Er zijn drie grote en bekende Linux-distributies: OpenSUSE, Ubuntu en Fedora. Aan de nieuwe edities van OpenSUSE en Ubuntu is al de nodige aandacht gegeven. Wat vinden van Fedora 8?

In 2002 koos Red Hat ervoor om een Enterprise Linux-lijn op te zetten. Deze Linux-distributie richt zich vooral op het bedrijfsleven en garandeert stabiliteit en kwaliteit. Naast deze Enterprise-lijn richtte Red Hat Fedora op: een Linux-distributie voor de community met volop nieuwe technologie. Fedora geeft een voorproefje van waar Red Hat Enterprise op termijn naartoe gaat. Voor Fedora wordt een releasecyclus van achttien maanden gehanteerd, wat inhoudt dat elke achttien maanden een nieuwe versie verschijnt. Opmerkelijk genoeg is er eigenlijk maar één manier om Fedora te bemachtigen en dat is door de cd- of dvd-images te downloaden en zelf te branden. U kunt dan kiezen uit een live-dvd of een installatie-dvd. Een live-dvd is handig wanneer u alleen wilt zien hoe een en ander werkt, zonder daadwerkelijk iets te installeren.

Wat zit er in?

Fedora is een zeer complete Linux-distributie. Als desktopomgeving is naar keuze KDE, Gnome of xfce beschikbaar. Bij KDE en Gnome kan de 3D-windowmanager Compiz worden gebruikt voor zeer mooie grafische effecten. Voor uw officetaken is er Open Office en Koffice, met als extra's het desktoppublishingpakket Scribus, het mindmappingprogramma Kdissert en een eenvoudig projectmanagementprogramma. Voor het bewerken van foto's en film zijn er Gimp (fotobewerking), Totem (videobewerking), Skencil (vector graphics) en Blender (3D modeler). Tel daarbij op tools om foto's in albums op te slaan, pdf's te maken en te bekijken en u zult weinig te wensen overhouden.

Mediaspelers

Fedora is verder uitgerust met veel mediaspelers, zoals Amarok, VLC, Audacious, Rhythmbox en Kaffeine. Helaas is ondersteuning van mp3 en divx nog steeds niet standaard bij Fedora. Gelukkig is het niet moeilijk om het later toe te voegen; er is een speciale (Engelstalige) website die (beginnende) gebruikers helpt bij de eerste stappen na de Fedora-installatie: www.fedorafaq.org.

Netwerk en Internet

Op het gebied van netwerken en internet heeft Fedora een transparante koppeling naar Windows-pc's. Er zijn diverse webbrowsers, zoals Firefox, Konqueror en Nautilus, en mailprogramma's zoals Thunderbird, Evolution en Kmail aanwezig. Ook zitten er enkele chatprogramma's bij waarmee u kunt chatten via MSN, ICQ, etc.

Spelletjes

Ook voor spelletjes kunt u tegenwoordig op Linux aardig vooruit. Er worden maar liefst ruim tweehonderd spelletjes meegeleverd, uiteenlopend van simpele kaartspellen tot Linux-versies van Doom en Quake. Het is opvallend hoe vlekkeloos het spelen daarvan gaat.

Voor wie Fedora bedoeld is, laat zich lastig beantwoorden. De installatie van Fedora is een peulenschil, mede dankzij de mogelijkheid om de installatie in elke gewenste taal uit te voeren - van Nederlands tot Swahili. Fedora kan netjes alle vrije schijfruimte gebruiken, en zich zo naast een bestaande Windows-installatie plaatsen. U hoeft zelf weinig vragen te beantwoorden om een nette en veilige installatie uit te voeren. En ook bij het gebruik kunt u als beginnende Linux-gebruiker goed vooruit. Maar... u moet niet terugschrikken van het zelf downloaden van de cd's of dvd, en het branden van die isofile. Ook qua documentatie en ondersteuning bent u aangewezen op uzelf en internet. Dit maakt Fedora toch meer geschikt voor gebruikers met wat meer Linux-ervaring.PluspuntenMinpuntenConclusie

Fedora is een moderne en zeer fraaie distributie die alles biedt voor doorsnee pc-gebruik. Het is een plezier om op deze stabiele omgeving te werken. Voor beginnende gebruikers maakt de afwezigheid van documentatie en ondersteuning Fedora echter tot een minder aantrekkelijke keuze.

Wil je films en series ervaren zoals de regisseur het bedoelde? Dan kun je tegenwoordig niet meer om Dolby Atmos heen. Deze populaire audiotechniek wordt gezien als de grootste sprong voorwaarts sinds de uitvinding van surround sound. In dit artikel leggen we je uit wat het precies is en hoe je jouw huiskamer omtovert tot een driedimensionale geluidsstudio.

Dolby Atmos is de huidige gouden standaard voor bioscoopgeluid en verovert in rap tempo ook de Nederlandse huiskamers. Waar traditioneel surroundgeluid je slechts omringt met geluid op oorniveau, voegt deze techniek een serieuze nieuwe dimensie toe: hoogte. Hierdoor vliegen helikopters daadwerkelijk óver je hoofd en klinkt regen levensecht. We leggen hieronder in begrijpelijke taal uit hoe het werkt en wat je ervoor nodig hebt.

Op zoek naar het beste geluid bij jouw films en series? Check Kieskeurig.nl!

Van vaste kanalen naar bewegende objecten

Om te begrijpen wat Dolby Atmos zo uniek maakt, moeten we eerst kijken naar hoe surroundgeluid vroeger werkte. Bij traditionele systemen, zoals 5.1 of 7.1, is het geluid kanaal-gebaseerd. De geluidsmixer in de studio beslist dat een bepaald geluidseffect uit de speaker linksachter moet komen. Als jij die speaker niet precies goed hebt staan, klopt het effect niet helemaal.

Dolby Atmos gooit dit concept overboord en introduceert object-gebaseerde audio. In plaats van geluid naar een specifieke luidspreker te sturen, plaatst de geluidstechnicus een geluidsobject (zoals een zoemende bij of een overvliegend vliegtuig) op een specifieke coördinaat in een driedimensionale ruimte. Jouw apparatuur berekent vervolgens razendsnel welke speakers op welk moment moeten worden aangestuurd om dat geluid exact op die plek in jouw kamer te laten horen.

©ER | ID.nl

De magie van hoogtekanalen

Het meest hoorbare verschil dat Dolby Atmos biedt ten opzichte van eerdere systemen is de toevoeging van hoogte. Omdat geluid nu als een object in de ruimte wordt behandeld, ben je niet meer beperkt tot geluid van links, rechts, voor of achter. Het geluid kan nu ook van boven komen. In bioscopen zie je hiervoor vaak speakers die fysiek aan het plafond hangen. Thuis is dat voor veel mensen geen optie, en daarom zijn er slimme alternatieven ontwikkeld.

Veel moderne soundbars en speakersystemen maken gebruik van zogenaamde 'upfiring drivers'. Dat zijn luidsprekers die schuin omhoog zijn gericht. Ze sturen het geluid naar je plafond, waarna het weerkaatst richting jouw luisterpositie. Onze hersenen interpreteren die weerkaatsing alsof het geluid daadwerkelijk van boven komt, waardoor je in een complete bubbel van geluid zit.

Hardware en content voor de beste ervaring

Om thuis van Dolby Atmos te kunnen genieten, heb je wel geschikte apparatuur en content nodig. Allereerst moet de bron, zoals een film of serie op Netflix, Disney+ of een Blu-ray, beschikken over een Dolby Atmos-audiotrack. Vervolgens moet je televisie of mediaspeler in staat zijn om dat signaal door te geven, meestal via een HDMI eARC-aansluiting.

Tot slot heb je het audiosysteem zelf nodig. Dat kan een uitgebreide AV-receiver zijn met losse speakers, maar tegenwoordig zijn er ook zeer capabele soundbars die de Atmos-ervaring indrukwekkend weten te simuleren. Zelfs smartphones en koptelefoons bieden tegenwoordig ondersteuning voor een virtuele variant van Atmos, waarbij softwarematige trucs worden gebruikt om ruimtelijkheid te creëren in een stereo-omgeving.

Julian Gerighty, de regisseur van de The Division-games bij de Franse ontwikkelaar en uitgever Ubisoft, is vertrokken bij het bedrijf en gaat aan de slag bij concurrent Electronic Arts, om precies te zijn bij Battlefield Studios.

Gerighty heeft jarenlang gewerkt bij Ubisoft-studio Massive Entertainment. Hij was een van de regisseurs van The Division en vervolg The Division 2, en nam de regie voor Star Wars Outlaws helemaal op zich. In 2023 werd hij uitgeroepen tot de producent van de gehele The Disivion-reeks.

Gerighty gaat aan de slag bij Battlefield Studios, de ontwikkelaar van Electronic Arts die - de naam zegt het al - verantwoordelijk is voor de Battlefield-reeks. Afgelopen jaar is er nog een nieuw deel in die populaire shooterserie uitgekomen. Battlefield 6. Het is niet bekend wat zijn rol daarin precies wordt.

The Division

Ubisoft en Massive Entertainment werken ondertussen aan The Division 3. In de The Division-games werken spelers samen in teamverband om het tegen vijandelijke, computergestuurde facties op te nemen in Amerikaanse steden die uiteen zijn gevallen nadat een dodelijke pandemie om zich heen heeft geslagen. De eerste The Division speelde zich in New York City af, het vervolg in Washington D.C.

Over de derde The Division-game is nog weinig bekend. Ubisoft heeft echter geprobeerd fans gerust te spellen. "We gaan (Gerighty) missen en we blijven de wereld die hij mede heeft gecreëerd nog jaren naar spelers brengen. Onze spelers hoeven zich geen zorgen te maken: onze teams die deze wereld samen met Julian hebben opgebouwd zijn er nog steeds, en zullen deze vooruit dragen met onveranderde ambitie in de vorm van The Division 2, The Division 2: Survivors, The Division Resurgence The Division 3."

Ubisoft heeft ook laten weten dat Yannick Banchereau en Mathias Karlson aan The Division blijven werken. Massive-oudgediende Magnus Jansen gaat werken aan de Survivors-update voor The Division 2 die eerder is aangekondigd en later dit jaar moet verschijnen.

Ontslagen

Overigens werd eerder deze week een herstructurering van Massive Entertainment aangekondigd, waarbij mogelijk tientallen werknemers hun baan kunnen verliezen. Het is niet bekend of het vertrek van Gerighty daar direct aan is gekoppeld, maar dat lijkt onwaarschijnlijk.