Solid state drives beginnen eindelijk een fatsoenlijke opslagcapaciteit te bieden. Tegelijkertijd daalt de prijs, waardoor het upgraden van uw pc of laptop met een ssd het overwegen waard is.

Veel computergebruikers staan niet te springen om in hun pc-kast te rommelen. Daarbij is de harde schijf een lastig onderdeel, want u moet niet vergeten al uw gegevens correct over te zetten. Zelfs hedendaagse besturingssystemen zijn niet goed in staat een eenvoudige kopie tussen twee verschillende schijven te maken.

Kingston wil dit probleem oplossen met een complete upgradekit, die het makkelijker maakt over te stappen van een traditionele harde schijf naar een ssd. De kit bevat een kleine 2,5-inch ssd-schijf (in dit geval een 160GB-uitvoering), een paar brackets om de schijf in een 3,5-inch bay te installeren, een sata-kabel, een stroomconverter en een externe 2,5-inch sata drive bay. Ook in de kit aanwezig is een dvd met een softwarepakket van Acronis om de schijf te klonen en stap-voor-stap instructies voor desktops en notebooks.

Allereerst: de Kingston ssd-schijven zijn gebaseerd op de sata-interface, dus als u uw oude pc of laptop wilt upgraden, controleer dan wel even of uw systeem al gebruik maakt van sata-schijven, of op zijn minst een sata-aansluiting biedt. In ons geval upgraden we onze test-pc met een Western Digital Raptor 74GB, waarop Windows Vista draait, naar een Kingston M-serie 80GB ssd.

De instructies worden alleen op de dvd geleverd, dus lees ze goed door voordat u met de procedure begint. We raden aan de instructies te printen, zodat u de instructies continue bij de hand hebt. Tijdens de installatie heeft u waarschijnlijk geen toegang tot de bestanden op de dvd.

De instructies vormen een grondige handleiding in hoe u uw oude drive prepareert voor vervanging, vooral wanneer de drive meer data bevat dan de capaciteit van uw nieuwe ssd. Het kloonproces verschuift alles van één drive naar de andere, u kunt niet kiezen welke bestanden en mappen overgezet moeten worden. De gebruikte schijfcapaciteit moet minder dan 85 procent van de capaciteit van de nieuwe ssd zijn. Dat kan betekenen dat u grote bestanden, bij voorkeur documenten, foto's, muziek en films, naar een andere schijfpartitie moet verplaatsen voordat u het kloonproces start.

Is de harde schijf eenmaal geprepareerd, dan moet u uw pc afsluiten en de nieuwe drive aansluiten. Bij notebooks zet u de gegevens al eerder over; de ssd wordt dan in de verwisselbare drive bay geplaatst. Na installatie van de schijf starten we de computer weer op met de dvd. Met enkele muisklikken doorlopen we het eenvoudige, geautomatiseerde proces waarin de gegevens van de ene naar de andere drive gekopieerd worden. Gevorderde gebruikers kunnen kiezen voor een handmatige modus, handig voor wie meer controle over zijn partities wil.

Het klonen van 50 GB aan gegevens duurt ongeveer 15 minuten op ons testsysteem. Daarna informeert de software ons over het aanpassen van de bootprioriteit. Dit is vooral bedoeld voor gebruikers die hun oude schijf als extra opslagruimte willen inzetten, of juist willen formatteren om gevoelige informatie te verwijderen. Notebookgebruikers die op dit punt zijn aangekomen, moeten vervolgens het chassis openschroeven en de drives uitwisselen. Hierna zou de computer rechtstreeks van de ssd moeten booten naar het besturingssysteem.

Afhankelijk van het besturingssysteem kan er wat nieuwe hardware gedetecteerd en geconfigureerd worden, maar in principe hoeft u niets te doen. Prettig aan de solid state drive is dat deze fluisterstil is, een duidelijk verschil met onze Raptor. Natuurlijk laten we meteen benchmarks op de ssd los. Zowel HDTach, HD Tune en HD Bench laten duidelijk zien dat de ssd stukken beter presteert dan de Raptor, met scores die soms dubbel of driedubbel zo hoog zijn.

Voor notebookgebruikers is het ook interessant te weten dat een ssd geen bewegende delen heeft. Wie onhandig is aangelegd hoeft niet bang te zijn dat zijn gegevens na een val van het notebook ten onder gaan in een schijfcrash.

Het grote nadeel blijft eigenlijk de prijs. Voor een derde van de prijs van deze kit koopt u een 500GB 2,5-inch schijf of zelfs een 1,5TB 3,5-inch desktopschijf. De door ons geteste M-serie is gericht op zakelijke gebruikers, voor consumenten zijn er kits met de Kingston V-serie. Deze zijn verkrijgbaar in 64GB- en 128GB-capaciteit voor € 109 en € 199 respectievelijk.

PluspuntenMinpuntenConclusie

Het upgraden van een harde schijf, inclusief behoud van alle data en configuratiegegevens, is geen triviaal proces. Toch heeft Kingston flink zijn best gedaan om dit zo soepel mogelijk te laten verlopen. Wie op zoek is naar een flinke prestatie- en betrouwbaarheidsboost (en het geld er voor over heeft) kan deze kit zeker overwegen.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.