Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de beste programma’s van dit moment en nieuwe versies van ‘evergreens’.

Tip 01: Wis usb-sporen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Met USB Oblivion kun je alle sporen die je hebt achtergelaten na het gebruik van een geheugenstick, usb-koptelefoon of usb-microfoon verwijderen. Waarom zou je dat doen? Je denkt misschien: als ik een usb-stick wil verwijderen, trek ik hem toch gewoon uit de pc? Ja, dat klopt. Maar stiekem houdt Windows in het register precies bij welke usb-apparaten je op de computer hebt aangesloten. Als je niet wilt dan anderen weten dat jij een stick hebt gebruikt op een werkcomputer of een pc in een coffeecorner, dan kun je dus alle verwijzingen in het register verwijderen. En dat kan heel gemakkelijk en veilig met USB Oblivion. Er is geen installatie nodig. Je kunt simpelweg op Simulate drukken, de applicatie laat dan zien welke verwijzingen het heeft gevonden. Weet je zeker dat je ze wilt verwijderen? Selecteer dan Do real clean en klik vervolgens op Clean. USB Oblivion maakt automatisch een systeemherstelpunt en een back-up van je register. Mocht er onverhoopt toch iets misgaan, dan kun je dus of teruggaan naar het herstelpunt, of dubbelklikken op de back-up om alle verwijzingen weer terug te zetten.

©PXimport

Tip 02: Scoren met memes

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Gifjes bestaan al sinds 1987, maar zijn nu populairder dan ooit. De bewegende afbeeldingen zijn ideaal voor memes op sociale media. Velen kennen wel de plaatjes waarin een Minion een microfoon laat vallen (mic drop!), of Spongebob die staat te huilen, of die van de Turkse chef die zout op vlees strooit (Salt Bae). Hoe maak je zo’n plaatje? Met ScreenToGif bijvoorbeeld. Na de installatie kun je kiezen of je een opname wilt maken van je bureaublad (als je zelf een filmpje afspeelt en dat wilt opnemen), van je webcam of het tekenbord. In alle gevallen kun je de framerate en het formaat van de video kiezen. Klik je op Opname, dan krijg je een leeg kader te zien dat je bijvoorbeeld over een YouTube- of Netflix-video kunt leggen. Druk je op Opnemen, dan wordt het beeld binnen dat kader vastgelegd. Vervolgens krijg je een uitgebreide editor voorgeschoteld, waarin je de verschillende frames kunt aanpassen. Bijvoorbeeld door tekst toe te voegen, de snelheid te verhogen of overgangen in te stellen. En zo heb je binnen een paar minuten je eigen meme gemaakt om mee te scoren op bijvoorbeeld Facebook.

Tip 03: Oneindig veel creaties

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Voor mensen die maar niet genoeg krijgen van Lego, heeft het bedrijf een programma ontwikkeld waarmee je eindeloos kunt bouwen. Digital Designer schotelt je een oneindige hoeveelheid blokjes, wielen, deurtjes, poppetjes en wegen voor. Daar mag je lekker je fantasie op los laten, en nog gratis ook. Een Formule 1-wagen? De Death Star? Of misschien toch een hele stad? Alles wat je kunt maken met Lego-blokjes, kun je ook met Digital Designer. Je kiest links in het venster een blokje en sleept dit naar het plateau rechts. Met de pijlen naast je creatie kun je het 3D-beeld draaien, zodat je de blokken van alle kanten goed kunt bekijken. Het is even stoeien met de vele functies, maar al snel zul je zien dat het digitaal bouwen net zo verslavend is als het spelen met echte Lego. Heb je geen inspiratie? Op YouTube zijn talloze filmpjes te vinden waarin je stap voor stap kunt zien hoe je bijvoorbeeld een villa, trein of motor kunt bouwen.

©PXimport

Tip 04: Insta downloaden

Geschikt voor: Chrome

Instagram is niet alleen beschikbaar als app op je mobieltje, maar kan ook gewoon in je browser worden bekeken via www.instagram.com. Op de site kun je de foto’s en video’s van je vrienden bekijken, en sinds kort zijn ook hun verhalen (Instagram Stories) beschikbaar. Reden voor software ontwerper Alec Garcia om een Chrome-extensie te bouwen. Hij wilde namelijk de verhalen niet alleen bekijken, maar ook graag downloaden. En dat is via de site (nog) niet mogelijk. Chrome IG Story, zoals de extensie van Garcia heet, geeft je een heleboel mogelijkheden. Niet alleen kun je de verhalen downloaden, je kunt ze ook stiekem bekijken, zodat degene die het verhaal op Instagram heeft gezet, niet kan zien dat je het hebt bekeken. Maar je kunt via de extensie ook verhalen bekijken van publieke accounts die je niet volgt, door te zoeken op gebruikersnaam, hashtag of locatie. Verder geeft Chrome IG Story ook toegang tot live-feeds, en ook die kun je downloaden. Kortom, als je geen genoeg kunt krijgen van de foto’s en video’s van anderen, of een verslag wilt maken van alle video’s op een bepaalde plek of tijd, dan is Chrome IG Story de ideale tool.

©PXimport

Tip 05: Freeze!

Geschikt voor: Chrome

De beste Chrome-extensies maken het leven gemakkelijker zonder al te aanwezig te zijn. The Great Suspender is er zo eentje. Heb je constant veel tabbladen openstaan in je browser? Dan heeft Chrome de neiging om langzaam te worden. De verklaring daarvoor is simpel: iedere tab vraagt geheugen, dus hoe meer tabs je open hebt staan, hoe meer geheugen Chrome gebruikt om alles draaiende te houden. The Great Suspender lost dat probleem op door de tabs die je niet gebruikt te bevriezen. De tab blijft gewoon staan, maar de pagina wordt niet actief gehouden, waardoor Chrome minder geheugen hoeft te gebruiken. Wil je een pagina weer activeren, dan hoef je alleen maar binnen het tabblad ergens op de site te klikken. Als je het instelt, kan de tab ook worden geactiveerd zodra je hem opent. En heb je sites waarvan je niet wilt dat ze worden gedeactiveerd, zoals Gmail of Google Agenda, dan kun je ze gemakkelijk toevoegen aan een whitelist.

©PXimport

Tip 06: Rustig lezen

Geschikt voor: Chrome

Twitter werd een paar jaar geleden nog gebruikt door iedereen om te delen waar hij/zij mee bezig was, tegenwoordig is het vooral een kanaal voor journalisten, ambtenaren en politici. Geen probleem op zich, want dat is ook interessant. Wil je op de hoogte worden gehouden van het laatste nieuws, dan is Twitter een geweldig kanaal. Maar waar de bedenkers ooit een groot sociaal medium met korte berichtjes voor ogen hadden, zijn niet alle gebruikers het met die gedachte eens. Het aantal tekens per bericht is onlangs al verhoogd van 140 naar 280, maar ook dat is voor een hoop mensen nog niet voldoend. Die reageren dan met extra berichten op hun eerste bericht, een thread genaamd. Zo’n slier van berichten leest niet echt lekker door de vormgeving van Twitter. Thread Reader lost dat op. Het programma geeft de teksten van een thread op een overzichtelijke manier weer. Dus zonder likes, retweets of icoontjes. Dat maakt het een stuk fijner om een tekst te lezen. Thread Reader is er als Chrome-extensie en als app voor Android en iOS. Installeer het programma, tik op het pijltje naast een tweet en kies Unroll in Thread reader.

Tip 07: Netjes zitten!

Geschikt voor: macOS

Iedereen weet dat lang achter je pc zitten slecht voor je gezondheid kan zijn. Als je geen goede houding aanneemt, kun je na enkele uren last van je ogen of rug krijgen. Het is daarom beter om vaak pauzes te nemen en eventjes tussendoor te bewegen. Dat vindt niet iedereen ideaal, want wat als je net lekker aan het werk bent? Dan wil je nog helemaal geen pauze nemen. En dan kun je maar beter zo goed mogelijk op je houding letten. Nekoze helpt daarbij. Het programma houdt via de ingebouwde camera van je MacBook je postuur in de gaten. Ga je te veel voorover zitten of hangen, dan geeft Nekoze je ervan langs door een miauwende poes te laten horen (geen zorgen, je kunt het geluid ook uitzetten). De eerste keer moet je het programma kalibreren door de ideale zithouding aan te nemen. Geeft Nekoze je te vaak een waarschuwing? Via het menu Preferences kun je onder Advanced de gevoeligheid van het programma aangeven.

©PXimport

Tip 08: Digiboeken

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Veel mensen zweren bij papier. En dat is ook niet vreemd: de geur van de bladzijden, het gevoel als je het boek opent en een pagina omslaat, het hoort allemaal bij de beleving van het lezen van een goed verhaal. Maar boeken zijn soms lastig mee te nemen, bijvoorbeeld op vakantie. Dan zijn e-books ideaal. Met Kobo eBooks kun je je boekenkast gewoon meenemen op je laptop. Met de app kun je de e-books (epub-formaat) die je al bezit, gemakkelijk importeren. Je kunt ook nieuwe kopen in de online Kobo-winkel. Heb je ook een e-reader of lees je boeken op je mobiel, dan synchroniseert de Kobo-app je bladwijzers, zodat je verder kunt waar je gebleven was. Kobo eBooks is een mooi vormgegeven programma, dat het gemakkelijk maakt om door je boekencollectie te bladeren. Lees je een boek, dan kun je met een klik in het midden van het scherm de weergave makkelijk aanpassen. Zo kun je de witte bladzijden ook een sepia-kleurtje geven om het beeld wat rustiger te maken voor je ogen. En natuurlijk kun je ook de letters groter maken en een ander lettertype kiezen. Heb je al je romans uit, dan geeft de app je suggesties voor nieuw leesvoer.

©PXimport

Tip 09: Gratis tikken

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Wie een tekst moet schrijven of een spreadsheet moet maken, grijpt al snel naar het Office-pakket van Microsoft. Dat pakket werkt natuurlijk uitstekend, maar het is ook wat prijzig. Gelukkig zijn er ook gratis alternatieven. Een daarvan is het populaire LibreOffice. Dit pakket bestaat uit Writer (tekstverwerker), Calc (spreadsheets), Impress (presentaties), Draw (tekenprogramma), Base (database manager) en Math (wiskundige formules). Heb je eerder gewerkt met Office 2003, dan voelt LibreOffice erg bekend aan. De menu’s icoontjes en werkbalken lijken daar namelijk erg op. De kleuren doen wel wat kinderlijk aan. De simpele interface kan voor sommigen een verademing zijn ten opzichte van Word 2016, dat met z’n vele kleurtjes en tabbladen soms wat onoverzichtelijk is. Tekstverwerker Writer gebruikt een eigen odt-bestandsformaat om bestanden in op te slaan, maar kan ook bestanden lezen en opslaan in Microsofts doc- en docx-formaten. Hetzelfde geldt voor Calc en Impress, die ook overweg kunnen met de bekende Microsoft-formaten xlsx en pptx. Het Office-pakket van Libre werkt soepel en snel en heeft Nederlandse spellingcontrole ingebouwd. Een mogelijkheid om bestanden in de cloud op te slaan ontbreekt.

©PXimport

Tip 10: Ontdubbelaar

Je kunt nog zó je best doen om je bestandsverzameling op orde te houden … het is bijna onmogelijk om na verloop van tijd te ontkomen aan dubbele exemplaren. Je zet een keer foto’s over vanaf je camera of je smartphone zonder te bedenken dat je dat al een keer gedaan had, je downloadt wat muziek die je al bleek te hebben, die bestanden van dat ene project staan op twee plekken op je computer enzovoort. Om de overbodige rommel op te ruimen, bestaat specialistische software voor bijvoorbeeld foto’s of muziek. Maar met een algemeen programma ruimt u snel alle bestandssoorten op. Een voorbeeld van zo’n tool is AllDup. Het is snel, werkt gedegen en kan doublures vinden op basis van allerlei criteria. Er is een installatietool voor Windows en ook een portable versie.

©PXimport

Tip 11: Sleutels opzoeken

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Ben je van plan om Windows of alleen bepaalde software opnieuw te gaan installeren? Dan is het verstandig om eerst de productstleutel/licentiecodes te achterhalen. Die codes staan waarschijnlijk nu ergens achterop een dvd-hoesje of in een oud mailtje … vind die maar eens terug! Bereid je dus alvast goed voor door de sleutels van de nu geïnstalleerde software te achterhalen. Dat kan gelukkig eenvoudig met Belarc Advisor. Dit programma analyseert je complete pc en toont vervolgens in een gedetailleerd verslag welke hard- en software je gebruikt. Al die informatie is voor dit doel wat overbodig, maar als je links in het verslag klikt op Software Licenses, vind je meteen wat je zoekt. Belarc geeft je daar een lijst van programma’s met de productsleutels die daarbij horen. Het programma kan de sleutels van Microsoft Office, Windows, antivirus programma’s en een heleboel andere software detecteren.

Tip 12: Virtuele machine

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Soms zou je willen dat je een tweede computer had staan met een ander besturingssysteem. Bijvoorbeeld omdat een bepaald programma alleen werkt op een bepaalde (verouderde) Windows-versie of omdat je Linux eens wilt uitproberen. Gelukkig hoef je in die gevallen niet meteen je portemonnee te trekken. Je kunt het andere besturingssysteem namelijk gewoon draaien op je huidige computer, binnen je huidige besturingssysteem. Dankzij software als VirtualBox kun je een virtuele machine op je computer draaien. Heb je een Windows-pc? Dan kun je bijvoorbeeld in een apart venster een oudere Windowsversie of Linux installeren. Zelfs macOS draaien is (met wat moeite) mogelijk. Dat klinkt misschien eng en lastig, maar VirtualBox neemt je door het hele proces aan de hand mee. Zodra je op Nieuw hebt geklikt, kun je uit een menu kiezen welk besturingssysteem je wilt installeren. VirtualBox vraagt je daarna hoeveel ruimte van je harde schijf, of hoeveel geheugen je aan dit extra besturingssysteem wilt geven. Vervolgens kun je het besturingssysteem installeren zoals je dat ook op een nieuwe pc zou doen. Ben je klaar met het systeem? Dan hoef je het alleen te selecteren en op Verwijderen te drukken. Kom je er toch niet helemaal uit, of wil je meer informatie, dan kun je hier de handleiding lezen.

©PXimport

Gevaarlijk?

Niet te snel klikken

©PXimport

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.