Met de komst van het internet was voor veel mensen direct duidelijk dat de papieren krant definitief bij het oud papier zou gaan. Want waarom betalen voor nieuws als het gratis online staat? Hoe anders is het gelopen. Vijfentwintig jaar na de start van Nu.nl zijn de Nederlandse kranten nog altijd springlevend. Hoe is dat gelukt? En hoe lees je tegenwoordig het handigst de krant?

In 1830 introduceerde het Algemeen Handelsblad als eerste Nederlandse krant een dagelijkse editie. Daarmee was de krant zoals wij die kennen een feit. In de eeuwen daarna werd de krant het invloedrijkste massamedium én de belangrijkste nieuwsbron voor veel mensen. Zelfs nadat de radio en de televisie hun intrede hadden gedaan, bleef dit zo. De krant die je las, was ook een deel van je identiteit.

Nieuws online

En toen kwam het internet. In 1999 was Nu.nl de eerste Nederlandse website die 24 uur per dag actueel nieuws bracht. Het voorspelde einde van de krant bracht alleen ook Nu.nl niet. Zo snel het normaal werd om tijdens het werk online het nieuws te scannen, zo gehecht bleven we aan de papieren krant.

Bovendien hadden de krantenredacties al snel door dat zij iets met het internet moesten. Na elkaar lanceerden ze eigen websites. In het Internet Archive zijn deze terug te zien, net als de eerste versies van Nu.nl. Wat opvalt is dat de onderwerpen die het nieuws bepalen, weinig zijn veranderd. De manier waarop het nieuws wordt gebracht, is wel radicaal veranderd.

Account

De websites van kranten behoren nu tot de beste van het internet. Ze bieden de hele dag door nieuwsupdates. Er wordt veel gebruikgemaakt van foto’s en video’s en er zijn geavanceerde mogelijkheden, zoals het laten voorlezen van een bericht.

De kranten willen graag weten wie hun sites bezoeken en stimuleren je daarom een account te nemen. Zo’n account levert jou als lezer kleine voordelen op. Denk aan het vastleggen van je persoonlijke voorkeuren voor bijvoorbeeld politiek of sport. Ook kun je met een account op berichten reageren. De kranten zijn hier wel wat terughoudend mee. Ze willen vooral geen geruzie onder hun artikelen. Reageren is daarom beperkt tot columns en opinieartikelen. Wel kun je via de mail een ingezonden brief sturen die dan mogelijk later in de gedrukte krant verschijnt.

Acceptatie

Steeds meer artikelen die de krantenredacties op hun sites plaatsen, zijn exclusief voor de betalende gebruiker. Bij bijvoorbeeld NRC is gratis lezen beperkt tot enkele artikelen per maand. Bij De Telegraaf en AD is van veel artikelen alleen het eerste deel gratis te lezen. Wil je de rest ook lezen, dan heb je een abonnement nodig.

“De gedachte dat op internet alles gratis is, heeft de krantenuitgevers lang parten gespeeld”, zegt Erik Grimm van NDP Nieuwsmedia, de brancheorganisatie voor nieuwsbedrijven. Volgens Grimm is de acceptatie dat je ook voor nieuws moet betalen te danken aan abonnementsdiensten als Netflix en Spotify. “Lezers bekostigen de krant met hun aandacht en data, doordat ze de site bezoeken waar advertenties staan, of met abonnementsgeld. Deze inkomsten zijn belangrijk, omdat een redactie ook moet worden betaald. Dat geldt eveneens voor de kosten die worden gemaakt voor de gehele infrastructuur van sites en apps én de mensen die daar weer verantwoordelijk voor zijn.”

Overal en altijd

Met een abonnement kun je vaak ‘de papieren krant’ met zijn karakteristieke opmaak integraal online of via een app lezen. Dit kan thuis, op het werk en op vakantie. De traditioneel rustige zomermaanden zijn hierdoor voor de redacties nieuwe topmaanden geworden. Juist in deze periode heeft de lezer meer tijd voor de krant. Digitaal is de krant vaak ook veel eerder beschikbaar dan wanneer deze op de deurmat valt. Samen lezen is eveneens geen probleem meer. Binnen een gezin een account delen valt binnen de regels van de meeste abonnementen. Kranten die met meerdere edities uitkomen, zoals veel regionale kranten, bieden vaak de mogelijkheid de andere edities digitaal te lezen. En natuurlijk maakt digitaal lezen het mogelijk een regionale krant uit een heel ander deel van het land te lezen. Leuk als je ergens familie hebt wonen of voor het sportverslag van je favoriete club.

Browser of app

Lees je de krant digitaal, dan is er een duidelijk verschil tussen het lezen via de browser op je pc en via een app op je telefoon of tablet. Bij een mobiel apparaat wordt de digitale krant altijd eerst gedownload en in een verder afgeschermd archief geplaatst. Dit maakt het mogelijk om de krant ook te lezen zonder internetverbinding. Dat is handig als je reist, maar beperkt wel het verdere gebruik. De opslagcapaciteit van mobiele apparaten is vaak beperkt en oude kranten worden daardoor na enige tijd weer verwijderd. Alleen wanneer ze naar de digitale papierbak gaan, is dit soms nog te herstellen. Gebruik je je pc, dan is er meer mogelijk. Je kunt dan de krant of losse artikelen downloaden. Dat kan meestal als pdf of als een formaat voor op je e-reader.

Nieuwe vormen

Digitalisering van de krant leidde ook tot nieuwe abonnementsvormen. Was lang ‘papier’ nog uitgangspunt en werd ‘digitaal’ als extra service gezien, inmiddels is dit volledig omgedraaid. De goedkoopste abonnementen bieden helemaal geen toegang meer tot de digitale krant en alleen tot alle berichten via de site. Dat klinkt als een verlies, maar is voor jongeren, die meestal geen nostalgische gevoelens hebben bij de traditionele krant, de natuurlijkste vorm.

Wil je nog wel de traditionele krant? Dan kun je kiezen om deze alleen digitaal te lezen of ook nog thuisbezorgd te krijgen. Een krant drukken en thuisbezorgen is alleen complex en kostbaar. Daarom hebben de krantenuitgeverijen liefst alleen digitale lezers. Senioren hebben vaak nog een voorkeur voor een gedrukte kant. Gezien de vergrijzing is dat de komende decennia nog een te grote groep voor de uitgevers om te negeren.

All you can read

Een krant is niet het product van een krantenredactie, maar van een krantenuitgeverij of tegenwoordig het mediabedrijf. Dit zijn steeds vaker grote en ook internationale bedrijven. Zo zijn De Volkskrant en AD samen met Trouw en Het Parool en een heel aantal regionale kranten, onderdeel van DPG Media. Ook een groot aantal tijdschriften, radiostations en Nu.nl zijn hier onderdeel van.

De kranten van DPG Media hanteren sinds kort een soort Blendle-model waarbij een abonnement op een van deze kranten, ook toegang geeft tot alle online artikelen van de andere kranten van het concern. Volgens Erik Grimm gebeurt dit niet zomaar. “De nieuwsbusiness is een goed georganiseerde industrie waar dingen goed doordacht gebeuren. Men gokt niet, maar doet eerst uitgebreid onderzoek en wisselt op congressen ervaringen uit, ook internationaal.” Onbekend is of Mediahuis dit voorbeeld gaat volgen. Mediahuis is de andere grote uitgever in Nederland en eigenaar van onder meer NRC, De Telegraaf en enkele regionale kranten.

Podcasts

Naast de krant bieden de redacties steeds meer andere digitale producten aan. Denk aan nieuwsbrieven met een selectie van berichten van die dag of juist over een bepaald onderwerp. Bij NRC zijn deze laatste inmiddels voorbehouden voor de abonnees. Betrouwbare informatie over AI, sport, klimaat of een ander onderwerp en voorzien van de juiste duiding, is volgens de krant een waardevol product.

Een ander product waarop de kranten zich massaal hebben gestort, is de podcast. Die gaan van relatief kort en eenvoudig het nieuws van de dag herkauwen, tot hele inventieve en bijna spannende miniseries over misdaad of de politiek. Het is er allemaal én zover ook nog gratis.

Matthijs Valent van de journalistenvakbond NVJ noemt de podcasts een verrijking van het aanbod van de kranten, maar zet ook een kanttekening. “Podcasts maken is erg arbeidsintensief en de markt is al zeer verzadigd. Voor je ook maar weet of de inspanning zich uitbetaalt, ben je flinke investeringen verder. Daarbij vragen al die nieuwe uitingen waar de kranten mee komen, steeds meer van de mensen die binnen de media werken. Kan iedereen dat en wordt het voldoende beloond?”

Kranten zien podcasts vooral als een manier om zich met de jeugd te verbinden. Waar de ouderen nog graag lezen, luisteren en kijken jongeren liever naar het nieuws. Voorlopig kunnen de enkele reclames in de podcasts nog onmogelijk de kosten dekken om deze te maken. Wat dit voor de kranten gaat betekenen, is onbekend. Het krantenlandschap in Nederland blijft volop in beweging en biedt dankzij de digitalisering meer mogelijkheden dan ooit om er gebruik van te maken.

Bij ID.nl zijn we dol op kwaliteitsproducten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Een paar keer per week speuren we binnen een bepaald thema naar zulke deals. Wil je funcooken voor een aantrekkelijke prijs? We hebben vijf interessante apparaten voor je gespot die niet duurder zijn dan 190 euro.

Solis 5 in 1 tafelgrill (7910)

Zoek je een kwalitatief gourmetstel waarmee je jarenlang vooruit kunt? Dit luxe exemplaar van Solis voldoet aan alle eisen. Met de traploze regelaar aan de voorzijde kun je heel precies de gewenste temperatuur instellen. Bak vervolgens op de grillplaat de lekkerste hapjes gaar. Daarnaast kun je ook een van de vier bijgesloten miniwoks of (raclette)pannetjes gebruiken. Hiermee maak je bijvoorbeeld een kleine pannenkoek of pizza.

De werking is kinderlijk eenvoudig. Zodra je het kooktoestel inschakelt, gaat er eerst een rood lampje branden. Het gourmetstel is nu aan het opwarmen. Als het lampje groen kleurt, kan het eetfestijn beginnen. Is een gerecht zo heet dat je je mond kunt branden? Plaats het pannetje of de miniwok dan even in de koudzone onderin het toestel. Naast de eerder genoemde accessoires levert de fabrikant ook nog vier spatels mee.

Princess 162655 Black Steel Raclette

De betaalbare Princess 162655 Black Steel Raclette valt bij heel wat Kieskeurig.nl-testers goed in de smaak, want zij beoordelen dit gourmetstel met een 8,3 (gemiddeld cijfer). Verschillende reviewers vinden het prettig dat dit apparaat zich makkelijk laat schoonmaken. De losse onderdelen kunnen bovendien in de vaatwasser. Een ander pluspunt is dat het gourmetstel volgens diverse gebruikers snel opwarmt. Niet vreemd, gezien het respectabele vermogen van 1300 watt.

Het gourmetstel heeft een riant bakoppervlak van 44 × 25 centimeter. Dankzij de stevige anti-aanbaklaag heb je geen bakboter of olie nodig om te grillen. Het apparaat leent zich prima voor een ruim gezelschap, want de productdoos telt acht (raclette)pannetjes met een houten handvat en evenzoveel spatels. Via een draaiknop reguleer je nauwkeurig de temperatuur. Overigens vindt een enkele tester het netsnoer wat aan de korte kant.

Tefal WokParty Duo PY5828

Wie met een groepje gezellig wil wokken, kan dit leuke kooktoestel van Tefal eens uitproberen. Er zijn zes diepe pannen bijgesloten. Dankzij de gekleurde markering op het handvat weet iedereen precies welk pannetje van hem of haar is. De bakplaat bevat ronde uitsparingen, waardoor de boel niet gaat schuiven. Hierin kun je trouwens ook prima mini-pannenkoeken bakken. Speciaal daarvoor is er een handige gietlepel inbegrepen. Verder telt de verpakking zes spatels.

De WokParty Duo PY5828 heeft een zogeheten Thermo-spot. Hieraan zie je in hoeverre het kooktoestel op temperatuur is. Met een vermogen van duizend watt hoef je niet zo lang te wachten. Tefal levert een receptenboek mee, zodat je inspiratie kunt opdoen. Klaar met tafelen? Stop dan alle losse accessoires in de vaatwasser. Handig is dat je het netsnoer, de spatels en de gietlepel in de onderkant kunt opbergen.

Lees ook: Zo voorkom en verwijder je vieze luchtjes na het gourmetten

Emerio PO-113255.4

Pizzaliefhebbers opgelet! De binnenzijde van deze Emerio fungeert als een kleine oven. Op die manier kunnen maximaal zes personen hun eigen mini-pizza bakken. Met behulp van de bakspatel schuif je de lekkernij moeiteloos in de oven. Geen zin in pizza? In de zes bijgesloten pannetjes kun je allerlei andere gerechten klaarmaken. Bovendien bevindt zich bovenop een ronde grillplaat met een diameter van veertig centimeter. Daar kun je dus behoorlijk wat hapjes op kwijt!

De bediening heeft weinig om het lijf, want de behuizing bevat alleen een aan-uitknop. Met een riant vermogen van 1500 watt worden de gerechten goed warm. De maximale oventemperatuur bedraagt dan ook 250 graden. Volgens de fabrikant houdt de koepelvormige behuizing de warmte in de (pizza)over beter vast. Diverse accessoires zijn vaatwasserbestendig, zodat je na afloop niet zoveel tijd kwijt bent aan schoonmaken.

Princess Dinner4All

Als je met een groepje gaat gourmetten, staat het kooktoestel voor sommige personen wellicht te ver weg. Daar heeft Princess iets op bedacht. Met de Dinner4All bedient iedereen zijn eigen bakplaat van 250 watt. Even een satéstokje of biefstukje omdraaien is dus zo gepiept. Is het hapje eenmaal gaar, dan schuif je het zo op je eigen bordje. Princess levert hiervoor vier aardewerken-borden mee.

Je sluit de centrale unit aan op netstroom, waarna je hierop maximaal vier individuele gourmetstellen kunt aansluiten. Vermenging van smaken is dus verleden tijd! Plaats op deze unit eventueel de inbegrepen serveerschaal. Zo kan iedereen zijn of haar favoriete hapjes pakken. Wil je weten hoe andere gebruikers dit slimme gourmetstel beoordelen? Lees dan eens deze reviews op Kieskeurig.nl. Dit kooktoestel is als alternatief ook met twee individuele bakplaten te koop.

De Olympische Winterspelen gaan bijna van start, en het zien van al die atleten in de kou werkt op een bepaalde manier toch inspirerend. Terwijl je dus uitkijkt naar de volgende skivakantie (of juist liever thuisblijft om gebroken botten te voorkomen), kun je jouw wintersportdromen vervullen dankzij videogames. Hieronder staan vijf van de beste wintersportgames waarin je je helemaal kunt uitleven.

⛷️🏂 🪂 Steep

Platforms:PlayStation 4, Xbox One, pc

Een van de meest moderne en toegankelijke wintersportgames komt uit de stal van het Franse Ubisoft, dat in 2016 Steep uitbracht. De game combineert verschillende sporten zoals skiën, snowboarden, parachutespringen en… vliegen met jetpacks? Deze sporten doe je op de Mont Blanc, de hoogste berg in de Alpen - en Europa trouwens. De physics is wat Steep bijzonder maakt: het is een veel realistischere insteek dan bijvoorbeeld SSX.

In Steep beweeg je je al sleeënd en skiënd over deze berg, waar ondertussen ook allerlei andere spelers rondbewegen, wat een bijzonder gevoel van samenhorigheid geeft. Ook kun je dus in alle rust wintersporten met vrienden als een soort virtuele skivakantie. De game draait in principe om het onder de knie krijgen van de verschillende soorten wintersport om zo de 'Ultimate Legend' te worden, maar in alle rust genieten van de Alpen is net zo goed een optie.

Overigens is er ook een soort vervolg in de vorm van Riders Republic, een game die zich meer richt op zomersporten maar ook het snowboarden uit Steep uitstekend overneemt en verbetert.

🏂 SSX 3

Platforms: GameCube, PlayStation 2, Xbox, GameBoy Advance

Wie aan wintersport in games denkt, komt waarschijnlijk zeer snel uit op de SSX-reeks. Het derde deel in die franchise is misschien wel de meest geliefde, vanwege de keiharde soundtrack, grote hoeveelheden complexe trucs die je kunt uitvoeren en een meeslepende, met vele collectables gevulde open wereld om in te snowboarden. De game kwam uit in 2003, en werd toentertijd ook sterk geprezen om de indrukwekkende physics en graphics.

De open wereld van het spel is een soort aaneenschakeling van alle courses waar je op snowboardt. Daar kun je dus in op zichzelf staande races op rondscheuren en tegenstanders van hun bord af meppen, of op je eigen tempo trucs oefenen terwijl je jamt op nummers van onder andere de Black Eyed Peas. Als je nog een PlayStation 2, GameCube of originele Xbox hebt staan is dit het perfecte moment om weer met grandioze tricks te gooien. En mocht je die niet hebben, dan is de game backwards compatible op Xbox.

©Electronic Arts

⛷️🏂 🥌⛸️Mario and Sonic at the Olympic Winter Games

Platforms: Wii, DS

Ooit was de rivaliteit tussen Mario en Sonic zó groot dat er gehele marketingcampagnes vanuit de ontwikkelaars werden gevoerd - Sega does what Nintendon't bijvoorbeeld. Door de jaren heen is die storm gaan liggen, maar in de Mario and Sonic sport-spellen konden fans van beide kampen hun conflicten toch nog een beetje uitvechten. Je kunt namelijk zowel Mario- als Sonic-personages selecteren en deelnemen aan de Olympische Spelen.

In de game uit 2009 gaat het specifiek om de Winterspelen, dus onder de activiteiten vallen in dit deel onder andere sporten als skiën, bobsleeën en schaatsen. Daarbij maakten beide versies van het spel - op de Wii en DS - allebei op eigen manieren gebruik van motion controls of de touchscreen om deze spellen speelbaar te maken. Dat maakt een wintersportervaring die ook zonder de kleurrijke personages uniek is.

⛷️Lonely Mountains: Snow Riders

Platforms:pc, Xbox Series, PlayStation 5

Skiën kan best een rustgevende bezigheid zijn, zeker met een mooi uitzicht en wanneer niemand zijn of haar botten breekt. In Lonely Mountains: Snow Riders komen beide van die aspecten naar voren, terwijl je steeds sierlijker naar de onderkant van een berg beweegt. Waar het juiste pad vinden aanvankelijk wellicht lastig lijkt, word je er na verloop van tijd handiger in, en een bijkomend voordeel is dat je bij een crash zelf geen botbreuken oploopt. Je blijft het gewoon proberen.

Jouw afdaling van de berg perfectioneren kun je in Snow Riders trouwens ook met een aantal vrienden doen - maximaal acht - en daarbij is het mogelijk om tegen elkaar te racen. Een fijne samenkomst van relaxatie en uitdaging, dus. Daarmee kom je wel in de sfeer voor de Winterspelen.

©Megagon Industries

⛷️🏂 🛷☃️Ski or Die

Platforms: Commodore 64, NES, MS-DOS, Amiga

We gaan nog even flink terug in de tijd, naar 1990. Toen kwam Ski or Die namelijk uit, dat weer bestond uit vijf verschillende minigames. Daaronder vallen halfpipe snowboarden, racen in een opblaasbare slee, twee versies van skiën, waarvan één draait om trucs en de ander om het afdalen van een berg zonder obstakels te raken, en als laatste: sneeuwbalgevechten.

We hebben in deze lijst al zoveel sneeuw gezien, en dit is de eerste keer dat de leukste bezigheid in de sneeuw naar voren komt. Deden ze toch goed in 1990. Misschien is het een idee om van sneeuwbalgevechten een Olympische sport te maken?

©Electronic Arts

Overige tips

Uiteraard zijn er nog meer wintersportgames die in mindere of meerdere mate nog steeds relevant zijn. Hieronder daarom nog een aantal overige tips voor games om in de stemming voor de Olympische Winterspelen te komen:

🏂 SSX: Tricky (PlayStation 2, Xbox, GameCube en Game Boy Advance)
🏂 Alto's Adventure (PlayStation 4, Xbox One, Switch, iOS, Android en pc)
🏂 1080 Snowboarding (Switch 2, Switch, Wii U, Wii en Nintendo 64)
🏂 Shaun White Snowboarding (PlayStation 3, Xbox 360, Wii, Nintendo DS, PSP en pc)
🏒 EA Sports NHL 26 (PlayStation 5, Xbox Series X en S)