In Nederland wordt gezichtsherkenning steeds vaker ingezet in de openbare ruimte. Een belangrijk gereedschap in opsporingszaken, maar niet iedereen is even blij met de inbreuk op onze privacy. Hoe staat het er in ons land met de techniek voor?

Al in 2011 deed de Rotterdamse ov-maatschappij RET een proef met gezichtsherkenning om criminaliteit en overlast in trams tegen te gaan. In de trams hingen weliswaar al camera’s, maar het kostte medewerkers veel tijd al die beelden in de gaten te houden en te analyseren. Door foto’s van mensen met een OV-verbod in een database te stoppen konden de camera’s een seintje geven als een van de overtreders op de tram stapt.

In 2013 werd het algemene OV-verbod in de stad uitgebreid en konden overlastplegers op meerdere lijnen worden geweigerd, voor een langere periode. Volgens de RET werd dat verbod gehandhaafd met gezichtsherkenningscamera’s. Inmiddels is die proef stopgezet en wordt er geen gezichtsherkenning meer ingezet in de trams. De reden? Dat is niet het succes (of het gebrek daaraan), maar het feit dat de nieuwe trams die camera’s simpelweg niet meer hebben.

Bij de Nederlandse politie

Eén organisatie die maar wat graag gebruikmaakt van gezichtsherkenning is de politie. De wetshandhavers passen de techniek regelmatig toe op camerabeelden. Zo is er om te beginnen het programma ‘Camera In Beeld’, dat inmiddels alweer een paar jaar bestaat. Camera In Beeld is een soort databank waar Nederlanders hun eigen particuliere beveiligingscamera’s bij kunnen aanmelden. De politie kan dan op verzoek de beelden van die camera’s opvragen.

Camera In Beeld indexeert zo camera’s die burgers en bedrijven hebben opgehangen, die op bedrijfspanden of de openbare weg zijn gericht. Live meekijken kan de politie niet, maar als er een overtreding of misdrijf is gepleegd kan toegang worden gevraagd tot de beelden die met de camera’s zijn gemaakt. Hoeveel camera’s er op dit moment zijn kan een woordvoerster niet direct zeggen, maar medio 2016 werd al de mijlpaal van 100.000 aangemelde camera’s behaald.

©PXimport

Met die camerabeelden kan de politie vervolgens gezichtsherkenning toepassen om bepaalde personen op te sporen. Wie denkt dat dat vergezocht is komt bedrogen uit; sinds eind 2016 experimenteert de politie al met een grote database van gezichten waarmee ze opsporingen kunnen verrichten. Die database bestaat uit foto’s van veroordeelde criminelen én van verdachte personen (die dus niet zijn veroordeeld). In dat laatste geval gaat het alleen om verdachten van misdrijven waar minimaal een jaar cel op staat. Hun foto’s worden in die database opgenomen.

Toen de politie met het programma begon bevatte de database 800.000 foto’s. Hoeveel dat er nu zijn kon een woordvoerster ook hier niet direct zeggen. Wel moeten de foto’s van verdachten die onschuldig blijken zo snel mogelijk uit de database worden verwijderd. Wanneer iemand wordt veroordeeld blijft een foto echter twintig tot tachtig jaar in de database staan, afhankelijk van het misdrijf.

Facecrime

Niet iedereen is vanzelfsprekend even blij met het toenemende gebruik van gezichtsherkenning. Zo is er weinig gedebatteerd over de nieuwe bevoegdheden, klagen privacy-organisaties zoals Bits of Freedom. Directeur Hans De Zwart vergelijkt de trend met 1984, het bekende dystopische boek van George Orwell.

“We zijn inmiddels bij ‘facecrime’ aanbeland. In een democratie zoals de onze is het onacceptabel dat burgers ongericht, op grote schaal en zonder dat ze het doorhebben geïdentificeerd, geprofileerd en bekeken worden.” Tijdens de uitreiking van de Big Brother Awards in 2016 noemde de directeur een hele reeks voorbeelden van waar gezichtsherkenning wordt toegepast. Dat zijn er in de afgelopen jaren alleen maar meer geworden. En niet alleen voor opsporing.

Zo experimenteerde de Almelose voetbalclub Heracles vorig jaar met gezichtsherkenning op de vip-tribune. Kaarthouders die daar mochten komen werden door camera’s herkend en vervolgens persoonlijk begroet door een gastvrouw. Die kon immers op een computerscherm al zien wie er binnen zou lopen. De technologie werd ontwikkeld door de Twentse startup 20Face en door de club ingezet als ‘een gimmick’, aldus een woordvoerder.

“Het was een extraatje voor speciale gasten. Misschien dat het in de toekomst vaker wordt ingezet, maar dat weten we nog niet.” Volgens de woordvoerder is het voor Heracles niet de bedoeling om gezichtsherkenning in te zetten om bijvoorbeeld een stadionverbod te handhaven. “Gelukkig hebben we die ook niet zoveel.”

Gezichtsherkenning als authenticatiemethode voor evenementen of publieke ruimtes lijkt ook voor bezoekers een succes te zijn. Ze werd bijvoorbeeld ingezet tijdens een beurs in 2017, en uit een evaluatie bleek dat bezoekers het evenement als ‘innovatief, vooruitstrevend en persoonlijk’ ervaren. Als gezichtsherkenning niet als (mogelijke) afstraffing wordt ingezet maar als een manier om bezoekers te begroeten, dan zien de bezoekers dat over het algemeen als positief.

©PXimport

Ethische bezwaren

In Nederland is het inzetten van veiligheidscamera’s al snel geoorloofd. Particulieren mogen camera’s ophangen om hun huis te beveiligen, zo lang die niet op de openbare weg zijn gericht. Is een camera dat wel, dan is daar de Europese privacywet (de AVG) op van toepassing, zegt de Autoriteit Persoonsgegevens. Het is daarbij overigens wel de vraag in hoeverre die wet voor en door burgers wordt nageleefd. Voor camera’s in de openbare ruimte gelden strengere regels. De beelden mogen namelijk niet te lang bewaard worden, de gemeente moet burgers erover informeren over de inzet, en er moet worden aangetoond dat ‘minder vergaande maatregelen niet voldoende blijken om de openbare orde te handhaven.’

Niet alleen privacy-inbreuk is bij dit vraagstuk een risico. Gezichtsherkenning kent ook genoeg ethische bezwaren. Niet geheel onterecht; er zijn genoeg voorbeelden bekend van situaties waar gezichtsherkenning nare bijwerkingen heeft. Wetenschappers ontdekten onlangs namelijk een methode om iemands seksuele geaardheid te achterhalen op basis van foto’s. Ze lieten ‘deep learning’-algoritmes los op duizenden foto’s van gebruikers van datingwebsites en konden na afloop in meer dan 80 procent van de gevallen concluderen of iemand hetero of homo was.

Ook ligt fraude op de loer. De technologie achter gezichtsherkenning moet ijzersterk zijn voor het misbruik kan voorkomen, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Wie kijkt naar de functies op smartphones ziet bijvoorbeeld veel verschillen in de beveiliging. Die van de iPhone X is behoorlijk goed; Apple werkte zelfs samen met Hollywood-visagisten om te kijken of maskers en make-up de beveiliging konden omzeilen. En inderdaad, het is heel moeilijk Face ID te foppen met hulpmiddelen. Maar met kinderen uit één familie, van wie de gezichten nog niet helemaal uitontwikkeld zijn, heeft Face ID wel wat meer moeite. Hetzelfde geldt voor identieke tweelingen.

Gezichtsherkenning is inmiddels wel volledig ingeburgerd, zowel in onze telefoons en persoonlijke apparaten als in de openbare ruimte. Nu is het alleen nog de vraag hoe we met de nieuwe mogelijkheden omgaan. Gebruiken we die op verantwoordelijke wijze, of zijn we binnenkort het nieuwe China?

Met een prijs van 139 euro is de Yale Linus L2 Lite zeker niet het goedkoopste slimme slot dat je momenteel kunt kopen, maar binnen dit segment hoort hij wel bij de meest betaalbare keuzes. Omdat het om een afgeslankte variant van de eerder geteste Linus L2 gaat, ligt de vraag voor de hand wat je precies inlevert ten opzichte van dat uitgebreidere model.

Als het om slimme sloten gaat, dan kun je het vaak best gek en duur maken. Dat bewijst bijvoorbeeld de Nuki Smart Lock Ultra (die zijn hoge prijs van 350 euro wel meer dan waard is trouwens). Maar wat nou als je dat te veel geld vindt, of simpelweg niet vindt opwegen tegen wat je ervoor terugkrijgt? Dan kom je al gauw uit bij modellen als de Aqara U200 Lite, Nuki Smart Lock Go of de nieuwe Yale Linus L2 Lite, een slim slot dat afgeleid is van de duurdere (zie hieronder) Yale Linus L2 uit 2024.

De voorganger: de Yale Linus L2 ⤵️

Net als bij de Nuki Smart Lock Go lever je hier iets in op de totale ervaring, al gaat het vooral om luxe die je kunt missen. De Yale Linus L2 Lite heeft geen ingebouwde wifi, werkt met wegwerpbatterijen in plaats van een oplaadbare accu en wordt niet standaard geleverd met een NFC-tag zoals de Yale Dot. Dat scheelt duidelijk in de kosten. Daar staat tegenover dat je vrijwel dezelfde appfuncties krijgt als bij het duurdere L2-model, inclusief bediening op afstand via Matter en Thread.

Lees ook: Matter uitgelegd: de nieuwe standaard voor een zorgeloos slim huis

©Wesley Akkerman

Matter over Thread

Vooral dat laatste kan ervoor zorgen dat de Yale Linus L2 Lite in de smaak valt; hier in elk geval wel. Want wanneer je een Thread Border Router in huis hebt, zoals een Apple Homepod of een Google TV Streamer, dan kun je het slot gewoon op afstand bedienen en dus openen of sluiten terwijl je niet thuis bent. Dat verloopt wel via een app van derden, zoals Apple Woning of Google Home, maar dat voelt eerder als een kleine omweg dan als een echt nadeel. Dat scheelt flink in de kosten, omdat je zo niet vastzit aan de optionele wifi-module van Yale, die met 83 euro behoorlijk aan de prijs is.

Er zijn naast deze wifi-module overigens nog andere accessoires waarmee de Yale Linus L2 Lite zich laat combineren. Zo is er een los verkrijgbaar keypad van 136 euro, waarmee je het slot kunt ontgrendelen via een vingerafdruk. Ook kun je werken met de eerder genoemde Yale Dot: een aparte NFC-tag die je per drie stuks koopt voor 30 euro en waarmee je het slot eenvoudig opent en sluit.

©Wesley Akkerman

Nooit meer voor een gesloten deur

Gebruik je geen accessoires en heb je ook geen toegang tot Matter, dan voelt de Yale Linus L2 Lite al snel wat beperkt aan (zoals elk slim slot op dat moment zou doen). In dat geval bedien je de draaiknop aan de binnenkant via bluetooth, wat betekent dat je altijd in de buurt moet zijn. Ook wanneer je even iets wil instellen dan moet je je bluetooth activeren. Dat is wat onhandig en omslachtig, zeker wanneer je die verbinding standaard uit hebt staan.

Gelukkig werkt de Yale Linus L2 Lite met cilinders die beschikken over een paniekfunctie. Dat betekent dat je het slot altijd vanaf de buitenkant kunt opendraaien, mocht er een probleem zijn (dan moet je cilinder dit wel ondersteunen, iets om vooraf dus goed te controleren). Dit is en blijft een fijne back-up, zeker wanneer bluetooth onverhoopt een keer hapert of wanneer de batterijen leeg zijn. In de praktijk gebeurt dat zelden, maar het idee dat je nooit echt buitengesloten raakt, stelt gerust.

Geen DoorSense, maar wel KeySense

In de app vind je een reeks functies die het dagelijks gebruik net wat slimmer maken. Zo kun je eenvoudig tijdelijke digitale sleutels aanmaken voor gasten, de plantenwatergever, huishoudelijke hulp, familie of zelfs de postbode — en die toegang net zo makkelijk weer intrekken. In één oogopslag zie je bovendien wie het slot wanneer heeft bediend. Ook automatisch ontgrendelen zodra je aan komt lopen behoort tot de mogelijkheden. Wat hier wel ontbreekt, is DoorSense: de functie die laat zien of de deur daadwerkelijk open of dicht is.

In plaats daarvan is er KeySense, een functie waarmee je bepaalt hoe de fysieke knop op de Yale Linus L2 Lite zich gedraagt. Je kunt kiezen voor direct vergrendelen of juist een korte vertraging instellen; veel meer opties zijn er niet. Het voelt eerlijk gezegd wat als een marketingnaam voor iets dat je van zo'n knop eigenlijk standaard zou verwachten, maar dat terzijde. Positief is in elk geval dat je zelf invloed hebt op hoe die fysieke bediening reageert.

©Wesley Akkerman

Yale Linus L2 Lite kopen?

Daarnaast vallen nog een paar praktische zaken op. De Yale Linus L2 Lite is niet bijzonder snel en draait het slot rustig aan, maar daar staat tegenover dat hij opvallend stil is. Aan de buitenkant hoor je hem vrijwel niet. Handmatig bedienen en installeren verlopen gelukkig soepel: het monteren kost je grofweg tien minuten (aan uitpakken ben je waarschijnlijk meer tijd kwijt). Juist daardoor voelt dit slimme slot, als retrofitoplossing, prettig en laagdrempelig in gebruik.

Al met al biedt de Yale Linus L2 Lite in de praktijk verrassend veel. Wie behoefte heeft aan extra functies, kan terecht bij een uitgebreider model zoals de Linus L2. Maar gebruikers die vooral een betrouwbaar en eenvoudig smart lock zoeken, zitten goed met de Linus L2 Lite. Zeker als je al beschikt over een Thread Border Router en de verbinding via Matter kunt laten lopen, werkt alles zoals je mag verwachten. Het prijskaartje van 139 euro voelt daarbij nét wat aan de hoge kant, waardoor dit slot vooral aantrekkelijk wordt zodra hij ergens met korting wordt aangeboden.

De film gebaseerd op de Helldivers-gamefranchise zal op 10 november 2027 in première gaan. Daarbij heeft acteur Jason Momoa een hoofdrol te pakken.

Dat meldt Deadline. Veel details over de film zijn er verder nog niet, behalve dus dat Momoa - bekend van Aquaman en Game of Thrones - er in speelt, en dat Fast and Furious-regisseur Justin Lin de regie op zich neemt.

De verfilming van Helldivers werd vorig jaar aangekondigd, maar sindsdien is het vrij stil rondom de film. Wel maakte Lin eerder al duidelijk dat hij de Helldivers-film wil gebruiken als excuus om bekende acteurs op het witte doek op gewelddadige wijze aan hun einde te laten komen.

Over Helldivers

Helldivers is een multiplayershooterfranchise waarin spelers in teamverband buitenaardse wezens doden om Super Earth te beschermen. Men krijgt in het ruimteschip allerlei missies voorgeschoteld, zoals het vernietigen van een nest aan buitenaardse wezens of het vergaren van data, en reist vervolgens af naar planeten om die missies te klaren.

Vooral het in 2024 verschenen Helldivers 2 is een blijvend succes en wordt nog altijd met nieuwe content ondersteund. De game kwam eerst op PlayStation 5 en pc uit, maar is inmiddels ook speelbaar op Xbox Series-consoles.

PlayStation-verfilmingen

Steeds meer PlayStation-franchises worden de laatste jaren verfilmd, en er staan er nog veel meer op de planning. Zo zijn er films gebaseerd op Uncharted en Gran Turismo gemaakt, en series rondom The Last of Us en Twisted Metal. Ook is er een film rondom de Horizon-franchise in de maak en komt er een serie rondom God of War.