden waarin niet alleen nieuwsartikelen worden geschreven en gedeeld, maar waarmee je ook veel verder kunt gaan. Een paar opvallende 'pakketten' zijn bijvoorbeeld het in diskrediet brengen van journalisten.

Twitter-bots en comments

Voor 2700 dollar per week koop je bijvoorbeeld een artikel waarin een bepaalde journalist persoonlijk wordt aangevallen, waarbij de schrijvers 50.000 retweets en 100.000 paginabezoeken beloven. Ook kun je video's laten maken (voor 2500 dollar per stuk), comments plaatsen onder nieuwsartikelen (1000 tot 4000 dollar), of een Twitter-account van een journalist door 200.000 Twitter-bots laten volgen zodat dat zijn reputatie schaadt (240 dollar).

Koopje

Maar het interessantst aan het onderzoek zijn de implicaties voor de 'echte wereld'. Nepnieuws probeert namelijk niet alleen maar kwade gevoelens bij lezers op te roepen, maar ook om impact te hebben in het maatschappelijke debat. En dat is terug te zien aan de prijslijst die de fake-nieuwsverspreiders hanteren. Zo kun je namelijk betalen om door nepnieuws een demonstratie te ontkenen, en zelfs om een verkiezing te beïnvloeden...

Daarvoor hoef je helemaal niet zo diep in de buidel te tasten. Een pakket waarbij je 'a decisive course of action' kunt manipuleren kost je 400.000 dollar - een schijntje als je kijkt naar de impact die dat heeft.

Verkiezingen beïnvloeden

Dat pakket gaat behoorlijk ver. Je krijgt daar meerdere websites voor die allemaal nepnieuws schrijven en naar elkaar verwijzen, en het nieuws richt zich op specifieke geografische gebieden. Juist dat laatste is interessant, want dat is een bewezen manier om verkiezingen te manipuleren. Als je kunt zorgen dat meer mensen in Venlo naar de stembus gaan en in Nijmegen thuis blijven, kun je op landelijk niveau goed regelen dat de PVV groter wordt dan GroenLinks.

Dat is niet alleen theoretisch. In Amerika heeft Facebook ooit al een lokale verkiezing beïnvloed op die manier.

Authentiek?

Wat in het verhaal wel ontbreekt is het effect van de gekochte campagnes. Trend Micro kijkt alleen naar de marktplaatsen en het aanbod, en de kosten daarvan, maar het bedrijf heeft niet onderzocht of zulke campagnes ook echt werken of überhaupt leveren wat ze beloven. Dergelijke darkweb-marktplaatsen staan er om bekend gebruikers regelmatig op te lichten. Wie bijvoorbeeld wapens of drugs koopt op websites loopt een grote kans te worden opgelicht en kostbare bitcoins kwijt te raken - en wie ga je dan bellen om verhaal te halen of om aangifte te doen?

De verantwoordelijkheid tegen nepnieuws

Media, politici en sociale netwerken worstelen al langer met de vraag waar de verantwoordelijkheid ligt voor het tegenhouden van nepnieuws, en hoewel iedereen het erover eens is dat die verantwoordelijkheid een beetje bij iedereen ligt is er nog geen eenduidige oplossing voor het probleem.

Politiek gezien wordt er op hoog niveau gesproken over nepnieuws. Daar houdt zelfs de Europese Commissie zich nu mee bezig, en in Duitsland ligt zelfs al een conceptwet op tafel die daar paal en perk aan probeert te stellen.

Facebooks rol

Qua bereik zijn zowel Twitter als Facebook de grootste boosdoeners als het gaat om de verspreiding van nepnieuws, maar voor Facebook is de zaak net even wat erger. Dat wordt veel meer door 'gewone' lezers gebruikt, in tegenstelling tot Twitter dat een steeds gespecialiseerder publiek trekt van experts en journalisten. Facebook filtert bovendien al het nieuws dat wordt voorgeschoteld, waardoor het sociale netwerk ook een actievere rol heeft in de bestrijding van nepnieuws.

Maar Facebook worstelt erg met die verantwoordelijkheid. Het bedrijf probeert nepnieuws wel te onderscheiden met machine learning, maar slaagt daar nog niet echt in. Oprichter Mark Zuckerberg laat zelf een paar maatregelen zien hoe het netwerk tegen nepnieuws wil strijden, maar voorlopig blijft het zoeken naar een echte oplossing.

Nederlandse initiatieven

In Nederland zijn verschillende media begonnen met het actief sporen naar nepnieuws. Zo werkt NU.nl samen met Facebook om neppe nieuwsberichten te detecteren, en de Universiteit van Leiden heeft Nieuwscheckers opgericht om nieuwsberichten te ontmaskeren.

Mediahype?

Maar ook daar zitten weer kanttekeningen aan. Uit onderzoek blijkt namelijk ook weer dat nepnieuws wel erg veel op een mediahype lijkt, waar juist de media zelf erg geïnteresseerd in zijn. Journalisten schrijven graag over zichzelf en hun eigen vak, en bij nepnieuws lijkt dat niet anders. Er worden echter maar weinig echt concrete aanwijzigingen gevonden dat nepnieuws in Nederland een probleem vormt.

Het gevaar in Nederland

De vraag is ook hoe groot het gevaar van nepnieuws in Nederland nou precies is. Want waar de Russen flink inzetten om de verkiezingen in Engeland, Frankrijk, en Duitsland te manipuleren, zijn er geen aanwijzigingen dat het land ook onze verkiezingen heeft proberen te manipuleren.

Misschien is Nederland niet belangrijk genoeg om een verkiezing te laten beïnvloeden. Misschien zijn we als Nederlanders wel te goed in het doorprikken van nepnieuws. Of misschien is het nieuws over nepnieuws juist zelf wel wat buiten proportie geblazen. Hoe dan ook, nu geldt meer dan ooit dat je nooit zomaar moet aannemen wat je op internet leest. Behalve dit stuk dan!

Final Fantasy 7 Rebirth, het tweede deel in de Final Fantasy 7 Remake-trilogie, is vanaf 3 juni voor Nintendo Switch 2 verkrijgbaar.

Het eerste deel, Final Fantasy 7 Remake, kwam enkele weken geleden al uit voor Switch 2 en Xbox Series-consoles, nadat de game jarenlang alleen op PlayStation-consoles en later ook pc verkrijgbaar was.

Uitgever Square Enix liet al weten dat het de bedoeling was dat Switch 2 en Xbox Series ook de twee vervolgdelen zouden krijgen - waarvan middelste deel Rebirth al een tijdlang voor PS5 verkrijgbaar is.

Nu is dus officieel de Switch 2-versie van Rebirth uit de doeken gedaan, en is bekendgemaakt dat deze editie op 3 juni uitkomt. Daarbij werden de eerste beelden van het spel op Switch 2 getoond in een trailer.

Over Final Fantasy 7

Final Fantasy 7 is een van de meest geprezen rpg's ooit en kwam in de jaren negentig op de allereerste PlayStation uit. De Remake-trilogie giet deze game in een nieuw jasje, met alle moderne toeters en bellen van dien. De drie games vormen samen het gehele verhaal uit het origineel, al zijn er ook veel wijzigingen aangebracht en is de spelwereld veel groter gemaakt.

Square Enix werkt ondertussen hard aan het derde deel in de trilogie. Behalve dat de ontwikkeling op schema loopt, is daar nog nagenoeg niets over bekend. Wel is duidelijk dat spelers in het slotstuk een luchtschip kunnen gebruiken om zich voort te bewegen door de spelwereld.

Tijdens de Nintendo Direct Partner Showcase die vanmiddag werd uitgezonden, werden releasedata gegeven voor twee eerder aangekondigde Nintendo Switch 2-versies van Bethesda-games: Fallout 4: Anniversary Edition en Indiana Jones and the Great Circle. Ook werd er een Switch 2-versie van The Elder Scrolls 4: Oblivion Remastered aangekondigd.

Alle drie de games werden uitgebreid getoond tijdens de livestream. De Switch 2-versies van Fallout 4 en Indiana Jones and the Great Circle waren eerder al aangekondigd, maar de releasedata waren tot vandaag nog niet bekend. Daarbij werd vandaag een Switch 2-versie van de remaster van The Elder Scrolls 4: Oblivion aangekondigd.

The Elder Scrolls 4: Oblivion Remastered

In het voorjaar van 2025 kwam The Elder Scrolls 4: Oblivion Remastered al naar pc, PlayStation 5 en Xbox Series-consoles, en in de loop van dit jaar zal ook een Switch 2-versie verschijnen. Het gaat om een grafisch sterk verbeterde versie van de klassieke Bethesda-rpg uit 2006, mede mogelijk gemaakt dankzij Unreal Engine 5.

Verder kunnen spelers van de remaster van dit openwereldavontuur diverse andere verbeteringen ervaren, waaronder deels opnieuw opgenomen dialogen, verbeterde animaties van personages en vijanden en de mogelijkheid om te rennen in het spel. De remaster bevat ook alle officiële uitbreidingen. Een precieze releasedatum voor de Swich 2-versie is er nog niet.

Fallout 4: Anniversary Edition

Falout 4: Anniversary Edition kwam vorig jaar al uit voor PlayStation- en Xbox-consoles, alsmede pc. Het is een uitgebreidere versie van de game uit 2015. De Switch 2-versie komt op 24 februari uit, en pre-orders komen later vandaag beschikbaar.

Deze definitieve versie van de game bevat zowel het hoofdspel als de zes uitbreidingen (Automatron, Nuka-World, Far Harbor en de Workshop-uitbreidingen). Daarnaast zitten er meer dan 150 creaties uit de Creation Club bij, waaronder missies en wapens.

Fallout is tegenwoordig populairder dan ooit dankzij de gelijknamige tv-serie die op Amazon Prime Video te zien is. Het tweede seizoen is net beëindigd en er moet een derde seizoen uitkomen.

Indiana Jones and the Great Circle

Indiana Jones and the Great Circle tot slot was ook al op pc, Xbox Series-consoles en PlayStation 5 beschikbaar, maar komt op 12 mei ook naar Nintendo Switch 2. In de game besturen spelers de beroemde avonturier bekend uit de films, terwijl hij diverse exotische locaties aandoet, waaronder Egypte en het Vaticaan.