Het najaar is ideaal om na te denken over hoe jij je tuin er in de zomermaanden uit wil laten zien. Terwijl het buiten regent en waait, zoek jij uit welke planten het best de schaduw of volle zon gedijen en plan je hoe je tuinpad en terras hét pronkstuk in de tuin worden. Natuurlijk kun je ouderwets met potlood en papier aan de slag gaan, maar veel leuker zijn deze ontwerptools.

Tip 01: Garden Planner

De tuinontwerper Garden Planner is in het Engels, maar met wat basiskennis van deze taal kun je prima je nieuwe tuin op het scherm toveren. Garden Planner biedt een webversie en een download aan. Het voordeel van de webversie is dat je ’m gratis kunt gebruiken. Het nadeel is dat je je ontwerp niet kunt bewaren (wel exporteren) én dat de tool draait op flash, een technologie die veel browsers inmiddels de rug toegekeerd hebben en na december 2020 niet meer ondersteund wordt. De te downloaden software (voor Windows en macOS) mag je 14 dagen gratis gebruiken, maar er verschijnt dan wel een watermerk op je ontwerp. Ben je tevreden met de applicatie, dan kun je het pakket voor 45,98 dollar aanschaffen.

Sta je het gebruik van flash toe, dan zie je in de webapp een werkbalk Objects en een balk Tools. De eerste gebruik je om planten, bomen, bloemen, een bank of vuurkorf op het werkvlak te slepen. In de Tools zit het meet- en tekengereedschap om de grote elementen van de tuin te tekenen, zoals muurtjes, een bloemperk of zelfs een zwembad. Je kunt in twee weergaven werken. In Design maak je het ontwerp op een ruitjesachtergrond. Ben je klaar en schakel je over naar de Preview-weergave, dan kun je daar een plantenlijst van de geplaatste planten genereren en notities bij het plan voegen.

©PXimport

Tip 02: Gardena My Garden

Eén van de meest bekende tuinmerken laat zijn ontwerptool volledig gratis gebruiken. Hier begin je met het tekenen van je droomtuin. Onder Perceel vind je alle soorten oppervlakken, zoals gazon, bloembedden en grindpaden. Daarnaast kun je heel veel objecten aan het ontwerp toevoegen door ze naar de gewenste plek te slepen. Klik je met de muis op een van de hoekpunten, dan kun je een object schalen. Om nauwkeurig te werken, zoom je in en uit via de plus- en minknop. Deze tool werkt met drie lagen die je afzonderlijk kunt tonen en verbergen: objecten, het raster (ieder vierkant is 1m2) en oppervlakken. Ieder ontwerp kun je afdrukken of opslaan. Wat Gardena My Garden uniek maakt ten opzichte van andere planners is dat je een slim sproeisysteem in je ontwerp kunt integreren. Wanneer je met het tuinontwerp klaar bent, navigeer je naar Sprinklerplan en Gardena berekent dan zelf waar en welke sproeiers je moet plaatsen. Je hoeft dus zelfs niets uit te rekenen, de tool zorgt dat de hele tuin de juiste bewatering krijgt.

©PXimport

Tip 03: Moestuinplanner

Een eigen moestuin. Je begint er niet alleen aan om groenten uit eigen tuin te kunnen eten, maar het is ook ontspannend om af en toe met je handen in de grond te wroeten en de planten te verzorgen. Wil je een moestuintje beginnen, kijk dan eerst eens op de website van Moestuinplanner. In de beginnerssectie leer je een planning maken en kun je informatie vinden over de bodem, zaden, bemesting en kalk, licht en gereedschappen. Verder vind je op de site ook de Moestuin Planner, een handige tool die je kunt gebruiken om je moestuin uit te tekenen. Je werkt met vakken van 30x30cm en geeft vervolgens aan wat voor groenten of fruit erin komt te staan of je bepaalt de maand en laat daarna het programma de inrichting doen. Die planner werkt trouwens met een plantengids die bij alle groente, fruit, bloemen of kruiden vertelt wanneer je bepaalde dingen moet doen. Jammer is wel dat de nieuwssectie en het forum blijkbaar al enkele jaren braakliggend terrein zijn.

©PXimport

Tip 04: garDsign

Op www.tekenjetuin.nl vind je het online ontwerppakket garDsign, een Nederlands product dat eind 2012 live ging. De tool is bedoeld voor zowel de thuisgebruiker als de professionele hovenier die alles tot in de puntjes wil voorbereiden en er meteen een mooie grafische voorstelling van wil zien.

Het voordeel van garDsign is dat je je tuin niet op hoeft te meten, want je kunt op basis van de gegevens uit het Kadaster de plattegrond van jouw tuin importeren. Twijfel je nog over hoe je tuin eruit moet komen te zien? Begin dan met het maken van een moodboard. Is het dan duidelijker, dan kun je in de ontwerpmodus gebouwen en bijgebouwen tekenen en aangeven waar de ramen zitten. Vervolgens sleep je de bomen en planten naar je tuin, bepaal je de varianten ervan en zet je een paar bloembakken neer. Bovendien kun je werken in lagen, zodat je meteen een verlichtingsplan voor de tuinverlichting kunt maken. De kers op de taart is de 3D-weergave waarmee je door de tuin kunt wandelen en schermafbeeldingen kunt maken. Bij dit pakket zul je bijna smeken om enkele gure herfst- en winteravonden, zodat je alle tijd hebt om rustig de instructiefilmpjes te bekijken. garDsign is ook gekoppeld aan een functie om alle gebruikte materialen te bestellen. Aan het einde kun je zelfs contact opnemen met een professioneel hovenier om een offerte op te vragen. Je kunt de software een maand gratis proberen, daarna hangt het van de functies af die je wilt gebruiken hoeveel je ervoor moet betalen. De goedkoopste formule kost 4,95 euro per jaar, de realtime 3D-viewer zie je pas in de upgrade die 8,95 euro per jaar kost. Betaal je 50 euro per jaar, dan beschik je over alle functies. Maar dat lijkt ons meer iets voor de beroepsmatige hovenier.

©PXimport

Tip 05: Garden Puzzle

Garden Puzzle voelt makkelijk aan, omdat de online tool drag-and-drop ondersteunt, maar de ontwerpmogelijkheden zijn aardig beperkt. Je moet je eerst registreren zodat je ontwerp bewaard kan worden. Via de wizard importeer je vervolgens eerst een foto van je eigen tuin of plaats waar je de beplanting wilt aanbrengen en daarna sleep je alle elementen op hun plaats. Om een beetje gericht in de bibliotheek te zoeken, kun je het beste gebruikmaken van de filters. Planten die je meer naar achteren plaatst, worden kleiner weergegeven dan wanneer je ze vooraan plaatst. De planten hebben zowel de Latijnse benaming als de gewone naam (in het Engels). Ben je klaar met de beplanting, dan kun je je tuin voorzien van paden, een gazon en een terras.

Wat opvalt aan deze tool is dat het een functie heeft om je ontwerp in alle vier seizoenen te bekijken. Je mag de demo gratis proberen, maar wil je er echt mee aan de slag gaan, dan moet je 16 dollar betalen om zes maanden toegang te hebben. Bovendien moet je je registreren om iets te kunnen creëren, want dan worden je ontwerpen bewaard. Garden Puzzle werkt als webapp. Ook is er een versie voor Android en iOS, zodat je het ontwerp op je smartphone of tablet naar de tuin kunt meenemen.

©PXimport

Tip 06: Smart Gardener

Vissers en hoveniers kunnen nog weleens over hun oogst overdrijven, maar dat lukt niet op Smart Gardener. Hier delen tuinders namelijk informatie over hun oogst in het logboek. Toch het valt op dat meesten geen foto’s posten. Smart Gardener is, net zoals Moestuintje.nl een app waarmee je je eigen moestuin kunt ontwerpen. De (Engelse) webapp stelt een geoptimaliseerd moestuinplan voor je samen doordat de app de gekozen planten met elkaar combineert en daarbij rekening houdt met de verschillende variabelen van die planten. Is je Engels niet zo goed, dan kun je de automatische vertaling van Chrome inschakelen. Daarmee kom je echt een heel eind. Wanneer je klaar bent met het ontwerp van je moestuin, kun je hem afdrukken. In het overzicht krijg je trouwens een lijst te zien van alle planten, de ideale tussenruimte, plantdiepte en planthoogte. Smart Gardener is niet gratis, maar voor zes dollar kun je de app 90 dagen gebruiken.

©PXimport

Tip 07: SketchUp

SketchUp is absoluut niet de gemakkelijkste ontwerptool, maar het is gratis en de mogelijkheden zijn nagenoeg onbegrensd. Er bestaat een betaalde pro-versie, maar voor het ontwerpen van je tuin heb je genoeg aan de freemium webversie. Nog steeds spreken mensen over Google SketchUp, terwijl het acht jaar geleden al werd overgedragen aan Trimble. Voordat je online aan de slag gaat, kun je het beste eerst een schematische weergave van je huidige tuin en eventuele gebouwen op een vel papier tekenen. Deze plattegrond scan je vervolgens in en kun je dan overtrekken in SketchUp. Door in de rechterbalk 3D Modellen te selecteren, kun je naar ‘tuin’ of ‘garden’ zoeken om bij de tuinontwerpen van anderen te komen. Bovendien stellen andere gebruikers zelfgemaakte modellen van tuinmeubilair, planten en bomen ter beschikking. Het ontwerpen in 3D is niet per definitie moeilijk, maar in het begin zul je zeker wel de ondersteuning van de videotrainingen nodig hebben.

©PXimport

Tip 08: Tuin betegelen

Een stenen terras vormt een prachtige aanvulling op iedere achtertuin, maar de terrastegels bij de handelaar ogen tegen de gevel van je eigen woning vaak anders. Via deze website kom je terecht op de pagina waar het programma van garDsign (zie tip 4) wordt voorgesteld, maar dat bedoelen we niet. Scrol je verder naar onderen, dan vind je daar een piepklein linkje: Probeer eens. Klik je daarop, dan kun je een eigen foto uploaden van de plaats die je wilt betegelen. In de linkerbalk krijg je een reeks vierkante en rechthoekige tegels te zien die je met één muisklik op het terras kunt toepassen. De software hield bij ons zelfs rekening met de plantenbakken die op het huidige terras staan. Je kunt ook het legpatroon en de richting van de tegels aanpassen. Zelfs al kies je niet voor dit merk, toch krijg je een goed idee van hoe een bepaalde structuur en kleur past bij de voor- of achtergevel van je huis en de tuin.

©PXimport

Tip 09: SmartDraw

SmartDraw is een tool die vooral bekend staat als webapplicatie om stroomdiagrammen en organigrammen samen te stellen. Maar deze webapp bevat ook gratis landschapsontwerpsoftware. Bekijk de 23 sjablonen en kies dan de tuin uit die het dichtst bij jouw droomtuin ligt. Daarna is het opnieuw een kwestie van slepen en neerzetten. Je kunt ieder element herschikken en de grootte ervan wijzigen. Met SmartDraw maak je alleen een conceptueel ontwerp, waarbij je bijvoorbeeld aangeeft waar de coniferen en planten moeten komen. Er is geen bibliotheek met verschillende plantnamen en verzorgingstips voor wat je in je tuin wilt hebben.

©PXimport

Tip 10: Spiekbriefje

Your Personal Vegetable Growing Cheatsheet is een browsergebaseerd programma dat ooit begon als een eenvoudig spiekbriefje met tips voor de beginnende groenteteler. Door het succes heeft Anglian Home de cheatsheet uitgebouwd tot een interactieve gratis tool waar je je niet eens voor hoeft te registeren. Wel moet je aangeven in welk Engelstalig gebied je woont: VS, UK of Australië. Wij kiezen voor UK, omdat dat het dichtstbij ligt. Daarna geef je aan over welk type tuinieren je informatie wilt: buiten, in een kas, in bloembakken of binnenshuis. Op basis van je antwoord genereert de tool een lijst met groenten, fruit en kruiden die met je voorkeuren overeenkomen. Bij elke selectie krijg je informatie, zoals hoe ver je de zaadjes uit elkaar moet planten, hoelang het duurt voordat het gewas volgroeid is en voor welk ongedierte je moet opletten. De plantengids moedigt ook aan bepaalde gewassen met elkaar te combineren als natuurlijk middel om ziektes en parasieten te voorkomen.

Tip 11: Stratenmakersplanner

Bij Marshalls vind je drie visualisers. Paving Planner dient om een nieuw tuinpad in beeld te brengen, Garden Visualizer creëert een 3D-weergave van de tuin en Driveway Visualiser transformeert visueel de oprit voor je huis. De zwakste toepassing is Garden Visualizer, daar willen we het niet eens over hebben. Om een idee te krijgen van je toekomstige tuinpad geef je eerst de afmetingen op, daarna selecteer je het type bestrating en de boordsteen. Met de online tool zoek je het juiste legverband en tot slot lees je hoeveel stenen je moet bestellen.

Voor de oprit werkt de visualizer anders. Daar upload je een foto van je oprit, genomen met je smartphone, en geef je de grenzen ervan aan. Vervolgens kun je een keuze maken uit de verschillende formaten en materialen en past de visualizer die keuze toe op de foto.

©PXimport

Tip 12: floorplanner

floorplanner is vooral bekend als tool voor woninginrichting, waarbij je het ontwerp zowel in 2D als in 3D kunt bekijken. Maar wat niet iedereen weet, is dat je dit programma ook kunt gebruiken voor het inrichten van je tuin. In het menu aan de linkerkant kun je uit allerlei onderdelen kiezen, tot tuinmeubilair en vlonders aan toe, die je naar het ontwerp kunt slepen. Je kunt met floorplanner één gratis ontwerp per account samenstellen dat je alleen in 2D kunt bekijken. Voor meer opties en om de tuin in 3D te bewonderen, moet je betalen (4 euro per maand), zoals dat helaas voor de meeste ontwerptools geldt.

Professionele hulp nodig in jouw tuin?

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.